Traditionele Moederdag – kaarten kunnen sommigen verdriet berokkenen. Net als traditionele Vaderdag – kaarten.
- Het geluk van een kind begint in het hart van de moeder. (Phil Bosmans)
- Mama, je bent echt de allerbeste moeder o.i.
- Mijn moeder Staat altijd voor iedereen klaar, heeft superkracht, geeft de fijnste knuffels, heeft altijd een luisterend oor. Is mijn beste vriendin. Geeft onvoorwaardelijke liefde. Vergeeft en vergeet. Is de allerliefste moeder!
- Een dikke zoen en mijn liefste lach, op deze Moederdag.
- Omdat God niet overal kon zijn, heeft hij de moeder geschapen.
- Mama staat altijd voor mij klaar. Ze leerde me te zijn wie ik ben. Ze geeft mij liefde en kracht. Ze steunt mij als ik het nodig heb. Ze houdt onvoorwaardelijk van mij. Lieve mama, ik hou van jou.
Wat in deze blog verwoord wordt voor Moederdag geldt ook voor Vaderdag, zoals er ook narcistische vaders als moeders bestaan.
Het leven in een gezin verloopt niet op rozen.
Niemand is perfect. Ook onze ouders niet. Onze broers en zusters zijn niet perfect. En wijzelf zijn niet perfect. Elk kind is ook niet perfect. Redenen genoeg om conflicten te doen ontstaan. Maar perfectie hoeft niet.
Moederdag kaarten hoeven ook niet die perfectie uit te stralen. Dat is niet de realiteit waar de moeder voor staat. Sommige moeders besteden hun kind uit aan een au-pair, een kinderopvang, een instelling enz., waar de moederrol wordt overgenomen door een team. Ook voor die moeders is het Moederdag.
Toch zijn er moeders die een persoonlijkheidsstoornis hebben. Er zijn moeders die slecht gedrag hebben. Ze zijn nog juist niet in de gevangenis beland doordat ze hebben kunnen ontsnappen. Er zijn ook moeders die egoïstischer zijn dan anderen.
Dan zijn er ook de narcistische moeders.
Maar er zijn ook de narcistische dochters, die hun moeders van narcisme verwijten. Er zijn ook moeders die voor alles en iedereen een oplossing weten te vinden en eronder doorgaan. Gelukkig zijn er ook moeders en vaders die tussen al die moeilijke karaktertjes grenzen weten te trekken en zichzelf blijven.
Maar zou dat kunnen bestaan moeders die niet van hun kinderen kunnen houden?
Was je ongewenst? Niet gepland? Niet verwacht? Was het voor jouw moeder een teleurstelling om zwanger te zijn? Was het voor jouw moeders een teleurstelling dat jij er was? Kreeg je geen aandacht de eerste levensweken? Je werd niet gevoed, noch geknuffeld. Liet je moeder de zorg over aan anderen?
Net in die intieme zorg ontstaat de band met het kind. Het kind leert op zichzelf te vertrouwen. Het ondervindt geborgenheid en veiligheid. Het voelt zich geliefd. Een basis die in de eerste levensjaren van vitaal belang is voor de verdere ontwikkeling.
Later werd je ook verwaarloosd. Uren lag je te huilen zonder een troostend woord. Je had een beperking en er werd niet naar omgezien. Tegenover je broer en zuster werd je achteruit gestoken, minderwaardig behandeld en werd je als het domme wicht beschouwd. Je kreeg minder kansen.
Dan breekt weer de Moederdag en Vaderdag periode aan. Dan gaan we evalueren hoe onze ouders die rol hebben vervuld.
Waarschijnlijk naar best vermogen. Maar wat met die moeders die hun kind hebben verwaarloosd, die moeders die het ouderlijk gezag verloren zijn? Die moeders die niet naar hun kind omzien.
Helaas, ze maken geen kaarten voor veel van deze moeders.
Terwijl we door de rekken met Moederdag – kaarten bladeren, lezen we over een geïdealiseerde visie op het moederschap. We leren over moeders die hebben opgeofferd voor hun kinderen. Ze waren er altijd voor hun kinderen. Want ze hebben hun kinderen geliefd en gekoesterd. Ze maakten duidelijk dat hun kinderen altijd eerst kwamen.
Natuurlijk zijn er ook moeders die aan die beschrijving beantwoorden, en waar de daden ook bij hun woorden gevoegd worden. Dus niet alleen dat ze respect eisen, omdat dit nu éénmaal past bij het imago dat ze ophangen.
Maar die het respect en gezag krijgen omdat ze zo goed zijn zowel wat attitude, voorbeeldfunctie als opvoedingsvaardigheid betreft.
Weet je er zijn moeders die naar hun kind een verjaardagskaart sturen met een tik op de vingers?
En er zijn ook zoveel moeders die hun kinderen vergeten en de rug toekeren. Net zoals vaders trouwens. Maar dat is een minder taboe.
Weet je dat er moeders zijn die incest plegen, die een symbiotische relatie aangaan met hun kinderen, die hun kinderen blijvend verwonden door ze in hun narcistische leerschool te brengen, of door hen te bedreigen en te bestoken met leugens over hun vader? Moeders die hun kinderen voortdurend eisen stellen, zoals hun vader haten.
We lezen over moeders die er waren om elk pijntje te kussen. Ze reden overal naartoe en misten nooit een voetbalwedstrijd. Ze maakten zelfgemaakte brownies. Moeders die staan wachten aan school met een snack.
We lezen over moeders die ‘s avonds laat in gesprek waren met hun kinderen. Dit gebeurde nadat hun kind een slechte date had. Moeders die als een beste vriend zijn,’ s werelds beste moeders. Zeker, deze moeders bestaan. Maar waar ergens?
Voor degenen onder ons zonder moeders waar op kaarten geschreven worden, kan het selecteren van een kaart moeilijk zijn. Voor ons lijkt het een provocatie, een trigger, zeker als je hebt gebroken met je moeder.
Ik bedoel, waar zeggen alle kaarten: “Bedankt voor het beste wat je kon doen, zelfs als het niet perfect was?”
Maar voor dochters van narcistische moeders kan Moederdag ronduit geselend aanvoelen.
We weten dat wat we doen niet goed genoeg zal zijn. Of het kaartje dat we sturen is niet goed genoeg. Toch volharden velen van ons om aandacht te geven aan onze moeder.
Dus elk jaar, wanneer de tulpenknoppen hun groene toppen uit het ontdooide vuil gluren, gaan gewonde dochters en zonen naar de winkels. Ze doorlopen de rekken rond Moederdag. Ze zoeken naar een kaart die hun moeder zal plezieren. Dit doen ze zonder de realiteit van hun eigen levenservaring te verraden.
Want juist jezelf afvallen bezorgt die moeizaam opgebouwde eigenwaarde weer een nieuwe deuk.
Wat komt er uit als je blijft zoeken naar de onschadelijkste kaart? Je kan vinden voor je narcistische moeder voor Moederdag. Meestal is dat dan iets zoals “Wens je een speciale dag” of “Geniet van jouw Moederdag.’
Volwassen kinderen van narcistische ouders worden daardoor gedwongen kaarten te bekijken over de moeders die ze wensten. Ze worden geconfronteerd met de ontberingen die ze hebben gehad en het misbruik dat ze hebben doorstaan.
Dat verlangen pijnigt hen; een verlangen naar een moeder die ze nooit zullen hebben.
Wij vinden dat liefde, als een vrouw een moeder wordt, aangeboren is. Maar klopt dat?
En voor veel vrouwen is dit het geval. Sommige biologische ontwikkelingen gaan dankzij onze hormonen in de richting van een moederinstinct. En plotseling zijn we verrukt over onze baby’s.
Het geluid van hun geschreeuw trekt aan onze harten. We kijken eindeloos in hun gezichten. En we kunnen hun kleine voeten gewoon niet van ons afhouden. Maar wat als er daar iets misgaat met de hormonen, en dan spreek ik nog niet van postnatale depressie.
Wat als deze ontwikkeling er genetisch niet is?
Wat als die koppeling tussen zwanger zijn en de emotie van verwachting en moederinstinct er niet is?
Misschien is de moeder een narciste?
Wilde ze het kind aborteren en mocht het niet?
Er was gewoon dat gevoel niet voor dat kind of nog erger ook geen empathie met een ander.
Onze cultuur geniet van deze geïdealiseerde kaart visies op het moederschap.
Moederdag en moederidealisering gebruikt onze maatschappij om ons alles te laten kopen of verkopen, van luiers tot auto’s tot levensverzekeringen.
De waarheid is dat het moederschap ingewikkeld is. Dit in tegenstelling tot wat Pampers of HEMA ons wil laten geloven.
Liefde is doordrenkt met momenten van haat.
Hoeveel ouders gaan beslissen om het kind te laten huilen? Het kind komt elke nacht huilend wakker, twee keer per nacht, sinds het twee jaar oud is. Ik heb grote zekerheid dat ouders vaak pas ingrijpen na 30 minuten huilen. Ze denken dat het kind zich wel in slaap zal huilen.
We raken gefrustreerd. Daarom verliezen we onze kalmte. We kunnen onze kinderen niet geven wat ze nodig hebben omdat we niet pedagogisch vaardig genoeg zijn. We zijn niet perfect.
Er zijn momenten dat we willen verdwijnen. Dat we ons afvragen: waarom dacht ik ooit dat dit moederschap of vaderschap een goed idee zou zijn?
Het lieve kind hoeft ook niet geïdealiseerd te worden.
Maar dan komt onze jongen en geeft ons een knuffel. Of hij geeft die zielige, verontschuldigende kleine blik. Of hij erkent dat we inderdaad gelijk hadden. We zeiden dat het onmogelijk is om je sokken aan te trekken na je schoenen. Ons hart smelt helemaal opnieuw.
“Goed genoeg moederschap” is onvermijdelijk doorspekt met breuken, mislukkingen en – misschien wel het belangrijkst – reparaties. We leren gelukkig bij, over onszelf en over ons kind dankzij reflectie, buikgevoel en studie.
Maar soms zijn deze mislukkingen erger dan de goedaardige breuken in een liefhebbende moeder-kind relatie.
Soms ontwikkelt er iets vreselijk mis in het moederproces.
Sommige moeders kunnen hun kind niet echt liefhebben.
Ze zijn ooit zelfs zo gekwetst geweest en hun genetische aanleg was zo dat ze erg narcistisch zijn ingesteld.
De wereld weet niet wat ze hiervan moet denken. Het is geen gespreksonderwerp op mamablogs of op data. We praten er zelfs niet over met onze beste vrienden.
Als je het zelf niet hebt ervaren, is het moeilijk voor te stellen dat sommige vrouwen zo incompetent zijn door hun eigen trauma’s. Dat ze zo wanhopig om hun eigen leegte te vullen hun kinderen niet kunnen zien als unieke individuen die liefde waard zijn.
Moeders met een narcistische persoonlijkheidsstoornis zien hun kinderen als een verlengstuk van zichzelf. Ze zien hun kinderen als een object om afgewezen of ongewenste aspecten van zichzelf op te projecteren. Ook zien ze hun kinderen als een concurrent en een bron van afgunst.
Narcistische moeders leven in hun eigen realiteit. Deze realiteit is gebouwd rond een visie van zichzelf als “goed.” Ze zien zichzelf als waardig voor eindeloze aandacht en aanbidding.
Daarom zullen ze doen wat nodig is om dit zelfbeeld te behouden. Ze zijn schijnbaar zich niet bewust van het wrak dat ze in hun kielzog achtergelaten.
Een echte narcist heeft niet de vaardigheid om relaties te vormen. Dit is althans niet op de manier zoals de meeste mensen over ons denken. Een narcistische moeder kan alleen andere mensen, inclusief haar eigen
kinderen, zien als objecten die haar eigen behoeften frustreren of verwerkelijken. Narcistische moeders denken en voelen compleet anders dan de meeste moeders.
Ze zijn zich ook van geen kwaad bewust. In tegendeel, het is voor narcistische moeders vrij gangbaar wat er gebeurt. Volgens hen is het kind de oorzaak als er iets misloopt. Of het is de vader die de oorzaak is van alle ellende dat het kind meemaakt. Voor niets nemen die moeders hun verantwoordelijkheid op.
Wat zegt de psychologie over de moeder – kind band en hoe die wordt opgebouwd?
Psychoanalyticus en kinderarts D.W. Winicott zei:
De moeder staart naar de baby in haar armen. De baby staart naar het gezicht van zijn moeder en vindt zichzelf daarin. Dit gebeurt op voorwaarde dat de moeder echt naar het unieke, kleine, hulpeloze wezen kijkt. Zij moet niet haar eigen verwachtingen, angsten, en plannen voor het kind zien.
In dat geval zou het kind zichzelf niet in het gezicht van zijn moeder vinden. Het kind zou eerder de eigen projecties van de moeder vinden. Dit kind zou zonder een spiegel blijven en zou voor de rest van zijn leven tevergeefs naar deze spiegel zoeken. ‘
Je kunt bedenken wat een invloed het op het kind heeft als de moeder vol afschuw haar kleine kind aankijkt.
Kunnen en mogen denken over trauma bij jonge kinderen.
Soms wordt beweerd dat baby’s en peuters “geen trauma overhouden” aan vreselijke gebeurtenissen. Ze kunnen bijvoorbeeld getuige zijn van een bloedbad in hun vertrouwde kinderdagverblijf. Dit kan leiden tot steekwonden en ziekenhuisopname(‘s).
Men stelt dan “dat het kind te jong is om het zich te herinneren”. Dat was te lezen in verschillende kranten in Vlaanderen, anno 2013, door een dergelijke gebeurtenis in een kinderdagverblijf in Dendermonde.
We zouden het maar al te graag geloven. Het kan bovendien ook nog een kern van waarheid bevatten, althans wanneer de omstandigheden na dergelijk gebeuren herstel mogelijk maken.
Dat betekent wanneer er voldoende goede opvang is voor de gekwetste kinderen. Er moet ook opvang zijn voor hun geschokte ouders. Er moet voldoende ruimte blijven. Dit is nodig om dat trauma een plaats te geven in het levensverhaal van het kind en zijn omgeving.
Wanneer veilige, competente en vertrouwde zorgfiguren beschikbaar zijn, verloopt herstel vlotter. Het is mogelijk dat de gevolgen van dergelijke trauma beperkt blijven. Maar als dat niet zo is, door een afwezige moeder als gevolg van armoede, persoonlijkheidsstoornis, medicatie of middelenmisbruik?
Redenen waarom we moeilijk kunnen en durven denken dat ook al jonge kinderen gekwetst en zelfs getraumatiseerd kunnen worden:
Hoe kijken we naar kinderen?
Het heeft te maken met hoe we naar kinderen kijken, en hoe we over trauma denken. De manier hoe we naar kinderen kijken heeft wellicht een reden. We willen onze kinderen gezond en gaaf denken. We willen ook dat ze gezond en gaaf zijn in onze dromen en voorstellingen. Want we zien jonge kinderen als intact, onschuldig.
Goede zorg is erg belangrijk voor de ontwikkeling van een jong kind. Het is bijna een ondraaglijke gedachte dat intrusieve, schokkende en traumatische ervaringen zich op zo jonge leeftijd kunnen voordoen. Het kind kan daar ernstige kwetsuren aan overhouden.
Het vergt een ‘reset’ in de geest van een gezonde, zorgzame volwassenen. Alleen dan kan men zich voorstellen dat heel wat jonge kinderen al veel te vroeg blootgesteld worden aan overmatige stress. Dit is een gebeuren met levenslange gevolgen.
Toch is het voor kinderen met kwetsende ervaringen in hun voorgeschiedenis van groot belang. Volwassen zorgfiguren moeten hun beeld van het onschuldige en ongeschonden kind kunnen bijstellen. Ze moeten kunnen openstaan voor tekenen van kwetsuur.
Deze kinderen hebben immers hulpverleners, leerkrachten, artsen en vooral ouders nodig. Zorgfiguren dus die hun signalen van kwetsuur en gekwetste ontwikkeling opvangen. Zorgfiguren die bereid zijn de moeizame weg naar een zo evenwichtig mogelijk leven te gaan.
Deze nood wordt zeker niet altijd (h)erkend. Kinderen die vroeger trauma’s meemaakten, bleven hiermee alleen. Zij kunnen soms later in het leven terugkijken. Dan realiseren zij zich hun nood aan passende hulp en merken de afwezigheid daarvan op.
Hoe denken we over trauma?
Waarom we kinderen met probleemgedrag niet altijd meteen aan de verwerking van kwetsuren denken. Bij het woord ‘trauma’ denken we allereerst aan bijvoorbeeld een tsunami of een brand. Hierbij verloor het kind zijn thuis en zijn omgeving. We denken aan een rampzalig auto-ongeluk. Dit heeft vaak groot verlies van mogelijkheden of zorgfiguren tot gevolg. Ook denken we aan een gewelddadige aanranding op straat, enzovoort.
Trauma gaat over gebeurtenissen die groots en onverwacht ingrijpen in het dagelijks leven. Het betreft ervaringen waarop men zich onmogelijk kan voorbereiden. Het gaat om gebeurtenissen die zo ingrijpend zijn. Het psychisch apparaat kan ze niet verwerken zoals het dat met andere ervaringen wel kan. Iemands leven en psychisch functioneren wordt door trauma’s volledig overhoopgehaald.
We spreken van trauma van het type I wanneer iemand met een eenmalig gebeurtenis wordt geconfronteerd (een auto-ongeval, een tsunami). Trauma van het type II betreft gebeurtenissen die zich herhalen, zoals herhaaldelijk seksueel misbruik.
De literatuur beschrijft een derde type trauma dat ‘complex trauma’ wordt genoemd. Hierbij denken we niet in de eerste plaats aan het begrip ‘trauma’.
Het betreft de aaneenschakeling van intrusieve en/of discontinue ervaringen binnen de eigen zorgcontext. Precies omwille van dit laatste aspect onderscheidt complex trauma zich van beide andere types van trauma.
Overhoophalen van de realiteit van het kind.
We kunnen ons als volwassene min of meer een voorstelling maken. Een traumatische gebeurtenis van type I of II zet vaak het leven en het persoonlijke functioneren overhoop. Wat van een dergelijke ingrijpende, harde en overspoelende traumatische ervaring overblijft, is een herinnering aan wat er gebeurd is.
De ervaring brandt zich in het geheugen als een film die met alle details opgeslagen wordt. Om verwerkt te kunnen worden moet die steeds opnieuw herhaald worden. Die ervaring wordt voorgesteld in dromen en in verhalen.
Het trauma moet herbeleefd en verteld worden om het een plaats te kunnen geven. Om het in te passen in de persoonlijkheid.
De traumatische gebeurtenis moet deel worden van het eigen levensverhaal. Men vertelt dit verhaal doorheen het leven. Het verhaal wordt opgeschreven en gaandeweg herdacht en herschreven.
Een traumatische ervaring vraagt naar verwerking. Hiervoor is het cruciaal om die ervaring te delen. Er is dan een grote nood aan mensen die willen luisteren. Zij worden het niet beu om steeds opnieuw te luisteren. Zij blijven ook aanwezig op de momenten dat je niet kunt of wilt vertellen. Het aanhoren van een traumaverhaal is vaak erg aangrijpend.
Mijn rol in deze context
Ik kan een waardevolle bijdrage leveren aan het begrijpen en ondersteunen van kinderen en volwassenen. Zij hebben te maken gehad met complexe familiedynamiek. Dit omvat moeder-kind relaties en de impact van narcistische gedrag. Door mijn expertise als een orthopedagoge:
Duiding geven aan complexe familiedynamiek
Ik kan helpen bij het analyseren en begrijpen van de complexe dynamiek binnen familierelaties. Hierbij wordt aandacht besteed aan de invloed van persoonlijkheidsstoornissen. Ook wordt er gekeken naar de impact van trauma’s.
Ondersteuning bieden bij emotionele verwerking
Door haar kennis op het gebied van kinderontwikkeling en psychosociale aspecten kan de orthopedagoge ondersteuning bieden. Ze helpt bij het verwerken van emotionele ervaringen, trauma’s en het herstellen van vertrouwen.
Richting geven aan herstel en groei
Door individuele begeleiding of het bieden van aanbevelingen, kan ik helpen bij het formuleren van stappen naar herstel. Ik ondersteun eveneens zelfontplooiing. Daarnaast versterk ik veerkracht.
Mijn kennis kan een belangrijke aanvulling bieden in situaties waarin complexe familiedynamiek, trauma en emotionele verwerking een rol spelen.
Voor verdere informatie en gespecialiseerde begeleiding in deze context, is het raadzaam contact op te nemen met een gekwalificeerde orthopedagoge.
Moederdag en de complexe realiteit van moederschap: Laten we een open gesprek voeren!
Beste lezers,
Moederdag is een tijd van viering, liefde en waardering voor moeders over de hele wereld. Maar laten we ook stilstaan bij de complexe realiteit van moederschap, die vaak achter de schermen blijft.
De rol van een moeder is gelaagd en soms uitdagend, en het is belangrijk om hier openlijk over te praten.
Wat zijn jouw gedachten over de idealisering van moederschap op Moederdag? Hoe zie jij de impact van narcisme op moeder-kindrelaties? Welke rol spelen persoonlijkheidsstoornissen en trauma’s in de vorming van de moeder-kindband? En hoe kunnen we als samenleving meer ondersteuning bieden aan moeders en kinderen die te maken hebben met complexe familiedynamiek?
De ervaringen en inzichten van onze lezers zijn van onschatbare waarde. Laten we samen dit belangrijke gesprek aangaan en streven naar een dieper begrip van de diverse aspecten van moederschap. Jouw feedback en perspectief zijn van harte welkom!
Laten we van Moederdag een moment maken. We tonen niet alleen liefde en waardering. We reflecteren en leren ook van elkaars ervaringen.
Met vriendelijke groet,
Annemie
Alles op onze blog is voor Zelfzorg en solidariteit, vaardigheids- en reflectiepraktijk, groei en bewustwording met psycho-educatieve informatie over individu en samenleving.
Op geen enkele manier is dit een aanzet tot haat of geweld, discriminatie of racisme.
✨ Jouw volgende stap naar heling begint hier
Voel je dat dit artikel je raakte? Dat het iets in beweging zette? Laat dat moment niet verloren gaan.
Sluit je aan bij onze online community – een warme, veilige plek waar gelijkgestemden elkaar begrijpen en ondersteunen.
👉 Doe een groeitaak die bij dit artikel hoort. Kleine stappen, grote transformaties.
Laat een reactie achter. Jouw stem kan iemand anders precies de herkenning geven die ze vandaag nodig heeft.
👉 Deel dit artikel met een vriend(in) die worstelt of twijfelt. Soms is één doorstuuractie het verschil tussen vastzitten en vooruitkomen.
🌿 Samen bouwen we aan herstel, kracht en emotionele vrijheid. Steun ons zonder extra kosten door aankopen bij bol. klik op onderstaande afbeelding.
Steun ons zonder extra kost door uw aankopen bij :
Liefs Annemie
Misschien willen we allebei iedereen beschermd en gelukkig zien.
Bedankt voor de reactie en veel succes . Groetjes terug.
Dank je wel voor jouw reactie. Je naam zustersvoorzusters doet me echter denken dat we op zo’n dag elkaar kunnen be -moe-digen. , we kunnen een moeder en vader voor onszelf en elkaar zijn en op die manier een pijnlijke herinnering transformeren tot licht voor elkaar zijn. Groetjes Johan
Beste meneer Persyn. U heeft gelijk wat betreft dat Moederdag niet voor iedereen een leuke dag is. In mijn volgende post wou ik het daar ook over hebben. Zowel voor moeders als voor kinderen kan het een dag zijn die liefst zo snel mogelijk achter de rug moet zijn. Een dag vol van pijnlijke herinneringen of van eenzaamheid.
Groetjes