Inhoudsopgave
- Anne Marsman
- Luisteren naar het lichaam
- Interceptie, in populairwetenschappelijke boeken en artikelen ook wel het ‘zesde zintuig’ genoemd.
- Interoceptie verwijst naar het vermogen om de fysiologische signalen vanuit ons eigen lichaam waar te nemen .
- Als je moeite hebt met het decoderen van lichamelijk ongemak, onderneem je sneller verkeerde acties.
- Holistische orthopedagogie
- Verbinding
- Lees meer over de connectie hoofd en lichaam
- Zet vandaag nog een stapje vooruit met de groeitaken! Kies maar!
Ontdek de Verbinding tussen Hoofd en Lichaam: Het Cruciale Belang van Interoceptie en Geestelijke Gezondheid
Ben je er ooit nieuwsgierig naar geweest hoe je lichaam reageert op stress en emotionele ervaringen? Stel je eens voor dat je de subtiele signalen van je eigen lichaam beter begrijpt. Stel je voor dat je effectiever reageert op die signalen. Dit zou een diepgaand effect kunnen hebben op je geestelijke welzijn.
In deze fascinerende tekst duiken we in het baanbrekende onderzoek van psycholoog Anne Marsman. Zij onderzocht de connectie tussen hoofd en lichaam. Ze benadrukte de cruciale rol van interoceptie in de psychiatrie en psychologie.
Ontdek hoe ons vermogen om de fysiologische signalen vanuit ons eigen lichaam waar te nemen een sleutelrol speelt. Deze waarneming is bekend als interoceptie. Het helpt bij het begrijpen en verwerken van stress, trauma en geestelijke gezondheid.
Maar dat is niet alles – we dompelen ons ook onder in het werk van Manos Tsakiris. Hij is hoogleraar psychologie aan de University of London. We leren hoe de interactie tussen ons lichaam en de wereld om ons heen werkt. Dit is een essentieel aspect van ons emotionele leven.
Leer hoe individuele technieken zoals mindfulness en meditatie een diepgaande invloed kunnen hebben op ons welzijn. Het beleven van de connectie tussen hoofd en lichaam samen met anderen kan ook erg invloedrijk zijn.
Bereid je voor op een inspirerende reis naar de kern van onze innerlijke ervaringen. Ontdek hoe het versterken van de connectie tussen hoofd en lichaam een transformerend effect kan hebben op ons algehele welzijn.
Anne Marsman
Psycholoog Anne Marsman promoveerde in 2021 op het onderwerp connectie tussen hoofd en lichaam aan Maastricht University. In haar onderzoek kwam ze tot de conclusie dat er meer aandacht nodig is voor het lichamelijke. Dit geldt in de psychiatrie en ook in de psychologie.
Het lijf moet gezien worden als iets wat bij je hoort. Het lichaam is iets om naar te luisteren, om serieus te nemen als manier om stress te verwerken. Als je niet lekker in je vel zit, moet je toch vooral je gedachten veranderen, is de heersende opvatting.
Online Phd Defence Vera A.M. Marsman-Bonekamp
Promotieonderzoek
Haar eigen ervaring met hoe het lichaam trauma’s verwerkt, inspireerde haar tot een serie experimenten voor haar promotieonderzoek. De experimenten omvatten twee groepen proefpersonen. Eén groep had een geschiedenis van ingrijpende ervaringen in hun jeugd. Deze ervaringen varieerden van het verlies van een ouder tot misbruik. De andere groep had geen soortgelijke jeugdtrauma’s.
Ze diende kunstmatige, milde pijnprikkels toe met een elektrode. Hiermee onderzocht ze bij de proefpersonen hoeveel spierspanning er te meten viel in de monnikskapspier. Dat is een spier in de schouders waarvan bekend is dat die reageert op stress.
Wat bleek: hoe meer ingrijpende jeugdervaringen, hoe groter de spierspanning.
Ook trad bij mensen met ingrijpende jeugdervaringen minder gewenning op vergeleken met nieuwe pijnprikkels dan bij mensen zonder zulke jeugdervaringen. Getraumatiseerde mensen reageren lichamelijk dus meetbaar heftiger op stress en pijn – en houden ook langer lichamelijk last.
Webinar over The Wisdom of Trauma
Haar conclusie: het lichaam slaat stress en traumatische ervaringen op. Het lijf speelt vervolgens een cruciale rol bij hoe iemand met nieuwe stresssituaties omgaat.
Luisteren naar het lichaam
Leren luisteren naar de subtiele signalen van het lichaam is essentieel volgens haar. Dit helpt beter om te gaan met trauma en psychische problemen. Veel van dat onderzoek richt zich op de verwerking van trauma’s. Ook psychisch gezonde mensen kunnen wat aan deze inzichten hebben, denken veel onderzoekers.
Het werk van Anne Marsman sluit aan bij een snelgroeiend onderzoeksveld naar het belang van het lichaam voor geestelijke gezondheid. Dit noemen we interceptie: het vermogen van mensen om de signalen van het lichaam te herkennen.
Interceptie, in populairwetenschappelijke boeken en artikelen ook wel het ‘zesde zintuig’ genoemd.
Het is het waarnemen van allerlei lichaamsprocessen, van hartslag tot spierverkrampingen. Een groot deel van die verwerking vindt onbewust plaats, maar je kunt er ook bewust de aandacht op richten.
De laatste jaren blijkt uit diverse onderzoeken dat de gevoeligheid van mensen voor hun eigen interoceptieve signalen. Dit mede bepaalt hoe goed ze emoties reguleren. Het werkt ook andersom.
Mensen die minder goed kunnen benoemen wat ze in hun lijf voelen, hebben vaker last van mentale problemen. Zij kampen vaker met angststoornissen en depressies.
Interoceptie verwijst naar het vermogen om de fysiologische signalen vanuit ons eigen lichaam waar te nemen.
Dit omvat sensaties zoals hartslag, ademhaling, dorst en andere interne processen. Laten we eens dieper ingaan op dit fascinerende concept:
Wat is Interoceptie?
Interoceptie is de bewuste waarneming van de fysiologische toestand van ons lichaam. Het omvat zowel interne signalen (zoals hartslag en ademhaling) als affectieve sensaties (zoals honger, dorst en vermoeidheid) 1.
Deze perceptie helpt ons om te begrijpen hoe we ons voelen en wat er binnenin ons lichaam gebeurt.
Waarom is Interoceptie Belangrijk?
Neurowetenschappelijke en ontwikkelingstheorieën suggereren dat interoceptie een rol speelt in de homeostase van het lichaam. Het helpt ons om onze interne balans te behouden 1.
Verstoringen in het interoceptieve vermogen kunnen leiden tot alexithymie. Dit betekent het onvermogen om interne signalen adequaat te interpreteren en te symboliseren. Dit kan verband houden met angststoornissen.
Het Gevoel van Lichaamseigenaarschap
Naast het waarnemen van signalen, is er ook het gevoel dat ons lichaam eigen is. Dit aspect van interoceptie heeft niet altijd veel aandacht gekregen.
Hoe weten we bijvoorbeeld dat het rommelen van onze maag honger betekent? Hoe voelen we dat we gespannen zijn of juist ontspannen? Dit gevoel van lichaamseigenaarschap speelt hierbij een rol 1.
Filosofische Geschiedenis
Filosofen hebben eeuwenlang nagedacht over hoe we onze lichaamssensaties begrijpen. Oude Grieken dachten dat deze sensaties van de goden kwamen.
Later, bijvoorbeeld door Hippocrates, ontstond het besef van een niet-bewuste ruimte binnenin ons lichaam. Het lichaam kreeg een natuur en een leven, en lichamelijke gevoelens werden van de physis (natuur).
In essentie is interoceptie een fundamenteel aspect van ons mens-zijn. Het verbindt ons met onze innerlijke ervaringen. Dit helpt ons om ons lichaam beter te begrijpen.
Sommige mensen krijgen van nature sterkere en preciezere signalen van hun lichaam.
Manos Tsakiris is hoogleraar psychologie aan de University of London. Hij is ook schrijver van meerdere boeken over interoceptie. Hoe goed je in staat bent om te benoemen hoe snel je hart bijvoorbeeld klopt, verschilt enorm van persoon tot persoon.
Hoe beter je je bewust bent van die signalen, hoe makkelijker het is om de juiste actie te ondernemen.
Research Focus on Professor Manos Tsakiris
Als je moeite hebt met het decoderen van lichamelijk ongemak, onderneem je sneller verkeerde acties.
En ga je bijvoorbeeld eten als je gestrest bent, omdat je een spanningsgevoel verwart met honger. Dan denken mensen dat ze door te snacken hun ongemak verhelpen, wat meestal niet zo is.
Wie beter voelt dat zijn lichaam stress ervaart, kan die stress beter aanpakken. Als jij ergens aan je lichaam merkt dat je gestrest, bang of moe bent, is dat een alarmsignaal.
Als je daar desondanks niet naar luistert, dan gaat het sneller fout met je mentale welzijn. Of als je niet eens doorhebt wat je lijf je vertelt, dan krijg je problemen met je mentale welzijn sneller.
Samen met anderen connectie tussen hoofd en lichaam beleven
Meerdere onderzoekers in dit veld hameren erop dat het verwerken van spanning en emoties met het lijf effectief is. Het werkt vooral goed samen met andere mensen.
Niet in je eentje in een kamer, maar door in groepen te leren bewegen kun je spanning verwerken. Ook door erover te praten, ook in therapeutische setting met anderen kun je spanning verwerken.
Alleen al af en toe met elkaar dansen, sporten, knuffelen, samenkomen helpt om spanning te verwerken.
Dat brengt je meer in contact met je eigen lichaam via het lichaam van anderen. Er zijn mensen die twee jaar amper zijn aangeraakt gedurende de pandemie, dat is gewoon echt heel ongezond.
Mind the body: Manos Tsakiris at TedxGhent
Individuele technieken als mindfulness en meditatie voor connectie, hoofd en lichaam
Manos Tsakiris kijkt ook sceptisch naar trends zoals mindfulness en meditatie. Deze technieken kunnen individuen wel meer in contact met hun lichaam brengen.
Maar dat gebeurt vaak heel solistisch. Een belangrijk deel van ons emotionele leven draait niet om onszelf.
Ons emotionele leven draait om de interactie met het hele systeem om ons heen.
Het gaat er niet alleen om zelf weer contact te maken met je eigen lijf. Het is ook belangrijk dat je lichaam in gezond contact staat met anderen.
Voor psychisch welzijn is wat er onder je nek gebeurt minstens net zo belangrijk als wat er zich daarboven afspeelt. Geestelijke gezondheid houdt niet op in je hoofd. Geestelijke gezondheid is nauw verbonden met je lichaam, en via dat lichaam ook met andere mensen om je heen.
Het klinkt zo logisch, en toch ben ik het zelf de laatste tijd blijkbaar behoorlijk vergeten.
Holistische orthopedagogie
Orthopedagogie houdt rekening met interoceptie en de verbinding tussen hoofd en lichaam. Het omarmt een holistische benadering die alle aspecten van de menselijke ervaring integreert.
Binnen dit kader erkennen orthopedagogen het cruciale belang van het waarnemen van fysiologische signalen. Het begrijpen hiervan is essentieel als onderdeel van het gehele welzijn van een individu.
In de orthopedagogische praktijk speelt interoceptie een essentiële rol bij het begeleiden van individuen met diverse uitdagingen.
Door aandacht te besteden aan de bewuste waarneming van de fysiologische toestand van het lichaam, kunnen orthopedagogen cliënten helpen. Ze leren beter te begrijpen hoe ze zich voelen. Ze ontdekken welke impact dit heeft op hun gedrag en emoties. Dit inzicht stelt hen in staat om gepaste interventies te ontwikkelen die het welzijn van het individu ondersteunen.
Daarnaast erkennen orthopedagogen de onderlinge verbondenheid van het hoofd en het lichaam in het bevorderen van geestelijke gezondheid. Orthopedagogen kunnen individuen helpen meer in contact te komen met hun lichaam. Zij doen dit door activiteiten te integreren.
Deze activiteiten vergroten het bewustzijn van de verbinding tussen hoofd en lichaam. Voorbeelden van deze activiteiten zijn lichaamsgerichte oefeningen, mindfulness en meditatietechnieken. Deze kunnen individuen helpen om meer in contact te komen met hun lichaam en emoties.
Verbinding
Bovendien moedigen ze ook aan tot het aangaan van gezonde interacties met anderen. Gedeelde ervaringen en sociale steun versterken de connectie tussen hoofd en lichaam.
Kortom, orthopedagogie benut interoceptie en de hoofd-lichaamverbinding. Deze zijn waardevolle elementen in het ondersteunen van individuen. Ze helpen om een evenwichtige en gezonde levensstijl te bereiken.
Orthopedagogen integreren deze concepten in de therapeutische benadering. Daarmee dragen zij bij aan het bevorderen van het algehele welzijn van hun cliënten.
De Complexiteit van Psychische Stoornissen: Meer dan Alleen Trauma en Machtsdynamiek
Het is verleidelijk om alle psychische stoornissen toe te schrijven aan trauma of machtsdynamiek. Echter, deze reductieve benadering vereenvoudigt een uiterst complexe wisselwerking tussen genetica, omgeving en individuele ervaring.
Het onterecht toeschrijven van alle psychische stoornissen aan deze factoren is misleidend. Dit bewijst een slechte dienst aan degenen die op zoek zijn naar genuanceerde, op bewijs gebaseerde zorg.
Psychische stoornissen worden beïnvloed door een breed scala aan factoren, waaronder genetische aanleg, neurobiologische processen, omgevingsinvloeden en individuele levenservaringen.
Trauma en machtsdynamiek hebben significante impact op de ontwikkeling van psychische stoornissen. Erkennen van de diverse oorzaken en mechanismen is belangrijk bij deze complexe aandoeningen.
Een holistische benadering van de behandeling van psychische stoornissen omvat begrip van biologische en omgevingsfactoren. Het omvat ook het individuele traject van elke persoon.
Door deze complexe wisselwerking te erkennen, kunnen zorgverleners maatwerk bieden dat recht doet aan de unieke behoeften van elk individu.
Het is essentieel om te streven naar een dieper begrip van de complexiteit van psychische stoornissen. Hierdoor kan de zorg die wordt geboden volledig en effectief zijn voor degenen die hiermee te maken hebben.
Het vermijden van reductieve benaderingen opent de deur naar meer genuanceerde zorg. Deze zorg is op bewijs gebaseerd. Ze doet recht aan de complexiteit van de menselijke geest.
Kritische Reflectie
Het is cruciaal om een kritische lens te behouden. Dit is belangrijk bij het benaderen van aanbevelingen over interoceptie. Hetzelfde geldt voor de connectie tussen hoofd en lichaam.
Bepaalde methoden en benaderingen kunnen aanzienlijke voordelen bieden voor sommige individuen. Het is belangrijk te erkennen dat niet alle aanbevelingen voor iedereen werken. Niet alle aanbevelingen zijn universeel van toepassing.
Verschillende mensen bevinden zich in diverse fases van hun persoonlijke reis naar welzijn. Wat als heilzaam wordt beschouwd voor de ene persoon, kan mogelijk een trigger vormen voor een ander.
Daarom is het van essentieel belang om de individualiteit van iemands ervaring te respecteren. Het is belangrijk aan te moedigen dat individuen zelfbewust keuzes maken met betrekking tot hun geestelijke gezondheid.
Het is raadzaam om een open dialoog te voeren met zorgverleners en professionals op dit gebied. Dit helpt bij het ontwikkelen van een weloverwogen benadering. Deze benadering is afgestemd op de specifieke behoeften en omstandigheden van elk individu.
Door de complexiteit en gevoeligheid van geestelijke gezondheid te erkennen, kunnen we zorgen voor een ondersteunende omgeving. Deze omgeving respecteert en ondersteunt de diverse trajecten naar welzijn.
Alles op onze blog is voor Zelfzorg en solidariteit, vaardigheids- en reflectiepraktijk, groei en bewustwording met psycho-educatieve informatie over individu en samenleving.
Op geen enkele manier is dit een aanzet tot haat of geweld, discriminatie of racisme.
✨ Jouw volgende stap naar heling begint hier
Voel je dat dit artikel je raakte? Dat het iets in beweging zette? Laat dat moment niet verloren gaan.
Sluit je aan bij onze online community – een warme, veilige plek waar gelijkgestemden elkaar begrijpen en ondersteunen.
👉 Doe een groeitaak die bij dit artikel hoort. Kleine stappen, grote transformaties.
Laat een reactie achter. Jouw stem kan iemand anders precies de herkenning geven die ze vandaag nodig heeft.
👉 Deel dit artikel met een vriend(in) die worstelt of twijfelt. Soms is één doorstuuractie het verschil tussen vastzitten en vooruitkomen.
🌿 Samen bouwen we aan herstel, kracht en emotionele vrijheid. Steun ons zonder extra kosten door aankopen bij bol. klik op onderstaande afbeelding.
Steun ons zonder extra kost door uw aankopen bij :
Liefs Annemie
Lees meer over de connectie hoofd en lichaam
