Een kritische en bekrachtigde empaat glimlacht terug.

Elke dag een paar keer je benen losschudden als je van thuisuit werkt, is wel prettig.

Eén van mijn hoogtepunten elke dag was vroeger Helena naar en van school brengen. En naar de beenhouwerij en de plaatselijke supermarkt gaan. Deze momenten maakten me altijd bewust van mijn rol als een bekrachtigde empaat.

Ik mis glimlachen. Zie je, ik ga niet veel naarbuiten. Deze bekrachtigde empaat werkt vanuit huis en doet daarnaast wat huishouden. En dus krijg ik alleen de kans om te socializen, wanneer ik boodschappen ga doen. Dan koop ik de ingrediënten voor het diner van mijn gezin. Ik begeleid Helena ook naar school en terug.

Dat was vroeger mijn sociale uitlaatklep. Ik kreeg vaak de kans om enkele nieuwe mensen te leren kennen aan school. Ik zou ‘hallo’ zwaaien naar mensen die herkenbaar waren, maar niet per se goede vrienden.

Sommigen zwaaien nog steeds wanneer ik de kinderen de dinsdag help het zebrapad over te steken. En ik zou naar vreemden glimlachen als we daar in het straatje naar school lopen. Je voert dan gesprekjes over school, over de kinderen, gezondheid en het weer.

De meesten lachten altijd terug naar deze bekrachtigde empaat. Dat gebeurt niet zo vaak meer.

Of, als dat zo is, kan ik het niet zeggen – omdat we allemaal maskers dragen. En mensen lijken gewoon niet zo vriendelijk als vroeger. Het mondmasker heeft dingen veranderd. Sommigen zien de vriendelijkheid niet meer in elkaar. We zijn minder vriendelijkheid. In plaats daarvan zijn velen achterdochtig. We kunnen elkaars gezichten niet ‘lezen’, en dus vermoeden we het ergste.

We knuffelen onze vrienden niet meer. We zwaaien onze kennissen niet gedag, want wie weet dat je je vergist. En we beschouwen vreemden als vijanden (bange blanke man). De meeste mensen zijn van nature goed.

Er zouden slechts een 6% narcisten zijn. We zijn dus meestal aardig. We zijn vriendelijk. (In de Spaanse Pyreneeën wat meer dan hier.) We zijn graag gelukkig, en we vinden het het leukst als andere mensen ook gelukkig zijn.

Het masker heeft echter dingen veranderd.

Het masker verbergt onze identiteit. Het verbergt onze natuurlijke vriendelijkheid wanneer je een bekrachtigde empaat bent. Narcisten echter voelen zich superieur die gaan eerder neerbuigend kijken. Maar op een bepaald moment heb je je genoeg belachelijk gemaakt. Je voelt je zo als je geen terugblik gegund wordt. Zelfs al hebben ze je goedendag gehoord. Het masker verbergt onze glimlach.

Het heeft mijn patroon om spontaan vriendelijk te zijn veranderd. Het maakt het gemakkelijker onbeleefd te zijn zonder consequenties. En het bevordert ongeluk. Je kunt ook niet zoveel meer pleasen als je daar de neiging toe zou hebben.

Maar ik geloof dat het masker een noodzakelijk kwaad is in de huidige pandemische omgeving. Mijn gemeente heeft het hoogste aantal besmettingen in Vlaanderen. Dus dragen we zeker een masker, sommige met tegenzin.

Wat ik in de komende weken ga doen, is achter het masker van alle anderen een glimlach voorstellen. Dit beeld zal ik mezelf voorstellen.

Ik ga erop vertrouwen dat de vriendelijkheid die hier en daar enkele maanden geleden bestond nog steeds aanwezig is. En ik durf te wedden dat ons aangeboren geluk (behalve bij de narcist) deze beproeving zal doorstaan. Wellicht binnen een jaar kunnen we weer voluit en meer bewust glimlachen en knuffelen met elkaar.

Dus als ik je zie in de plaatselijke supermarkt, glimlacht deze bekrachtigde empaat nog steeds. Ook in de beenhouwerij glimlacht deze empaat nog steeds. Aan school lacht deze bekrachtigde empaat ook. En hoewel ik je reactie niet kan zien, vertrouw ik erop dat je terug lacht.

Dat is een redelijk verzoek vanuit het oogpunt van een kritische en bekrachtigde empaat.

Maar op dit punt voelt het zelfs nog belangrijker (we gaan immers Kerstmis tegemoet)… gewoon vanuit een normaal anti-narcistisch menselijk perspectief. Niemand van ons kan veel verschil maken in deze pandemie. Maar je kunt dat wel als je werkt in de zorg. Dit geldt ook als je vrijwilliger bent. Maar we kunnen een verschil maken in hoe we met deze situatie omgaan.

Ga je gang en draag a.u.b. een masker- of je het nu wel of niet eens bent met die beslissing. Maar blijf trouw aan je natuurlijke instinct om vriendelijk, aardig en gelukkig te zijn. Met andere woorden glimlach gewoon. Hierdoor zal de wereld een klein beetje opvrolijken. En dat is alles wat we nodig hebben.

Ondertussen vraag je je af “Wat is een bekrachtigde empaat, nietwaar?”

Over dit onderwerp ga ik het in de komende weken hebben, vooral in onze gesloten groep op Facebook. Link in het menu.

Aanbevelingen voor handelen vanuit een orthopedagogisch perspectief voor zelfgenezers

Als orthopedagoog is het belangrijk om een ondersteunende en begeleidende rol te vervullen voor zelfgenezers. Hier zijn enkele aanbevelingen om te handelen vanuit een orthopedagogisch perspectief:

Creëer een veilige en ondersteunende omgeving

Zorg ervoor dat zelfgenezers zich veilig en welkom voelen in de omgeving. Het is belangrijk dat ze zich goed kunnen focussen op hun genezingsproces. Dit kan onder meer betekenen dat je een rustige en vreedzame ruimte creëert voor gesprekken en therapie.

Bied empathische en niet-oordelende begeleiding

Luister actief naar de zelfgenezers, toon begrip en wees niet veroordelend. Het is belangrijk dat ze zich gehoord en begrepen voelen tijdens hun genezingsproces.

Stimuleer zelfreflectie en zelfbewustzijn

Moedig zelfgenezers aan om zich bewust te worden van hun gedachten, gevoelens en gedragingen. Dit kan helpen bij het identificeren van persoonlijke groeipunten en het ontwikkelen van zelfinzicht.

Faciliteer het verkennen van emotionele en psychologische processen

Help zelfgenezers. Ze leren hun emotionele processen te verkennen en te begrijpen. Dit kan bijdragen aan het identificeren van trauma’s, het versterken van veerkracht en het ontwikkelen van gezonde copingmechanismen.

Ondersteun de ontwikkeling van zelfregulatievaardigheden

Ondersteun zelfgenezers bij het ontwikkelen van vaardigheden om emoties te reguleren en stress te beheersen. Dit kan onder meer inhouden dat je ademhalingstechnieken, mindfulness en ontspanningsoefeningen introduceert.

Het is cruciaal om te onthouden dat elke zelfgenezer uniek is en dat maatwerkbenaderingen essentieel zijn. Door deze aanbevelingen toe te passen, kun je als orthopedagoog waardevolle ondersteuning bieden aan zelfgenezers in hun genezingsreis.

Hoe kunnen we vriendelijkheid tonen in tijden van verandering?

1. Hoe heb jij gemerkt dat het dragen van maskers sociale interacties heeft veranderd?
2. Welke stappen ben jij van plan te zetten? Hoe blijf je vriendelijkheid tonen, ondanks de obstakels die op ons pad komen?
3. Op welke manieren denk je dat we de vriendelijkheid en warmte in onze gemeenschappen kunnen behouden? Kunnen we dit doen, zelfs met beperkingen zoals het dragen van maskers?
4. Op welke manieren kan jouw “achter het masker glimlachen”- attitude anderen inspireren om hetzelfde te doen?
5. Hoe kunnen we een omgeving creëren waarin vriendelijkheid en positiviteit bloeien ondanks de uitdagingen waar we voor staan?

FAQ over de Bekrachtigde Empaat

1. Wat betekent een “bekrachtigde empaat”?

Een bekrachtigde empaat is iemand met een hoog empathisch vermogen. Deze persoon heeft geleerd om gezonde grenzen te stellen. Ze ontwikkelen emotionele veerkracht. Ook beschermen ze hun eigen energie. In tegenstelling tot een overbelaste empaat, blijft een bekrachtigde empaat in balans terwijl hij of zij anderen ondersteunt.

2. Hoe word je een bekrachtigde empaat?

Je wordt een bekrachtigde empaat door zelfbewustzijn. Schaduwwerk helpt daarbij. Assertieve communicatie is essentieel. Lichaamsregulatie, zoals ademhaling en vagus nerve oefeningen, kan ondersteund worden. Traumaheling is belangrijk. Het aanleren van gezonde grenzen is noodzakelijk. Ook helpt het om relaties te kiezen die wederkerig zijn.

3. Wat is het verschil tussen een empaat en een bekrachtigde empaat?

Een empaat voelt intens de emoties van anderen. Een bekrachtigde empaat voelt deze emoties ook. Echter, deze laat zich er niet door overspoelen. De bekrachtigde empaat leeft met vertrouwen, innerlijke kracht en emotionele helderheid.

4. Waarom raken veel empathen uitgeput?

Empathen raken vaak uitgeput door overprikkeling, emotionele manipulatie, toxiciteit, codependentie, trauma uit de kindertijd, hyperalertheid of parentificatie. Zonder grenzen en regulatietechnieken raken ze snel drained.

5. Wat zijn tekenen dat je een bekrachtigde empaat aan het worden bent?

• Je herkent en bewaakt je grenzen
• Je reageert niet impulsief maar bewust
• Je voelt minder verantwoordelijk voor emoties van anderen
• Je kiest voor rust en regulatie
• Je doorbreekt oude patronen zoals pleasing of self-abandonment

6. Hoe beschermt een bekrachtigde empaat zijn energie?

Met technieken zoals: grounding, breathwork, en journaling. Ook is er bewuste afstand nemen en energetische hygiëne. Daarnaast is assertieve communicatie belangrijk. Tenslotte helpt het vermijden van giftige dynamieken zoals narcisme of manipulatie.

7. Kunnen empathen herstellen van emotionele uitputting?

Ja. Met rust, traumaheling, nervous system regulation, therapeutische ondersteuning en gezonde relaties kunnen empathen volledig herstellen. Ze kunnen uiteindelijk een bekrachtigde empaat worden.

8. Is een bekrachtigde empaat hetzelfde als een “old soul” of “healer”?

Niet exact. Veel bekrachtigde empathen hebben wel healing qualities en een diepe intuïtie. Maar een bekrachtigde empaat is vooral iemand die zijn of haar empathie bewust en gezond leert inzetten.

9. Waarom zijn empathen vaak doelwit van narcisten?

Omdat empathen warmte, begrip en zorgzaamheid uitstralen — eigenschappen die narcisten willen gebruiken om hun ego te voeden. Een bekrachtigde empaat leert dit patroon te herkennen en doorbreken.

10. Hoe helpt deze kennis bij persoonlijke groei?

Door te begrijpen hoe empathie werkt en hoe je jezelf kunt bekrachtigen, doorbreek je destructieve patronen. Je vergroot je zelfliefde. Ook bouw je gezonde, veilige relaties op.

Welke kleine stap past vandaag bij jou?

Misschien gaf dit artikel woorden aan iets wat je al langer voelde. Misschien roept het vragen op, of wil je één inzicht verder onderzoeken.

Sta even stil bij deze vraag:

Wat wil ik meenemen uit dit artikel, en welke kleine stap past bij mijn mogelijkheden van vandaag?

Je kunt één gedachte opschrijven, een groeitaak uit het artikel proberen, steun vragen of bewust tijd nemen om alles te laten bezinken. Je hoeft niets te forceren. Ook rust nemen kan een passende stap zijn.

Van overleven naar leven. Van verdoving naar verbinding. Op jouw tempo.

Vind jouw volgende stap

Wil je verder lezen, maar weet je niet waar te beginnen? Onze startpagina helpt je een gids te kiezen rond narcisme begrijpen, herstel, trauma, zelfreflectie, grenzen, communicatie, kritisch denken of solidariteit.

Start hier: vind de gids die bij jouw vraag past.

Herkenning en uitwisseling

Soms helpt het om te lezen hoe anderen met vergelijkbare vragen omgaan. In onze Facebookgroep vind je ruimte voor herkenning en uitwisseling.

Je kiest zelf of je meeleest of deelneemt aan een gesprek, en wat je over jezelf wilt delen. Je hoeft je verhaal niet te vertellen om erbij te mogen horen.

Was dit artikel waardevol voor jou? Bewaar het gerust om later opnieuw te lezen, of deel het met iemand voor wie het steun of inzicht kan bieden.

Zelfzorg en solidariteit vormen onze basis

Op narcisme.blog verbinden we persoonlijke groei met zorg voor elkaar. We bieden psycho-educatieve informatie, reflectievragen en praktische oefeningen om jezelf, relaties en maatschappelijke patronen beter te begrijpen.

We willen bijdragen aan meer bewustwording, gezonde grenzen, verbinding en menselijk handelen. Daarbij kijken we zowel naar wat iemand zelf kan oefenen als naar de steun en omstandigheden die daarvoor nodig zijn.

Menselijke waardigheid, respect en geweldloze communicatie staan centraal. We wijzen haat, geweld, discriminatie en racisme af.

We bespreken schadelijk gedrag en maatschappelijke mechanismen zonder mensen tot een etiket te reduceren. Onze informatie ondersteunt inzicht en reflectie en vervangt geen persoonlijke diagnostiek of behandeling.

Zie je een fout of heb je een inhoudelijke vraag?

We streven naar zorgvuldige, begrijpelijke en actuele informatie. Toch kan er een fout, onduidelijkheid of ontbrekende nuance in een artikel staan.

Meld een fout of stel je vraag via het contactformulier. Vermeld de link naar het artikel, de passage waarover het gaat en een korte toelichting. Voeg gerust een relevante bron toe als die je melding verduidelijkt.

Eén duidelijke melding via dit formulier helpt ons je vraag overzichtelijk te behandelen. We beoordelen meldingen zorgvuldig en corrigeren of vullen informatie aan waar nodig. Verzoeken om inhoud te verwijderen bekijken we individueel.

Dank je dat je meedenkt en helpt onze informatie te verbeteren.

Liefs,
Annemie en Johan Persyn-Declercq (auteurs)

update : 09102026

Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.

Lees meer over een bekrachtige empaat en aanverwante artikels

• Kenmerken van empathische ontwikkeling: krachtige vs machteloze fase +Video
• Het pure verlangen om te geven en manipulatie
• De Machteloze Empaat en Co-afhankelijkheid: Begrijp Het Verschil en Vind Genezing
• Veerkracht van Oekraïense kinderen: hoe een glimlach sterker is dan oorlog
• Techniek, proces en manier om je beter te voelen.