De realiteit van cognitieve dissonantie door de narcist: wat betekent het voor het gezin?
Inhoudsopgave
Narcistische Cognitieve dissonantie.
De externe, vervaardigde identiteit van de narcist is gebaseerd op leugens. Die identiteit is ook gevormd door ontkenning. Bovendien verwacht de narcist van haar of zijn familieleden dat ze haar versie van de ‘waarheid’ accepteren. Ze stimuleren cognitieve dissonantie.
Wat dit betekent voor de partner en kinderen van de narcist, is dat ze zich in ‘tegenovergesteld land’ bevinden.
In werkelijkheid vertelt de narcist aan zijn familie dat ‘de werkelijkheid’ verschilt van wat ze voelen. Hij gebruikt een reeks manipulatieve tactieken hiervoor. ‘De werkelijkheid’ kan zelfs het tegenovergestelde zijn van wat ze waarnemen.
Daarom dat de narcist een cognitieve dissonantie produceert bij anderen. Daardoor ervaren de slachtoffers een diep ontwrichtende kloof. Deze kloof bestaat tussen wat ze waarnemen en wat de narcist zegt dat er is gebeurd.
Je kunt zeggen dat het zonder reden lijkt te gebeuren. Plots krijg je het gevoel dat zwart-wit is. Goed is slecht. Onwaar is waar. Je hoort een persoon iets zeggen met een totaal strijdige lichaamstaal. Er heerst een totale verwarring over de realiteit zoals bij gaslighting. Voor achtergrond bij manipulatieve patronen in relaties kun je lezen in ** Narcisme in relaties van Alice Vlottes. Het boek biedt een bredere blik op narcistisch gedrag en de invloed op de ander. De boeklinks zijn affiliatelinks: bij een aankoop ontvangen wij mogelijk een kleine vergoeding, zonder extra kosten voor jou.
Vooral bij jonge kinderen is cognitieve dissonantie buitengewoon traumatisch, wat leidt tot zelftwijfel en dissociatie.
Voor meer uitleg over het ondermijnen van je werkelijkheid lees je de uitgebreide gids over narcistische gaslighting en opnieuw vertrouwen op je eigen waarneming. Wanneer je door die verwarring hard over jezelf gaat oordelen, kan ** Zelfcompassie van Kristin Neff aansluiten bij het ontwikkelen van een mildere houding tegenover jezelf.
Definitie cognitieve dissonantie.
Cognitieve dissonantie is een psychologische term voor een onaangename spanning. In principe ontstaat die spanning wanneer je kennis neemt van feiten of opvattingen. Deze kunnen strijdig zijn met een eigen overtuiging of mening.
Daarom dat die spanning ook bij het horen of zien van gedrag. Dit gedrag is strijdig met de eigen overtuiging, waarden en normen….
De cognitieve dissonantietheorie van Festinger geeft aan dat er een onprettig gevoel ontstaat. Dit gebeurt als je attitudes en gedrag andere kanten op wijzen. Dit kan bijvoorbeeld zijn door groepsdruk. Je staat negatief tegenover roken, maar probeert toch eentje, omdat je vrienden zo aandringen.
Op dit moment komen attitudes en gedrag niet meer overeen. Dit bezorgt mensen een onprettig gevoel. Het gevolg daarvan is dat zij zullen op zoek gaan naar mogelijkheden om dit recht te trekken. Voor verder zelfonderzoek naar je eigen overtuigingen en aangeleerde patronen past ** How to do the work van Nicole LePera (Nederlandse editie). Het sluit aan bij het bewust opmerken van wat je denkt, voelt en doet.
Het oplossen van dit onprettige gevoel wordt door Festinger beschreven als cognitieve dissonantie vermindering. Dit zorgt ervoor dat het vervelende gevoel opgeheven wordt. Die vermindering kan plaatsvinden op enkele manieren.
“Het complete narcisme handboek” van Fabio Vinago: Een veelgezocht handboek over bescherming tegen narcisme en gaslighting.A Lesson In Cognitive Dissonance Jason Bentley Jones
Verdiep Je in Cognitieve Dissonantie: Vragen voor Reflectie
- Hoe herken je cognitieve dissonantie in je eigen leven, vooral in relaties met anderen?
- Welke manipulatieve tactieken die narcisten gebruiken, heb je in jouw omgeving gezien of ervaren?
- Op welke manieren beïnvloedt cognitieve dissonantie jouw kijk op jezelf en je overtuigingen?
- Wat zijn jouw strategieën om om te gaan met de verwarring die kan ontstaan bij confrontatie met tegenstrijdige waarheden?
- Hoe denk je dat je kinderen kunt beschermen tegen de effecten van cognitieve dissonantie in hun opgroeiende jaren?
Welke kleine stap past vandaag bij jou?
Misschien gaf dit artikel woorden aan iets wat je al langer voelde. Misschien roept het vragen op, of wil je één inzicht verder onderzoeken.
Sta even stil bij deze vraag:
Wat wil ik meenemen uit dit artikel, en welke kleine stap past bij mijn mogelijkheden van vandaag?
Je kunt één gedachte opschrijven, een groeitaak uit het artikel proberen, steun vragen of bewust tijd nemen om alles te laten bezinken. Je hoeft niets te forceren. Ook rust nemen kan een passende stap zijn.
Van overleven naar leven. Van verdoving naar verbinding. Op jouw tempo.
Vind jouw volgende stap
Wil je verder lezen, maar weet je niet waar te beginnen? Onze startpagina helpt je een gids te kiezen rond narcisme begrijpen, herstel, trauma, zelfreflectie, grenzen, communicatie, kritisch denken of solidariteit.
Start hier: vind de gids die bij jouw vraag past.
Herkenning en uitwisseling
Soms helpt het om te lezen hoe anderen met vergelijkbare vragen omgaan. In onze Facebookgroep vind je ruimte voor herkenning en uitwisseling.
Je kiest zelf of je meeleest of deelneemt aan een gesprek, en wat je over jezelf wilt delen. Je hoeft je verhaal niet te vertellen om erbij te mogen horen.
Was dit artikel waardevol voor jou? Bewaar het gerust om later opnieuw te lezen, of deel het met iemand voor wie het steun of inzicht kan bieden.
Zelfzorg en solidariteit vormen onze basis
Op narcisme.blog verbinden we persoonlijke groei met zorg voor elkaar. We bieden psycho-educatieve informatie, reflectievragen en praktische oefeningen om jezelf, relaties en maatschappelijke patronen beter te begrijpen.
We willen bijdragen aan meer bewustwording, gezonde grenzen, verbinding en menselijk handelen. Daarbij kijken we zowel naar wat iemand zelf kan oefenen als naar de steun en omstandigheden die daarvoor nodig zijn.
Menselijke waardigheid, respect en geweldloze communicatie staan centraal. We wijzen haat, geweld, discriminatie en racisme af.
We bespreken schadelijk gedrag en maatschappelijke mechanismen zonder mensen tot een etiket te reduceren. Onze informatie ondersteunt inzicht en reflectie en vervangt geen persoonlijke diagnostiek of behandeling.
Zie je een fout of heb je een inhoudelijke vraag?
We streven naar zorgvuldige, begrijpelijke en actuele informatie. Toch kan er een fout, onduidelijkheid of ontbrekende nuance in een artikel staan.
Meld een fout of stel je vraag via het contactformulier. Vermeld de link naar het artikel, de passage waarover het gaat en een korte toelichting. Voeg gerust een relevante bron toe als die je melding verduidelijkt.
Eén duidelijke melding via dit formulier helpt ons je vraag overzichtelijk te behandelen. We beoordelen meldingen zorgvuldig en corrigeren of vullen informatie aan waar nodig. Verzoeken om inhoud te verwijderen bekijken we individueel.
Dank je dat je meedenkt en helpt onze informatie te verbeteren.
Liefs,
Annemie en Johan Persyn-Declercq (auteurs)
update : 09102026
Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.
Als je ons wilt steunen kunt U dat gratis door uw aankopen bij bol.com