Ben je in therapie om te herstellen van een pijnlijke ervaring en wil je je herstel verdiepen? Dan is Pilates misschien precies wat je nodig hebt. Deze slimme bewegingsvorm helpt niet alleen om je lichaam te versterken. Het kalmeert ook je zenuwstelsel, laat spanning los en helpt je opnieuw verbinding te maken met jezelf.
In deze blog ontdek je stap voor stap hoe Pilates traumaherstel ondersteunt en hoe jij vandaag al kunt beginnen.
Wat is Pilates eigenlijk? De oorsprong van bewuste beweging
Pilates werd in de jaren twintig ontwikkeld door Joseph Pilates, die zijn methode oorspronkelijk Contrology noemde. Zijn doel: het gebruik van de geest om de spieren te beheersen. De focus ligt op kernspieren, ademhaling en lichaamshouding.
Pilates draait om balans: het brengt lichaam en geest weer op één lijn. Door gecontroleerde ademhaling, precisie en concentratie helpt Pilates om je lichaam te centreren en de natuurlijke uitlijning te herstellen. Zo kan elke cel in je lichaam beter functioneren en energie vrijer stromen.
De magie van de Pilates Reformer: ondersteuning, weerstand en bewustzijn
Een belangrijk hulpmiddel in Pilates is de reformer: een verstelbaar toestel met een schuifbaar platform en weerstandsveren. Dit apparaat biedt ondersteuning, feedback en uitdaging tegelijk.
Of je nu zit, ligt of staat — elke beweging helpt je. Het helpt je dieper te voelen wat er in je lichaam gebeurt. En dat is precies wat mensen met trauma vaak kwijt zijn: het gevoel van verbinding met hun eigen lichaam.
“Pilates helpt mensen letterlijk weer in hun lichaam te komen,” zegt Pilates-instructeur Arianna Stout. “Dat is waar heling begint.”
Hoe Pilates helpt bij traumaherstel: verbinding tussen adem, lichaam en geest
1. Het zenuwstelsel kalmeren
Bij trauma is het zenuwstelsel vaak overprikkeld. Pilates helpt via bewuste ademhaling en ritmische beweging om rust te herstellen. Een paar diepe ademhalingen tijdens een sessie kunnen al een merkbare daling in spanning brengen.
Adem is leven. En bij trauma is adem vaak het eerste wat stokt. Pilates leert je weer volledig ademen.
2. Vastzittende spanning loslaten
Trauma laat sporen na in de spieren. Dit gebeurt vooral in de psoas. De psoas is de diepliggende bekkenspier die actief is bij de vecht- of vluchtreactie. Door zachte, gecontroleerde bewegingen helpt Pilates deze spier ontspannen — en daarmee het hele lichaam.
Zoals Peter Levine, expert in traumatherapie, uitlegt: dieren schudden hun stress letterlijk van zich af. Mensen kunnen dat via bewuste beweging opnieuw leren.
3. Lichaam en geest opnieuw verbinden
Veel mensen met trauma voelen zich afgesneden van hun lichaam. Het is alsof het hoofd en het lichaam niet meer bij elkaar horen. Pilates brengt die delen weer samen. Het helpt je aarden, centreren en aanwezig zijn in het nu.
Wanneer je volledig aanwezig bent, kun je jezelf weer voelen. En dat gevoel van zelfbewustzijn is de kern van genezing.
Pilates in de praktijk: een veilige weg naar heling
Een van de mooiste aspecten van Pilates is de steun die het biedt — letterlijk en figuurlijk. De reformer ondersteunt onder je hoofd, rug en voeten, zodat je veilig kunt bewegen zonder angst voor aanraking of overprikkeling. Dat is cruciaal voor mensen met een geschiedenis van misbruik of trauma.
Elke kleine aanpassing in houding of ademhaling brengt meer bewustzijn en kracht. Je leert luisteren naar je lichaam in plaats van het te negeren. Zo bouw je stap voor stap vertrouwen op in jezelf.
“Pilates leert je niet alleen bewegen — het leert je voelen,” zegt Arianna. “Je leert een nieuwe versie van jezelf creëren.”
Hoe begin je met Pilates bij traumaherstel? Praktische eerste stappen
- Start klein. Een beginnersles of online video is genoeg om te ervaren wat het met je doet.
- Zoek een veilige omgeving. Privésessies of kleine groepen kunnen fijner voelen dan drukke studio’s.
- Luister naar je lichaam. Forceer niets. De kracht van Pilates zit in bewustzijn, niet in prestatie.
- Adem. Gebruik elke beweging om je ademhaling te verdiepen en spanning los te laten.
FAQ – Pilates & Traumaherstel
Is Pilates veilig als ik met traumaverwerking bezig ben?
Ja, mits traumasensitief begeleid. Kies een instructeur die ervaring heeft met traumabewuste coaching. Zorg ervoor dat hij of zij een rustige opbouw hanteert. De instructeur moet consent rond aanraking respecteren en alternatieven bieden bij triggers.
Wat maakt Pilates effectief voor traumaherstel?
Pilates combineert gecontroleerde ademhaling, centreren en precisie. Dit helpt je zenuwstelsel te reguleren (minder hyperarousal). Het ontlaadt spanning in de psoas en kernspieren. Het helpt ook weer lichaamsbewustzijn op te bouwen.
Mat of reformer: wat is beter om te starten?
Beide werken goed.
- Mat: laagdrempelig, thuis mogelijk, focus op eigen lichaamsgewicht.
- Reformer: meer ondersteuning en feedback via veren en geleiding; ideaal bij angst of overprikkeling.
Kies wat het meest veilig en haalbaar voelt.
Hoe vaak en hoe lang heb ik nodig om resultaat te merken?
Meestal 2–3 sessies per week van 45–60 minuten. Veel mensen ervaren binnen 4–6 weken meer rust in ademhaling, een betere houding en meer aanwezigheid. Consistentie is belangrijker dan intensiteit.
Welke signalen tonen dat ik te snel ga?
Toenemende spanning, oppervlakkige adem, duizeligheid of dissociatie. Pauzeer, ga terug naar gronding (voetzolen voelen, lang uitademen) en verlaag de intensiteit. Bespreek dit met je instructeur of therapeut.
Kan ik Pilates combineren met psychotherapie of EMDR?
Zeker. Pilates ondersteunt lichaamsregulatie en maakt verwerkingswerk vaak draaglijker. Stem triggers en grenzen af met je therapeut en instructeur zodat sessies elkaar versterken.
Bestaan er contra-indicaties of aanpassingen?
Ja. Bij zwangerschap, recente operaties, acute pijn of chronische aandoeningen: vraag medische goedkeuring. Werk met regressies (kleinere bewegingsuitslag), extra ondersteuning (kussens, blokken) en kortere sets.
Hoe kies ik een geschikte (traumasensitieve) Pilates-instructeur?
Let op:
- Opleiding of certificering en ervaring met traumabewuste begeleiding.
- Heldere intake, grenzen en consent.
- Rustige cueing, focus op adem en zelfregie.
- Mogelijkheid tot 1-op-1 of kleine groepen.
Helpt Pilates specifiek bij spanning in de psoas?
Ja. Zachte, geleide kernstabilisatie en heupmobilisatie kunnen een verkorte psoas helpen ontladen. Verwacht subtiele, trage progressie; discomfort is oké, pijn niet.
Wat als ik getriggerd raak tijdens een les?
Stop de beweging, voel contactpunten (hielen, handpalmen), verleng je uitademing, open je ogen en veranker je blik. Bespreek achteraf aanpassingen of alternatieve oefeningen.
Kan ik thuis beginnen zonder apparatuur?
Ja. Start met matoefeningen, focus op lang uitademen, ribben zacht sluiten en ribben-bekken-uitlijning. Bouw 10–20 minuten routines op en voeg later materialen toe (weerstandsband, bal).
Wat kost het en wat is financieel slim?
Privélessen zijn het meest maatwerk, kleine groepen zijn budgetvriendelijker en online lessen de goedkoopste optie. Overweeg een mix: één privé-intake plus één of twee groeps- of onlinesessies per week.
Hoe meet ik voortgang behalve ‘fitter voelen’?
Houd een korte tracking bij: slaapkwaliteit, ademfrequentie in rust, spanning (0–10), aanwezigheid in het dagelijks leven, triggers en hersteltempo. Evalueer elke 2–4 weken.
Welke korte routine kan ik dagelijks doen?
- 3× (4 sec in / 6–8 sec uit) ademhaling.
- Pelvic clock (60–90 sec).
- Knie-folds met diepe uitademing (2×8).
- Heupbrug licht (2×8).
- Child’s pose met lange uitademing (60 sec).
Stop bij pijn, houd alles traag en gecontroleerd.
Wanneer moet ik medische hulp inschakelen?
Bij scherpe pijn, tintelingen of gevoelloosheid, aanhoudende duizeligheid of als klachten verergeren. Raadpleeg je arts of fysiotherapeut en deel adviezen met je instructeur.
Ben je in therapie om te herstellen van een slechte ervaring en zou je sneller meer vooruitgang willen zien?
Welnu, welkom op deze blog over een manier om de effectiviteit van trauma therapie te stimuleren met Pilates work-out.
Ik heb Arianna Stout online gevolgd, een Pilates instructeur die lesgeeft vanuit haar eigen privéstudio en ook op andere plaatsen. Daaruit heb ik heel wat geleerd.
Pilates schept vaak een ervaring. Dit is precies het soort helende ervaring waar ik altijd naar streef. Mijn doel is om mijn lezers te helpen deze ervaring te vinden. Dus laten we beginnen!
Youtube: Pilates voor thuis
Tegenwoordig is Pilates een reeks oefeningen die bedoeld zijn om controle, precisie, ademhaling en uitlijning te ontwikkelen.
Het doel is dat het lichaam perfect functioneert.
Het is een op het hele lichaam gebaseerde, slimme bewegingsvorm die het lichaam in evenwicht brengt. Door echt te centreren, kun je het adempatroon gezond maken. De skeletuitlijning komt dan op een plek waar alles beter functioneert.
Met Pilates krijgen geleidelijk de organen de ruimte die ze nodig hebben om goed te werken. De ademhaling verbetert zodat elke cel gestimuleerd wordt en zichzelf kan opruimen.
De Pilates-reformer is een groot deel van Pilates-oefeningen. Behalve de matserie, die allemaal op de mat wordt gedaan, zoals yoga.
De Pilates hervormer was de eerste baby van Joe Pilatus.
Hij ontwierp het oorspronkelijk vanuit ziekenhuisbedjes, door de wiegveren. Een moderne Pilates-reformer heeft een frame. Het heeft ook een horizontaal plat platform, bekend als de koets. Dit platform rolt heen en weer op het frame.
Het is aan het frame bevestigd met veren. Deze kunnen worden aangepast om verschillende weerstandsniveaus te hebben. Dit is geschikt voor verschillende mensen en oefeningen. Bij de oefeningen zit je soms. Soms lig je. Soms sta je op de koets. Je beweegt door met de voeten of handen op de voetensteun te duwen. Of door aan de banden te trekken, of allerlei andere bewegingen.
Deze andere vorm van intelligentie in het lichaam begint naar boven te komen.
Voor sommige dingen moet je niet logisch nadenken. Je hoeft je alleen maar over te geven aan beweging. Voel je lichaam. Laat het bewegen op een manier die zal doen wat je probeert te doen. Pilates work-out heeft veel stiekeme kleine zaken die je ertoe brengen die overgang te maken.
Soms, als ik probeer te beschrijven hoe Pilates work-out anders is dan yoga, zeg ik dat bewegingen bij Pilates kort zijn. Bewegingen zijn vaak kort. Je blijft niet lang bij een beweging. Je stopt nooit lang met bewegen.
In yoga houd je houdingen soms lang genoeg vast dat het vervelend of pijnlijk kan aanvoelen. Wat ik weet, kan op veel manieren heel nuttig zijn. Maar dat verschil wilde ik even aanstippen.
Peter Levine vertelt over dieren in het wild.
Ze ontsnappen aan een levensbedreigende ontmoeting. Als ze eenmaal veilig zijn, zullen ze het trauma letterlijk van zich afschudden, door zichzelf fysiek te schudden.
Ze voltooien de fysieke actie waarop hun lichaam zich heeft voorbereid. Mensen doen dat om verschillende redenen niet.
Arianna ziet in de lichamen van mensen dat ze vast komen te zitten. Hun lichaam herhaalt de vecht- of vluchtreactie bij elke stressfactor op hun pad, hoe mild ook. Anatomisch, fysiek ziet ze dat in de psoas, de diepste bekkenspier.
Het is de primaire spier die samentrekt in de vecht- of vluchtreactie. Je wordt voorbereid op rennen of vechten.
Als je daar vast komt te zitten, gebeurt er iets belangrijks. De psoas blijft samengetrokken. Dit verandert fysiologisch alles wat er in het lichaam gebeurt volledig. Het heeft een volledige fysiologische impact op alles wat er in het lichaam gebeurt.
Dit is waar ze haar opleiding als Pilates-instructeur overschrijdt. Ze begint te praten vanuit haar observaties. Ze leest ook andere bronnen. Maar ze ziet het de hele tijd. Door met de psoas te werken en het los te laten, beginnen we fysiologische veranderingen op elk niveau te zien.
YouTube: The best psoas release
Omdat de psoas letterlijk misschien wel de meest kern van de kernspieren is.
Ze zitten vast aan de ruggengraat. Dus alles wat er met de psoas gebeurt, communiceert via het centrum van ons. Na verloop van tijd wordt de hormonale stroom geblokkeerd en worden regelmatige patronen veranderd, enz.
Dus door dingen weer open te stellen en los te laten, kan elke lichaamsfunctie terugkomen. Het komt op een plek die natuurlijker is. Het is meer vrijgekomen. Dan wordt het mentale herstel daar echt door ondersteund.
Het hele lichaam en geest opnieuw verbinden
Al vroeg, toen Arianna Pilates begon te onderwijzen, merkte ze iets op bij bepaalde lichamen. De bovenkant van het lichaam leek niet dezelfde persoon als de onderkant van het lichaam. Later leerde ze dat dat een veelvoorkomend iets is dat opduikt na een trauma.
Het is alsof de persoon in zijn midden wordt afgesneden. Arianna heeft keer op keer gezien hoe prachtig dit werk de boven- en onderkant van het lichaam verenigt. En dat is de definitie van gecentreerd zijn. Centreren zorgt ervoor dat het hele lichaam geïntegreerd voelt.
Dat is waar Pilates work-out om draait. Breng energie en aanwezigheid naar iemands centrum. Het zorgt ervoor dat een persoon zijn hele lichaam kan bezetten en zich ervan bewust kan zijn.
Gescheiden door trauma
De boven- en onderkant van het lichaam worden gescheiden. Na vreselijke fysieke ervaringen raken de geest en het lichaam van mensen vaak gescheiden.
Dat betekent dat je niet meer weet wat er in je lichaam gebeurt. Daar probeert ze als therapeut altijd aan te werken. Een trauma verwerken is vooral weer leren luisteren naar je lichaam.
Vergelijkbare patronen bij trauma
Arianna heeft met veel overlevenden van vele soorten trauma gewerkt, waaronder overlevenden van auto-ongelukken, hoofdletsel, seksueel trauma en ander geweld. Natuurlijk komt het bij elke persoon anders naar voren, maar er zijn vergelijkbare patronen.
Mensen hebben de neiging om alles te willen doen. Ze willen voorkomen dat ze zich bewust worden van gevoelens in het lichaam. Deze gevoelens houden verband met hun trauma. Soms wijken mensen volledig af van zintuiglijk bewustzijn.
Een van de zaken die ze heeft gezien, is dat een persoon zijn kracht kan terugwinnen. Een slimme bewegingsvorm helpt daarbij om ook aanwezigheid terug te winnen. Het kan elke slimme bewegingsvorm zijn.
Omdat ze een manier vinden om in hun lichaam te zijn en controle te hebben over wat er gebeurt. En wanneer ze worden aangespoord om hun adem te gebruiken, beginnen ze daadwerkelijk weer te ademen.
YouTube: Pilates Reformer Beginner work-out
Laten we teruggaan naar de Pilates hervormer.
Een ding over de Pilates reformer is dat ze als instructeur geen studenten in handen hoef te hebben. Ze kunnen volledig onafhankelijk zijn en toch ondersteuning hebben.
Onder hun voeten, onder hun hoofd, onder hun rug. Die ondersteuning van de Pilates reformer apparatuur geeft zoveel terugkoppeling aan informatie en inzicht. Mensen kunnen dan bewegen, uitzetten en inkrimpen. In wezen vervullen studenten uiteindelijk de functie van ademhaling zo goed mogelijk. Ze gebruiken hun hele lichaam. De Pilates reformerapparatuur ondersteunt hen hierbij.
Ik denk dat elke positie waarin iemand zich kan bevinden, waarin hij steun kan voelen, zulke diepgaande effecten kan hebben. Ze kunnen steun aanvaarden.
Letterlijk aarden.
De Pilates apparatuur geeft veilig een deel van het sensorische systeem terug dat zo overstuur is geraakt door trauma. En Arianna kan zeggen: Voel dit. Voel je handpalmen. Voel de ruimte achter je hart. Maar ze hoeft niet iemand aan te raken die niet aangeraakt wil worden, om die punten te maken. En dat kan heel belangrijk zijn voor iemand die werd misbruikt.
Ze vindt het leuk aan Pilates dat ze in elke les een heel kleine instructie kan geven. Die kleine wijzigingen maken een groot verschil in hoe je beweegt of wat je voelt. En vanwege de instructie moet je nadenken: “Doe ik het op die manier? Of op een iets andere manier?”
Je vindt voortdurend van die kleine aanpassingen die zoveel beter voelen. Of het gevolg van die kleine aanpassingen is dat je zoveel meer kracht kunt geven. Of hierdoor kun je het stuk veranderen wat je echt nodig hebt. Je vindt het leuk om dat detail te leren. Het is alsof je eindelijk een handleiding hebt voor het bewegen van het lichaam.
Arianna bevordert op die manier Pilates zelfbewustzijn en onafhankelijkheid.
Het is zo krachtig om te leren bewust te zijn van verschillende delen van het lichaam tijdens elke beweging. We moeten ons hele lichaam kunnen bezetten. Hierdoor kunnen we zintuiglijke informatie vanuit ons hele lichaam tot ons bewustzijn laten doordringen.
In Pilates praten we vaak over het belang van het opnemen van informatie. Dit gebeurt via het contact van onze voeten met de oneffen grond. Maar in de moderne wereld voelen we zelden de grond met onze voeten. Daarom doen we Pilates altijd zonder schoenen aan.
De eerste oefening in elke sessie is voetenwerk. Je voeten plaats je in een reeks verschillende posities. Vervolgens beweeg je je hele lichaam vanuit die verschillende soorten geaarde posities. Dus je begint met het grondig verkennen van geaard zijn. Letterlijk.
Arianna vindt dat die steun en geaardheid mensen helpt zich dan veilig genoeg te voelen. Ze merken daardoor hun kracht op en voelen zich meer aanwezig.
Als iemands lichaam fysiek wordt bewaakt, en als hun hoofd altijd denkt, proberen ze alert te zijn. Ze kunnen dan niet erg aanwezig zijn. Dit soort in je hoofd zijn, of hyperwaakzaamheid gaat meestal samen met trauma. Ons zelfgevoel wordt zo verstoord door trauma dat mensen het gevoel hebben niet meer te weten wie ze zijn.
Dus in therapie via Pilates work-out proberen ze mensen te helpen weer in contact te komen met wie ze zijn. Arianna denkt niet dat je een gevoel van jezelf kunt hebben als je niet aanwezig bent.
Als je altijd een stap in de toekomst bent. Of iets wat al voorbij is, opnieuw beleeft. Dan ben je niet volledig aanwezig. Wanneer je in staat bent om volledig aanwezig te zijn, dan voel je jezelf weer. Je bent in het huidige moment. Je kunt jezelf ook weer herkennen.
Arianna’s specifieke stijl van Pilates-instructie
Arianna zegt dat een deel van wat ze hier heeft gezegd buiten het bestek van haar opleiding als Pilates-instructeur valt. Omdat ze Pilates echter al zo lang heeft onderwezen, is ze geïnteresseerd in elke manier waarop Pilates lichamen beïnvloedt. Ze heeft over veel gedachten gesproken die meer voortkomen uit het een heel lange tijd observeren van lichamen en bewegingspatronen.
Op die manier ontwikkelt ze haar eigen wijsheid buiten de opleiding die ze heeft gekregen. Door te lezen en door de dingen die ze ziet te proberen begrijpen, want dat is een drive van haar.
De achtergrond begrijpen van de Pilates bewegingen
Ze heeft les op een manier die diepgang biedt. Zo begrijpen de studenten (klanten) wat de achtergrond is bij de dingen die ze doen. Dat is ook constant in ontwikkeling, alhoewel de basis voor altijd geldt.
Ze is ook erg geïnteresseerd in afstemming, zowel als het gaat om structuur als het gaat om denken. Structuur en denken voeden elkaar. Arianna is erg geïnteresseerd in alles waardoor het lichaam beter kan functioneren. Zo kunnen we efficiënter zijn. We voelen ons beter en onze beweging wordt mooier.
Ze is danseres en heeft dus de wens dat bewegingen mooi zijn, zowel esthetisch als functioneel. Arianna voelt haar ook een opvoeder. Ze wil alles wat ze weet doorgeven om mensen te helpen beter te bewegen en te ademen.
Arianna geeft vaak meer informatie dan alleen hoe we de beweging moeten doen.
Ze zal bijvoorbeeld vaak zaken zeggen als: “Als je het op deze manier doet, zul je uiteindelijk die spieren aanspreken. Deze spieren voorkomen de beweging die je dit voordeel geeft. Je zult ook merken dat je adem ondieper zal zijn.” Of zoiets.
Dus dan kunnen we testen hoe je het op deze en die manier doet, en je hebt altijd gelijk! Ze leren veel over hoe alles met elkaar verbonden is.
Sommigen zullen misschien zeggen dat je die details niet nodig hebt. Dat je het werk gewoon kunt vertrouwen. Deze stijl van instructie geven past bij bepaalde mensen.
En soms is het ook geweldig om les te krijgen van verschillende leraren. Je krijgt dan meerdere perspectieven. Ook krijg je verschillende instructies over dezelfde beweging.
Hoe te beginnen?
Laten we het hebben over iemand helpen met Pilates te beginnen. Deze persoon probeert te herstellen van een trauma. Hij of zij vindt het moeilijk om nieuwe dingen te proberen. Sommigen zullen liever starten in een groep, anderen zullen privésessies verkiezen.
Arianna heeft thuis een studio met twee reformerapparaturen, dus ik kan met maximaal 2 mensen tegelijk werken. Ze doet ook privésessies via Boulder Parks en Rec.
Meestal bestaan er drop-in lessen met programma’s die over het algemeen een betaalbare manier zijn om te beginnen.
Er zijn daar wat drop-in lessen. Je kunt je ook inschrijven voor een reeks lessen elke winter. Er zijn lessen in de lente met twee sessies – voor en na de voorjaarsvakantie. Er zijn ook lessen in de zomer en herfst.
Het kan geruststellend zijn om bij de eerste les niet alleen te gaan. Je kunt mensen ontmoeten voor de eerste les en daarna samen gaan.
Alles op onze blog is voor Zelfzorg en solidariteit, vaardigheids- en reflectiepraktijk, groei en bewustwording met psycho-educatieve informatie over individu en samenleving.
Op geen enkele manier is dit een aanzet tot haat of geweld, discriminatie of racisme.
✨ Jouw volgende stap naar heling begint hier
Voel je dat dit artikel je raakte? Dat het iets in beweging zette? Laat dat moment niet verloren gaan.
Sluit je aan bij onze online community – een warme, veilige plek waar gelijkgestemden elkaar begrijpen en ondersteunen.
👉 Doe een groeitaak die bij dit artikel hoort. Kleine stappen, grote transformaties.
Laat een reactie achter. Jouw stem kan iemand anders precies de herkenning geven die ze vandaag nodig heeft.
👉 Deel dit artikel met een vriend(in) die worstelt of twijfelt. Soms is één doorstuuractie het verschil tussen vastzitten en vooruitkomen.
🌿 Samen bouwen we aan herstel, kracht en emotionele vrijheid. Steun ons zonder extra kosten door aankopen bij bol. klik op onderstaande afbeelding.
Steun ons zonder extra kost door uw aankopen bij :
https://www.steunfondsvooroekraine.be/donatiepagina
Liefs Annemie