Een van de moeilijkste aspecten van het overwinnen van narcistische mishandeling is om de dynamiek te veranderen. Het houdt in dat je jezelf bevrijdt van de pijn. We moeten stoppen met herkauwen van het verleden. Dit creëert een “momentum” dat ons naar een betere toekomst zal brengen. De eerste stap is het leren over narcisme, zonder daar in te blijven steken zodat je naar zelfgenezing kunt overstappen.
Voordat ze wist dat haar echtgenoot (zogenaamd) Danny narcistisch was, had zij gemerkt dat hij een emotionele misbruiker was.
Een vriendin van mij (Barbara) bevond haar in de volgende situatie.
Toen Barbara erachter kwam dat hij een minnares had, besloot zij om zijn gesprekken op te nemen. Ze deed dit op haar computer. Zo kon ze luisteren naar alles wat hij over haar zei. Zij kon het niet geloven.
Via zoeken op ontrouw kwam ze op mijn site terecht. Dat gaf de aanleiding om haar grondig voor te bereiden om het misbruik te doen stoppen. Daardoor wenste ze alles wat ze nodig had te leren over narcisme.
Narcisme, en de sociale gevolgen van narcistische persoonlijkheid en gedrag, zijn een van de populairste en besproken onderwerpen vandaag. Dat hebben we wellicht aan Trump te danken.
Hoewel het een onderwerp van populair belang is, is narcisme eigenlijk een complex persoonlijkheidskenmerk. Dit kenmerk omvat vele mythes en misvattingen. Bovendien zijn er wetenschappelijk niet ondersteunde beweringen die de populaire media blijven bestendigen.
Maar het is duidelijk narcisme en mensdom gaat samen. De eerste Homo Sapiens verscheen 125.000 jaar geleden en er is betrekkelijk weinig onderzoek over die groep van 4%. We dienen dus nog veel te leren over narcisme.
Danny moest alleen zijn.
Die Danny vroeg zelf op een bepaald moment om echtscheiding. Hij zei toch dat hij nog van haar hield. Maar hij moest alleen zijn. Niets natuurlijk dat hij een minnares had. Barbara heeft daardoor veel geleden.
Ze vond haarzelf idioot. Zij dacht dat zij voor hem zou zorgen als hij haar in de toekomst nodig had. Dit veranderde tot dat bewuste moment dat ze zijn minnares ontdekte.
Zij vertelde haar twee beste vrienden over de andere vrouw van Danny. Tenslotte vertelde zij Danny dat zij hem had opgenomen met een recorder. Ook dat ze alles wist natuurlijk. Barbara besloot om haar eigen advocaat te hebben.
Hij wilde echtscheiding. Pardon? Barbara confronteerde hem elke dag met wat zij had gehoord. Leren over narcisme maakte dat ze die confrontatie aankon in die situatie.
Op een mooie dag belde hij de politie om haar te arresteren. Bovendien beweerde Danny dat zij iets illegaals had gedaan in de VS. Toen, op dezelfde dag, besloot zij iedereen te vertellen wat hij had gedaan.
Zij vertelde iedereen dat hij een lafaard was. Was hij immers geen grote leugenaar? Zij heeft alles aan hun vrienden en hun familie verteld. Degenen die haar kennen, kennen haar echt.
Zij had een geweldige familie, met rechtschapen ouders.
Het was duidelijk dat door te leren over narcisme. Zij kon onderscheiden of Danny nu een gezond zelfvertrouwen had en zelfliefde. Had hij een soort charisma waardoor hij vrouwen aantrok?
Wordt het zelfs een beetje normaal in onze maatschappij dat een succesvol persoon ook een minnares heeft?
Veel zogenaamde christenen in Amerika maken er zelfs geen probleem van dat Trump een pussy pakker en een hoerenloper is. Niet alleen was, maar ook gedurende het huwelijk met de first lady, zelfs tijdens haar zwangerschap.
Kijk velen hebben al te snel de tendens om iemand met narcisme te diagnosticeren zonder dat ze leren over narcisme.
Alsof egoïsme en narcisme hetzelfde zijn. Er is een belangrijk verschil. Het verschil ligt tussen de klinische definitie van “Narcistische Persoonlijkheidsstoornis” (NPD) en wat sociale persoonlijkheidspsychologen “kenmerkend narcisme” noemen.
De meeste mensen denken dat narcisme een binair fenomeen is. Een ernstige stoornis die iemand wel of niet heeft. Anderen leren over narcisme dat het gebeurt op een continuüm.
Een persoon kan een beetje narcistisch, buitengewoon narcistisch zijn en alles tussenin. Het lijkt niet tegenstrijdig om te denken dat narcisme in verschillende mate voorkomt bij gezonde, niet gestoorde individuen.
Toch is er ook een moment waarop het zo buitengewoon wordt. Het veroorzaakt pervasieve psychologische stoornissen en angst. Dit gebeurt in die mate dat je het beschouwt als een stoornis.
Echter, het definiëren van dat specifieke punt is een voortdurende en vaak omstreden uitdaging. Dit punt is waar het narcisme van een individu verstoord raakt en diagnosticeerbaar is.
In mijn ervaring accepteren de meeste psychologen een of andere versie van de theorie. Deze theorie stelt dat narcisme voorkomt op een continuüm van ernst. Het kan zich manifesteren op subklinische niveaus.
Ik denk dat we het narcisme het beste kunnen begrijpen als een persoonlijkheidskenmerk dat voorkomt in een continuüm. Aan het hoge einde van dat continuüm kan het verstoord raken. Het kan dan zozeer ongewoon worden dat gezond psychologisch functioneren niet meer mogelijk is.
Leren over narcisme is belangrijk, omdat je dan kunt inzien welke trekken wel of niet bij een narcistische stoornis behoren.
Voor de meesten is het niet erg duidelijk of assertiviteit nu behoort tot het continuüm van het narcisme spectrum. Of is er toch nog een dimensie verschil? Als we leren over narcisme zien we dat over sommige eigenschappen allen het min of meer eens zijn. Eigenschappen als
- grootsheid,
- geloven dat je beter bent dan bijna alle anderen,
- recht hebbend zijn,
- geloven dat je een speciale behandeling verdient die anderen niet verdienen, en
- acteren op een arrogante manier zijn allemaal centrale facetten van narcisme.
Dit is zo of je het nu hebt over narcisme als een klinische stoornis of persoonlijkheidskenmerk.
Maar zelfvertrouwen bijvoorbeeld is een normatieve trek.
Is een zeer zelfverzekerde en assertieve persoon? Deze persoon is niet bijzonder grandioos of rechthebbende. Vertonen ze nog steeds gedrag dat we zouden moeten classificeren als narcistisch?
Het is een belangrijke vraag. Het meeste onderzoek naar narcisme begint vanuit de sociale persoonlijkheid. Men gaat uit van het uitgangspunt dat een hoog niveau van vertrouwen en assertiviteit deel uitmaken van het narcisme continuüm. Het vormt de onderkant van dat continuüm.
En dit heeft invloed op de conclusies die mensen bij hun studie trekken. Hierdoor lijkt narcisme soms minder schadelijk. Dit is minder schadelijk dan ik denk dat het echt is.
Het imago dat narcisten een hoog zelfbeeld hebben, wordt volledig gedreven door hun neiging om groots te zijn. Dit komt niet doordat ze hogere niveaus hebben. We zouden dit “echte” zelfwaardering kunnen noemen volgens een psychometrische studie van Seth Roosenthal.
Narcisten zien er misschien uit alsof ze een hoog zelfbeeld hebben op schalen voor zelfrapportage. Maar eigenlijk is het iets anders dat hen er zo uit laat zien. Het is hun grootsheid. Er blijkt een groot verschil tussen de grootsheid van narcisten en het hoge zelfrespect van niet-narcisten.
Narcistische persoonlijkheidsstoornis (NPD) is de naam voor een reeks coping-strategieën.
De ontwikkeling van die stoornis begon als een aanpassing aan een gezinssituatie in de kindertijd. Hierdoor had de persoon instabiele zelfwaardering. Er was het onvermogen om zelfrespect te reguleren zonder externe validatie. Er was ook lage empathie.
Belangrijk kenmerk NPD missen hele objectrelaties en object-constantie.
Net als bij alle drie de belangrijkste categorieën persoonlijkheidsstoornissen missen borderline, narcistische en schizoïde mensen met NPD ook ‘hele objectrelaties’. Ze missen eveneens ‘object-constantie’.
Gehele objectrelaties:
Dit is het vermogen om zichzelf en anderen in een stabiele en geïntegreerde manier te zien. Het erkent zowel de goede als de slechte eigenschappen van de persoon.
Constantie van objecten:
Dit is het vermogen om een positieve emotionele band te behouden met iemand die je leuk vindt. Dit gebeurt ook als je boos, gekwetst, gefrustreerd of teleurgesteld bent door zijn of haar gedrag.
Zonder “objectrelaties” en “object-constantheid” kunnen mensen met NPD zichzelf en andere mensen alleen op twee manieren zien:
ofwel zijn ze speciaal, uniek, almachtig, perfect en gerechtigd (Hoge status); of ze zijn defect, waardeloos, rotzooi (lage status).
Dit betekent dat de persoon die worstelt met narcistische kwesties moeite heeft. Het is moeilijk voor hen om een goede mening over iemand vast te houden. Zodra de positieve gevoelens verdwijnen, merkt hij of zij dat de andere persoon een fout heeft. De andere persoon gaat van speciaal zijn en op een voetstuk worden gedevalueerd als “niets bijzonders”.
Narcisten balanceren heen en weer tussen deze twee. Wanneer ze zich goed voelen over jou, zien ze jou als speciaal. Beter gezegd, je zorgt ervoor dat ze zich goed voelen over zichzelf.
Dan doe je iets wat ze niet leuk vinden. Bijvoorbeeld, zeg “nee” tegen een van hun verzoeken. Plotseling ben je helemaal slecht en waardeloos. Later kun je iets doen waardoor ze zich weer goed voelen. Dan zien ze je weer als speciaal.
Leren over narcisme en gezonde zelfliefde.
Narcisme is een verdediging tegen gevoelens van minderwaardigheid. De persoon trekt een masker van arrogante superioriteit aan. Hiermee probeert hij of zij de wereld ervan te overtuigen dat hij of zij speciaal is.
Binnen voelt de persoon zich erg onzeker over zijn of haar werkelijke zelfwaarde. Deze façade van superioriteit is heel dun. Het lijkt op een heliumballon. Een kleine naaldprik zal het laten leeglopen.
Dit maakt de persoon overgevoelig voor kleine afwijkingen die iemand met gezond narcisme niet eens zou opmerken.
In plaats daarvan wordt iemand met dit type verdedigingsmechanisme gemakkelijk verwond. Als illustratie neemt vaak voor de narcist elke vorm van onenigheid proporties aan van een serieuze kritiek.
Bovendien zal de narcist uithalen tegen iedereen u die het oneens is met hem. Ze zijn constant op hun hoede om hun status te beschermen. Pathologisch narcisme kan worden gezien als een beschermend pantser dat zich buiten ons bevindt.
Daartegenover is gezonde zelfliefde een realistisch gevoel van positief zelfbeeld dat is gebaseerd op de daadwerkelijke prestaties van de persoon.
Het is relatief stabiel. Dit komt doordat de persoon het zelfbeeld heeft geassimileerd met de successen. Deze successen waren het resultaat van hun daadwerkelijke harde werk om obstakels uit de echte wereld te overwinnen.
Omdat het gebaseerd is op echte prestaties, is normaal, gezond narcisme relatief ongevoelig. Het is bestand tegen de kleine minachting en tegenslagen die we allemaal ervaren als we door het leven gaan.
Gezonde zelfliefde zorgt ervoor dat we om onszelf geven. We doen dingen die in ons eigen belang zijn. Het wordt geassocieerd met echt zelfrespect. Je kunt bedenken dat het iets is dat in ons zit. Dit is wat we kunnen leren over narcisme.
Het verdedigingsmechanisme van de pathologische narcist (NPD) is ongezond.
NPD hebben is alsof je door het leven gaat en altijd in het defensief moet zijn. Als je narcistisch bent, staat je zelfrespect altijd op het spel. Je hebt de neiging zich beledigd en kritisch te voelen als er geen belediging of kritiek is bedoeld. Bovendien ontbreekt het aan emotionele empathie.
Je voelt geen pijn als je andere mensen pijn doet. De pijn die je eventueel wel voelt is veel minder. Het is minder dan wat de gemiddelde persoon voelt als je iemand pijn hebt gedaan.
Als gevolg hiervan is je gevoeligheid allemaal éénzijdig. Je mag iemand anders aanvallen voor de geringste misstap of zelfs voor het gebruik van het verkeerde woord. In je hart weet je dat deze persoon voor je zou kunnen sterven. Alles wat je zou voelen is geïrriteerd over het ongemak.
NPD kan geen serieuze intieme relaties onderhouden. Daarom moet hij opnieuw op jacht na de vroege stadia van een relatie.
Pathologische narcisten proberen te bewijzen dat ze superieur zijn. Ze hebben de neiging om anderen verkeerd in te schatten. Daarbij reageren ze overdreven op het gedrag van anderen. Bovendien zijn ze zeer ongewoon egocentrisch.
Als vanzelfsprekend hebben ze geen empathie voor de gevoelens van anderen. Ze zijn bereid om andere mensen te devalueren en te vernederen.
Het begrijpen van narcistisch misbruik en zelfgenezing: mijn perspectief
Wat een krachtige en inspirerende getuigenis van veerkracht en doorzettingsvermogen! Het verhaal van Barbara laat zien hoe verwoestend narcistisch misbruik kan zijn. Tegelijkertijd toont het haar ongekende vastberadenheid om zich te bevrijden van deze giftige dynamiek.
Als orthopedagoog word ik geprikkeld door dit verhaal om een diepgaand begrip van narcisme te bevorderen en zelfgenezing te ondersteunen.
Het is essentieel om het complexe en verhullende karakter van narcisme te begrijpen. Het is niet louter een klinische stoornis, maar een spectrum dat zich uitstrekt van subklinische niveaus tot verstorende persoonlijkheidsstoornissen. Als we dit continuüm omarmen, kunnen we een context creëren. In deze context staat een diepgaand begrip van narcistisch gedrag centraal. De impact ervan op slachtoffers is daarbij ook cruciaal.
Barbara’s reis benadrukt het belang van het onderscheiden tussen gezonde zelfliefde en pathologisch narcisme. Ik moedig aan tot een grondig begrip van de defensieve mechanismen van narcisten. Deze mechanismen zorgen ervoor dat ze constant in het defensief zijn. Dit brengt hun zelfrespect in het gedrang. Het bieden van inzicht in deze dynamiek kan de weg vrijmaken voor zelfgenezing en grensherstel.
Een fundamenteel aspect van mijn perspectief is het bevorderen van gezonde objectrelaties en object-constantie. Dit betekent het vermogen om zichzelf op een evenwichtige en geïntegreerde manier te ervaren. Het houdt ook in dat er ruimte is voor zowel positieve als minder gunstige eigenschappen. Door dit te ondersteunen, helpen we bij het herstel. We versterken de veerkracht van degenen die te maken hebben met narcistisch misbruik.
Laten we samen met Barbara een boodschap van hoop en zelfgenezing uitdragen. Laten we de kennis over narcisme verdiepen. We moeten de impact ervan op individuen benadrukken. Daarnaast moeten we hen ondersteunen in hun traject naar herstel. Dit is een uitnodiging om te streven naar een wereld waarin veerkracht triomfeert over misbruik. Het is een wereld waar zelfliefde zegeviert over vernietiging.
Reflecteer en Groei: Vijf Vragen over Narcisme en Zelfgenezing
- Wat zijn volgens jou de belangrijkste tekenen van narcistisch gedrag waar je op kunt letten in relaties?
- Hoe kun je jezelf voorbereiden op het beëindigen van een relatie met een narcist, zoals Barbara dat deed?
- Welke strategieën denk je dat je zou kunnen toepassen om je zelfliefde te bevorderen na het ervaren van narcistisch misbruik?
- Waarom denk je dat het belangrijk is om narcisme als een continuüm te begrijpen? Waarom is het beter dan een strikte diagnose?
- Hoe zou het delen van jouw ervaringen met narcistisch misbruik anderen kunnen helpen in hun eigen herstelproces?
Alles op onze blog is voor Zelfzorg en solidariteit, vaardigheids- en reflectiepraktijk, groei en bewustwording met psycho-educatieve informatie over individu en samenleving.
Op geen enkele manier is dit een aanzet tot haat of geweld, discriminatie of racisme.
✨ Jouw volgende stap naar heling begint hier
Voel je dat dit artikel je raakte? Dat het iets in beweging zette? Laat dat moment niet verloren gaan.
Sluit je aan bij onze online community – een warme, veilige plek waar gelijkgestemden elkaar begrijpen en ondersteunen.
👉 Doe een groeitaak die bij dit artikel hoort. Kleine stappen, grote transformaties.
Laat een reactie achter. Jouw stem kan iemand anders precies de herkenning geven die ze vandaag nodig heeft.
👉 Deel dit artikel met een vriend(in) die worstelt of twijfelt. Soms is één doorstuuractie het verschil tussen vastzitten en vooruitkomen.
🌿 Samen bouwen we aan herstel, kracht en emotionele vrijheid. Steun ons zonder extra kosten door aankopen bij bol. klik op onderstaande afbeelding.
Steun ons zonder extra kost door uw aankopen bij :
https://www.steunfondsvooroekraine.be/donatiepagina
Liefs Annemie
Narcisme nader bekeken voor slachtoffers https://herkennarcisme.petities.nl