Categorieën
gemeenschapsvorming groeitaak traumaverwerking

Met knuffels aanraken en genezen

Als de wanhoop en verdriet van iemand zo intens is, heb je spontaan het gevoel dat je die persoon wilt omhelzen. Het lijkt dan wreed om dit niet te doen. Je vraagt je af of iemand in die situatie enige opluchting of troost zou kunnen putten uit een omhelzing. Zou een specifieke knuffel op een bepaald moment iemand kunnen veranderen? Kan het een depressie opheven? Zou een knuffel echt zo’n effect kunnen hebben?

Freud gebruikte aanraking in zijn vroege werk, maar hekelde het later en noemde de gevaren ervan in gevallen van intense overdracht. Sindsdien hebben psychoanalytici, advocaten, risicomanagers en ethici therapeuten geadviseerd om aanraking te vermijden als onderdeel van gesprekstherapie, met het argument dat het een ‘gladde helling’ is.

Het hellend vlak-argument is goed bedoeld; niemand wil ongepaste aanrakingen bestraffen of aanmoedigen. Maar het argument ontstaat alleen vanwege het ontbreken van een stevig theoretisch onderscheid in de psychoanalytische literatuur tussen koesterende aanraking en seksuele aanraking. Dat onderscheid is precies waar het om gaat in elke doordachte discussie over het therapeutisch gebruik van aanraking, of het nu door een psychoanalyticus of wie dan ook is.

Mijn vrouw (orthopedagoge) vertelt me regelmatig dat ze van haar cliënten een omhelzing krijg zonder waarschuwing aan het begin of aan het einde van een sessie.

Sommigen pedagogen stellen voor om de knuffel te stoppen en in plaats daarvan de betekenis ervan met de patiënt te analyseren. Andere begeleiders suggereerden het tegenovergestelde: dat ik het toesta en accepteer als onderdeel van een cultureel of familiaal gebruik. Het ter sprake brengen, suggereerden ze, zou de patiënt kunnen schamen.

De ethische richtlijnen van de National Association of Social Workers stelt voor hun organisaties natuurlijk uitdrukkelijk seksuele grensoverschrijdingen verbieden, maar aanraking niet uitdrukkelijk verbieden.

De verzorgende aanraking is nauwelijks een nieuw idee.

In het begin tot het midden van de 20e eeuw hielpen objectrelatietheoretici zoals Otto Rank, Melanie Klein, Ronald Fairbairn en DW Winnicott de focus van de psychoanalyse te verschuiven van oedipale ontwikkeling naar pre-oedipale ontwikkeling – die van baby’s en zeer jonge kinderen – waarin rustgevende aanraking speelt een cruciale rol.

Later hebben psychologische onderzoekers ons begrip vergroot van hoe onmisbaar fysieke aanraking is voor het bieden van comfort en emotionele regulatie bij zowel volwassenen als kinderen.

Tegenwoordig hebben neurowetenschappers geleerd dat wanneer mensen emotioneel van streek raken, ons lichaam reageert om de toegenomen energie te beheersen. Deze fysieke reacties brengen in het beste geval ongemak met zich mee en zijn in het slechtste geval ondraaglijk. Wat kunnen we doen om onmiddellijke hulp te krijgen als we van streek zijn, zodat we niet onze toevlucht hoeven te nemen tot oppervlakkige balsems zoals drugs of psychologische mechanismen zoals onderdrukking? Wat voor soort verlichting is betaalbaar, efficiënt, effectief en niet-toxisch?

Het antwoord is aanraken.

Knuffels en andere vormen van niet-seksuele fysieke rust, zoals handen vasthouden en hoofdstrelen, komen op fysiek niveau tussenbeide om de hersenen en het lichaam te kalmeren van overweldigende staten van angst, paniek en schaamte.

Traumapsychotherapieën zoals versnelde experiëntiële dynamische psychotherapie (AEDP) en eye movement desensitization and reprocessing (EMDR) zijn met nadruk somatisch of lichaamsgerelateerd zijn.

Therapeuten leren gebruik te maken van de fantasieën en verbeeldingskracht van mijn patiënten om hen te helpen onvervulde behoeften te bevredigen of hun rammelende zenuwstelsel te reguleren. Die fantasieën zijn vaak geworteld in fysiek comfort.

Oftewel, therapeuten leren hun patiënten vaak hoe ze zichzelf kunnen verzorgen door op te treden als een soort moeder- of vaderfiguur, die troost biedt aan alle lijdende delen van zichzelf die aandacht en liefde nodig hebben, net zoals we dat doen in het reparenting.

Leren knuffels vragen aan je dierbaren.

Een therapeutische knuffel, ontworpen om het zenuwstelsel te kalmeren, vereist enige instructie. Een goede knuffel moet van harte zijn. Je kunt het niet half doen. Twee mensen, de knuffelaar en de ‘geknuffelde’, kijken elkaar aan en omhelzen elkaar met hun volle lichamen elkaar rakend. Ja, het is intiem. De knuffelaar moet gefocust zijn op de knuffelaar met een doelbewuste bedoeling om troost te bieden. Het is letterlijk een ervaring van hart tot hart: de hartslag van de knuffelaar kan de hartslag van de knuffelaar reguleren.

Ten slotte en heel belangrijk, de knuffelaar moet de geknuffelde omhelzen totdat de geknuffelde klaar is om los te laten en niet een moment eerder.

De paradox van knuffels is dat alhoewel ze in wezen fysiek zijn, ze ook mentaal kunnen worden uitgevoerd.

Je kunt ook mensen uitnodigen, als het voor hen goed voelt, zich voor te stellen dat iemand bij wie ze zich veilig voelen, hen vasthoudt. Dit werkt omdat de hersenen op veel manieren het verschil tussen realiteit en fantasie niet kennen.

Je kunt iemand helpen om zich beter te voelen door fantasie. Je kunt vragen om te proberen dat deel van je dat zich nu schaamt naar een bepaalde plaats te verplaatsen? Probeer je van dat deel van jezelf af te scheiden, zodat je het kunt zien vanuit de ogen van je huidige kalme en zelfverzekerde zelf.

Daarbij kun je gebaren met je handen om een ​​deel van de persoon over te brengen dat uit haar lichaam komt en zich bij je voegt. Je kunt het beschaamde gedeelte van jezelf visualiseren. In deze fantasie knuffelt en kalmeer je dat jongere deel. Iemand anders kan ook voorstellen om dat deel (het jongere zelf) te omhelzen. Je kunt dus iemand aanraken zonder ze echt aan te raken.

Uiteindelijk is het de fantasie van de persoon zelf die het doet. Door die fantasie te cultiveren kun je die persoon een vaardigheid leren om te kalmeren. Maar soms moet je wel het echte aanraken doen.

Lees meer

over therapie

We zijn benieuwd naar je reactie hieronder! Reactie annuleren