Grenzen en Barmhartigheid in Matteüs 18
Inhoudsopgave
- Matteüs 18, 21-35 (NBV21)
- 1. De eerste verrassende laag: Petrus wil van vergeving een rekensom maken
- 2. De financiële beelden zijn bewust buitensporig
- 3. Theologisch gaat het daarom eerst over ontvangen genade
- 4. Vanuit psychologisch perspectief: waarom grijpt hij die ander bij de keel?
- 5. Nog indringender: de tweede dienaar gebruikt precies dezelfde woorden
- 6. Vanuit een machtsanalyse is dit helemaal geen zachte tekst
- 7. De andere dienaren zijn belangrijker dan ze op het eerste gezicht lijken
- 8. En hier wordt het cruciaal voor mensen die mishandeling hebben meegemaakt
- 9. Vergeving is niet hetzelfde als verzoening
- 10. Misschien betekent “zeventig maal zeven” voor een getraumatiseerd mens zelfs iets anders
- 11. Wat kan deze tekst positief met iemand doen?
- 12. Maar wat kan deze tekst negatief met iemand doen?
- 13. Boosheid hoeft bovendien niet de vijand van vergeving te zijn
- 14. Een relationele lezing: genade zonder grenzen wordt goedkoop, grenzen zonder genade worden hard
- 15. Vanuit een sociale en politieke benadering wordt de parabel nog groter
- 16. Zelfs voor narcistische of toxische relaties bevat de tekst een waarschuwing die vaak verkeerd om wordt toegepast
- 17. De hardste woorden van het verhaal zijn daarom misschien niet gericht tot de gekwetste mens
- 18. Wat deze tekst volgens mij níét zegt
- 19. Wat de tekst dan wél zou kunnen vragen
- 20. En misschien is dit de meest trauma-sensitieve lezing
Matteüs 18, 21-35 (NBV21)
21 Daarop kwam Petrus bij Hem staan en vroeg: ‘Heer, als mijn broeder of zuster tegen mij zondigt,
hoe vaak moet ik dan vergeving schenken? Tot zevenmaal toe?’
22 Jezus antwoordde: ‘Niet tot zevenmaal toe, zeg Ik je, maar tot zeventig maal zeven. 23 Daarom is het
met het koninkrijk van de hemel als met een koning die afrekening wilde houden met zijn dienaren. 24
Toen hij daarmee begonnen was, bracht men iemand bij hem die hem tienduizend talent schuldig was.
25 Omdat hij niets kon terugbetalen, gaf zijn heer bevel dat de man samen met zijn vrouw en kinderen
en alles wat hij bezat verkocht moest worden, zodat de schuld kon worden ingelost. 26 Toen wierp de
dienaar zich aan de voeten van zijn heer en smeekte hem: “Heb geduld met mij, ik zal u alles
terugbetalen.” 27 Zijn heer kreeg medelijden, hij liet hem vrij en schold hem de geleende som kwijt.
28 Toen deze dienaar naar buiten ging, trof hij daar een van zijn mededienaren, die hem honderd
denarie schuldig was. Hij greep hem bij de keel en zei: “Betaal me alles wat je me schuldig bent!” 29
Toen wierp deze zich voor hem neer en smeekte hem: “Heb geduld met mij, ik zal je terugbetalen.” 30
Maar hij wilde daar niet van weten, integendeel, hij liet hem gevangenzetten tot hij de hele schuld zou
hebben afbetaald.
31 De andere dienaren hadden gezien wat er gebeurde. Ze waren zeer ontdaan en gingen naar hun heer
om hem alles te vertellen. 32 Daarop liet de heer hem bij zich roepen en hij zei tegen hem: “Je bent een
slechte dienaar. Heel die schuld heb ik je kwijtgescholden, omdat je me erom smeekte. 33 Had jij dan
geen medelijden moeten hebben met je mededienaar, zoals ik medelijden had met jou?” 34 En zijn heer
was zo kwaad dat hij hem in handen van de folteraars gaf tot hij de hele schuld zou hebben
terugbetaald. 35 Zo zal mijn hemelse Vader ook ieder van jullie behandelen die zijn broeder of zuster
niet van harte vergeeft.’
In de NBV21 luidt het slot volledig: “…die zijn broeder of zuster niet van harte vergeeft.” (De Bijbel)
Deze passage behoort voor mij tot de teksten die tegelijk bevrijdend, ontregelend en gevaarlijk misbruikbaar zijn. Wie alleen “zeventig maal zeven” leest, kan eruit halen dat een slachtoffer eindeloos moet verdragen.
Maar wie Matteüs 18 als geheel leest, ontdekt iets veel complexers: Jezus spreekt tegelijk over kwaad benoemen, grenzen, verantwoordelijkheid, gemeenschap, barmhartigheid en het doorbreken van vergelding. (Working Preacher from Luther Seminary)
1. De eerste verrassende laag: Petrus wil van vergeving een rekensom maken
Petrus vraagt eigenlijk een heel menselijke vraag:
Wanneer heb ik genoeg vergeven?
Zeven keer klinkt al buitengewoon genereus. Maar Jezus antwoordt met “zeventig maal zeven”. De Griekse formulering kan ook als zevenenzeventig worden begrepen. Het exacte getal is waarschijnlijk juist níét het punt. Jezus maakt de rekensom zo groot dat het tellen zelf absurd wordt. (Working Preacher from Luther Seminary)
Daarmee verandert de vraag.
Niet:
Hoeveel overtredingen moet ik tolereren?
Maar eerder:
Wil ik mijn leven organiseren rond een boekhouding van schuld en vergelding?
Dat is een fundamenteel verschil.
Jezus zegt niet noodzakelijk: laat iemand je 490 keer mishandelen.
Hij ondergraaft eerder het idee dat menselijke relaties kunnen functioneren als een kasboek waarin ik telkens noteer:
dit heb jij mij aangedaan, dat heb ik nog van jou tegoed.
Er is bovendien een mogelijke literaire echo van Genesis 4. Daar beroemt Lamech zich op een vrijwel onbeperkte vergelding: zevenenzeventigvoudige wraak. Jezus lijkt dat patroon om te keren: tegenover escalerende vergelding plaatst hij escalerende barmhartigheid. (Working Preacher from Luther Seminary)
Dat maakt deze tekst eigenlijk ook tot een tekst over het stoppen van geweldscycli.
2. De financiële beelden zijn bewust buitensporig
De eerste dienaar is tienduizend talent schuldig.
Dat is geen gewone persoonlijke lening.
Een talent vertegenwoordigde duizenden daglonen. Sommige berekeningen komen voor tienduizend talent uit op ongeveer 60 miljoen daglonen, dus een bedrag dat één mens onmogelijk tijdens zijn leven kon terugbetalen. De honderd denarie van de tweede dienaar vertegenwoordigen daarentegen ongeveer honderd daglonen: substantieel, maar minuscuul in vergelijking met de eerste schuld. (Working Preacher from Luther Seminary)
Jezus gebruikt dus karikaturale proporties.
De eerste man zegt:
“Ik zal alles terugbetalen.”
Maar de toehoorder weet onmiddellijk:
Dat kan helemaal niet.
Daar zit iets heel menselijks in.
Wanneer mensen geconfronteerd worden met schuld, schaamte of falen, proberen ze soms alsnog controle te krijgen:
Ik zal het goedmaken.
Ik zal alles herstellen.
Ik zal bewijzen dat ik geen slecht mens ben.
Maar de koning doet iets wat de man niet had gevraagd.
Hij vraagt uitstel.
Hij krijgt kwijtschelding.
Dat is veel radicaler.
3. Theologisch gaat het daarom eerst over ontvangen genade
Soms wordt deze passage gelezen alsof de kernboodschap zou zijn:
“Je moet vergeven.”
Maar het verhaal begint eigenlijk een stap eerder:
jij bent iemand aan wie iets is kwijtgescholden wat je zelf onmogelijk kon oplossen.
De beweging is:
genade ontvangen → genade internaliseren → genade doorgeven.
En juist daar mislukt de eerste dienaar.
Hij heeft kwijtschelding ontvangen, maar die kwijtschelding heeft hem kennelijk niet veranderd.
Dat vind ik misschien wel een van de interessantste lagen van het verhaal.
Je kunt namelijk zelf barmhartigheid ontvangen en toch hard blijven.
Je kunt zelf tweede kansen hebben gekregen en vervolgens genadeloos zijn tegenover anderen.
Je kunt zelf afhankelijk zijn geweest van hulp en later neerkijken op mensen die hulp nodig hebben.
Je kunt zelf ooit vluchteling, arme, patiënt, buitenstaander, zondaar of afhankelijke zijn geweest en later zeggen:
“Voor hen gelden andere regels.”
De vraag van vers 33 is daarom beslissend:
“Had jij dan geen medelijden moeten hebben… zoals ik medelijden had met jou?”
Het gaat niet alleen over een handeling.
Het gaat over wat ontvangen genade met je mensbeeld doet.
4. Vanuit psychologisch perspectief: waarom grijpt hij die ander bij de keel?
Daar wordt het verhaal fascinerend.
De man komt net uit een situatie waarin hij totaal machteloos was. Zijn toekomst, bezit en zelfs zijn gezin stonden ter discussie.
Dan loopt hij naar buiten.
En vrijwel onmiddellijk ontmoet hij iemand over wie hijzelf macht heeft.
En wat doet hij?
Hij grijpt hem bij de keel.
Je zou het psychologisch kunnen lezen als een verschuiving van machteloosheid naar dominantie.
Hij stond enkele ogenblikken eerder zelf op zijn knieën.
Nu dwingt hij iemand anders op de knieën.
Dat patroon kennen we ook buiten deze parabel.
Mensen die vernederd zijn, worden niet automatisch empathischer.
Sommigen worden dat wel.
Anderen proberen juist nooit meer de zwakke te zijn en identificeren zich met degene die macht heeft.
Dan ontstaat:
“Ik ben ooit machteloos geweest; voortaan zorg ik ervoor dat ík degene ben die bepaalt.”
Trauma produceert dus niet automatisch mededogen.
Pijn kan worden verwerkt tot empathie.
Maar pijn kan ook worden doorgegeven.
Dat maakt deze parabel ineens een verhaal over intergenerationele en relationele overdracht van geweld.
5. Nog indringender: de tweede dienaar gebruikt precies dezelfde woorden
De tweede dienaar smeekt:
“Heb geduld met mij, ik zal je terugbetalen.”
Vrijwel dezelfde woorden die de eerste dienaar zelf zojuist gebruikte.
En toch herkent hij zichzelf niet in die ander.
Dat is psychologisch bijzonder scherp.
Soms is een mens niet het meest hard tegenover iemand die totaal anders is.
Soms is hij juist hard tegenover iemand die hem herinnert aan zijn eigen kwetsbaarheid.
De arme kan de andere arme verachten.
De gekwetste kan de kwetsbaarheid van een ander niet verdragen.
De voormalige buitenstaander kan later zelf mensen buitensluiten.
Waarom?
Omdat de ander iets weerspiegelt wat iemand in zichzelf niet meer wil voelen.
Je zou daarom ook kunnen zeggen:
de dienaar heeft wel zijn schuld verloren, maar nog niet zijn schaamte verwerkt.
Hij is financieel bevrijd, maar innerlijk blijkbaar nog niet vrij.
6. Vanuit een machtsanalyse is dit helemaal geen zachte tekst
Er zit opvallend veel macht in deze parabel.
Een koning.
Schuld.
Verkoop van mensen.
Gevangenschap.
Een wurggreep.
Aangifte.
Oordeel.
Foltering.
Wie deze passage reduceert tot een vriendelijke boodschap over “elkaar vergeven”, mist dus de rauwheid ervan.
Maar ook hier moet je voorzichtig lezen.
Een parabel is geen beleidsdocument waarin iedere handeling van de koning automatisch betekent:
“Zo moet God letterlijk handelen.”
Parabels werken geregeld met hyperbool, schokeffecten en extreme situaties. Ook bij hedendaagse uitleggers bestaat discussie over hoe rechtstreeks de koning met God geïdentificeerd moet worden, juist vanwege de gewelddadige finale. (Working Preacher from Luther Seminary)
Het veilige theologische onderscheid is daarom belangrijk:
het verhaal beschrijft geweld; het legitimeert daarmee niet dat mensen geweld mogen gebruiken om anderen tot vergeving te dwingen.
7. De andere dienaren zijn belangrijker dan ze op het eerste gezicht lijken
Vers 31 wordt gemakkelijk overgeslagen.
Andere dienaren zien wat er gebeurt.
Ze zijn zeer ontdaan.
En ze vertellen het aan de koning.
Ze zeggen dus niet:
“Dat is iets tussen die twee.”
Ze kijken niet weg.
Ze leggen het machtsmisbruik voor aan iemand die kan ingrijpen.
Dat geeft de tekst een verrassend sterke omstanderethiek.
Wanneer iemand een ander bij de keel grijpt, is de christelijke opdracht kennelijk niet uitsluitend:
“Slachtoffer, jij moet vergeven.”
Er is óók een opdracht aan degenen die het zien:
kom in beweging.
Benoem het.
Maak het zichtbaar.
Zoek verantwoordelijkheid.
Dat sluit sterk aan bij de voorafgaande verzen van Matteüs 18, waarin Jezus een proces beschrijft van aanspreken, getuigen inschakelen en uiteindelijk de bredere gemeenschap erbij betrekken. (De Bijbel)
Dat verandert de pastorale betekenis aanzienlijk.
8. En hier wordt het cruciaal voor mensen die mishandeling hebben meegemaakt
Deze tekst kan verkeerd worden gebruikt.
Heel verkeerd zelfs.
Bijvoorbeeld:
“Je bent christen, dus je moet hem vergeven.”
“Jezus zegt zeventig maal zeven.”
“Je mag niet boos blijven.”
“Als je niet vergeeft, vergeeft God jou ook niet.”
“Waarom praat je er nog over? Je had het toch vergeven?”
Voor iemand die misbruik, partnergeweld, seksueel geweld, narcistisch misbruik, geestelijk misbruik of ernstige vernedering heeft meegemaakt, kunnen zulke boodschappen een tweede verwonding veroorzaken.
Want dan wordt de morele last opnieuw bij degene gelegd die reeds gekwetst werd.
Recente literatuur over adverse childhood experiences en vergeving komt precies tot een genuanceerd beeld: vergevingsprocessen kunnen samenhangen met gunstige uitkomsten, maar druk om te vergeven kan schadelijk zijn, en autonomie en veiligheid van de getroffene moeten centraal blijven staan. (PubMed)
Dat is een essentieel onderscheid.
9. Vergeving is niet hetzelfde als verzoening
Dat onderscheid zou bij deze tekst bijna altijd expliciet gemaakt moeten worden.
Ik zou de begrippen zo uit elkaar houden:
Vergeven kan betekenen dat ik niet langer wil dat mijn leven volledig wordt geregeerd door vergelding en door wat jij mij hebt aangedaan.
Verzoening betekent herstel van een relatie.
Vertrouwen betekent dat ik opnieuw bereid ben mij kwetsbaar tegenover jou op te stellen.
Verantwoordelijkheid betekent dat degene die schade veroorzaakte de gevolgen daarvan onder ogen ziet.
Rechtvaardigheid betekent dat kwaad benoemd en, waar mogelijk, hersteld of begrensd wordt.
Die dingen zijn niet identiek.
Je kunt iemand vergeven en nooit meer met hem samenleven.
Je kunt iemand vergeven en aangifte doen.
Je kunt iemand vergeven en contact verbreken.
Je kunt iemand vergeven en zeggen:
“Ik haat je niet, maar je krijgt geen toegang meer tot mijn leven.”
Een pastorale uitleg van Matteüs 18 die vergeving gelijkstelt aan opnieuw vertrouwen of terugkeren naar een gewelddadige relatie, gaat daarom te ver. Ook uitleggers van deze passage benadrukken expliciet dat vergeving misbruik niet betekent ontkennen, tolereren of vrij spel geven. (Working Preacher from Luther Seminary)
10. Misschien betekent “zeventig maal zeven” voor een getraumatiseerd mens zelfs iets anders
Misschien hoef je het niet te lezen als:
“Elke keer dat hij jou opnieuw pijn doet, moet jij hem opnieuw binnenlaten.”
Je kunt het ook lezen als:
“Elke keer dat die oude pijn opnieuw in jou opstaat, mag het proces van loslaten opnieuw beginnen.”
Dat is veel menselijker.
Want ernstige verwondingen worden zelden eenmaal vergeven waarna ze verdwijnen.
Je kunt denken dat je iets hebt losgelaten en jaren later opnieuw boos worden.
Een verjaardag.
Een geur.
Een familiebijeenkomst.
Een foto.
Een opmerking.
Plotseling is het er weer.
Dan hoeft dat niet te betekenen:
“Ik heb blijkbaar niet echt vergeven.”
Misschien betekent zeventig maal zeven juist:
herstel kent herhaling.
Een hedendaagse uitleg van deze passage maakt een vergelijkbaar punt: bij diepe wonden kan vergeving een langdurig proces zijn en soms alleen op afstand plaatsvinden. (Working Preacher from Luther Seminary)
11. Wat kan deze tekst positief met iemand doen?
Wanneer hij zorgvuldig gelezen wordt, kan hij enorm bevrijdend zijn.
Hij kan iemand helpen beseffen:
Ik hoef mijn hele leven deurwaarder van mijn eigen pijn te blijven.
Dat betekent niet dat het gebeurde onbelangrijk wordt.
Het betekent dat degene die mij verwondde niet eeuwig mijn innerlijke wereld hoeft te besturen.
Psychologisch onderzoek vindt gemiddeld verbanden tussen vergeving en beter psychologisch welzijn; procesgerichte vergevingsinterventies kunnen onder meer samenhangen met minder boosheid, stress en psychische belasting. Dat is echter geen argument om iemand tot vergeving te dwingen. (PubMed)
De diepere bevrijding zou dan kunnen klinken als:
Wat jij mij hebt aangedaan blijft verkeerd. Maar ik wil niet dat jouw daad bepaalt wie ik word.
Dat vind ik een veel krachtiger betekenis van vergeving dan:
“Het is niet erg meer.”
12. Maar wat kan deze tekst negatief met iemand doen?
Voor iemand die opgegroeid is met angstige religie kan vooral vers 35 hard aankomen:
“Als ik niet écht vergeef, zal God mij straffen.”
Dan kan vergeving veranderen in een dwanghandeling.
Ben ik nog boos?
Heb ik dan niet vergeven?
Voel ik nog verdriet?
Is God dan boos op mij?
Komt die herinnering terug?
Heb ik dan verkeerd vergeven?
Daarmee kan een mens zijn eigen natuurlijke traumareacties gaan interpreteren als moreel of geestelijk falen.
Dat kan leiden tot schuldgevoel, religieuze angst, zelfonderdrukking en wat tegenwoordig vaak spiritueel of religieus trauma wordt genoemd.
En precies daarom is “van harte vergeven” niet verstandig te vertalen als:
“Je moet onmiddellijk warme gevoelens voor de dader krijgen.”
Een hart kun je niet op commando emotioneel resetten.
Vergeving kan een richting of proces zijn terwijl verdriet, boosheid en lichamelijke alarmreacties nog lang aanwezig blijven.
13. Boosheid hoeft bovendien niet de vijand van vergeving te zijn
Dat vind ik essentieel.
Soms moet iemand eerst boos durven worden voordat gezonde vergeving überhaupt mogelijk wordt.
Boosheid kan zeggen:
Dit had niet mogen gebeuren.
Dat is geen zondebesef tegenover God.
Dat kan juist herstel van het morele kompas zijn.
Mensen die lang gemanipuleerd of mishandeld zijn, hebben soms geleerd:
“Maak hem niet boos.”
“Overdrijf niet.”
“Wees begripvol.”
“Denk aan zijn moeilijke jeugd.”
“Vergeef.”
Voor zo iemand kan de eerste genezende stap daarom niet zijn:
meer begrip voor de dader.
De eerste stap kan zijn:
eindelijk erkennen wat mij is aangedaan.
Pas daarna kan eventueel de vraag komen wat loslaten of vergeving voor die persoon betekent.
Onderzoek uit 2026 naar vergeving na ingrijpende jeugdervaringen bevestigt precies het belang van die autonomie: vergeving kan heilzaam zijn, maar zowel druk om te vergeven als druk om níét te vergeven kan nadelig uitpakken. (PubMed)
14. Een relationele lezing: genade zonder grenzen wordt goedkoop, grenzen zonder genade worden hard
De hele structuur van Matteüs 18 houdt twee krachten bij elkaar:
waarheid én barmhartigheid.
Eerst:
“Als iemand tegen je zondigt, spreek hem aan.”
Daarna:
“Hoe vaak moet ik vergeven?”
Dat is geen toeval.
Alleen grenzen zonder vergeving kunnen uiteindelijk verstarren tot vergelding.
Maar vergeving zonder grenzen kan ontaarden in enabling:
jij mag mij blijven beschadigen en ik zal telkens doen alsof er niets gebeurd is.
Jezus lijkt beide extremen af te snijden.
Een geloofwaardige christelijke gemeenschap zou daarom een plaats moeten zijn waar iemand tegelijkertijd kan horen:
“Wat jou is aangedaan was verkeerd.”
én:
“Je hoeft er niet voor eeuwig gevangene van te blijven.”
Dat is heel wat anders dan:
“Vergeef gewoon.”
15. Vanuit een sociale en politieke benadering wordt de parabel nog groter
De eerste dienaar ontvangt enorme kwijtschelding van boven, maar wordt meedogenloos naar beneden.
Dat patroon bestaat ook maatschappelijk.
Een bedrijf dat staatssteun krijgt maar werknemers niets gunt.
Een welgestelde generatie die kansen kreeg maar zegt dat jongeren alles zelf moeten oplossen.
Een migrantengemeenschap die ooit bescherming kreeg en later andere migranten uitsluit.
Een religieuze instelling die zelf Gods genade predikt maar slachtoffers genadeloos behandelt.
Een politicus die voortdurend om begrip voor zijn eigen fouten vraagt en iedere fout van een tegenstander maximaal bestraft.
Dan krijgt vers 33 een politieke dimensie:
Wat doe jij met de barmhartigheid die jij zelf ontvangen hebt?
Genade is in deze parabel geen privébezit.
Ze hoort gevolgen te hebben voor hoe macht wordt uitgeoefend tegenover mensen die minder macht hebben.
16. Zelfs voor narcistische of toxische relaties bevat de tekst een waarschuwing die vaak verkeerd om wordt toegepast
Vaak krijgt het slachtoffer Matteüs 18 voorgelegd.
Maar lees eens wie in het verhaal werkelijk wordt veroordeeld.
Niet degene die honderd denarie verschuldigd is.
Niet de kwetsbare.
Niet degene die smeekt.
De harde veroordeling treft degene die genade voor zichzelf opeist maar genade weigert aan een ander, en die zijn machtspositie gebruikt om de ander bij de keel te grijpen.
Dat is een totaal andere kijk.
Iemand kan dus voortdurend zeggen:
“Je moet mij vergeven.”
“Je bent toch christen?”
“Iedereen maakt fouten.”
“God vergeeft mij ook.”
terwijl hij tegelijk geen verantwoordelijkheid neemt, anderen hard behandelt en telkens opnieuw beschadigt.
Dan lijkt hij opvallend veel op de eerste dienaar.
Hij wil kwijtschelding zonder transformatie.
En precies dát wordt in het verhaal ontmaskerd.
17. De hardste woorden van het verhaal zijn daarom misschien niet gericht tot de gekwetste mens
Dat verandert mijn lezing behoorlijk.
Ik hoor deze tekst steeds minder als:
“Slachtoffer, vergeef sneller.”
En steeds meer als:
“Mens die zelf genade ontvangt: wat doe jij vervolgens met de kwetsbare ander?”
De morele blik verschuift daardoor.
Van:
Waarom kan jij degene die jou pijn deed nog niet vergeven?
naar:
Waarom gebruikt iemand die zelf voortdurend begrip en genade nodig heeft zijn macht om anderen te vernederen?
Dat is een veel ongemakkelijkere vraag.
Voor religieuze instellingen trouwens ook.
Voor gezinnen.
Voor politieke systemen.
Voor hulpverleners.
Voor ouders.
Voor partners.
En uiteindelijk voor ieder van ons.
18. Wat deze tekst volgens mij níét zegt
Dit is het onderscheid dat ik bij deze passage altijd zou bewaren:
- Vergeven betekent niet dat het kwaad goed was.
- Vergeven betekent niet vergeten.
- Vergeven betekent niet opnieuw vertrouwen.
- Vergeven betekent niet opnieuw contact toelaten.
- Vergeven betekent niet afzien van politie, rechtbank, melding of consequenties.
- Vergeven betekent niet dat een mishandelaar nog een kans op mishandeling krijgt.
- Vergeven betekent niet dat boosheid onmiddellijk moet verdwijnen.
- Vergeven betekent niet dat verzoening eenzijdig kan worden afgedwongen.
- Vergeven betekent zeker niet dat een slachtoffer verantwoordelijk wordt gemaakt voor de verandering van de dader.
En misschien is de laatste het belangrijkste.
19. Wat de tekst dan wél zou kunnen vragen
Misschien stelt Jezus uiteindelijk geen vraag over hoeveel pijn je moet verdragen.
Misschien vraagt Hij:
Wat ga jij met jouw pijn doen?
Wordt zij een reden om zelf harder te worden?
Ga je doorgeven wat jou werd aangedaan?
Wordt jouw wond een wurggreep rond iemand anders?
Of kan ergens, misschien pas na heel veel tijd, iets anders ontstaan?
Niet vergeten.
Niet ontkennen.
Niet terugkeren.
Maar wel:
ik weiger jouw kwaad tot mijn karakter te laten worden.
Daar raakt deze parabel voor mij aan iets heel wezenlijks.
Vergeving is dan niet het witwassen van het verleden.
Het is het weigeren om het verleden de toekomst te laten dicteren.
20. En misschien is dit de meest trauma-sensitieve lezing
Tegen iemand die een kleine ruzie heeft gehad, kan Matteüs 18 zeggen:
Wees niet kleinzielig. Houd geen boekhouding bij.
Tegen iemand die zelf veel vergeving heeft ontvangen maar anderen hard behandelt:
Besef hoeveel genade jij zelf nodig hebt en wees barmhartig.
Tegen een dader:
Genade heft verantwoordelijkheid niet op. Laat ontvangen genade je veranderen.
Tegen een omstander:
Kijk niet weg wanneer iemand een ander bij de keel grijpt.
Tegen een gemeenschap:
Bescherm de kwetsbare en spreek schadelijk gedrag aan.
En tegen iemand die zwaar beschadigd werd, zou ik deze passage veel voorzichtiger laten klinken:
Je hoeft wat jou is aangedaan niet goed te noemen. Je hoeft niet terug te gaan. Je hoeft je grens niet op te heffen. Misschien hoef je vandaag zelfs nog niets te voelen wat op vergeving lijkt. Maar jouw leven hoeft uiteindelijk ook niet voor altijd eigendom te blijven van degene die jou pijn heeft gedaan.
Dat laatste maakt voor mij het verschil tussen vergeving als religieuze dwang en vergeving als mogelijke bevrijding.
En precies daar krijgt “zeventig maal zeven” een totaal andere betekenis: niet eindeloos opnieuw slachtofferschap toelaten, maar misschien eindeloos opnieuw kiezen dat geweld, vernedering en vergelding niet het laatste woord krijgen. (Working Preacher from Luther Seminary)
Alles op onze blog is voor Zelfzorg en solidariteit, vaardigheids- en reflectiepraktijk, groei en bewustwording met psycho-educatieve informatie over individu en samenleving.
Op geen enkele manier is dit een aanzet tot haat of geweld, discriminatie of racisme.
Zie je een fout of heb je een vraag?
We doen ons best om de informatie op narcisme.blog zo zorgvuldig, correct en actueel mogelijk te houden. Toch kan er altijd ergens een fout, onduidelijkheid of verouderde informatie staan.
Merk je een onjuistheid op, heb je een inhoudelijke vraag of denk je dat bepaalde informatie moet worden aangepast? Laat het ons dan gerust weten via het daarvoor voorziene contactkanaal.
We bekijken meldingen zo zorgvuldig mogelijk en passen informatie aan wanneer daar een gegronde reden voor is. Ook verzoeken om bepaalde inhoud te corrigeren, aan te vullen of te verwijderen worden ernstig genomen en individueel beoordeeld.
Om je vraag efficiënt te kunnen behandelen, vragen we om dezelfde melding niet via verschillende kanalen tegelijk te versturen. Eén duidelijke boodschap met de link naar de betreffende pagina en een korte toelichting helpt ons het snelst verder.
Betrouwbare informatie, transparantie en respect voor onze lezers staan voor narcisme.blog centraal. Daarom waarderen we het wanneer je ons attent maakt op mogelijke fouten of verbeterpunten.
✨ Jouw volgende stap naar heling begint hier!
Voel je dat dit artikel je raakte? Dat het iets in beweging zette? Laat dat moment niet verloren gaan. Like, comment en share!
Sluit je aan bij onze online community – een warme, veilige plek waar gelijkgestemden elkaar begrijpen en ondersteunen.
👉 Doe een groeitaak die bij dit artikel hoort. Je vindt de groeitaken bovenaan de blog. Kleine stappen, grote transformaties.
Jouw stem kan iemand anders de herkenning geven die ze vandaag nodig heeft.
👉 Deel dit artikel met een vriend(in) die worstelt of twijfelt. Soms is één doorstuuractie het verschil tussen vastzitten en vooruitkomen.
Liefs Annemie en Johan Persyn-Declercq
Steun narcisme.blog door aankopen bij bol.