Inhoudsopgave
Een codependentie of co-afhankelijkheid is een relatie waarin een geestelijk gezond persoon wordt gecontroleerd of gemanipuleerd. Die persoon wordt gemanipuleerd door een ander die wordt beïnvloed door een verslaving of psychische aandoening. Lees verder over narcisme en pathologisch narcisme.
“In Codependent No More”, auteur Melody Beattie vraagt: “Is iemand anders het probleem dan uw probleem? Je kunt co-dependent zijn. Dit gebeurt als je het zicht op je eigen leven hebt verloren. Dit verloren zicht ontstaat in het drama van de neiging om iemand anders te helpen.” De Nederlandse vertaling van het hier genoemde boek is ** Voorbij codependentie van Melody Beattie (Nederlandse editie); daarin onderzoekt Melody Beattie hoe je weer aandacht kunt geven aan je eigen behoeften en grenzen. De boeklinks zijn affiliatelinks: bij een aankoop ontvangen wij mogelijk een kleine vergoeding, zonder extra kosten voor jou.
Definitie codependentie.
Codependentie is de neiging van het slachtoffer in een gewelddadige relatie om disfunctionele patronen of gewoonten te ontwikkelen. Dit gebeurt in zo’n relatie terwijl je probeert om te gaan met een familielid of partner. Zij kunnen beledigend, nalatig zijn of een verslaving hebben.
Deze patronen omvatten ontkenning van het probleem met als gevolg de ondersteuning van het misbruik. Bovendien bevat zo’n patroon ook een slecht gevoel van eigenwaarde. We vinden daar ook het opgeven van persoonlijke doelen of waarden en de ontwikkeling van het controlerend of manipulatieve gedrag.
Codependenten zijn over het algemeen tevreden met de status quo.
Codependenten zijn ook bang voor de gevolgen van het proberen om een verandering tot stand te brengen. Even belangrijk is ook dat ze bang zijn om te proberen een einde te maken aan het misbruik. Voor het eerst werd codependentie of co-afhankelijkheid beschreven als een probleem gezien bij kinderen van alcoholisten.
Bij codependentie of co-afhankelijkheid onderscheiden we patronen van ontkenning, schaamte, vermijding. Daarnaast vind je ook een gebrek aan grenzen, lage eigenwaarde en overmatige gevoeligheid voor de behoeften van anderen. Over het te veel zorgen voor anderen en het uit het oog verliezen van je eigen behoeften kun je verder lezen in ** Codependentie van Terri Cole; Terri Cole bespreekt hoe zulke patronen samengaan met grenzen en verantwoordelijkheid. Lees verder over grenzen en innerlijke veiligheid.
Voor meer inzicht in de emotionele band die loskomen bemoeilijkt, lees je de uitgebreide gids over traumabinding met een narcist en de weg naar herstel.
Ze hebben deze patronen ontwikkeld in een poging om te compenseren voor de aandoeningen van hun ouders.
Dikwijls wordt over het hoofd gezien dat ze deze kenmerken meedragen tot in de volwassenheid. Het zijn zogenaamd volwassen kinderen. Als gevolg daarvan bevinden ze zich vaak in herhaaldelijk instabiele sociale relaties.
De woordtermen ‘codependent’ en ‘disfunctioneel’ verwezen oorspronkelijk naar families die specifiek getroffen werden door alcoholisme. Echter, deze termen zijn in de volksmond gegeneraliseerd. Ze verwijzen nu naar elke huishoudelijke situatie waarin een verwaarlozend of beledigende familielid te werk gaat.
Daarom beschrijft codependentie vaak de kenmerken van familieleden. Het beschrijft ook de kenmerken van echtgenoten en partners van mensen. Deze mensen lijden aan persoonlijkheidsstoornissen en andere psychische aandoeningen.
Kenmerken van codependentie of
co-afhankelijkheid.
Ontkenningspatroon:
- Moeite hebben met het identificeren van wat ik voel.
- Tegelijkertijd minimaliseren, wijzigen of ontkennen hoe ik me echt voel.
- Toch bemerken dat ik mezelf zo volledig onzelfzuchtig toewijd aan het welzijn van anderen.
Laag zelfvertrouwen patronen:
- Hoewel zij moeite hebben met het nemen van beslissingen.
- zij het echter dat alles beoordeeld wordt wat ik denk, zeg vaak dat het nooit “goed genoeg”is.
- Toch ben ik beschaamd om erkenning en waardering of geschenken te ontvangen.
- Aan anderen niet kunnen vragen om mijn behoeften of verlangens te voldoen.
- Ik hecht waarde aan de goedkeuring van mijn denken, mijn gevoelens en mijn gedrag door anderen.
- Jezelf niet zien als een lief of waardevol persoon.
Klachten patronen:
- Mijn eigen waarden en integriteit in gevaar brengen om afstoting of woede van anderen te voorkomen.
- Erg gevoelig zijn voor hoe anderen zich voelen en voel hetzelfde.
- Zeer loyaal zijn aan anderen en ook in schadelijke situaties ben ik dat te lang.
- Meer waarde hechten aan meningen en gevoelens van anderen dan aan mijn eigen gevoelens.
- Bovendien ben ik bang om verschillende meningen en gevoelens van mijn eigen met anderen uit te drukken.
- Ik zet mijn eigen interesses en hobby’s opzij, om te doen wat anderen willen.
- Accepteren van seks wanneer ik liefde wil.
Controle patronen bij codependentie of co-afhankelijkheid:
- Ik denk dat de meeste andere mensen niet in staat zijn om voor zichzelf te zorgen.
- Willen proberen om anderen van wat zij “moeten” denken en hoe ze “echt” voelen te overtuigen.
- Verontwaardiging hebben als anderen hen niet laten helpen.
- Ik bied vrijelijk en ongevraagd anderen advies.
- Kwistig zijn met giften en gunsten voor hen waar ik om geef.
- Seks gebruiken om goedkeuring en aanvaarding te krijgen.
- Ik moet “nodig” zijn om een relatie met anderen te kunnen hebben.
Het is tijd om je eigen zoete ik te voeden. Op een unieke manier kun je je wonden genezen die door de narcist(e) zijn toegebracht en door jouw codependentie houding. In dit licht hoor ik graag alle voorbeelden van iedereen als iemand genezen is. Ben je bereid om deze met anderen te delen in de sectie commentaren en reacties hieronder? Bij het opnieuw leren zorgen voor jezelf sluit ** Zelfcompassie van Kristin Neff aan: Kristin Neff beschrijft hoe je met meer mildheid kunt omgaan met je eigen pijn en zelfkritiek. Lees verder over jezelf terugvinden na narcistisch misbruik.
Hoe meer we delen, des te meer leren we elkaar nieuwe zaken. Op hetzelfde moment helpen we hen. Zij hebben behoefte aan hun stap naar de vrijheid. Dit doen we door onze ervaring te delen. Dank je wel.
Vergroot je Bewustzijn over Codependentie: Vijf Vragen om over na te Denken
- Herken je in je eigen leven situaties waarin je jezelf in de omgang met anderen benadeelt, vergelijkbaar met de patronen van codependentie die in de tekst worden beschreven?
- Hoe zou je eigenwaarde beïnvloed worden door het opgeven van persoonlijke doelen om anderen tevreden te stellen?
- Kun je voorbeelden vinden in je eigen relaties waar de dynamiek lijkt op die van codependentie of co-afhankelijkheid?
- Wat zijn enkele stappen die je zou kunnen nemen om gezonde grenzen te stellen in je relaties?
- Hoe kun je jouw ervaringen delen om anderen te inspireren en te helpen op hun weg naar herstel van codependentie?
Welke kleine stap past vandaag bij jou?
Misschien gaf dit artikel woorden aan iets wat je al langer voelde. Misschien roept het vragen op, of wil je één inzicht verder onderzoeken.
Sta even stil bij deze vraag:
Wat wil ik meenemen uit dit artikel, en welke kleine stap past bij mijn mogelijkheden van vandaag?
Je kunt één gedachte opschrijven, een groeitaak uit het artikel proberen, steun vragen of bewust tijd nemen om alles te laten bezinken. Je hoeft niets te forceren. Ook rust nemen kan een passende stap zijn.
Van overleven naar leven. Van verdoving naar verbinding. Op jouw tempo.
Vind jouw volgende stap
Wil je verder lezen, maar weet je niet waar te beginnen? Onze startpagina helpt je een gids te kiezen rond narcisme begrijpen, herstel, trauma, zelfreflectie, grenzen, communicatie, kritisch denken of solidariteit.
Start hier: vind de gids die bij jouw vraag past.
Herkenning en uitwisseling
Soms helpt het om te lezen hoe anderen met vergelijkbare vragen omgaan. In onze Facebookgroep vind je ruimte voor herkenning en uitwisseling.
Je kiest zelf of je meeleest of deelneemt aan een gesprek, en wat je over jezelf wilt delen. Je hoeft je verhaal niet te vertellen om erbij te mogen horen.
Was dit artikel waardevol voor jou? Bewaar het gerust om later opnieuw te lezen, of deel het met iemand voor wie het steun of inzicht kan bieden.
Zelfzorg en solidariteit vormen onze basis
Op narcisme.blog verbinden we persoonlijke groei met zorg voor elkaar. We bieden psycho-educatieve informatie, reflectievragen en praktische oefeningen om jezelf, relaties en maatschappelijke patronen beter te begrijpen.
We willen bijdragen aan meer bewustwording, gezonde grenzen, verbinding en menselijk handelen. Daarbij kijken we zowel naar wat iemand zelf kan oefenen als naar de steun en omstandigheden die daarvoor nodig zijn.
Menselijke waardigheid, respect en geweldloze communicatie staan centraal. We wijzen haat, geweld, discriminatie en racisme af.
We bespreken schadelijk gedrag en maatschappelijke mechanismen zonder mensen tot een etiket te reduceren. Onze informatie ondersteunt inzicht en reflectie en vervangt geen persoonlijke diagnostiek of behandeling.
Zie je een fout of heb je een inhoudelijke vraag?
We streven naar zorgvuldige, begrijpelijke en actuele informatie. Toch kan er een fout, onduidelijkheid of ontbrekende nuance in een artikel staan.
Meld een fout of stel je vraag via het contactformulier. Vermeld de link naar het artikel, de passage waarover het gaat en een korte toelichting. Voeg gerust een relevante bron toe als die je melding verduidelijkt.
Eén duidelijke melding via dit formulier helpt ons je vraag overzichtelijk te behandelen. We beoordelen meldingen zorgvuldig en corrigeren of vullen informatie aan waar nodig. Verzoeken om inhoud te verwijderen bekijken we individueel.
Dank je dat je meedenkt en helpt onze informatie te verbeteren.
Liefs,
Annemie en Johan Persyn-Declercq (auteurs)
update : 09102026
Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.
Je kunt ons gratis steunen door uw aankopen bij bol.com
Lees ook
Ontdek meer van
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.