Zichzelf heropvoeden na narcistisch misbruik.

In onze kindertijd wordt het onderbewustzijn gevormd.

In de kindertijd leren we hoe we emoties verwerken. We begrijpen hoe relaties eruit zien. We stellen grenzen en ontwikkelen talloze andere gewoonten en gedragingen. Wellicht is zichzelf heropvoeden voor bijna iedereen een taak, maar in het bijzonder voor volwassen kinderen van narcistische ouders.

De persoonlijke ervaringen in dit artikel bieden één invalshoek op oude gewoonten en zelfzorg. Het bredere overzicht, met onderscheid tussen zelfhulp en behandeling, vind je in de onderbouwde centrale gids over reparenting. Wil je concreet oefenen, gebruik dan het afzonderlijke oefenartikel voor behoeften, grenzen en steun.

Idealiter zijn onze ouders twee zelfactualiserende mensen. Zij staan ​​hun kinderen toe om gezien en gehoord te worden als het unieke individu dat ze zijn. De realiteit is dat we in een cultuur leven die geen bewust bewustzijn leert. De meesten van ons worden geboren uit onbewuste ouders.

Onbewuste ouders herhalen dezelfde gewoonten en patronen die ze hebben geleerd. Ze opereren vanuit een gewonde ruimte vanwege hun eigen onverwerkte emoties. Het is belangrijk om te begrijpen dat ouders alleen kunnen opvoeden vanuit hun eigen bewustzijnsniveau.

We kunnen anderen alleen geven wat we zelf hebben geoefend.

 Na verloop van tijd ben ik gaan begrijpen dat de meeste mensen hulp zoeken bij “communicatieproblemen”. Ze hebben destructieve gewoonten zoals verslaving en zelfsabotage. Ze ervaren identiteitsverwarring zoals “Wie ben ik?”. Bovendien kampen ze met algemene gevoelens van lage eigenwaarde. Dat is zo voor alle leeftijden en sociale categorieën.

Elk van deze problemen manifesteert zich anders. Maar ze houden allemaal verband met één ding. Dit is het geconditioneerde gedrag dat wordt beoefend sinds de kindertijd.

Sommigen van jullie die dit lezen, denken misschien: “Mijn jeugd is voorbij, er is geen reden om terug te gaan.” Of: “Als ik in mijn jeugd de meeste van mijn coping-mechanismen heb geleerd, ben ik genaaid.”

We hebben de neiging om beschermend en defensief te zijn rond onze kinderervaring.

Een kind is enorm loyaal tegenover zijn ouders. We hebben een unieke kans om te genezen. Als volwassenen kunnen we bewust voor ander gedrag kiezen. Ongeacht wat we in ons verleden hebben meegemaakt. Dit proces wordt reparenting of zichzelf heropvoeden genoemd.

Repareren is jezelf geven wat je als kind niet hebt ontvangen.

Mijn jeugd was uniek omdat ik twee (fysiek) aanwezige ouders had die emotioneel afwezig waren. Moeder was een moeder die thuis werkte. Mijn vader was elke dag om half zeven thuis voor het avondeten. Mijn ouders waren midden 40 toen ze mij kregen. Er was 7 jaar tussen mijn oudste zus en mijzelf.

Tegen de tijd dat ik kwam, waren ze erg afgeleid. Mijn moeder vocht tegen ernstige emotionele pijn. De jongste zus (die haar eigen gezondheidsproblemen had) had in haar kindertijd en tienerjaren een reeks ziektes gehad. Dood en ziekte waren een constante focus. Mijn vader had veel maagproblemen. Mijn moeder depressies en mijn oudste broer was pas 6 maanden toen hij stierf.

Ik had weinig discipline. Ik besloot van jongs af aan hoe laat ik naar bed zou gaan. Ik bepaalde ook wat ik zou eten. Daarnaast koos ik hoe laat ik thuis zou komen. Mijn moeder bracht veel van de tijd in haar bed door. Haar suïcidaal gedrag was een aandachtspunt voor iedereen in huis. Ik was misdienaar en was ‘s morgens al heel vroeg uit de veren.

Er was veel chaos en onderlinge afhankelijkheid.

Dit is waar mijn angst begon. Het manifesteerde zich als obsessief compulsief prestatiegedrag. Op mijn veertiende las ik elke dag een boek. Dit werd natuurlijk niet als negatief gezien. Ik blonk uit in taal. Ik heb prijzen gewonnen. Veel mensen begrijpen niet dat prestatiegedrag onder veel pijn en ongezonde conditionering schuilgaat. Later besloot ik bij de para-commando’s te gaan. Hoewel ik niet fysiek sterk was van nature, liep ik een mooie tijd in marathons. Ik deed ook mee aan ultra-marathons (100 km).

Toen ik in de veertig was en niet meer aan sport deed, kreeg ik een duidelijker beeld. Er waren meer negatieve manifestaties. Gedurende 11 jaar werkte ik waarschijnlijk 90 uur gemiddeld per week en ik sliep amper 5 tot 6 uur.

Ik kwam niet voor mezelf op.

Mijn uitgaven waren uit de hand gelopen door mijn scheiding. Ik begreep niet hoe ik grenzen moest stellen (of houden). Over het algemeen had ik geen aandacht meer besteed aan mijn fysieke en spirituele gezondheid. Ik startte een relatie met een buitenlandse vrouw die me veel geld kostte. Daarna kocht ik een paard voor mijn jongste zoon. Voor mezelf kocht ik een sportwagen. Voor mijn vriendinnen schafte ik allerlei luxe aan ter compensatie van het voortdurend werken en de emoties waarmee ik kampte.

Het ontdekken van reparenting of zichzelf heropvoeden ongeveer 12 jaar geleden was voor mij een gamechanger.

Het was niet de “schuld” van mijn ouders. Het zei niets over wie ze waren als mensen. Of hoeveel ze van me hielden. Ze deden hun best met hun bewustzijnsniveau van dat moment

Nu was het tijd voor mij om mijn best te doen met mijn eigen geëvolueerde bewustzijnsniveau.

Zichzelf heropvoeden is onze persoonlijke verantwoordelijkheid. 

Iedereen kan het proces van zichzelf heropvoeden zelf beginnen. Het kost tijd, toewijding en geduld. Er is geen snelle oplossing. Je moet elke dag komen opdagen. Maar het zal je in staat stellen te genezen en te vergeven.

De 4 pijlers van zichzelf heropvoeden zijn:

Discipline, vreugde, emotionele regulering en zelfzorg.

Afhankelijk van jouw unieke jeugdervaring, zullen sommige van de items hierboven moeilijker zijn dan andere. Voor mij was discipline het moeilijkste deel. Mijn geest had driftbuien. Mijn kinderjaren kwamen in opstand. Ik kon me enorm focussen op één ding. Ik hielp bijvoorbeeld mijn moeder of werkte in de tuin. Maar mijn schoolwerk deed ik heel vluchtig.  

Er was geen deel van mij dat wilde studeren, of de dingen doen die ik moest doen voor school. 

Het was een proces van rouwen om mijn vroegere zelf. Ik toonde medeleven met mezelf. Hierdoor kon ik discipline op een andere manier zien.

Ik had wel een enorme discipline om te lezen. Vooral non-fictie las ik op latere leeftijd. Daarnaast had ik discipline om te werken en om te sporten. Maar de combinatie van die 3 activiteiten samen was moeilijk en betekende weinig slapen.

Maar eens dat ik besloot om zelfstandig te leven vond ik discipline wel belangrijk om mijn doel te bereiken. Het was dus vooral de emotionele situatie thuis waardoor ik er niet toe kwam om “minder belangrijke” dingen te doen. Thuis veilig houden, de spanning verlichten was mijn hoofddoel. Dat zou ik vinden door veel te lezen. Eens dat ik zelfstandig leefde was de thuissituatie geen hoofddoel meer. Ik moest argumenten en verhalen vinden voor de “zin van het leven” van mijn moeder.

Een andere grote strijd voor mij was het vinden van vreugde.

Vreugde is een emotionele ervaring. Het is het product van spontaniteit, spel, creativiteit en pure aanwezigheid. Het is niet iets wat ik thuis heb meegemaakt.

Een deel van het ontdekken van vreugde is het leren van je eigen unieke passies en interesses. Dit is iets waar ik tijd mee moest besteden aan het verbinden. Ik moest ‘mij’ opnieuw leren. Jaren na het proces van reparenting kan ik zeggen dat ik echt een ander persoon ben.

Het heeft me zoveel meer zelfvertrouwen, empathie en creatieve energie gegeven.

Hier zijn 5 stappen om te beginnen:

1. Adem: 

Ja, dit is een stap. Het is gemakkelijk om overweldigd te raken. Reparenting is een proces. Het is niet iets wat van de ene op de andere dag gebeurt. Het is niet iets wat over een paar maanden gebeurt. Als je te veel van dit werk in één keer probeert te doen, word je overweldigd. Dan val je terug in oude patronen. Volg de stappen, probeer niet te veel tegelijk te doen.

2. Houd elke dag een kleine belofte aan jezelf: 

Deze stap moet zo klein zijn dat hij schijnbaar onbeduidend is. Je moet iets kiezen dat je in een situatie brengt waarin je zonder twijfel zult slagen. 

Mijn eerste belofte aan mezelf was bijvoorbeeld om vroeg wakker te worden. Ik wist met mijn schema dat ik dit elke dag kon doen. Als je een schema hebt dat dit niet toelaat, is dit geen goede keuze voor jou. 

Je gaat nu niet elke dag naar de sportschool. Beloof dan ook niet dat je elke dag zult gaan. 

Hier zijn enkele goede voorbeelden. Mediteer gedurende 2 minuten. Maak elke ochtend een wandeling van 5 minuten rond het blok. Kook elke dag een maaltijd thuis. Maak elke avond voor het slapengaan een dagboeksessie van 5 minuten. 

Tijd is hierbij belangrijk: kies geen belofte die in totaal meer dan 10 minuten duurt.

Ik neem nu elke dag mijn Vit B12, VIT C en cholesterol medicatie.

Ik probeer elke dag om 11 uur te gaan slapen.

3. Vertel iemand die je vertrouwt (behalve je ouders) dat je aan het proces begint: 

Deel niet met je ouders dat je dit doet. Het is niet nodig. Het kan voor hen kwetsend zijn. Onthoud dat ze hun best hebben gedaan met hun bewustzijnsniveau. Ze zullen waarschijnlijk in de verdediging schieten als je hierover praat. 

Zichzelf heropvoeden is voor jou. Toen ik met het proces begon, deelde ik het met mijn partner. we werkten eraan om dit samen te doen. Als je een partner of een goede vriend hebt, laat hem dan weten dat je hiermee bezig bent. Ondersteuning zal nuttig zijn.

4. Gebruik deze mantra:

 “Wat kan ik mezelf nu geven?” Dit is een mantra die ik vaak gebruik. Als kinderen kregen we niet altijd wat we nodig hadden. Als volwassenen hebben we de kans om onszelf te geven wat we nodig hebben. 

Stel deze vraag als je merkt dat je sterke emoties hebt. Soms is het antwoord voor mij een wandeling. Andere keren wil ik de verbinding met sociale media verbreken. Soms heb ik behoefte om 15 minuten in de zon te staan. 

Het is oké als je je in de war voelt wanneer je deze vraag begint te stellen. Het kan ook voelen alsof er geen antwoord is. Blijf gewoon vragen. Het is een praktijk van verbinden met intuïtie. Als je toegewijd blijft, begin je antwoorden te krijgen.

5. Vier een klein feestje wanneer je er in slaagt met zichzelf heropvoeden:

Als we niet worden herkend als het unieke individu dat we zijn, zullen we de realiteit snel voorbijgaan. We zullen de realiteit negeren dat we verschijnen. Zichzelf heropvoeden is moeilijk. Het is zielwerk. Erken de moed die daarvoor nodig is. Bezit jouw vooruitgang. Vier de persoon die je aan het worden bent.

Welke kleine stap past vandaag bij jou?

Misschien gaf dit artikel woorden aan iets wat je al langer voelde. Misschien roept het vragen op, of wil je één inzicht verder onderzoeken.

Sta even stil bij deze vraag:

Wat wil ik meenemen uit dit artikel, en welke kleine stap past bij mijn mogelijkheden van vandaag?

Je kunt één gedachte opschrijven, een groeitaak uit het artikel proberen, steun vragen of bewust tijd nemen om alles te laten bezinken. Je hoeft niets te forceren. Ook rust nemen kan een passende stap zijn.

Van overleven naar leven. Van verdoving naar verbinding. Op jouw tempo.

Vind jouw volgende stap

Wil je verder lezen, maar weet je niet waar te beginnen? Onze startpagina helpt je een gids te kiezen rond narcisme begrijpen, herstel, trauma, zelfreflectie, grenzen, communicatie, kritisch denken of solidariteit.

Start hier: vind de gids die bij jouw vraag past.

Herkenning en uitwisseling

Soms helpt het om te lezen hoe anderen met vergelijkbare vragen omgaan. In onze Facebookgroep vind je ruimte voor herkenning en uitwisseling.

Je kiest zelf of je meeleest of deelneemt aan een gesprek, en wat je over jezelf wilt delen. Je hoeft je verhaal niet te vertellen om erbij te mogen horen.

Was dit artikel waardevol voor jou? Bewaar het gerust om later opnieuw te lezen, of deel het met iemand voor wie het steun of inzicht kan bieden.

Zelfzorg en solidariteit vormen onze basis

Op narcisme.blog verbinden we persoonlijke groei met zorg voor elkaar. We bieden psycho-educatieve informatie, reflectievragen en praktische oefeningen om jezelf, relaties en maatschappelijke patronen beter te begrijpen.

We willen bijdragen aan meer bewustwording, gezonde grenzen, verbinding en menselijk handelen. Daarbij kijken we zowel naar wat iemand zelf kan oefenen als naar de steun en omstandigheden die daarvoor nodig zijn.

Menselijke waardigheid, respect en geweldloze communicatie staan centraal. We wijzen haat, geweld, discriminatie en racisme af.

We bespreken schadelijk gedrag en maatschappelijke mechanismen zonder mensen tot een etiket te reduceren. Onze informatie ondersteunt inzicht en reflectie en vervangt geen persoonlijke diagnostiek of behandeling.

Zie je een fout of heb je een inhoudelijke vraag?

We streven naar zorgvuldige, begrijpelijke en actuele informatie. Toch kan er een fout, onduidelijkheid of ontbrekende nuance in een artikel staan.

Meld een fout of stel je vraag via het contactformulier. Vermeld de link naar het artikel, de passage waarover het gaat en een korte toelichting. Voeg gerust een relevante bron toe als die je melding verduidelijkt.

Eén duidelijke melding via dit formulier helpt ons je vraag overzichtelijk te behandelen. We beoordelen meldingen zorgvuldig en corrigeren of vullen informatie aan waar nodig. Verzoeken om inhoud te verwijderen bekijken we individueel.

Dank je dat je meedenkt en helpt onze informatie te verbeteren.

Liefs,
Annemie en Johan Persyn-Declercq (auteurs)

update : 09102026

Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.

Als je ons wilt steunen kunt U dat gratis door uw aankopen bij bol.com

Lees meer over zichzelf heropvoeden

• Reparenting: Jezelf NU Heropvoeden Voor Innerlijke Groei
• Reparenting jezelf: doorbreek oude patronen in 5 stappen
• Reparenting: De Weg naar Zelfgenezing en Innerlijke Groei
• Reparenting: hoe je jezelf opnieuw opvoedt en onbewuste gewoonten en gedragingen verandert
• Zelfzorg en Reparenting: Hoe Begin je?