Een week geleden kregen we het vonnis dat we voor “ons” pleegkindje geen ondersteunende pleegzorgers meer zijn. Het hangt nu af van de vrijwilligheid. Eigenlijk is het afhankelijk van de goodwill van de nieuwe pleegouders. Hoewel ik op narcisme.blog al geruime tijd schrijf over traumaherstel, is het verlies van een pleegkind een rouwverwerking. Als pleegouder was ik hier niet op voorbereid.
We waren er in de laatste paasperiode niet bij toen hij bij zijn nieuwe gezin was afgezet. Enkele weken later mochten we hem terug zien en nog voor 3 keer. Ons werd slechts een week vooraf verteld dat hij zou vertrekken, dat ons weekje paasverlof samen zou vervallen. Noch werd er ons verteld wat de plannen waren na die 3 keer.
We kusten hem op het voorhoofd de laatste keer dat we hem aan de voorziening hadden afgezet. We hielden hem stevig vast. We zeiden hem dat we hem over een paar dagen zouden zien. Dan zou het weer vakantie bij ons zijn. Het duurde echter meer dan 2 maanden vooraleer hij bij ons nog eens een nachtje mocht doorbrengen. Zijn derde laatste nachtje!
Een kind herenigen met een nieuw pleeggezin is iets waarop je je niet kunt voorbereiden. Dit geldt ook voor de hereniging met het oorspronkelijke gezin. En toch is het alles wat je je kunt voorstellen.
De hereniging met zijn ouders was altijd al onze intentie geweest en mijn vrouw had al jaren dat gezin ondersteund. In feite zou dat het succesverhaal geweest zijn. We zouden ook een beetje verdriet hebben. Maar we hadden dan wel de zekerheid gehad op blijvend contact met L. We zouden ook contact hebben met zijn broers. Daarnaast hadden we het gevoel gehad dat we ons doel hadden bereikt, namelijk de hereniging van pleegkindje L. bij zijn ouders.
Het is in alle opzichten verdriet hoe pleegzorg hier mee is omgegaan. Soms is er een allesoverheersende wervelwind van emoties. Soms is het een ‘ding’ dat vele dagen, weken en maanden geleden is gebeurd. Niets daarvan is tot nu toe waarheid geworden.
We hebben alles meerdere keren gedaan bij elke overgang. We wilden dat de transitie langzaam zou duren. De hechting die er was met L. zou niet vernietigd worden. In tegendeel, we wilden dat die hechting aan ons zou overgedragen worden aan de nieuwe pleegouders.
Ik wist dat ik rouwverwerking nodig zou hebben zodra de rechter besliste dat L. in een instelling moest om verenigd te worden met zijn broertjes. Nog geen jaar later wordt de beslissing genomen dat L. naar een nieuw pleeggezin vertrekt. Hij blijft niet bij zijn broertjes. Onze ondersteunende pleegzorg van 1 jaar eindigt. Een jaar daarvoor werd onze crisispleegzorg niet omgezet in netwerkplaatsing. Een crisispleegzorg die uiteindelijk 9 maanden duurde.
De beslissing werd genomen in de rechtbank zonder de aanwezigheid van de nieuwe pleegouders, en de biologische ouders. Mijn vrouw kreeg niet de kans om bij de jeugdrechter te verduidelijken. Het belang van die ondersteunende pleegzorg was belangrijk door zijn hechting aan ons.
In de maanden sinds onze kleine man vertrok, hebben we niets van hem gehoord of gezien. Het is al geleden van een week na zijn verjaardag.
Mijn vrouw was de eerste bezoeker bij zijn geboorte. De eerste verjaardag werd bij ons thuis gevierd. De tweede verjaardag werd samen gevierd met de biologische ouders. Op de derde verjaardag hebben we ‘s middags via een videochat eens voor hem gezongen. Zijn eerste schooldag is heel goed verlopen kregen we als antwoord op onze vraag bij de nieuwe pleegouders. En nu is het wachten tot de herfstvakantie.
Ik heb al enkele mensen gesproken over alle gevoelens. Er zijn altijd aanwezige veranderingen. Ook zijn er voortdurende inspanningen en misstappen in dit rouwproces. Niet dat we daarbij door iemand begeleiding krijgen. Uren, werk, telefoons en verplaatsingen hebben tot niets geleid. Het is alsof alles vooraf was uitgestippeld. Ook de begeleidsters van de voorziening werden niet gehoord over de werkwijze en inhoud van de laatste transitie.
Ook heb ik geleerd dat alles wat je online leest over verdriet klopt. Er is niet één manier om het te doen. Het is geen lineair proces. En wat jeugdzorg betreft het systeem is niet alleen hier gebroken in Vlaanderen. Rechten van pleegouders zijn zo goed als overal onbestaande.
Iedereen rouwt anders!
Elke pleegouder weet dat herplaatsing of hereniging een optie is. Trouwens een kind van 18 maanden of 3 jaar hoort niet in een instelling thuis. Dit staat trouwens ook vermeld in de pleegzorg wet van Vlaanderen anno 2014. Dus net voor zijn 3 jaar krijgt hij een perspectief biedende pleegzorgplaatsing. Hij was al 2 en een half jaar hiervoor aangemeld bij jeugdzorg. De 9 maanden verblijf bij ons werden uitgegomd. Hij mocht dus nooit in een instelling geplaatst worden gezien hij geen 3 jaar was.
We hebben meerdere uitdagingen gehad in ons huwelijk. Dit kwam vooral door de familie van mijn vrouw. Haar ex is nog steeds een vriend van haar familie. Een babypleegkind was geen uitdaging maar een geschenk.
Dus de vraag kwam vanuit het netwerk van jeugdzorg. Mijn vrouw was armoedeconsulente en behoorde tot dat netwerk. Het was geen probleem om die sleutel om te draaien. Jeugdzorg was blij met de oplossing en zou de rest wel met de lokale pleegzorg regelen. Maar dit werd echter een machtsstrijd.
Ons nieuw baby pleegkindje van 10 maanden bracht ons gezin dichter bij elkaar want iedereen deed zijn uiterste best.
Mijn vrouw en ik hoopten dat indien nodig pleegkind L. kon blijven tot de hereniging met het oorspronkelijk gezin. De rechter besliste dat 18 maanden oude L. die in de week in de crèche verbleef. Hij kon 14-daags bij ons op weekend verblijven. L. kon ook de helft van de vakanties komen. Maar hij mocht niet bij ons blijven. Die jeugdrechter volgde daarin het advies van pleegzorg. Het blijkt een soort automatisme, zelfs van een procureur.
Hoe duidelijker het werd dat het verblijf in de instelling voor L. een nachtmerrie zou worden, hoe meer ook onze kinderen vonden dat L. bij ons moest blijven.
Maar we wisten ook dat er verschillende manieren van rouwverwerking of verliesverwerking zijn bij ons allen.
Mijn vrouw heeft haar toegelegd op fietsen en ik neig naar meer schrijven en editen voor narcisme.blog. En ‘s nachts lig ik te piekeren in bed. Ons ander pleegkindje kijkt meer naar films, Rox, Nachtwacht en paardenTV. Mijn plusdochter heeft zich deze zomer sterk ingezet voor haar bachelorproef. Ze werkt in de ouderenzorg, vooral bij demente bejaarden. Ze heeft meer contact met haar vrienden.
We hebben de foto’s van L. niet weggenomen, zijn kleerkast staat nog op dezelfde plaats, zijn kamertje is niet veranderd.
Het maakt niet uit wat het verdriet veroorzaakt. Het kan het verlies van een geliefde zijn, het verlies van een baan, of een verbroken relatie. Iedereen rouwt anders, en dat is oké. Ja, als een programma over “verlies”, “begrafenis” of “rouwen” gaat, weet ik dat iedereen het hier thuis moeilijk krijgt.
Verdriet raakt je wanneer je het het minst verwacht!
Toen we onze kleine man voor de laatste keer afzetten, werd ik in de terugweg zo gefrustreerd. Je weet enerzijds wel, dit is een nieuwe thuis voor hem waar misschien goed voor gezorgd wordt. Maar dat manneke heeft zo’n verdriet door al deze beslissingen. Hij had geen stem in deze beslissingen.
Ik was een wrak. Ik hield mijn tranen in. Mijn hele lichaam schudde. Verdriet zal je bij de enkels afsnijden. Het is niet-discriminerend, heeft geen manieren en kan voor altijd onzichtbare sporen op je hart achterlaten.
Telkens opnieuw bij nieuwe beslissingen had ik dezelfde gevoelens. Dit gebeurde ook bij het ontvangen van het laatste vonnis van de laatste week.
Schuld is de beste vriend van verdriet!
Als vrede en aanvaarding het tegengif zijn voor verdriet, dan is schuld de samenzweerder tegen rouwverwerking als pleegouder. Toen we onbewust afscheid namen van deze lieve jongen gingen we die dag in lockdown. Te midden van intense pijn en verlies, ervoeren we ook hoop voor zijn toekomst met zijn biologische familie. We keken vooruit om zonder gezondheidsproblemen uit die crisis te komen.
Dat het 10 weken zou duren voordat we hem terug mochten vastpakken hadden we niet verwacht. Wie wel? Maar wat als we de weigering van pleegzorg vanaf het begin om L. als netwerkplaatsing te zien hadden aangevochten voor de rechtbank?
Waarom ging pleegzorg niet akkoord om een verlenging bij ons tijdens de lockdown? De situatie in de voorziening was chaotisch en traumatisch voor de jongeren. Dit was vooral het geval voor dit kind van nog geen 2 jaar in een leefgroep van 11 kinderen van verschillende leeftijden. Je voelt je een crimineel en dus schuldig door zulke onmenselijke beslissingen.
En er was al het schuldgevoel omdat we niet onmiddellijk naar een advocaat gestapt waren! Te lang gedacht dat ieder met de juiste bedoelingen over het lot van pleegkind L. besliste.
Het pleegzorgsysteem is in vele landen gebroken wat de rouwverwerking als pleegouder bemoeilijkt! Maar wij allen zijn voor dat systeem verantwoordelijk!
In de momenten, dagen en weken die volgden tijdens de 14-daagse weekeinden en helft van de vakanties, weifelde ik tussen intense vreugde en opluchting. Ik ervoer ook schuld en verdriet.
We hadden al verschillende stenen verlegd voor dat lieve kind, maar is het genoeg? We hebben hem leren recht zitten. We hebben hem leren eten en knuffelen. We hebben hem leren rustig slapen. We hebben hem leren wandelen en stappen. We hebben hem zoveel woordjes geleerd. We hebben hem leren zingen en van dieren houden. We hebben hem leren samen spelen enz.
En nog blijf ik mijn hersenen kraken over het waarom pleegzorg L. niet als netwerkplaatsing wou bij ons aanvaarden. Ze wou geen screening doen. Ze voelde zich “in haar gat gebeten” omdat we het de verantwoordelijke van Jeugdzorg lieten vragen. Die dacht dat dit maar een formaliteit was.
Het spreiden van die emoties is vloeiender en minder intens geworden. Het erkennen van het schuldaspect van verdriet was een enorm breekpunt. Het leidde tot lelijk huilen op meerdere delen van deze reis.
Natuurlijk moet je je niet schuldig voelen. Je hebt noch de kennis, noch de ervaring, noch de dynamiek, noch het netwerk binnen pleegzorg. De jeugdrechtbank en een goede advocaat gaan daar weinig aan veranderen. Trouwens, er zijn heel weinig advocaten die ervaring en kennis hebben van jeugdzorg en in het bijzonder van pleegzorg.
Misschien heb je een volledig onderzoek nodig van jeugdpsychologen en jeugdpsychiaters. Dit om een basis te hebben om “iets” te veranderen aan die handelwijze van plotse plaatsing van kinderen in instellingen. Ook om precies het netwerk van een gezin in moeilijkheden te definiëren. En dan nog? Je hebt het uitstekende boek van “Kwetsuur naar litteken!” waar je voldoende handvaten vindt, maar het valt in dovemansoren.
Je kunt vast blijven zitten in verdriet of de sprong naar genezing wagen.
Ik heb gezocht naar de beschikbare tools. Ik heb instructievideo’s van ervaringsdeskundigen bekeken. Ook heb ik heel wat materiaal over transities binnen pleegzorg bestudeerd.
Die zelfgenezing waar ik nu al 1 jaar over schrijf en toepas. Het heeft me geleerd dat verdriet op ongezonde manieren zal blijven hangen. Dit gebeurt als je het toelaat.
Ongezond verdriet bevordert egocentrisme en kun je opgesloten houden in een bepaald perspectief over je levensomstandigheden. Gezond verdriet is nuttig. Het is ook louterend. Het stelt je in staat om binnen de lens van de realiteit na te denken over liefde. Je kunt ook nadenken over leven.
Terwijl je je reis van verdriet bewandelt, weet dat het een heilige ruimte is. Of terwijl je degenen in je omgeving troost die rouwen, weet dat het ook een heilige ruimte is. De reis van rouwen is een versleten pad van de mensheid. Als we het goed kunnen doen, brengt het ons dichter bij elkaar. Het brengt ons ook dichter bij de zin van het leven. We hebben dan ook beslist in onze gemeenschap dat we een cyclus over rouwen zullen organiseren.
7 handige hulpmiddelen om door verdriet te navigeren
Therapie.
Praten met een getrainde professional over je gevoelens en ervaringen kan een bevrijdend onderdeel zijn van je reis door verdriet. Het zoeken naar de juiste therapeut kan bijzonder uitdagend zijn. Er zijn online hulpmiddelen om te helpen zoeken.
Meditatie.
Meditatie is een oude praktijk van zelfcenteren door ademhaling, intentionaliteit en stilte. Voor de moderne ouder is de gedachte om nog een nieuwe vaardigheid te bereiken verbijsterend en overweldigend. Er zijn verschillende app’s in de Engelse taal en iets minder in de Nederlandse taal om meditatie mee te doen.
Fysieke Oefening.
Endorfines maken je gelukkig. Sporten is effectief om je lichaam te beschermen tegen stress. Het helpt ook je geest te beschermen tegen negatieve ervaringen. Sluit je aan bij een sportschool. Maak regelmatig wandelingen in je nabijgelegen park. Zet YouTube aan voor een calorieverbrandende trainingssessie. Stretching en gebruik Strava als je graag fietst.
Het lezen van een boek over rouwen.
CS Lewis schrijft over zijn eigen verdriet na het verlies van zijn vrouw. Zijn interpretatie van verdriet was een spiegel voor velen. Zijn ervaring van zijn geloof te midden van zijn verlies bood ook herkenning.
Boeken en verhalen over rouwverwerking op YouTube kunnen je helpen te interpreteren wat je voelt. Ze helpen ook te anticiperen op wat je zou kunnen voelen. Bovendien onderzoeken ze hoe je verder kan gaan met geloof en hoop die nog intact zijn.
“Niemand heeft me ooit verteld dat verdriet zo als angst voelde”, schrijft hij. “Ik ben niet bang, maar het gevoel is als bang zijn. Hetzelfde gefladder in de maag, dezelfde rusteloosheid, het geeuwen. Ik blijf slikken.” Schrijft CS Lewis.
Muziek.
Speel alle droevige liedjes. Ik maakte een hele afspeellijst. Deze nummers spoorden me aan om de tranen te laten vloeien. Normaal gesproken zou ik deze tranen bewaren voor een snikfeest.
Het kan voelen alsof je alleen maar wentelt in wanhoop. Studies tonen aan dat droevige liedjes ons kunnen helpen verdriet te accepteren. Ze kunnen ons ook helpen er doorheen te komen.
Musicoloog Kay Norton merkt op dat rouwen met muziek helpt. Dit komt doordat “muziek dezelfde vorm, dezelfde eb en vloed heeft als menselijke emoties”. Muziek kan iemand ertoe aanzetten “te huilen of te rouwen op een andere manier die bij hem past”.
Voedsel.
Iets zoets of hartigs eten na verlies is een eeuwenlange traditie. Als je een paar extra porties cake of je favoriete braadpan toestaat, kun je van iets genieten. Het laat je ook de andere geneugten in het leven onthouden te midden van een seizoen van pijn en verlies.
Vrienden.
Dit is misschien vanzelfsprekend. Voor een langere tijd wegblijven van goede vrienden en familie in een tijd van verdriet, is niet nuttig. Een pauze nemen van feestjes of een grote bijeenkomst kan nodig zijn. Maar in een isolement kun je mentaal vast komen te zitten. Waag de sprong in het diepe. Sms die vriend. Vertel je verlies aan een collega tijdens een kopje koffie. Het is niet de bedoeling dat we het leven alleen doen, vooral niet als het pijn doet.
Steun elkaar in de commentaren!
Alles op onze blog is voor Zelfzorg en solidariteit, vaardigheids- en reflectiepraktijk, groei en bewustwording met psycho-educatieve informatie over individu en samenleving.
Op geen enkele manier is dit een aanzet tot haat of geweld, discriminatie of racisme.
✨ Jouw volgende stap naar heling begint hier
Voel je dat dit artikel je raakte? Dat het iets in beweging zette? Laat dat moment niet verloren gaan.
Sluit je aan bij onze online community – een warme, veilige plek waar gelijkgestemden elkaar begrijpen en ondersteunen.
👉 Doe een groeitaak die bij dit artikel hoort. Kleine stappen, grote transformaties.
Laat een reactie achter. Jouw stem kan iemand anders precies de herkenning geven die ze vandaag nodig heeft.
👉 Deel dit artikel met een vriend(in) die worstelt of twijfelt. Soms is één doorstuuractie het verschil tussen vastzitten en vooruitkomen.
🌿 Samen bouwen we aan herstel, kracht en emotionele vrijheid. Steun ons zonder extra kosten door aankopen bij bol. klik op onderstaande afbeelding.
Steun ons zonder extra kost door uw aankopen bij :
https://www.steunfondsvooroekraine.be/donatiepagina
Liefs Annemie