René Girard over Petrus ontkenning
Wat is de beste scène in het evangelie?
In een interview met Stephen Berry merkte René Girard iets op. Hij zei dat één van de grootste scènes in het evangelie op het gebied van de literatuur de ontkenning is. Hij benadrukte dat deze scène significant is. Deze scène wordt uitgevoerd door Petrus. Dit komt doordat Petrus symbool staat voor alle mensen.
Men kan niet weerstaan aan de ‘mimetische besmetting’ volgens Girard.
Als je in een menigte bent word je letterlijk door die menigte besmet. Het evangelie vertelt ons iets vanuit een antropologisch oogpunt. Het toont de almacht van de menigte.
En dat alleen Jezus de kracht van het publiek kan veroveren. Girard merkt op dat dit hem verhindert. Hij probeert niet om het christendom aan te passen aan de vele stemmen in de cultuur. Want dat is de menigte.
Een jong meisje.
Hij gaat in op de vermelding in het evangelie van Johannes. Het vertelt ons over dat meisje dat Petrus beschuldigt. Ze zegt dat hij een leerling van Jezus is. Het was een jong meisje (παιδίσκη).
Girard vindt dit belangrijk.
Waarom wordt vermeld dat ze jong is?
Niet, omdat hij denkt dat Petrus seksueel zal worden verleid. Hij denkt dat het jonge meisje een beroep heeft dat een oude vrouw niet zou hebben. Misschien als ze een oude vrouw was geweest zou ze niet op dezelfde manier reageren op Petrus.
Een ander ding dat het evangelie ons vertelt, is dat het jonge meisje het accent van Petrus herkende. Het was een accent van Galilea, wat hem markeert als een buitenlander.
Ze was lijnen aan het tekenen, waardoor ze in wezen Petrus markeert als geen deel uitmakend van de menigte.
Dus wat doen alle mensen wanneer ze worden uitgesloten uit een groep?
Ze willen bewijzen dat ze er wel bijbehoren.
Petrus wil laten zien dat hij aan de kant staat van de menigte.
De enige manier om dat te laten zien is door deel van de menigte te worden. Je moet meedoen met het zondebokmechanisme. Als ik dezelfde vijand heb dan ben ik een van jullie.
Peter vindt zichzelf dan in de menigte die Jezus als zondebok slachtoffert.
Dus in het evangelie krijgt je zeer subtiele hints over Petrus motivatie, die algemeen menselijk is.
Dat is waarom we Petrus niet moeten bestempelen als een “zwakke” individu voor het verraden van Jezus.
Petrus vertegenwoordigt alle apostelen, omdat hij de leider is.
Dit is de reden waarom Girard het toneel van Peters’ ontkenning als absoluut onbetaalbaar vindt. Girard vraagt zich retorisch af, hoe komt het dat we allemaal de overtuigingen hebben van onze tijd? Alleen maar een paar eeuwen geleden geloofde iedereen automatisch in God.
Nu gelooft iedereen automatisch niet in hem. Maar dat is puur het fenomeen van de menigte.
En het is niet te wijten aan de zogenaamde “sterke wetenschappelijke argumenten”, het is gewoon Petrus zijn ontkenning.
Vergeten. Dat alles is wat het is.
Girard maakt de zeer opvallende bewering. Peters’ ontkenningsverhaal in het evangelie van Johannes is volgens hem een oneindig veel krachtiger verhaal over wat de samenleving is. Het is krachtiger dan elke andere tekst.
Maar dan is er ook nog het feit dat Peter onwetend is van wat hij aan het doen is.
Girard merkt op dat dit uiterst belangrijk is.
De evangeliën vertellen ons niet dat Peter zich niet bewust was van wat hij deed. In plaats daarvan zegt hij dat de haan de derde keer kraaide. Het deed Peter herinneren van wat hij vergeten was. Het was precies dat ding dat Jezus had voorspeld.
Jezus luistert naar zijn Vader. Daarom begreep hij de menselijke conditie en de mimetische begeerte. Hij wist dat Peter een deel van het publiek zou worden.
Als je nog extra suggesties hierover hebt, zou ik graag horen! Plaats hieronder uw commentaar.
Meer over René Girard hier.
Lees Meer.
Power, Crowds, Violence and Desire in Elias Canetti and René Girard.
RENE GIRARD. HET LABYRINT VAN HET VERLANGEN.
Welke kleine stap past vandaag bij jou?
Misschien gaf dit artikel woorden aan iets wat je al langer voelde. Misschien roept het vragen op, of wil je één inzicht verder onderzoeken.
Sta even stil bij deze vraag:
Wat wil ik meenemen uit dit artikel, en welke kleine stap past bij mijn mogelijkheden van vandaag?
Je kunt één gedachte opschrijven, een groeitaak uit het artikel proberen, steun vragen of bewust tijd nemen om alles te laten bezinken. Je hoeft niets te forceren. Ook rust nemen kan een passende stap zijn.
Van overleven naar leven. Van verdoving naar verbinding. Op jouw tempo.
Vind jouw volgende stap
Wil je verder lezen, maar weet je niet waar te beginnen? Onze startpagina helpt je een gids te kiezen rond narcisme begrijpen, herstel, trauma, zelfreflectie, grenzen, communicatie, kritisch denken of solidariteit.
Start hier: vind de gids die bij jouw vraag past.
Herkenning en uitwisseling
Soms helpt het om te lezen hoe anderen met vergelijkbare vragen omgaan. In onze Facebookgroep vind je ruimte voor herkenning en uitwisseling.
Je kiest zelf of je meeleest of deelneemt aan een gesprek, en wat je over jezelf wilt delen. Je hoeft je verhaal niet te vertellen om erbij te mogen horen.
Was dit artikel waardevol voor jou? Bewaar het gerust om later opnieuw te lezen, of deel het met iemand voor wie het steun of inzicht kan bieden.
Zelfzorg en solidariteit vormen onze basis
Op narcisme.blog verbinden we persoonlijke groei met zorg voor elkaar. We bieden psycho-educatieve informatie, reflectievragen en praktische oefeningen om jezelf, relaties en maatschappelijke patronen beter te begrijpen.
We willen bijdragen aan meer bewustwording, gezonde grenzen, verbinding en menselijk handelen. Daarbij kijken we zowel naar wat iemand zelf kan oefenen als naar de steun en omstandigheden die daarvoor nodig zijn.
Menselijke waardigheid, respect en geweldloze communicatie staan centraal. We wijzen haat, geweld, discriminatie en racisme af.
We bespreken schadelijk gedrag en maatschappelijke mechanismen zonder mensen tot een etiket te reduceren. Onze informatie ondersteunt inzicht en reflectie en vervangt geen persoonlijke diagnostiek of behandeling.
Zie je een fout of heb je een inhoudelijke vraag?
We streven naar zorgvuldige, begrijpelijke en actuele informatie. Toch kan er een fout, onduidelijkheid of ontbrekende nuance in een artikel staan.
Meld een fout of stel je vraag via het contactformulier. Vermeld de link naar het artikel, de passage waarover het gaat en een korte toelichting. Voeg gerust een relevante bron toe als die je melding verduidelijkt.
Eén duidelijke melding via dit formulier helpt ons je vraag overzichtelijk te behandelen. We beoordelen meldingen zorgvuldig en corrigeren of vullen informatie aan waar nodig. Verzoeken om inhoud te verwijderen bekijken we individueel.
Dank je dat je meedenkt en helpt onze informatie te verbeteren.
Liefs,
Annemie en Johan Persyn-Declercq (auteurs)
update : 09102026
Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.
Als je ons wilt steunen kunt U dat gratis door uw aankopen bij bol.com
Super mooi artikel. Het zorgt voor begrip bij slachtoffers van narcisten over het isolement waar zij dankzij de lastercampagne, bongenoten en pleitbezorgers van de narcist in terecht zijn gekomen. Niet dat Petrus een narcist was overigens. Dat heeft hij wel bewezen en zijn naam betekent niet voor niets ‘de rots’. Het legt de eenvoud, de angst, de lafheid en het gebrek aan intellect van de mens uit.
In Nederland heb je een mooi gezegde dat hier op aansluit: steek je kop niet boven het maaiveld uit, anders wordt het afgehakt.
Dankzij de narcist en zijn volgelingen, hebben de slachtoffers iets heel sterks ontwikkeld. Zij zullen de haan nooit 3 x horen kraaien en met het schaamrood op hun gezicht verantwoording hoeven afleggen over hun gedrag. De groep zal ooit inzien dat ze vals zijn ingelicht door de narcist omdat de narcist, zodra zij haar doel bereikt heeft, de groep niet meer nodig heeft. De groep blijft in vertwijfeling achter. Slachtoffers van narcisten hebben door de mishandeling van een narcist en haar volgelingen een sterke eigen identiteit ontwikkelt. Zij stijgen uit boven groepsgedrag.
Daarom dank aan mijn narcist. Zonder jou was ik nooit zo ver gekomen in mijn ontwikkeling en sterke karakter. Mijn inzicht in het minimale intellect van jouw en de jouwen!