Narcistische grootheidswaanzin kenmerkt zich vaak door een overmatig slachtofferschap. Narcistische persoonlijkheden voelen zich vaak het slachtoffer vanwege hun onrealistische verwachtingen, overgevoeligheid en gebrek aan empathie. Narcisten spelen ook het slachtoffer om sympathie op te wekken en de verantwoordelijkheid voor hun beledigende gedrag te vermijden. In deze blog wordt hier dieper op ingegaan.
Narcistische persoonlijkheid speelt met slachtofferschap
Een eerste en belangrijkste pathologie van de narcistische persoonlijkheid is grootheidswaan. Dit wordt het duidelijkst weergegeven als arrogant recht hebben op een voorkeursbehandeling.
Een ander kenmerk van narcistische grootsheid is moeilijk te zien. Het is nog moeilijker te begrijpen. Het kenmerk is het continue spelen van het slachtoffer.
Waarom beschouwen narcisten zichzelf als slachtoffers?
Laten we de zelfbeklagende en zelfmedelijdende fantasieën van narcistische mensen eens nader bekijken. Waarom zien ze zich zo?
Gevoelens van ontbering.
Narcisten zijn gefixeerd op het idee dat ze ontberingen ondergaan. Ze vinden dat hun gevoelens, behoeften en bijzonderheden nooit genoeg eerbied krijgen.
Narcisten hebben het gevoel dat ze minder waard zijn omdat ze een onderontwikkelde identiteit hebben. Ze zijn niet in staat om hun eigen waarde in te schatten. Bovendien hebben ze een vervormde waarneming van hun eigen superioriteit. Dit creëert een ongemakkelijke spanning met de realiteit. Hun overdreven verwachtingen van wat het leven hen verschuldigd is, versterken die spanning.
Voor een aanvullende kijk op narcisme en gezonde zelfwaardering kun je verder lezen in ** Bewonder mij! van Eddie Brummelman. Een achtergrondboek bij de vragen over eigenwaarde en bewondering. De boeklinks zijn affiliatelinks: bij een aankoop ontvangen wij mogelijk een kleine vergoeding, zonder extra kosten voor jou.
Narcistische Overgevoeligheid.
Narcisten zijn bekend om hun heftige emotionele reacties en overgevoeligheid. Deze reacties ontstaan wanneer ze niet krijgen wat ze denken dat ze verdienen. Ze verwachten bijvoorbeeld aandacht, meegaandheid of bewondering. Ze kunnen ook vormen van dienstverlening verwachten. Dit kan leiden tot gevoelens van oneerlijkheid of zelfs vervolgingswaan. Ze geloven dat er een heksenjacht op hen gaande is.
Narcisten voelen zich diep gekwetst door de alledaagse teleurstellingen en problemen die anderen makkelijk negeren.
Gebrek aan medeleven.
Narcisten zijn zelden of nooit in staat zich in te leven in een ander. Dit betekent dat ze vaak alleen hun eigen perspectief hebben. Wanneer er teleurstelling of conflict is in hun relaties, zien ze zichzelf gewoonlijk als de partij die benadeeld is.
Slachtoffer Identiteit.
Mensen die in hun jeugd werden aangewezen als zondebok in een narcistische familieomgeving kunnen later een narcistische persoonlijkheid ontwikkelen. Ze zien zichzelf vaak sterk als slachtoffer en blijven hun ervaringen op die manier vormgeven in hun volwassen relaties.
Het zelf wordt georganiseerd rondom een alomvattend gevoel van slachtofferschap, dat bij het meer verborgen type narcist gebruikelijk is. Dit verborgen type narcisme lijkt minder behoefte te hebben aan aandacht en is kwetsbaarder dan de openlijke narcist. Ze delen dezelfde onderliggende persoonlijkheidsstructuur. Dit omvat gevoelens van superioriteit en onderdrukte schaamte (splitsing), destructieve jaloezie en een verarming van empathie voor anderen.
Waarom narcisten de slachtofferhouding gebruiken?
Narcisten beschouwen hun ervaringen als onrechtvaardig omdat ze instabiel zijn en een groots gevoel nodig hebben om zichzelf te compenseren.
Het spelen van het slachtoffer is een methode om anderen te manipuleren. Hiermee ontlopen ze de verantwoordelijkheid voor hun eigen gedrag. Narcisten zijn erg afhankelijk van anderen om zich goed te voelen over zichzelf. Het is gebruikelijk voor hen om schuldgevoelens bij anderen te wekken. Ze geven ook hypocriet aandacht.
De reden waarom is om sympathie of zorgzaamheid te verkrijgen voor zichzelf. Ze doen dit door zich voor te doen als het slachtoffer van onverschillige mensen of oneerlijke omstandigheden.
Mensen met een empathische stoornis kunnen bijzonder vatbaar zijn voor de slachtofferverhalen van narcisten. Deze verhalen bevatten vaak schadelijke verdraaiingen, weglatingen en regelrechte leugens over hun familieleden, vrienden of collega’s.
Veel narcisten worden zo bedreven in het afbeelden van zichzelf als lankmoedige slachtoffers van vreselijke exen of ondankbare volwassen kinderen. Ze slagen erin deze familieleden te vervreemden van andere familieleden. Dit omvat ook eigen kinderen of broers/zussen. Dit gebeurt wanneer leden van de gemeenschap ingaan op de vernietigende karaktermoorden van de narcisten.
Wie manipulerende relatiepatronen en hun invloed op betrokkenen verder wil onderzoeken, vindt aanvullende lectuur in ** Narcisme in relaties van Alice Vlottes.
Slachtoffer beschuldigen.
Met hun karaktereigenschappen van leeg, vervreemd, jaloers en minachtend, zijn narcisten relationele tegenstanders. Zij misbruiken en vernederen anderen om hun emoties te beheersen. Dit doen ze om hun gevoel van eigenwaarde te ondersteunen.
Ze zijn nog onvolwassen in hun ontwikkeling en leunen sterk op de afweermechanismen van hun kindertijd: ontkenning en projectie.
Het verderfelijkste aspect van narcistisch vals slachtofferschap is het slachtoffer de schuld geven. Dit is een vorm van projectie. De narcist gedraagt zich beledigend tegenover iemand. Vervolgens beschuldigt de narcist die persoon van misbruik.
Narcisten zijn bijvoorbeeld ontrouw, maar ze beschuldigen hun partner ervan tegen familie en vrienden. Een ander voorbeeld is het provoceren van een kind met spot of kritiek. Vervolgens zeggen ze dat het kind gevoelig, moeilijk of boos is.
Bij de behoefte om je eigen ruimte en grenzen te bewaken in een verwarrende relatie past ** Gezonde grenzen van Nedra Glover Tawwab. Een aanvullende leestip om persoonlijke behoeften te verkennen.
Welke kleine stap past vandaag bij jou?
Neem mee wat je helpt. Je kunt één inzicht laten bezinken, iets opschrijven of steun vragen. Kies wat bij jouw mogelijkheden past; ook rust nemen mag.
Wil je verder lezen? Kies via Start hier een gids die bij jouw vraag past.
Goed om te weten: onze informatie ondersteunt inzicht en zelfreflectie en vervangt geen persoonlijke diagnose, behandeling of professioneel advies.
Een vraag of fout melden? Neem contact op met ons. Vermeld bij een fout de link en de betrokken passage. Dit contactkanaal is geen crisisdienst.
Lees in onze publicatieprincipes hoe we werken meer over onze achtergrond, bronnen, correcties en commerciële verwijzingen.
Liefs,
Annemie Persyn-Declercq en Johan Persyn
Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.
Welke kleine stap past vandaag bij jou?
Neem mee wat je helpt. Je kunt één inzicht laten bezinken, iets opschrijven of steun vragen. Kies wat bij jouw mogelijkheden past; ook rust nemen mag.
Wil je verder lezen? Kies via Start hier een gids die bij jouw vraag past.
Goed om te weten: onze informatie ondersteunt inzicht en zelfreflectie en vervangt geen persoonlijke diagnose, behandeling of professioneel advies.
Een vraag of fout melden? Neem contact op met ons. Vermeld bij een fout de link en de betrokken passage. Dit contactkanaal is geen crisisdienst.
Lees in onze publicatieprincipes hoe we werken meer over onze achtergrond, bronnen, correcties en commerciële verwijzingen.
Liefs,
Annemie Persyn-Declercq en Johan Persyn
Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.
Ontdek meer van
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.