Jezus en de vreemdeling: naastenliefde tegenover uitsluiting

Jezus en de vreemdeling: wat gebeurt er wanneer we die twee naast het politieke nieuws leggen? Terwijl mensen soms worden voorgesteld als een stroom die moet worden tegengehouden, laat het evangelie ons naar een gezicht kijken. Iemand heeft dorst. Iemand ligt gewond langs de weg. Een moeder vraagt hulp voor haar kind. Daar begint de ontmoeting.

De rode draad is uitdagend: afkomst bepaalt niet wie onze aandacht, zorg of eerbied verdient. Dat maakt Jezus’ aanpak een scherpe spiegel voor taal die hele groepen verdacht maakt. Tegelijk vraagt die spiegel eerlijk lezen. Ook lastige Bijbelpassages, praktische grenzen en de rechten van mensen verdienen hun plaats.

Leestijd: ± 14 minuten. Kies jouw ingang: Bijbelse wortels · Jezus’ ontmoetingen · Politieke taal · Zelfzorg en solidariteit · Jouw groeitaak.

Dit artikel is een christelijke en ethische reflectie, met gecontroleerde politieke voorbeelden. De Bijbel geeft betekenis aan de vragen die we stellen; historische feiten en hedendaags beleid vragen daarnaast eigen bronnen. Je mag meelezen vanuit een ander geloof, vanuit twijfel of zonder religieuze overtuiging.

Jezus’ gastvrijheid groeit uit Joodse wortels

We beginnen met iets wezenlijks: Jezus was Joods. Zijn aandacht voor de vreemdeling ontstaat binnen een traditie waarin gastvrijheid en rechtvaardigheid al diep verankerd zijn. Het zou onjuist zijn om tegenover een zogenaamd uitsluitend Jodendom een liefdevol christendom te plaatsen.

Leviticus 19:33–34 vraagt de inwonende vreemdeling niet te onderdrukken en hem lief te hebben als zichzelf. Deuteronomium 10:18–19 verbindt die opdracht met Gods zorg voor wezen, weduwen en vreemdelingen én met de herinnering aan Egypte. Wie zelf afhankelijkheid heeft gekend, wordt uitgenodigd die ervaring om te zetten in verantwoordelijkheid.

De inwonende vreemdeling in een oude agrarische samenleving is geen precieze juridische tegenhanger van iedere huidige migrant of asielzoeker. De ethische vraag blijft herkenbaar: welke bescherming krijgt iemand die minder vanzelfsprekend toegang heeft tot grond, inkomen, gemeenschap of macht?

Ook Samaria vraagt nuance. Johannes 4 laat spanningen zien rond gemeenschap en de juiste plaats van aanbidding: de eigen berg of Jeruzalem. Dat rechtvaardigt geen verhaal waarin alle Joden en Samaritanen elkaar altijd volledig vermeden. Jezus doorbreekt in de evangelieverhalen grenzen binnen een complexe wereld, niet in een samenleving zonder enige eerdere gastvrijheid.

Jezus en de vreemdeling in Matteüs 25: ontvangen wordt een geloofsvraag

In het visioen van het oordeel in Matteüs 25:31–46 verbindt de koning zich met mensen die honger, dorst, ziekte, gevangenschap of vreemdelingschap ervaren. De Statenvertaling verwoordt vers 35 zo: “Ik was een vreemdeling, en gij hebt Mij geherbergd.”

Dat is meer dan vriendelijk spreken over kwetsbaarheid. Er wordt gegeten, gedronken, gekleed, bezocht en onderdak geboden. De vraag wordt concreet: wat heeft jouw overtuiging betekend voor de mens die hulp nodig had?

Over de precieze reikwijdte van “de geringsten van mijn broeders” bestaan verschillende christelijke uitleggingen. Wij lezen de passage hier als een uitnodiging tot brede solidariteit. Dat is een ethische toepassing, geen bewering dat alle exegeten ieder detail hetzelfde begrijpen.

Voor ons is de scherpe vraag: kunnen we Christus eren in een kerkgebouw en tegelijk onverschillig blijven voor iemand buiten aan de deur? Dezelfde verbinding tussen waardigheid en concrete zorg onderzoeken we bij Jezus’ houding tegenover zieken.

De barmhartige Samaritaan: de buitenstaander wordt het voorbeeld

Een wetgeleerde vraagt wie zijn naaste is. Jezus vertelt in Lucas 10:25–37 over een reiziger die beroofd en gewond achterblijft. Een priester en een Leviet passeren. Een Samaritaan stopt, verzorgt hem en organiseert verdere opvang bij een herbergier.

Het ongemakkelijke zit in de rolverdeling. De mens buiten de vertrouwde religieuze kring is degene die barmhartigheid zichtbaar maakt. De vreemdeling verschijnt hier bovendien als helper, niet uitsluitend als iemand die hulp nodig heeft.

Jezus verlegt de aandacht: van afbakenen wie mijn zorg verdient naar zelf een naaste worden. Dat is iets anders dan een paspoortcontrole op medeleven.

Even bij jezelf: van welke groep verwacht jij vooral problemen? Kun je ook zien welke kennis, zorg of moed mensen uit die groep meebrengen? Empathie vraagt dat we onze eerste voorstelling durven laten corrigeren.

Wie dat verder wil onderzoeken, vindt een toegankelijke verkenning in ** Empathie van Roman Krznaric. Het boek nodigt uit het perspectief van anderen serieus te nemen. Boeklinks met ** zijn affiliatelinks: bij aankoop ontvangen wij mogelijk een vergoeding, zonder extra kosten voor jou.

De Samaritaanse vrouw: Jezus vraagt ook iets van háár

Bij de waterput in Johannes 4:4–42 begint Jezus met een vraag om water. Dat detail verdient aandacht. Hij benadert de vrouw als iemand die iets te geven heeft. Zij is geen decor voor zijn goedheid.

De vrouw stelt vragen, wijst op verschillen en bespreekt geloof. De leerlingen verwonderen zich over het gesprek. Later vertelt zij in haar stad over de ontmoeting. Ze krijgt een eigen stem en invloed op het vervolg.

Daarin zien we een bruikbaar beeld voor solidariteit: niet onmiddellijk over iemand spreken, maar ruimte maken om mét iemand te spreken. Hulp die de ander geen zeggenschap laat, kan opnieuw een ongelijke verhouding scheppen.

We hoeven het verschil tussen Jezus en de vrouw niet weg te poetsen om de ontmoeting serieus te nemen. Ook vandaag kun je iemand respecteren zonder dezelfde overtuiging te delen. Wie zich afvraagt waarom zulke verhalen op deze website staan, kan ons kader voor Bijbelse reflectie en zingeving lezen.

De Kanaänitische vrouw: een lastige passage blijft lastig

Een volledige bespreking mag Matteüs 15:21–28 niet overslaan. Een Kanaänitische moeder vraagt hulp voor haar dochter. Eerst volgt stilte. Daarna spreekt Jezus over zijn zending tot Israël en gebruikt hij het pijnlijke beeld van brood voor kinderen dat niet aan honden wordt gegeven.

Dat klinkt afwijzend. Het is begrijpelijk wanneer die woorden je raken. De vrouw antwoordt met het beeld van kruimels onder de tafel. Uiteindelijk prijst Jezus haar geloof en wordt haar dochter volgens het verhaal genezen.

Christelijke lezers verstaan deze scène verschillend. Sommigen zien een beproeving van geloof; anderen benadrukken hoe de ontmoeting de grens van de zending openbreekt. We kunnen de bedoelingen achter ieder woord niet met zekerheid reconstrueren.

Wat we wél kunnen zeggen: het verhaal eindigt niet met haar uitsluiting. Haar stem krijgt gewicht. Het mag nooit worden gebruikt om mensen vandaag vernedering te laten verdragen tot ze “voldoende geloof” bewijzen. Een geloofsverhaal verplicht jou niet om belediging of misbruik te ondergaan.

De centurio: erkenning over de groepsgrens heen

In Matteüs 8:5–13 vraagt een centurio hulp voor zijn zieke dienaar. Jezus prijst zijn vertrouwen op een manier die de verwachtingen over de eigen kring doorbreekt. Het verhaal laat zien dat geloof en ontvankelijkheid niet uitsluitend binnen vertrouwde grenzen te vinden zijn.

Dat maakt militair gezag of Romeinse overheersing niet vanzelf rechtvaardig. De aandacht gaat naar een concrete hulpvraag en naar een mens die niet mag verdwijnen achter zijn groepsetiket. Ook dit is een grens aan ons eigen gelijk: iemand buiten onze kring kan ons iets leren.

Van de Thora naar de eerste christelijke gemeenschappen

In Handelingen 10 ontdekt Petrus bij Cornelius dat hij mensen niet als onrein mag behandelen. Dat is een belangrijk keerpunt in het verhaal van de uitbreiding van de beweging. Het is geen reden om te doen alsof er vóór die scène nergens contact met niet-Joden bestond.

Paulus benadrukt in Galaten 3:26–29 de gezamenlijke verbondenheid in Christus van Jood en Griek, slaaf en vrije, man en vrouw. Efeziërs 2:14–19 gebruikt het beeld van een afgebroken scheidingsmuur en van huisgenoten in Gods gemeenschap. De brief wordt traditioneel aan Paulus toegeschreven; het auteurschap is onderwerp van wetenschappelijk debat.

Romeinen 12:13 spoort aan tot gastvrijheid. Hebreeën 13:2 herinnert aan mensen die zonder het te weten engelen ontvingen. Samen vormen die teksten een stevige lijn: geloof krijgt gestalte in de ruimte die je een ander biedt.

Dat ideaal betekende geen voltooide gelijkheid in de vroege kerk. Zelfs de eigen brieven laten conflicten zien; Galaten 2:11–14 vertelt over spanning rond samen eten. De christelijke geschiedenis geeft ons dus geen vrijbrief om ons moreel boven anderen te plaatsen. Ze vraagt voortdurend zelfonderzoek.

Bij het verlangen naar ontvangen worden past ** Eindelijk thuis van Henri Nouwen. Zijn beschouwing bij Rembrandts verloren zoon biedt geestelijke reflectie op thuiskomen, ontvangen en geven; het is geen handboek migratiebeleid.

Het schrille contrast met Belgische politieke taal

Juist vanuit die Bijbelse lijn valt het op wanneer publieke taal mensen tot een probleemcategorie verkleint. We bespreken hieronder concrete uitspraken en beleidskeuzes. Dat is geen diagnose van politici en geen oordeel over het innerlijk geloof van iedere kiezer. Het is kritiek op publiek handelen.

Voor de bredere samenhang lees je onze pillar over Jezus, machtskritiek en menselijke waardigheid. Daar onderzoeken we hoe dienstbaarheid en rechtvaardigheid een toets kunnen vormen voor religieuze en politieke macht.

Theo Francken: “opkuisen”, én zijn latere erkenning

In september 2017 gebruikte Theo Francken, toen staatssecretaris voor Asiel en Migratie, de hashtag #opkuisen bij een Facebookbericht over aanhoudingen aan het Maximiliaanpark en Brussel-Noord. VRT NWS berichtte op 18 september 2017 ook over zijn erkenning dat hij dat woord niet had mogen gebruiken. Hij verklaarde dat hij het probleem bedoelde, niet de mensen.

Die toelichting hoort erbij. Onze kritiek blijft dat opruimtaal in deze context mensen als ongewenst materiaal kan laten klinken. De barmhartige Samaritaan maakt precies de omgekeerde beweging: de persoon langs de weg wordt iemand voor wie zorg georganiseerd moet worden. Hoe die houding ook vergelding en geweld begrenst, onderzoeken we in Jezus en wreedheid: de mens blijven zien zonder onrecht te verdragen.

Zuhal Demir: een vergelijking over ruimte, met een ontkenning

In december 2022 ontstond ophef over een Knack-interview waarin Zuhal Demir de druk op de open ruimte besprak. Daar viel de formulering over geen “miljoenen varkens” kunnen houden. In het Vlaams Parlement op 14 december 2022 ontkende Demir dat zij asielzoekers met varkens wilde vergelijken en zei zij dat haar woorden uit hun context waren gehaald.

Het is daarom te stellig om zonder meer te schrijven dat zij vluchtelingen “varkens noemde”. Je kunt haar uitleg vermelden en tegelijk de beeldkeuze scherp bekritiseren: spreken over menselijke opvang via veehouderij brengt een vernederend vergelijkingskader binnen. Beperkingen aan ruimte vragen menswaardige organisatie en woorden die de betrokken mensen respecteren.

Anneleen Van Bossuyt: opvangbeperking en rechterlijke grenzen

Op 4 augustus 2025 kondigde minister Anneleen Van Bossuyt aan dat mensen met bescherming in een andere EU-lidstaat geen toegang meer kregen tot de Belgische opvang. De communicatie legde de nadruk op het tegengaan van secundaire migratie en misbruik.

De juridische ontwikkeling vraagt precisie. Het Grondwettelijk Hof schorste op 26 februari 2026 met arrest 23/2026 onder meer de betrokken bepaling voor reeds elders beschermde verzoekers en stelde een Europese rechtsvraag. Op 21 mei vernietigde het Hof met arrest 66/2026 andere onderdelen van dezelfde opvangwet, waaronder beperkingen op alternatieven voor materiële opvang. Dat zijn onderscheiden beslissingen.

Ons ethische punt: mensen die hulp nodig hebben, mogen niet verdwijnen achter een collectief vermoeden van misbruik. Overheden moeten procedures organiseren én rekening houden met concrete kwetsbaarheid en rechterlijke waarborgen. De genoemde arresten bewijzen op zichzelf geen persoonlijk motief van de minister; daar doen we geen uitspraak over.

Vlaams Belang: waarom het woord “omvolkingspact” ertoe doet

Vlaams Belang kondigde op 2 juni 2026 zelf de campagne “Stop het Omvolkingspact” aan. Barbara Pas en Francesca Van Belleghem verbonden het Europese migratiepact daarbij met georganiseerde migratie en de noodzaak die te stoppen.

“Omvolkingspact” is de politieke benaming van de partij, niet de officiële naam van het pact en evenmin bewijs voor een bevolkingsvervangingsplan. Onze ethische kritiek richt zich op dat dreigingsbeeld: de ander verschijnt als onderdeel van iets dat “ons” moet vervangen. De Samaritaan stelt een ander soort vraag: wie komt nabij en wat is er nodig?

Draagkracht, veiligheid en eerlijke procedures zijn reële onderwerpen voor een democratisch debat. Maar een beleidsverschil rechtvaardigt geen collectieve ontmenselijking. Hoe lokale verbondenheid ook open kan blijven, werken we uit in nationalisme of naastenliefde in Hooglede.

Waarom dit bij narcisme.blog hoort: macht, taal en de zondebok

Op deze website onderzoeken we hoe mensen hun waardigheid kunnen bewaren wanneer macht, schaamte of groepsdruk die onder druk zetten. Dat gebeurt in relaties en kan ook in publieke taal zichtbaar worden. Het ene verklaart het andere niet automatisch; een harde politieke uitspraak is geen bewijs van een persoonlijkheidsstoornis.

De herkenbare beweging is het versmallen van een mens tot één etiket: lastig, vreemd, onbetrouwbaar, overbodig. Een orthopedagogische blik stelt daar concrete vragen tegenover. Wat heeft deze persoon nodig? Welke drempel houdt afhankelijkheid in stand? Wie beslist, en mag de betrokkene meepraten?

Dat vraagt ook aandacht voor wie bezorgd is over wonen, werk of zorg. Die zorgen verdienen feiten en oplossingen. Ze worden niet opgelost door een hele groep als schuldige aan te wijzen. Bij onze analyse van taal over mensen zonder wettig verblijf zie je waarom begrippen en context ertoe doen.

Gezonde spiritualiteit: solidariteit zonder jezelf kwijt te raken

Misschien voel jij bij dit onderwerp vooral druk. Je moet helpen. Je moet begrip tonen. Je moet altijd beschikbaar zijn. Zeker wanneer je eerder leerde te pleasen, kan een oproep tot naastenliefde opnieuw als een verplichting voelen.

Jouw waardigheid telt mee. Je hoeft niemand in huis te nemen, contact met een dader te herstellen of een onveilig gesprek te blijven voeren. Je kunt een mens respecteren en een concreet verzoek toch weigeren. Bij barmhartigheid en grenzen in Matteüs 18 leggen we dat onderscheid verder uit.

De Samaritaan organiseert ook hulp via de herbergier. Als hedendaagse toepassing kunnen we daarin gedeelde verantwoordelijkheid zien. Je hoeft niet alle zorg alleen te dragen. Een buurtnetwerk, organisatie of overheid kan bijdragen waar jouw mogelijkheden ophouden.

Dat is voor ons een toets van gezonde spiritualiteit na trauma: er blijft ruimte voor geweten, twijfel, veiligheid en een eigen keuze. Hulp hoeft geen bekering, loyaliteit of dankbaarheid als tegenprestatie te eisen. Je mag geloven zonder iemand te beheersen, en zonder jezelf te laten beheersen.

Wie het moeilijk vindt een haalbare grens te verwoorden, kan verder lezen in ** Gezonde grenzen van Nedra Glover Tawwab. Gebruik lectuur als ondersteuning bij je eigen keuzes, zonder van jezelf een perfect zorgzaam mens te moeten maken.

Groeitaak: waarnemen, afwegen en één haalbare actie

Kies deze week één uitspraak over een groep mensen die je opvalt. Een bericht op sociale media volstaat. Je hoeft geen ruzie op te zoeken en niets te bewijzen.

1. Waarnemen. Noteer de precieze woorden, de spreker, datum en oorspronkelijke bron. Maak onderscheid tussen wat gezegd werd en wat jij denkt dat ermee bedoeld wordt.

2. Afwegen. Vraag: welke mensen verdwijnen achter deze formulering? Welke informatie ontbreekt? Zijn er zorgen over bestaanszekerheid die om een concrete oplossing vragen? En wat gebeurt er met jouw eigen spanning terwijl je dit leest?

3. Eén haalbare actie. Luister naar een betrokken persoon, zoek de oorspronkelijke bron op, informeer naar vrijwilligerswerk of reageer rustig: “We kunnen over beleid verschillen en toch respectvol over mensen spreken.” Stop het gesprek wanneer het onveilig wordt. Ook rust nemen kan jouw passende stap zijn.

Reflectievraag: wanneer heb jij zelf ervaren hoe belangrijk het is dat iemand je eerst als mens ziet? Je mag iets delen zonder namen of herkenbare gegevens van anderen. Je hoeft je eigen pijn niet openbaar te maken.

Veelgestelde vragen over Jezus, gastvrijheid en grenzen

Was Jezus tegen iedere grens?
De evangeliën geven geen modern grensbeleid. Ze nodigen wel uit afkomst niet als maat voor menselijke waardigheid te gebruiken. Concrete wetten en procedures vragen afzonderlijke democratische en juridische afwegingen.

Moet ik iemand helpen wanneer ik mij onveilig voel?
Je mag afstand houden en anderen inschakelen. Gastvrijheid is geen verplichting om geweld, intimidatie of uitputting te verdragen. Bescherming en solidariteit kunnen samengaan.

Moet een vreemdeling eerst hetzelfde geloven?
In onze ethische lezing is hulp geen ruilmiddel voor geloof of instemming. De ander behoudt een eigen stem en vrijheid van geweten.

Zijn migranten, vluchtelingen en asielzoekers hetzelfde?
Nee. Het zijn verschillende begrippen met uiteenlopende juridische en maatschappelijke betekenissen. Dit artikel bespreekt hun gedeelde menselijke waardigheid; het trekt hun rechtspositie niet gelijk.

Is kritiek op migratiebeleid automatisch ontmenselijkend?
Nee. Je kunt stevig debatteren over procedures, capaciteit en handhaving. De grens komt in beeld wanneer mensen collectief minderwaardig worden gemaakt of als vuil, dieren of een te bestrijden vijandbeeld verschijnen.

Menselijk blijven begint bij wie wij durven zien

De vraag naar Jezus en de vreemdeling eindigt niet bij een mening over anderen. Ze komt ook bij onszelf terecht. Wie laat ik uitspreken? Wiens nood neem ik serieus? Kan ik een grens stellen zonder de ander kleiner te maken?

Een menswaardige samenleving vraagt meer dan warme gevoelens. Ze vraagt zorg die georganiseerd wordt, macht die verantwoording aflegt en mensen die elkaar niet loslaten zodra samenleven moeilijk wordt. Je kunt vandaag één kleine beweging maken. Op jouw tempo.

Je hoeft niemand kleiner te maken om ergens bij te horen.

Bronnen en zorgvuldigheid

De Bijbelpassages zijn hierboven bij de besproken verhalen gelinkt; overige verwijzingen zijn Leviticus 19:33–34, Galaten 2:11–14, Romeinen 12:13 en Hebreeën 13:2. Alleen de korte aangehaalde zin uit Matteüs 25:35 is een letterlijk citaat uit de Statenvertaling. De andere verhalen zijn samengevat; de toepassing op vandaag is onze interpretatie.

De politieke voorbeelden zijn gebaseerd op de gelinkte oorspronkelijke ministeriële en partijcommunicatie, het parlementaire verslag, VRT NWS en de arresten van het Grondwettelijk Hof. De beschreven gebeurtenissen dateren uit 2017, 2022, 2025 en 2026. Bronnen geraadpleegd op 20 oktober 2026. Bij de opvangwet onderscheiden we de schorsing van februari en de vernietiging van andere bepalingen in mei.

Dit artikel wil zelfzorg, solidariteit en respectvol debat ondersteunen. Het is geen oproep tot haat of geweld tegen personen, partijen, gelovigen of bevolkingsgroepen. Merk je een feitelijke fout of ontbrekende context op? Laat het weten via het contactkanaal van narcisme.blog, liefst met de oorspronkelijke bron.

Welke kleine stap past vandaag bij jou?

Misschien gaf dit artikel woorden aan iets wat je al langer voelde. Misschien roept het vragen op, of wil je één inzicht verder onderzoeken.

Sta even stil bij deze vraag:

Wat wil ik meenemen uit dit artikel, en welke kleine stap past bij mijn mogelijkheden van vandaag?

Je kunt één gedachte opschrijven, een groeitaak uit het artikel proberen, steun vragen of bewust tijd nemen om alles te laten bezinken. Je hoeft niets te forceren. Ook rust nemen kan een passende stap zijn.

Van overleven naar leven. Van verdoving naar verbinding. Op jouw tempo.

Vind jouw volgende stap

Wil je verder lezen, maar weet je niet waar te beginnen? Onze startpagina helpt je een gids te kiezen rond narcisme begrijpen, herstel, trauma, zelfreflectie, grenzen, communicatie, kritisch denken of solidariteit.

Start hier: vind de gids die bij jouw vraag past.

Herkenning en uitwisseling

Soms helpt het om te lezen hoe anderen met vergelijkbare vragen omgaan. In onze Facebookgroep vind je ruimte voor herkenning en uitwisseling.

Je kiest zelf of je meeleest of deelneemt aan een gesprek, en wat je over jezelf wilt delen. Je hoeft je verhaal niet te vertellen om erbij te mogen horen.

Was dit artikel waardevol voor jou? Bewaar het gerust om later opnieuw te lezen, of deel het met iemand voor wie het steun of inzicht kan bieden.

Zelfzorg en solidariteit vormen onze basis

Op narcisme.blog verbinden we persoonlijke groei met zorg voor elkaar. We bieden psycho-educatieve informatie, reflectievragen en praktische oefeningen om jezelf, relaties en maatschappelijke patronen beter te begrijpen.

We willen bijdragen aan meer bewustwording, gezonde grenzen, verbinding en menselijk handelen. Daarbij kijken we zowel naar wat iemand zelf kan oefenen als naar de steun en omstandigheden die daarvoor nodig zijn.

Menselijke waardigheid, respect en geweldloze communicatie staan centraal. We wijzen haat, geweld, discriminatie en racisme af.

We bespreken schadelijk gedrag en maatschappelijke mechanismen zonder mensen tot een etiket te reduceren. Onze informatie ondersteunt inzicht en reflectie en vervangt geen persoonlijke diagnostiek of behandeling.

Zie je een fout of heb je een inhoudelijke vraag?

We streven naar zorgvuldige, begrijpelijke en actuele informatie. Toch kan er een fout, onduidelijkheid of ontbrekende nuance in een artikel staan.

Meld een fout of stel je vraag via het contactformulier. Vermeld de link naar het artikel, de passage waarover het gaat en een korte toelichting. Voeg gerust een relevante bron toe als die je melding verduidelijkt.

Eén duidelijke melding via dit formulier helpt ons je vraag overzichtelijk te behandelen. We beoordelen meldingen zorgvuldig en corrigeren of vullen informatie aan waar nodig. Verzoeken om inhoud te verwijderen bekijken we individueel.

Dank je dat je meedenkt en helpt onze informatie te verbeteren.

Liefs,
Annemie en Johan Persyn-Declercq (auteurs)

update : 09102026

Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.

Je kunt ons gratis steunen door uw aankopen bij bol.com