Hoe komt het eigenlijk dat een narcistische persoonlijkheid zo veel schade aanricht in relaties? Vaak zien we dat er sprake is van een soort narcistische emotionele lift.
Hoe komt het eigenlijk dat een narcistische persoonlijkheid zo veel schade aanricht in relaties? Vaak zien narcisten niet eens hoe hun gedrag anderen beïnvloedt. Ze voelen niet echt wat ze doen. Het is alsof ze in een narcistische emotionele lift zitten die continu op en neer gaat. Maar hoe ga je daar mee om?
Het kan iedereen overkomen dat ze door een narcist bedrogen worden. Daarom is het cruciaal om ons bewust te zijn van de mensen om ons heen. We moeten ook letten op onze cultuur en onze gezinnen.
Wat is de “narcistische emotionele lift”?
Denk aan het als een snelle route door verschillende niveaus van emotionele volwassenheid. De narcistische emotionele lift laat ons bewegen tussen verschillende emoties.
Het neerstorten.
Naarmate we ouder worden, leren we (behalve een narcist) meer rationeel te denken en minder emotioneel te reageren. Ons denken vindt meer plaats in de cortex, het deel van de hersenen dat verantwoordelijk is voor complexe processen. En wat met die lagere hersengebieden? Ja, die blijven er nog steeds en zijn vol emoties. Als we volwassen worden, leren we die emoties te reguleren met ons verstand.
Die lagere hersengebieden zijn waar het plezier en de pijn zich manifesteren. Ze zorgen voor intense emoties en reacties. Aan de andere kant helpt onze cortex ons na te denken, plannen te maken en besluiten te nemen.
Iedereen heeft wel eens die momenten dat ze puur vanuit emotie handelen. We schakelen onze rationele gedachten tijdelijk uit en laten ons leiden door dat emotionele gevoel. We noemen dat “Riding the Emotional Elevator”, wat in feite een vergelijkbare ervaring is als de narcistische emotionele lift. Dit kan ervoor zorgen dat we ons minder bewust zijn van de gevolgen van onze acties.
Zo kunnen dingen zoals diëten of een gezonde levensstijl echt een uitdaging zijn. We kennen dat gevoel wel: ons hart dat leidt in plaats van ons hoofd. Het lijkt wel een strijd tussen twee delen van onze geest. De hogere cortex neemt het op tegen de lagere emotionele geest.
klik op de afbeelding
Wat duwt je knoppen in de emotionele lift?
Bepaalde situaties, zoals vakanties of verjaardagen, kunnen ons kwetsbaar maken. We zijn dan meestal gevoeliger en kunnen ons sneller in de narcistische emotionele lift laten zakken.
Wanneer we ons iets herinneren, slaan we niet alleen de feiten op, maar ook de emoties van dat moment. Dat is waarom sommige herinneringen zo pijnlijk zijn. We herinneren ons hoe we ons toen voelde.
Voorbeelden van het berijden van de emotionele lift:
Hier zijn enkele situaties waarin mensen de lift naar beneden nemen:
- Een man die gefrustreerd is door zijn vrouw en zijn vuist door een muur slaat.
- Een huisvrouw die het boodschappenbudget verspilt aan iets luxe.
- Een ouder die niet wil dat zijn kind met de andere ouder belt.
- Een tiener die besluit de reputatie van haar schoolvriendin te ondermijnen.
De favoriete verdiepingen van de narcist.
Als je een relatie hebt met iemand die narcistisch is, kun je misschien direct enkele favoriete “verdiepingen” herkennen. Narcisten maken vaak gebruik van deze niveaus in de narcistische emotionele lift. Ze kunnen ook snel weer naar een hoger niveau opschieten.
Soms is het verleidelijk om zelf ook naar beneden te gaan met hen. Maar laten we eerlijk zijn: we doen ook soms mee. Soms is het makkelijker om tijd in die lagere gebieden door te brengen.
Hoe het voelt in de narcistische emotionele lift?
De meeste mensen die naar beneden gaan in deze emotionele lift zijn zich goed bewust van wat ze doen. Ze voelen vaak spijt of weten dat ze spijt gaan krijgen.
Sommige mensen proberen zichzelf te rechtvaardigen met gedachten als: “Ik wist wel dat het niet goed was.” Ze denken: “Maar één keer kan toch geen kwaad?” Of ze leggen de schuld bij anderen: “Hij zei X, dus ik deed Y.”
Wat te doen als je met een narcistische emotionele lift te maken hebt?
Iedereen heeft het recht om zijn eigen gedachten en gevoelens te hebben. Maar als de gedachten en acties van iemand anders jou pijn doen, is het tijd om actie te ondernemen.
Wat je niet moet doen:
- Probeer niet met hen mee te rijden tijdens hun emotionele daling. Het kan gebeuren dat je jezelf in hun gedrag verliest, maar dat levert vaak alleen maar spijt op.
- Communiceer niet op hun niveau. Als een volwassene zich gedraagt alsof hij een kind is, wacht dan tot ze weer volwassen gedrag vertonen. Ga de discussie pas aan zodra ze weer op niveau zijn.
- Oordeel niet over wat ze zeggen of doen. Dat zegt meer over hen dan over jou.
Wat je wel kunt doen:
- Bescherm jezelf en anderen tegen gewelddadig of kwetsend gedrag.
- Zoek hulp en ondersteuning. Praat met iemand die begrijpt wat je doormaakt.
- Leer meer over narcisme en persoonlijkheidsstoornissen om het gedrag beter te begrijpen. Dat kan je helpen effectiever te reageren.
Heb je ooit zo’n narcistische emotionele lift meegemaakt? Laat het me weten, ik sta open voor vragen! Wil je weten hoe je geen angst meer hoeft te hebben voor narcisten? Lees dan verder hier en ontdek meer over hun bedoelingen hier.
Vergroot je Inzicht: Vijf Vragen over de Narcistische Emotionele Lift
- Heb je ooit ervaren dat je in een emotionele lift terechtkwam door iemand in je omgeving? Wat was de situatie?
- Welke strategieën heb je gebruikt om jezelf te beschermen tegen het gedrag van een narcist?
- Hoe ga je om met je emoties wanneer je merkt dat ze je rationele gedachten beïnvloeden?
- Wat vind je het moeilijkste aan het communiceren met iemand die zich als een narcist gedraagt?
- Welke stappen neem je om jezelf te informeren over narcisme en de impact ervan op relaties?
Alles op onze blog is voor Zelfzorg en solidariteit, vaardigheids- en reflectiepraktijk, groei en bewustwording met psycho-educatieve informatie over individu en samenleving.
Op geen enkele manier is dit een aanzet tot haat of geweld, discriminatie of racisme.
✨ Jouw volgende stap naar heling begint hier
Voel je dat dit artikel je raakte? Dat het iets in beweging zette? Laat dat moment niet verloren gaan.
Sluit je aan bij onze online community – een warme, veilige plek waar gelijkgestemden elkaar begrijpen en ondersteunen.
👉 Doe een groeitaak die bij dit artikel hoort. Kleine stappen, grote transformaties.
Laat een reactie achter. Jouw stem kan iemand anders precies de herkenning geven die ze vandaag nodig heeft.
👉 Deel dit artikel met een vriend(in) die worstelt of twijfelt. Soms is één doorstuuractie het verschil tussen vastzitten en vooruitkomen.
🌿 Samen bouwen we aan herstel, kracht en emotionele vrijheid. Steun ons zonder extra kosten door aankopen bij bol. klik op onderstaande afbeelding.
Steun ons zonder extra kost door uw aankopen bij :
Liefs Annemie