de narcistische emotionele lift
|

De Narcistische Emotionele Lift Begrijpen

Hoe komt het eigenlijk dat een narcistische persoonlijkheid zo veel schade aanricht in relaties? Vaak zien we dat er sprake is van een soort narcistische emotionele lift.

Hoe komt het eigenlijk dat een narcistische persoonlijkheid zo veel schade aanricht in relaties? Vaak zien narcisten niet eens hoe hun gedrag anderen beïnvloedt. Ze voelen niet echt wat ze doen. Het is alsof ze in een narcistische emotionele lift zitten die continu op en neer gaat. Maar hoe ga je daar mee om? Voor achtergrond bij narcistische patronen in relaties kun je lezen in ** Narcisme in relaties van Alice Vlottes. Het boek biedt verdere uitleg over gedrag en de invloed daarvan op een partner. De boeklinks zijn affiliatelinks: bij een aankoop ontvangen wij mogelijk een kleine vergoeding, zonder extra kosten voor jou.

Het kan iedereen overkomen dat ze door een narcist bedrogen worden. Daarom is het cruciaal om ons bewust te zijn van de mensen om ons heen. We moeten ook letten op onze cultuur en onze gezinnen.

Wat is de “narcistische emotionele lift”?

Denk aan het als een snelle route door verschillende niveaus van emotionele volwassenheid. De narcistische emotionele lift laat ons bewegen tussen verschillende emoties.

Het neerstorten.

Naarmate we ouder worden, leren we (behalve een narcist) meer rationeel te denken en minder emotioneel te reageren. Ons denken vindt meer plaats in de cortex, het deel van de hersenen dat verantwoordelijk is voor complexe processen. En wat met die lagere hersengebieden? Ja, die blijven er nog steeds en zijn vol emoties. Als we volwassen worden, leren we die emoties te reguleren met ons verstand.

Die lagere hersengebieden zijn waar het plezier en de pijn zich manifesteren. Ze zorgen voor intense emoties en reacties. Aan de andere kant helpt onze cortex ons na te denken, plannen te maken en besluiten te nemen.

Iedereen heeft wel eens die momenten dat ze puur vanuit emotie handelen. We schakelen onze rationele gedachten tijdelijk uit en laten ons leiden door dat emotionele gevoel. We noemen dat “Riding the Emotional Elevator”, wat in feite een vergelijkbare ervaring is als de narcistische emotionele lift. Dit kan ervoor zorgen dat we ons minder bewust zijn van de gevolgen van onze acties.

Zo kunnen dingen zoals diëten of een gezonde levensstijl echt een uitdaging zijn. We kennen dat gevoel wel: ons hart dat leidt in plaats van ons hoofd. Het lijkt wel een strijd tussen twee delen van onze geest. De hogere cortex neemt het op tegen de lagere emotionele geest.

klik op de afbeelding

Wat duwt je knoppen in de emotionele lift?

Bepaalde situaties, zoals vakanties of verjaardagen, kunnen ons kwetsbaar maken. We zijn dan meestal gevoeliger en kunnen ons sneller in de narcistische emotionele lift laten zakken.

Wanneer we ons iets herinneren, slaan we niet alleen de feiten op, maar ook de emoties van dat moment. Dat is waarom sommige herinneringen zo pijnlijk zijn. We herinneren ons hoe we ons toen voelde. Wie zich verder wil verdiepen in de samenhang tussen ingrijpende ervaringen, gevoelens en herstel, kan lezen in ** Traumasporen in lichaam, brein en geest van Bessel van der Kolk. Het boek is een aanvullende leeskeuze bij dit onderwerp.

Voorbeelden van het berijden van de emotionele lift:

Hier zijn enkele situaties waarin mensen de lift naar beneden nemen:

  • Een man die gefrustreerd is door zijn vrouw en zijn vuist door een muur slaat.
  • Een huisvrouw die het boodschappenbudget verspilt aan iets luxe.
  • Een ouder die niet wil dat zijn kind met de andere ouder belt.
  • Een tiener die besluit de reputatie van haar schoolvriendin te ondermijnen.

De favoriete verdiepingen van de narcist.

Als je een relatie hebt met iemand die narcistisch is, kun je misschien direct enkele favoriete “verdiepingen” herkennen. Narcisten maken vaak gebruik van deze niveaus in de narcistische emotionele lift. Ze kunnen ook snel weer naar een hoger niveau opschieten.

Soms is het verleidelijk om zelf ook naar beneden te gaan met hen. Maar laten we eerlijk zijn: we doen ook soms mee. Soms is het makkelijker om tijd in die lagere gebieden door te brengen.

klik op de afbeelding

Hoe het voelt in de narcistische emotionele lift?

De meeste mensen die naar beneden gaan in deze emotionele lift zijn zich goed bewust van wat ze doen. Ze voelen vaak spijt of weten dat ze spijt gaan krijgen.

Sommige mensen proberen zichzelf te rechtvaardigen met gedachten als: “Ik wist wel dat het niet goed was.” Ze denken: “Maar één keer kan toch geen kwaad?” Of ze leggen de schuld bij anderen: “Hij zei X, dus ik deed Y.”

Wat te doen als je met een narcistische emotionele lift te maken hebt?

Iedereen heeft het recht om zijn eigen gedachten en gevoelens te hebben. Maar als de gedachten en acties van iemand anders jou pijn doen, is het tijd om actie te ondernemen. Bij het stilstaan bij je eigen gevoelens en de keuzes die bij jouw waarden passen, kun je lezen in ** De valstrik van het geluk van Russ Harris. Russ Harris bespreekt hoe je ruimte kunt maken voor moeilijke gevoelens terwijl je richting zoekt.

Wat je niet moet doen:

  • Probeer niet met hen mee te rijden tijdens hun emotionele daling. Het kan gebeuren dat je jezelf in hun gedrag verliest, maar dat levert vaak alleen maar spijt op.
  • Communiceer niet op hun niveau. Als een volwassene zich gedraagt alsof hij een kind is, wacht dan tot ze weer volwassen gedrag vertonen. Ga de discussie pas aan zodra ze weer op niveau zijn.
  • Oordeel niet over wat ze zeggen of doen. Dat zegt meer over hen dan over jou.

Wat je wel kunt doen:

  • Bescherm jezelf en anderen tegen gewelddadig of kwetsend gedrag.
  • Zoek hulp en ondersteuning. Praat met iemand die begrijpt wat je doormaakt.
  • Leer meer over narcisme en persoonlijkheidsstoornissen om het gedrag beter te begrijpen. Dat kan je helpen effectiever te reageren.

Heb je ooit zo’n narcistische emotionele lift meegemaakt? Laat het me weten, ik sta open voor vragen! Wil je weten hoe je geen angst meer hoeft te hebben voor narcisten? Lees dan verder hier en ontdek meer over hun bedoelingen hier.

Vergroot je Inzicht: Vijf Vragen over de Narcistische Emotionele Lift

  1. Heb je ooit ervaren dat je in een emotionele lift terechtkwam door iemand in je omgeving? Wat was de situatie?
  2. Welke strategieën heb je gebruikt om jezelf te beschermen tegen het gedrag van een narcist?
  3. Hoe ga je om met je emoties wanneer je merkt dat ze je rationele gedachten beïnvloeden?
  4. Wat vind je het moeilijkste aan het communiceren met iemand die zich als een narcist gedraagt?
  5. Welke stappen neem je om jezelf te informeren over narcisme en de impact ervan op relaties?
“Het complete narcisme handboek” van Fabio Vinago: Een veelgezocht handboek over bescherming tegen narcisme en gaslighting.

Welke kleine stap past vandaag bij jou?

Misschien gaf dit artikel woorden aan iets wat je al langer voelde. Misschien roept het vragen op, of wil je één inzicht verder onderzoeken.

Sta even stil bij deze vraag:

Wat wil ik meenemen uit dit artikel, en welke kleine stap past bij mijn mogelijkheden van vandaag?

Je kunt één gedachte opschrijven, een groeitaak uit het artikel proberen, steun vragen of bewust tijd nemen om alles te laten bezinken. Je hoeft niets te forceren. Ook rust nemen kan een passende stap zijn.

Van overleven naar leven. Van verdoving naar verbinding. Op jouw tempo.

Vind jouw volgende stap

Wil je verder lezen, maar weet je niet waar te beginnen? Onze startpagina helpt je een gids te kiezen rond narcisme begrijpen, herstel, trauma, zelfreflectie, grenzen, communicatie, kritisch denken of solidariteit.

klik op de afbeelding om je gids te kiezen voor inzicht, herstel en verbinding

Start hier: vind de gids die bij jouw vraag past.

Herkenning en uitwisseling

Soms helpt het om te lezen hoe anderen met vergelijkbare vragen omgaan. In onze Facebookgroep vind je ruimte voor herkenning en uitwisseling.

Je kiest zelf of je meeleest of deelneemt aan een gesprek, en wat je over jezelf wilt delen. Je hoeft je verhaal niet te vertellen om erbij te mogen horen.

Was dit artikel waardevol voor jou? Bewaar het gerust om later opnieuw te lezen, of deel het met iemand voor wie het steun of inzicht kan bieden.

Zelfzorg en solidariteit vormen onze basis

Op narcisme.blog verbinden we persoonlijke groei met zorg voor elkaar. We bieden psycho-educatieve informatie, reflectievragen en praktische oefeningen om jezelf, relaties en maatschappelijke patronen beter te begrijpen.

We willen bijdragen aan meer bewustwording, gezonde grenzen, verbinding en menselijk handelen. Daarbij kijken we zowel naar wat iemand zelf kan oefenen als naar de steun en omstandigheden die daarvoor nodig zijn.

Menselijke waardigheid, respect en geweldloze communicatie staan centraal. We wijzen haat, geweld, discriminatie en racisme af.

We bespreken schadelijk gedrag en maatschappelijke mechanismen zonder mensen tot een etiket te reduceren. Onze informatie ondersteunt inzicht en reflectie en vervangt geen persoonlijke diagnostiek of behandeling.

Zie je een fout of heb je een inhoudelijke vraag?

We streven naar zorgvuldige, begrijpelijke en actuele informatie. Toch kan er een fout, onduidelijkheid of ontbrekende nuance in een artikel staan.

Meld een fout of stel je vraag via het contactformulier. Vermeld de link naar het artikel, de passage waarover het gaat en een korte toelichting. Voeg gerust een relevante bron toe als die je melding verduidelijkt.

Eén duidelijke melding via dit formulier helpt ons je vraag overzichtelijk te behandelen. We beoordelen meldingen zorgvuldig en corrigeren of vullen informatie aan waar nodig. Verzoeken om inhoud te verwijderen bekijken we individueel.

Dank je dat je meedenkt en helpt onze informatie te verbeteren.

Liefs,
Annemie en Johan Persyn-Declercq (auteurs)

update : 09102026

Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.

Als je ons wilt steunen kunt U dat gratis door uw aankopen bij bol.com

Lees ook

We zijn benieuwd naar je reactie hieronder!