Doorbreken hulpeloosheid bij slachtoffer narcisme. Stanley Milgram experiment.
Gehoorzaamheid in de box kost minder inspanning van uw kant.
In 1961 en 1962 voerde Yale Universiteit psycholoog Stanley Milgram een beroemde reeks experimenten uit. Daaruit bleek dat ongeveer 2 op de 3 mensen een wrede actie op een andere persoon zal uitvoeren. Dit gebeurt als iemand die zij beschouwen als een autoriteitsfiguur hen de opdracht geeft.
Dit toonde aan dat de meeste mensen gevoelig zijn voor iets wat ze niet willen doen. Ze zijn zelfs gevoelig voor iets wat ze normaal zouden beschouwen als “fout” doen. Ze doen het toch alleen maar, omdat een assertieve of gezaghebbend persoon het hen vertelt. Wie zich breder wil verdiepen in sociale beïnvloeding en de rol van autoriteit, kan lezen in ** Invloed van Robert Cialdini; Robert Cialdini bespreekt verschillende principes van overtuiging en hoe je die herkent. De boeklinks zijn affiliatelinks: bij een aankoop ontvangen wij mogelijk een kleine vergoeding, zonder extra kosten voor jou.
In het Milgram experiment reageren de deelnemers op een advertentie. Men vroeg hen om deel te nemen in wat Milgram als een experiment over leren beschreef. Het betrof ook straf. ( het Stanley Milgram experiment)
Ze kregen te horen dat één persoon de “leraar” zou zijn. De andere persoon zou de “leerling” zijn. Loting zou beslissen wie welke rol zou vervullen.
In werkelijkheid is de “leerling”, een acteur met een script.
De loting werd opgetuigd zodat de werkelijke deelnemer altijd “willekeurig” gekozen was om de “leraar” te zijn.
De deelnemer “leraar” werd vervolgens geplaatst voor een valse “elektrische schok machine”. Deze machine had schakelaars gelabeld in stappen van 15 volt, variërend van 15 tot 450 volt. De “leerling” werd uit het zicht gezet in een aangrenzende kamer, maar kon verbaal communiceren met de leraar.
De leraar kreeg een lijst van woordparen te lezen aan de leerling. Dan vraagt de leraar aan de leerling om de koppelingen te herinneren. Vervolgens moet de leerling zijn antwoord communiceren door op de juiste knop te drukken.
De leraar kreeg de opdracht. Hij moest steeds hogere niveaus van een elektrische schok toedienen. Dit gebeurde telkens wanneer de leerling een fout maakte.
Stanley Milgram experiment “Valse” shock machine.
De leerling maakte opzettelijk fouten om de leraar in de positie te plaatsen om toenemende shock niveaus toe te dienen.
Telkens als de leraar hogere “schokken” toediende, reageerde de “leerling” hoorbaar. Hij gildev en schreeuwde om het te stoppen. Hij klaagde ook over zijn hartkwaal.
Op een nog hoger niveau weigerde de “leerling” te antwoorden en viel toen stil. De leraar moest doorgaan met het geven van schokken. Dit gebeurde als de leerling geen juist antwoord binnen een paar seconden gaf.
Als de experimenten vorderden, werd het merendeel van de deelnemers zichtbaar ongemakkelijk. Er begonnen twijfels te ontstaan over de voortzetting van het experiment en bezorgdheid voor het welzijn van de “leerling”.
Wanneer dit gebeurde, zou de experimentator rustig instrueren aan de deelnemer om door te gaan met een reeks van reacties zoals:
- “Ga verder leraar.”
- “De schokken kan pijnlijk zijn, maar ze zijn niet gevaarlijk”
- “Het experiment vereist dat u verder gaat.”
- “De vraag of de leerling dat nu leuk vindt of niet is niet belangrijk. We moeten doorgaan tot hij alle woordparen leert.”
- “Het is absoluut nodig dat u doorgaat.”
- “Ik ben verantwoordelijk voor alles wat er met hem gebeurt.”
- “Je hebt geen andere keuze, dan door te gaan.”
Wanneer de deelnemer absoluut weigerde, stopte men het experiment. Zo niet, dan voortgezet tot de maximale 450 volt shock 3 keer was toegediend.
Uit het Milgram experiment bleek dat 26 van de 40 deelnemers (65%) de hele weg doorging. Ze gingen door tot het hoogste niveau van schokken toedienen.
Waarom werden buitengewone wreedheden begaan tijdens de Tweede Wereldoorlog?
Milgram’s opzet van het experiment was een manier om te onderzoeken. Hij wilde begrijpen waarom zeer ongewone wreedheden werden begaan. Zo veel mensen pleegden die tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Mensen doen gehoorzaam dingen die ze anders verkeerd zouden vinden. Dit gebeurt als ze het gevoel hebben dat ze niet verantwoordelijk zijn voor wat er kan gebeuren. Als ze de opdracht om dit te doen krijgen door een autoriteitsfiguur voelen ze zich niet verantwoordelijk. Voor persoonlijke reflectie op je eigen behoeften en op grenzen onder druk past ** Gezonde grenzen van Nedra Glover Tawwab; Nedra Glover Tawwab bespreekt hoe je je grenzen herkent en verwoordt.
Milgram experiment is ook een illustratie van aangeleerde hulpeloosheid.
Aangeleerde hulpeloosheid betekent dat een persoon wordt beïnvloed. Ze geven hun macht af aan iemand die zij zien als een autoriteitsfiguur.
Is er een relatie tussen Stanley Milgram’s Experiment en persoonlijkheidsstoornissen?
Stanley Milgram experimenten laten zien wat er kan gebeuren. Dit gebeurt als een anders ethisch persoon zich bevindt onder de invloed van een autoriteitsfiguur. Deze figuur instrueert hen te gedragen op een onethische manier.
Een verkeerd ouder beïnvloedt de andere ouder of familieleden. Zij worden aangemoedigd om aan te sluiten bij de mishandeling van een kind. Dit is een voorbeeld van een dergelijke situatie.
De andere familieleden mogen niet op onrechtmatige manier hebben gehandeld. Dit heeft geen invloed. Binnen het familiesysteem kunnen onrechtmatige handelingen echter “normaal” worden. Ze worden “misbruikers bij volmacht “.
Beledigende ouders kunnen ook volmachten werven van buiten het huis.
Veel mensen beschouwen een ouder dan een autoriteitsfiguur in het leven van hun kinderen. Ze vinden dat de “ouders het beste weten”.
Misbruikende ouders kunnen soms met succes met “het sociaal vertrouwen” (ouders willen altijd het beste) winnen. Daarmee werven ze mensen van buiten de familie, waaronder leraren, artsen, pastoors, counselors, vrienden en kennissen. Daardoor kunnen ze deze laten deelnemen aan het misbruik van een kind.
Een bekend voorbeeld hiervan is Münchhausen by Proxy Syndroom. Daarin haalt een ouder het medisch personeel over om te veel of de verkeerde medicatie te geven. Dit is ook mishandeling van een kind. Dit gebeurt door te beweren dat het kind een ziekte heeft. Er wordt gezegd dat het kind symptomen van een ziekte heeft die het niet heeft.
Een ander voorbeeld hiervan is wanneer iemand in een relatie met een persoonlijkheidsgestoorde individu betrokken raakt. Die persoon kan beginnen met stelen of het breken van wetten. Emotioneel afhankelijke personen kunnen stelen bij mensen die ze anders zouden beschouwen als vrienden. Ze doen dit om hun partner of echtgenoot te behagen of te paaien. Dan staan ze dikwijls hulpeloos onder het gezag van die echtgenoot. Het wegcijferen van jezelf om een partner tevreden te houden komt ook aan bod in ** Codependentie van Terri Cole; Terri Cole beschrijft patronen waarin de behoeften van een ander steeds voorrang krijgen.
Ook kinderen die valse verklaringen afleggen ter wille van de narcistische ouder is daar een voorbeeld van.
U kunt kijken naar Stanley Milgram’s Movie “Gehoorzaamheid”, die de experimenten hier documenteren:
Yale universiteit psycholoog Stanley Milgram voerde een reeks van sociale psychologie experiment uit onder de naam het Milgram experiment.
Hij onderzocht en mate bereidheid bij de deelnemers om een opdracht uit te voeren. Een gezagsdrager gaf hen de opdracht gaf om handelingen die in strijd waren met hun persoonlijk geweten uit te voeren. De gezagsdrager stuurde aan om te gehoorzamen.
Vindt u het mogelijk dat door een narcist u daden zou uitoefenen die tegen uw eigen geweten ingaan?
Welke kleine stap past vandaag bij jou?
Misschien gaf dit artikel woorden aan iets wat je al langer voelde. Misschien roept het vragen op, of wil je één inzicht verder onderzoeken.
Sta even stil bij deze vraag:
Wat wil ik meenemen uit dit artikel, en welke kleine stap past bij mijn mogelijkheden van vandaag?
Je kunt één gedachte opschrijven, een groeitaak uit het artikel proberen, steun vragen of bewust tijd nemen om alles te laten bezinken. Je hoeft niets te forceren. Ook rust nemen kan een passende stap zijn.
Van overleven naar leven. Van verdoving naar verbinding. Op jouw tempo.
Vind jouw volgende stap
Wil je verder lezen, maar weet je niet waar te beginnen? Onze startpagina helpt je een gids te kiezen rond narcisme begrijpen, herstel, trauma, zelfreflectie, grenzen, communicatie, kritisch denken of solidariteit.
Start hier: vind de gids die bij jouw vraag past.
Herkenning en uitwisseling
Soms helpt het om te lezen hoe anderen met vergelijkbare vragen omgaan. In onze Facebookgroep vind je ruimte voor herkenning en uitwisseling.
Je kiest zelf of je meeleest of deelneemt aan een gesprek, en wat je over jezelf wilt delen. Je hoeft je verhaal niet te vertellen om erbij te mogen horen.
Was dit artikel waardevol voor jou? Bewaar het gerust om later opnieuw te lezen, of deel het met iemand voor wie het steun of inzicht kan bieden.
Zelfzorg en solidariteit vormen onze basis
Op narcisme.blog verbinden we persoonlijke groei met zorg voor elkaar. We bieden psycho-educatieve informatie, reflectievragen en praktische oefeningen om jezelf, relaties en maatschappelijke patronen beter te begrijpen.
We willen bijdragen aan meer bewustwording, gezonde grenzen, verbinding en menselijk handelen. Daarbij kijken we zowel naar wat iemand zelf kan oefenen als naar de steun en omstandigheden die daarvoor nodig zijn.
Menselijke waardigheid, respect en geweldloze communicatie staan centraal. We wijzen haat, geweld, discriminatie en racisme af.
We bespreken schadelijk gedrag en maatschappelijke mechanismen zonder mensen tot een etiket te reduceren. Onze informatie ondersteunt inzicht en reflectie en vervangt geen persoonlijke diagnostiek of behandeling.
Zie je een fout of heb je een inhoudelijke vraag?
We streven naar zorgvuldige, begrijpelijke en actuele informatie. Toch kan er een fout, onduidelijkheid of ontbrekende nuance in een artikel staan.
Meld een fout of stel je vraag via het contactformulier. Vermeld de link naar het artikel, de passage waarover het gaat en een korte toelichting. Voeg gerust een relevante bron toe als die je melding verduidelijkt.
Eén duidelijke melding via dit formulier helpt ons je vraag overzichtelijk te behandelen. We beoordelen meldingen zorgvuldig en corrigeren of vullen informatie aan waar nodig. Verzoeken om inhoud te verwijderen bekijken we individueel.
Dank je dat je meedenkt en helpt onze informatie te verbeteren.
Liefs,
Annemie en Johan Persyn-Declercq (auteurs)
update : 09102026
Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.
Als je ons wilt steunen kunt U dat gratis door uw aankopen bij bol.com