In de complexe wereld van zorg- en hulpverlening speelt Annemie een cruciale rol. Annemie is een ervaren orthopedagoge en deskundige op het gebied van presentie.
Haar inzichten zijn gebaseerd op praktijkervaring en studie in Orthopedagogie. Ze omvatten zelfzorg, out-reaching, presentie, verbinding en traumaherstel. Deze inzichten vormen een waardevolle bron voor iedereen die op zoek is naar diepgaande en liefdevolle menselijke interacties.
Presentie: Aansluiten bij het Unieke Levensverhaal
Annemie’s benadering onderscheidt zich voornamelijk door haar streven naar verbinding met de ander. Ze streeft ernaar dat de benadering volledig gebaseerd is op het unieke levensverhaal van de persoon. Het gaat ook om diens gewoonten, verlangens en manieren van handelen.
Bovendien stemt ze haar hulpverlening en zorg nauwkeurig af op de individualiteit van elke persoon. Immers, wat goed is voor de één, is niet altijd automatisch goed voor de ander.
klik op de afbeelding voor gratis info
Filosofie van Presentie: Rechtvaardigheid en Liefdevolle Verhoudingen
De presentietheorie is een filosofie. Annemie baseert haar praktijk dan ook op deze filosofie. Het richt zich op het creëren van rechtvaardige en liefdevolle menselijke verhoudingen.
Deze benadering komt bijzonder tot zijn recht in situaties waar mensen zich onaanzienlijk, arm, ‘sociaal overbodig’, doodziek of ‘hopeloos’ voelen. Dit vereist subtiliteit, vakmanschap, praktische wijsheid en liefdevolle trouw.
Presentiebeoefening: Niet enkel voor Professionals
De presentiebeoefening die Annemie propageert, is niet beperkt tot professionals binnen kerken en levensbeschouwelijke organisaties. Sterker nog, het reikt ook naar vrijwilligers en hulpverleners.
Daarom is dit dus voor allen die een cruciale rol kunnen spelen in het ondersteunen van anderen. Zij kunnen betekenisvol zijn. In de kern van presentiebeoefening gaat het om ‘er zijn met’ de behoeftige ander. Het gaat ook om ‘er zijn voor’ degene die afhankelijk is van professionele hulp en steun.
Verbinding en Aansluiting als Fundament
Een wezenlijk aspect van presentiebeoefening is aansluiting vinden bij de leefwereld van de ander. Dit betekent ook afstemmen op hun levensloop. Dit vormt de basis van een relatie die niet alleen weldadig is.
De presentie in de relatie geeft bovendien ook richting aan de gezochte hulp en steun. Het draait om het begrijpen en respecteren van de ander, waarbij er een betekenisvolle connectie wordt gesmeed.
Presentie in Actie: Werkzame Bekommernis
Presentie biedt niet zomaar hulp, steun en zorg. Sterker nog, het manifesteert zich als een werkzame en effectieve bekommernis. Het begrijpt het verhaal en leven van de ander. Het brengt die verder. Het geeft de hulpzoekende erkenning en steun.
Zo kunnen ze, hoe anders ook, volwaardig worden erkend. De hulpzoekende kan een rechtmatige positie in de maatschappij innemen.
De Universele Erkenning van Presentie
Annemie’s teksten in “de categorie presentie” weerspiegelen haar diepgaande inzichten en ervaringen. Ze bieden lezers dan ook een inkijkje in de universele kracht van presentie. Ongeacht de context kan je presentie van toepassing maken.
Annemie’s woorden resoneren met degenen die op zoek zijn naar betekenisvolle en liefdevolle benaderingen. Dit geldt of het nu gaat om zelfzorg, outreachen, verbinding of traumaherstel. Zo zoekt ze naar betekenisvolle en liefdevolle benaderingen in de wereld van zorg- en hulpverlening.
De acht kenmerken van de presentiebenadering
Vrij zijn voor de ander.
Je bent beschikbaar. Bovendien concentreer je je op het leven van de betrokkene in kwestie. Het is aan de ander om te beslissen wat er gebeurt.
Openstaan voor de ander.
Je bent ontvankelijk. Daarbij wend je je naar de ander. De ander is de richting van je kijken. Het is belangrijk dat je je vooroordelen opzijzet.
Een aandachtige betrekking aangaan.
Je begint een relatie met elkaar door gesprekken over het leven van alledag. Dit helpt je om de wereld van de ander te leren kennen. Verder ben je gevoelig voor alle signalen die de ander uitstraalt. Je kunt ook leren van de ander: er is wederzijds respect.
Het leren kennen van de leefwereld van de ander vraagt zorgvuldig luisteren. Bij die gesprekshouding past ** Geweldloze communicatie van Marshall B. Rosenberg. De boeklinks zijn affiliatelinks: bij een aankoop ontvangen wij mogelijk een kleine vergoeding, zonder extra kosten voor jou.
Aansluiten bij het bestaande.
Je moet je inleven in de leefwereld van de ander. Het verhaal is zoals de ander het beleeft. Het wordt niet kleiner gemaakt of onteigend door de ander.
Perspectiefwisseling
Je leert de wereld vanuit het perspectief van anderen te zien. Daarom probeer je de betekenis van de woorden van iemands werkelijkheid te achterhalen door aandachtig te luisteren.
Zich aanbieden
Je geeft je eigen mogelijkheden aan de ander door ze aan te bieden. Zoals taalvaardigheid, assertiviteit en kennis in de wereld van welzijn en zorg, etc. Maar ook geduld om te luisteren en er te zijn.
Geduld en tijd
Je laat je leiden door de ander. Bovendien werk je niet volgens een vooraf vastgesteld plan. Maar je sluit je overigens ongehaast aan bij wat de ander nochtans wil.
De trouwe toeleg
Je bent betrouwbaar en trouw. De aandacht hoeft niet verdiend te worden en die kan ook niet makkelijk verloren gaan. Trouwe betrokkenheid is ook belangrijk als dingen niet goed gaan, zoals verdriet, gemis, ziekte en het lijden dat je doormaakt. (Netwerk DAK, 2011). Dat geeft immers onaantastbare hoop.
De passage over trouwe betrokkenheid bij verdriet en gemis sluit aan bij ** Vertroostingen van Dirk De Wachter, als verdieping over nabijheid wanneer een oplossing niet voorhanden is.
Relevante Nederlandstalige Wetenschappelijke Teksten:
- Presentie en beroepsethiek: Geestelijk begeleidsters en hun morele kompas – Dit artikel belicht de rol van presentie in de beroepsethiek. Het gaat specifiek over geestelijk begeleiders. Het legt de nadruk op het morele kompas. Tevens onderzoekt het de impact van presentie op hun benadering van cliënten.
- Presentie en zelfzorg bij hulpverleners in de zorgsector – Deze publicatie onderzoekt de rol van presentie. Het analyseert ook de relatie tot zelfzorg bij hulpverleners in de zorgsector. Daarnaast onderzoekt het ook de effecten ervan op de kwaliteit van zorgverlening.
- Traumaherstel en presentie: Een holistische benadering – Dit wetenschappelijk artikel gaat dieper in op de rol van presentie in traumaherstel. Er is aandacht voor de holistische benadering. Het artikel behandelt daarnaast de impact ervan op het herstelproces van getraumatiseerde individuen.
- Presentie en interculturele hulpverlening – Dit onderzoek belicht de toepassing van presentie in interculturele hulpverlening. De focus ligt op het creëren van rechtvaardige en liefdevolle menselijke verhoudingen. Dit gebeurt in diverse culturele contexten.
Deze wetenschappelijke teksten bieden diepgaande inzichten. Ze behandelen de toepassing en impact van presentie in verschillende domeinen binnen de zorg- en hulpverlening.
Vragen voor jou
- Hoe zou je de principes van presentie toepassen in jouw eigen werk of dagelijks leven?
- Op welke manieren kun je aansluiting vinden bij anderen en een betekenisvolle connectie smeden binnen jouw gemeenschap?
- Welke rol speelt presentie in het bevorderen van rechtvaardige en liefdevolle menselijke verhoudingen, zowel binnen professionele als persoonlijke contexten?
- Hoe kun je de acht kenmerken van presentie toepassen in je interacties met anderen? Doe dit zowel op professioneel als persoonlijk vlak.
- Op welke manier zou presentie kunnen bijdragen aan het herstelproces van individuen die getraumatiseerd zijn?
- Welke inzichten heb je gekregen over de impact van presentie door het lezen van deze teksten? Hoe zou je deze inzichten delen binnen jouw sociale of professionele netwerk?
- Ervaring met narcisme: herkenning is geen diagnose maandag juli 10th, 2017De inhoud van de blog richt zich op ervaringen met narcisme, vooral vanuit het perspectief van slachtoffers. De auteurs geven aan geen professionele therapeuten te zijn, maar bieden inzichten en ...Lees meer over dit artikel
- Escalatie in Oekraïne in 2024: historische duiding en bronnen vrijdag november 22nd, 2024De escalatie in Oekraïne in 2024 werd zichtbaar in de voortgaande Russische oorlog, schade aan burgerinfrastructuur en toenemende internationale betrokkenheid. Deze historische duiding kijkt naar informatie die vóór de oorspronkelijke ...Lees meer over dit artikel
- Essential oils: scents, health claims and safer choices dinsdag augustus 23rd, 2022Essential oils are concentrated plant products, not proven substitutes for mental health care. Learn to distinguish enjoying a scent from treatment claims and consider product-specific safety.Lees meer over dit artikel
- Eten in een moeilijke periode: haalbare zorg zonder stemmingsbeloften dinsdag september 09th, 2025Maak eten haalbaarder binnen je energie, budget en medische afspraken. Voeding is dagelijkse zorg, geen garantie op emotionele stabiliteit of vervanging voor behandeling.Lees meer over dit artikel
- Euforische herinneringen: het hele verhaal blijven meewegen zondag april 10th, 2022Euforische herinneringen noemen we hier het sterk naar voren komen van prettige kanten van een ervaring, terwijl nadelige gevolgen minder aandacht krijgen. Dat kan relevant zijn bij middelengebruik en bij ...Lees meer over dit artikel
- Europa en de NAVO: samenwerking en autonomie kritisch afwegen dinsdag maart 04th, 2025Een kritische beschouwing over Europa en de NAVO. Onderscheid verdragsregels, politieke keuzes en scenario’s rond samenwerking en strategische autonomie.Lees meer over dit artikel
- Europa en geopolitieke afhankelijkheid: belangen, risico’s en keuzes dinsdag maart 04th, 2025Europa en geopolitieke afhankelijkheid gaan over de vraag hoeveel eigen keuzes Europese landen kunnen maken wanneer veiligheid, energie, handel of technologie onder druk staan. Samenwerking kan voordelen geven en tegelijk ...Lees meer over dit artikel
- Europa in een liminale tijd: hypotheses, weerbaarheid en eigen keuzes vrijdag januari 30th, 2026Europa in een liminale tijd is een beeld voor een overgangsfase: vertrouwde verwachtingen geven minder houvast, terwijl nieuwe verhoudingen nog niet vaststaan. Het is een analytisch kader, geen juridische vaststelling ...Lees meer over dit artikel
- Europa mentaal dekoloniseren: aannames onderzoeken, eigen keuzes maken donderdag januari 29th, 2026Europa mentaal dekoloniseren betekent in deze bijdrage: vertrouwde geopolitieke aannames opnieuw onderzoeken en zelfstandig leren afwegen. Het is een politieke metafoor, geen diagnose van een continent. Zelfvertrouwen alleen vervangt geen ...Lees meer over dit artikel
- Europa’s geopolitieke toekomst: scenario’s en keuzes voor burgers donderdag februari 20th, 2025Europa’s geopolitieke toekomst ligt niet vast. Het continent kan afhankelijkheden verkleinen, samenwerking versterken en democratische rechten beschermen, maar iedere keuze heeft kosten en onzekerheden. Voor ons als burgers begint betrokkenheid ...Lees meer over dit artikel
Zorg voor anderen kan zoveel ruimte innemen dat je jezelf vergeet. Deze korte video over zelfzorg en persoonlijke groei sluit aan bij het terugvinden van je eigen behoeften. Welke kleine dagelijkse keuze geeft jou wat meer ruimte?
Veelgestelde vragen (FAQ) – De kracht van presentie
Wat wordt bedoeld met presentie in zorg- en hulpverlening?
Presentie verwijst naar een mensgerichte benadering binnen zorg en hulpverlening waarbij de relatie centraal staat. Met andere woorden: het gaat niet in de eerste plaats om oplossingen. Het gaat om interventies of protocollen, maar ook om het oprecht aanwezig zijn bij de ander. Daarbij sluit de hulpverlener aan bij het unieke levensverhaal, de leefwereld en de noden van de persoon zelf. Juist daardoor ontstaat er ruimte voor vertrouwen, erkenning en herstel.
Waarom is presentie zo belangrijk bij traumaherstel?
Traumaherstel vraagt in de eerste plaats veiligheid. Daarom is presentie essentieel. Door werkelijk aanwezig te zijn – zonder oordeel, haast of verborgen agenda – ervaart de ander erkenning en bestaansrecht. Bovendien helpt presentie het zenuwstelsel tot rust te komen, wat een noodzakelijke voorwaarde is voor herstel. Daardoor kan iemand stap voor stap opnieuw verbinding maken met zichzelf en met anderen.
Hoe verschilt presentie van klassieke hulpverlening?
In tegenstelling tot klassieke hulpverlening vertrekt presentie niet vanuit vooraf vastgelegde doelen of behandelplannen. Integendeel, de richting ontstaat gaandeweg in de relatie. De hulpverlener volgt het tempo van de ander en stemt voortdurend af. Daardoor voelt de hulpzoekende zich niet gereduceerd tot een probleem, maar gezien als mens met een eigen verhaal en waardigheid.
Wat is de rol van verbinding binnen de presentiebenadering?
Verbinding vormt het fundament van presentie. Zonder echte verbinding is er immers geen betekenisvolle hulp mogelijk. Door aandachtig te luisteren en open te staan, bouw je een relatie. Zo voelt de ander zich veilig genoeg om zichzelf te tonen. Juist die verbinding maakt groei, zelfzorg en traumaherstel mogelijk.
Kan presentie ook toegepast worden buiten professionele contexten?
Zeker. Presentie is niet uitsluitend voorbehouden aan zorgprofessionals. Ook vrijwilligers, mantelzorgers, ouders, partners en vrienden kunnen deze houding aannemen. In het dagelijks leven betekent dit: echt luisteren, tijd maken en aanwezig blijven, ook wanneer er geen directe oplossing is. Daardoor kan presentie ook in gezinnen, buurten en gemeenschappen helend werken.
Wat betekent ‘aansluiten bij het bestaande’ binnen presentie?
Aansluiten bij het bestaande betekent dat je vertrekt vanuit de realiteit zoals de ander die beleeft. Met andere woorden: je probeert niets te corrigeren, te minimaliseren of te herinterpreteren. Het verhaal van de ander mag er volledig zijn. Juist door deze erkenning ontstaat er ruimte voor verandering en groei, zonder dat de ander zich hoeft te verdedigen.
Hoe helpt perspectiefwisseling bij presentie?
Perspectiefwisseling houdt in dat je bewust probeert de wereld te zien door de ogen van de ander. Daardoor vergroot je je begrip van hun keuzes, emoties en gedrag. Bovendien voorkomt dit snelle oordelen. In de context van traumaherstel is dit cruciaal, omdat het de schaamte en zelfverwijt bij de hulpzoekende vermindert.
Wat wordt bedoeld met ‘zich aanbieden’ in de presentiebenadering?
Zich aanbieden betekent dat je je eigen mogelijkheden en vaardigheden ten dienste stelt van de ander. Je doet dit zonder ze op te dringen. Denk bijvoorbeeld aan taal geven aan gevoelens, informatie delen of praktische steun bieden. Tegelijkertijd blijf je beschikbaar als mens. Je doet dit door te luisteren en aanwezig te zijn. Je blijft trouw, ook wanneer het moeilijk wordt.
Waarom zijn geduld en tijd zo belangrijk binnen presentie?
Presentie veronderstelt dat je het tempo van de ander respecteert. Daarom laat je je niet leiden door deadlines of prestatiedruk, maar door wat zich aandient in de relatie. Geduld en tijd creëren veiligheid. Juist die veiligheid maakt het mogelijk dat kwetsbare thema’s, zoals trauma, verlies en schaamte, voorzichtig gedeeld kunnen worden.
Wat betekent ‘trouwe toeleg’ in de praktijk?
Trouwe toeleg verwijst naar betrouwbare en blijvende betrokkenheid. Met andere woorden: je blijft aanwezig, ook wanneer het herstel traag verloopt of wanneer het moeilijk wordt. Deze trouw biedt hoop, vooral voor mensen die eerder verlaten, genegeerd of afgewezen werden. Daardoor ervaren zij dat ze er mogen zijn, ongeacht hun situatie.
Hoe draagt presentie bij aan zelfzorg voor hulpverleners?
Hoewel presentie gericht is op de ander, ondersteunt het paradoxaal genoeg ook de zelfzorg van hulpverleners. Door te werken vanuit afstemming in plaats van controle vermindert emotionele uitputting. Bovendien bevordert presentie betekenisvol werk, wat beschermt tegen burn-out en compassiemoeheid.
Voor hulpverleners die ook aandacht willen geven aan hun eigen draagkracht past ** Zelfcompassie van Kristin Neff, over mild omgaan met jezelf terwijl je zorg draagt voor anderen.
Is presentie wetenschappelijk onderbouwd?
Ja. De presentiebenadering is geworteld in wetenschappelijk onderzoek en beroepsethiek binnen de zorg. Diverse Nederlandstalige studies tonen aan dat presentie bijdraagt aan betere zorgkwaliteit, meer cliënttevredenheid en diepgaander traumaherstel. Daarnaast wordt presentie erkend als een ethisch kompas binnen hulpverlenende beroepen.
Hoe kan ik presentie concreet toepassen in mijn dagelijks leven?
Je kunt presentie oefenen door bewust te vertragen, je oordeel uit te stellen en werkelijk te luisteren. Bovendien helpt het om nieuwsgierig te zijn naar het verhaal van de ander, zonder het meteen te willen oplossen. Door eenvoudigweg aanwezig te blijven, geef je vaak al meer steun dan je denkt.
Welke kleine stap past vandaag bij jou?
Neem mee wat je helpt. Je kunt één inzicht laten bezinken, iets opschrijven of steun vragen. Kies wat bij jouw mogelijkheden past; ook rust nemen mag.
Wil je verder lezen? Kies via Start hier een gids die bij jouw vraag past.
Goed om te weten: onze informatie ondersteunt inzicht en zelfreflectie en vervangt geen persoonlijke diagnose, behandeling of professioneel advies.
Een vraag of fout melden? Neem contact op met ons. Vermeld bij een fout de link en de betrokken passage. Dit contactkanaal is geen crisisdienst.
Lees in onze publicatieprincipes hoe we werken meer over onze achtergrond, bronnen, correcties en commerciële verwijzingen.
Liefs,
Annemie Persyn-Declercq en Johan Persyn
Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.
Steun ons door uw aankopen:
Welke kleine stap past vandaag bij jou?
Neem mee wat je helpt. Je kunt één inzicht laten bezinken, iets opschrijven of steun vragen. Kies wat bij jouw mogelijkheden past; ook rust nemen mag.
Wil je verder lezen? Kies via Start hier een gids die bij jouw vraag past.
Goed om te weten: onze informatie ondersteunt inzicht en zelfreflectie en vervangt geen persoonlijke diagnose, behandeling of professioneel advies.
Een vraag of fout melden? Neem contact op met ons. Vermeld bij een fout de link en de betrokken passage. Dit contactkanaal is geen crisisdienst.
Lees in onze publicatieprincipes hoe we werken meer over onze achtergrond, bronnen, correcties en commerciële verwijzingen.
Liefs,
Annemie Persyn-Declercq en Johan Persyn
Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.
Steun ons door uw aankopen:
Ontdek meer van
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
