De fysiologie van chronische stress en wat met ons lichaam
Voor degenen die het niet weten, Robert Sapolski is een wereldberoemde bioloog, professor van Stanford University, neurobioloog die dier- en menselijk gedrag en fysiologie bestudeert.
Een paar maanden geleden gaf hij dus een lezing voor Oekraïense psychologen over de fysiologie van chronische stress en wat er met ons lichaam gebeurt.
De belangrijkste these van zijn toespraak, die me persoonlijk veel makkelijker maakte om te begrijpen, was over wat er met ons lichaam gebeurt bij chronische stress:
De hippocampus die verantwoordelijk is voor de leer- en memorisatieprocessen wordt verminderd.
Dus als je of je kinderen zich dom gaan gedragen in het leerproces, dan is het goed met je of iemand anders. Dit is normaal in een stressvolle situatie! Jezelf vernederen zal je alleen maar naar een ergere situatie leiden.
Verhoging van de ontstekingen in de hersenen is een invloed van de fysiologie van chronische stress.
Deze ontstekingen zijn verantwoordelijk voor de reacties van angst.
Dat betekent, angsten groeien meer, soms komen ze nergens nog aan toe. Dit is de achtergrond waarin kinderen gewoon beginnen te leven tijdens oorlog zoals in Oekraïne.
Je kunt dit onthouden en wat alarmsystemen vanaf de zijkant bekijken.
De uitputting van het fysieke en geestelijke systeem is het gevolg van de fysiologie van chronische stress dat dopamine reguleert.
Deregulatie van dopamine leidt tot depressie of depressieve episodes.
Ik bedoel, het is ook normaal in een oorlogssituatie. Je moet het niet uitstellen om een specialist te bezoeken als je tekenen van depressie vertoont en al zeker enkele dagelijkse groeitaken uitvoeren.
Er is een effect op de frontale cortex van de hersenen. Dat effect leidt tot verlies van zelfbeheersing en impulsief agressief gedrag. Dat betekent, dat je gemakkelijker op jezelf en op je geliefden boos kan worden. Dat is jammer, maar het is begrijpelijk. Geef elkaar de ruimte en wees nabij.
Je moet anderen niet de schuld geven. Dit gaat niet over je. Dit is het gevolg van de oorlog en de demoralisatie dat de agressor wil verkrijgen.
Het effect op de fysiologie van chronische stress op de frontale cortex van de hersenen, wat leidt tot verminderde empathie. Dit leidt dan ook tot verdeeldheid van mensen in hun eigen en anderen.
Ook emotionele hardheid wordt nu in groten getale ontwikkeld door de effecten van de fysiologie van chronische stress.
Wetenschappelijke artikels
- Sapolsky, R. M. (2015). Stress and the brain: individual variability and the inverted-U. Nature neuroscience, 18(10), 1344-1346. DOI: 10.1038/nn.4109
- McEwen, B. S. (2008). Central effects of stress hormones in health and disease: Understanding the protective and damaging effects of stress and stress mediators. European Journal of Pharmacology, 583(2-3), 174-185. DOI: 10.1016/j.ejphar.2007.11.071
- Lupien, S. J., McEwen, B. S., Gunnar, M. R., & Heim, C. (2009). Effects of stress throughout the lifespan on the brain, behaviour and cognition. Nature reviews neuroscience, 10(6), 434-445. DOI: 10.1038/nrn2639
Reflectievragen voor Lezers
- Heb je zelf ooit te maken gehad met chronische stress, en op welke manier heeft dit je leven beïnvloed?
- Hoe denk je dat de fysiologie van chronische stress invloed kan hebben op de ontwikkeling van kinderen in conflictsituaties?
- Welke stappen zou je ondernemen om de impact van chronische stress op de gezondheid van jezelf of anderen te verminderen?
- In hoeverre denk je dat maatschappelijke steun en bewustzijn kunnen bijdragen aan het verlichten van de gevolgen van chronische stress, vooral in oorlogsgebieden?
- Welke van de wetenschappelijke artikelen rond stress en de hersenen zou je graag verder onderzoeken, en waarom?
Welke kleine stap past vandaag bij jou?
Misschien gaf dit artikel woorden aan iets wat je al langer voelde. Misschien roept het vragen op, of wil je één inzicht verder onderzoeken.
Sta even stil bij deze vraag:
Wat wil ik meenemen uit dit artikel, en welke kleine stap past bij mijn mogelijkheden van vandaag?
Je kunt één gedachte opschrijven, een groeitaak uit het artikel proberen, steun vragen of bewust tijd nemen om alles te laten bezinken. Je hoeft niets te forceren. Ook rust nemen kan een passende stap zijn.
Van overleven naar leven. Van verdoving naar verbinding. Op jouw tempo.
Vind jouw volgende stap
Wil je verder lezen, maar weet je niet waar te beginnen? Onze startpagina helpt je een gids te kiezen rond narcisme begrijpen, herstel, trauma, zelfreflectie, grenzen, communicatie, kritisch denken of solidariteit.
Start hier: vind de gids die bij jouw vraag past.
Herkenning en uitwisseling
Soms helpt het om te lezen hoe anderen met vergelijkbare vragen omgaan. In onze Facebookgroep vind je ruimte voor herkenning en uitwisseling.
Je kiest zelf of je meeleest of deelneemt aan een gesprek, en wat je over jezelf wilt delen. Je hoeft je verhaal niet te vertellen om erbij te mogen horen.
Was dit artikel waardevol voor jou? Bewaar het gerust om later opnieuw te lezen, of deel het met iemand voor wie het steun of inzicht kan bieden.
Zelfzorg en solidariteit vormen onze basis
Op narcisme.blog verbinden we persoonlijke groei met zorg voor elkaar. We bieden psycho-educatieve informatie, reflectievragen en praktische oefeningen om jezelf, relaties en maatschappelijke patronen beter te begrijpen.
We willen bijdragen aan meer bewustwording, gezonde grenzen, verbinding en menselijk handelen. Daarbij kijken we zowel naar wat iemand zelf kan oefenen als naar de steun en omstandigheden die daarvoor nodig zijn.
Menselijke waardigheid, respect en geweldloze communicatie staan centraal. We wijzen haat, geweld, discriminatie en racisme af.
We bespreken schadelijk gedrag en maatschappelijke mechanismen zonder mensen tot een etiket te reduceren. Onze informatie ondersteunt inzicht en reflectie en vervangt geen persoonlijke diagnostiek of behandeling.
Zie je een fout of heb je een inhoudelijke vraag?
We streven naar zorgvuldige, begrijpelijke en actuele informatie. Toch kan er een fout, onduidelijkheid of ontbrekende nuance in een artikel staan.
Meld een fout of stel je vraag via het contactformulier. Vermeld de link naar het artikel, de passage waarover het gaat en een korte toelichting. Voeg gerust een relevante bron toe als die je melding verduidelijkt.
Eén duidelijke melding via dit formulier helpt ons je vraag overzichtelijk te behandelen. We beoordelen meldingen zorgvuldig en corrigeren of vullen informatie aan waar nodig. Verzoeken om inhoud te verwijderen bekijken we individueel.
Dank je dat je meedenkt en helpt onze informatie te verbeteren.
Liefs,
Annemie en Johan Persyn-Declercq (auteurs)
update : 09102026
Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.
Als je ons wilt steunen kunt U dat gratis door uw aankopen bij bol.com
- Robert Sapolski: Robert Sapolski is een wereldberoemde bioloog en professor aan Stanford University, gespecialiseerd in het bestuderen van dier- en menselijk gedrag en fysiologie.
- Audio van deze blog op narcisme.blog: Luister naar de audio van de blogpost over de fysiologie van chronische stress en de effecten op ons lichaam.
- Help de getraumatiseerde kinderen in Oekraïne: Neem deel aan het ondersteunen van getraumatiseerde kinderen in Oekraïne.
- Oefening om te helpen in het lichaam te komen als je je overweldigd voelt: Ontdek een oefening om je te helpen in je lichaam te komen wanneer je je overweldigd voelt.
- Wat kun je doen als je als volwassen persoon ADD hebt?: Lees over wat je kunt doen als volwassene met ADD.
- Het autonome zenuwstelsel is zo belangrijk bij het genezen van chronische ziekten: Ontdek waarom het autonome zenuwstelsel belangrijk is bij het genezen van chronische ziekten.
- Hoe kun je ontspannen?: Lees tips over hoe je kunt ontspannen.
- Lichaamsbeweging zorgt voor geestelijke gezondheid: Lees over hoe lichaamsbeweging kan zorgen voor geestelijke gezondheid.
- Instagram van Mariam Naiem: Bezoek het Instagram-profiel van Mariam Naiem.
- Twitter van Mariam Naiem: Bezoek het Twitter-profiel van Mariam Naiem.
- Instagram van Tetyana Denford: Bezoek het Instagram-profiel van Tetyana Denford.
- Twitter van Tetyana Denford: Bezoek het Twitter-profiel van Tetyana Denford.
- Instagram van Marichka Buchelnikova: Bezoek het Instagram-profiel van Marichka Buchelnikova.
- Twitter van Marichka Buchelnikova: Bezoek het Twitter-profiel van Marichka Buchelnikova.
- Instagram van Maria Kuchapska: Bezoek het Instagram-profiel van Maria Kuchapska.
- Instagram van Julia Kyrylova-Fedorchenko: Bezoek het Instagram-profiel van Julia Kyrylova-Fedorchenko.
- Twitter van Oleksandr Shyn: Bezoek het Twitter-profiel van Oleksandr Shyn.
- Instagram van Valeria Voshchevska: Bezoek het Instagram-profiel van Valeria Voshchevska.
- Twitter van Valeria Voshchevska: Bezoek het Twitter-profiel van Valeria Voshchevska.
- Instagram van Julia Tymoshenko: Bezoek het Instagram-profiel van Julia Tymoshenko.
- Twitter van Julia Tymoshenko: Bezoek het Twitter-profiel van Julia Tymoshenko.
