Wanneer geloof, vrijheid en vrouwelijke waardigheid elkaar ontmoeten
Sommige video’s bekijk je en vergeet je vijf minuten later.
Andere blijven hangen.
Deze Facebook Reel is een fragment uit een preek van James Talarico uit november 2022 over christelijk geloof, vrouwenrechten en abortus. Dezelfde Facebook-video met ID 422454413430414 wordt ook door andere bronnen rechtstreeks aangehaald. (Amazon Music)
Talarico stelt dat christen-zijn en voor het recht op abortus zijn volgens hem niet met elkaar in tegenspraak hoeven te zijn. Hij legt daarbij sterk de nadruk op de volwaardige persoon-zijn van vrouwen en lichamelijke autonomie. Volgens hem ontstaat er een probleem wanneer de rechten van een embryo automatisch boven die van een vrouw worden geplaatst. (Texas Equity)
Vervolgens verbindt hij dat met het leven van Jezus. Hij verwijst naar verschillende Bijbelverhalen waarin Jezus volgens hem de maatschappelijke positie van vrouwen doorbreekt: de vrouw die van overspel wordt beschuldigd, de bloedvloeiende vrouw die genezing zoekt en Maria van Bethanië, die ervoor kiest naar Jezus te luisteren in plaats van de traditionele huishoudelijke rol op zich te nemen. Hij omschrijft het christendom in dat verband als een geloof waarin de waardigheid van vrouwen een centrale plaats heeft. (Texas Equity)
Een belangrijk deel van zijn redenering draait om Maria, de moeder van Jezus. Talarico interpreteert het verhaal van de annunciatie als een verhaal waarin Maria instemt met wat haar wordt gevraagd. Daaruit trekt hij de gedachte dat schepping volgens hem niet onder dwang behoort plaats te vinden. Hij gebruikt dit als theologisch argument voor lichamelijke keuzevrijheid. (Center for Baptist Leadership)
Daarna maakt hij een onderscheid tussen persoonlijk geloof en staatsmacht. Mensen mogen volgens hem vanuit hun geloof tot verschillende overtuigingen komen, maar de overheid mag burgers geen bepaalde religieuze overtuiging opleggen. Hij verwijst daarom naar de scheiding tussen kerk en staat. (Texas Equity)
De bredere verbinding tussen geloof, menselijke waardigheid en herstel wordt uitgewerkt in waarom Bijbelse teksten op een blog over narcisme en trauma horen.
De afsluitende gedachte van de Reel:
“Te lang hebben pro-choicechristenen anderen ons geloof laten bepalen.”
Daarna roept hij zijn toehoorders op om zich uit te spreken en hun waarden mee te nemen wanneer zij stemmen. (Texas Equity)
Een vraag die ongemakkelijk is.
Niet noodzakelijk omdat je het met alles eens bent. Misschien juist omdat ze een vraag stellen die ongemakkelijk genoeg is om niet onmiddellijk weg te kunnen duwen.
De preek van de Amerikaanse politicus en seminarist James Talarico is zo’n video.
Hij spreekt over abortus. Over vrouwen. Over het christendom. Over feminisme. Over Maria. Over Jezus. Over vrijheid. En uiteindelijk ook over de vraag hoeveel macht religieuze overtuigingen mogen krijgen over het leven van iemand anders.
Dat zijn geen kleine onderwerpen.Christelijk geloof, Geloof en politiek, Vrouwenrechten, Religie en ethiek, Menselijke waardigheid, Kerk en samenleving
En misschien moeten we daarom niet beginnen met:
Ben ik voor of tegen?
Misschien moeten we eerst een andere vraag stellen:
Welke mensvisie zit hieronder?
Want uiteindelijk gaat deze discussie over veel meer dan abortus.
Ze gaat over waardigheid.
Over vrijheid.
Over geweten.
Over macht.
En over de vraag of geloof vooral iets is waarmee we anderen regels opleggen, of iets waardoor we zelf anders leren kijken naar andere mensen.
Eén geloof, maar niet noodzakelijk één politieke conclusie
Een van de centrale gedachten van Talarico is dat niemand zomaar het monopolie kan opeisen op wat een “christelijke” politieke positie zou zijn.
Dat is meteen confronterend.
Want we spreken soms alsof geloof automatisch tot één politiek antwoord moet leiden.
Christen?
Dan moet je hierover zo denken.
Gelovig?
Dan moet je hierover zo stemmen.
Bijbelgetrouw?
Dan hoort daar automatisch deze politieke overtuiging bij.
Talarico verzet zich tegen die automatische koppeling. In zijn preek verdedigt hij de opvatting dat iemand christen kan zijn én abortusrechten kan ondersteunen. Hij noemt daarbij vrouwelijke waardigheid, lichamelijke autonomie en de manier waarop Jezus volgens hem vrouwen behandelde.
Maar precies daar begint het interessante gesprek.
Want andere christenen lezen dezelfde Schrift en komen tot een heel andere conclusie.
Zij leggen bijvoorbeeld meer nadruk op de beschermwaardigheid van ongeboren leven.
En dus ontstaat een vraag die veel groter is dan deze ene discussie:
Wat doen we wanneer oprechte gelovigen vanuit dezelfde geloofstraditie verschillende morele conclusies trekken?
Verketteren we elkaar?
Of durven we erkennen dat geloof soms ook worstelen betekent?
Misschien gaat de diepste vraag over personhood
Talarico gebruikt een belangrijk begrip: personhood.
Persoonschap.
Wie wordt als een volwaardig moreel persoon beschouwd?
Hij richt zijn aandacht daarbij nadrukkelijk op de vrouw.
Niet alleen op zwangerschap.
Niet alleen op het embryo.
Niet alleen op geboorte.
Maar op de vrouw die zwanger is.
Dat lijkt vanzelfsprekend.
En toch is het een belangrijke verschuiving.
Want in morele discussies kan iemand heel gemakkelijk verdwijnen achter het onderwerp waarover we discussiëren.
Plots spreken we over “abortus”.
Over “wetgeving”.
Over “het ongeboren leven”.
Over “rechten”.
En ergens tussen al die grote woorden staat een werkelijk mens.
Een vrouw.
Misschien bang.
Misschien gelukkig.
Misschien ziek.
Misschien verkracht.
Misschien overtuigd dat ze moeder wil worden.
Misschien overtuigd dat ze het niet kan.
Misschien verscheurd tussen twee werkelijkheden.
En dan wordt ethiek plots minder netjes.
Een vrouw is geen decorstuk in haar eigen levensverhaal
Dat is misschien een van de sterkste concepten achter de video.
Een vrouw is niet alleen iemand rond wie anderen morele beslissingen nemen.
Ze is zelf een moreel handelend persoon.
Ze denkt.
Ze voelt.
Ze twijfelt.
Ze beslist.
Ze draagt verantwoordelijkheid.
Talarico verbindt dat met zijn interpretatie van het christendom: vrouwen zijn volgens hem geen tweederangsfiguren in het verhaal van Jezus, maar volwaardige personen.
Genesis 1:27 beschrijft man en vrouw beiden als geschapen naar Gods beeld.
Dat ene vers heeft eigenlijk enorme consequenties.
Als iemand naar Gods beeld geschapen is, kun je haar moeilijk reduceren tot een functie.
Niet tot echtgenote.
Niet tot moeder.
Niet tot lichaam.
Niet tot baarmoeder.
Niet tot verzorgende.
Maar evenmin betekent dat automatisch dat alle morele vragen rond ongeboren leven daarmee opgelost zijn.
En precies dát vind ik belangrijk om vast te houden.
Twee morele vragen kunnen tegelijkertijd bestaan.
Welke morele waarde kennen we toe aan het ongeboren leven?
én
Welke morele autonomie kennen we toe aan de zwangere vrouw?
Wie één van beide vragen uitwist, maakt het probleem eenvoudiger.
Maar misschien niet eerlijker.
Was Jezus een feminist?
Talarico gebruikt bewust een provocerende formulering.
Hij noemt Jezus een “radicale feminist”.
Dat is natuurlijk een moderne term die Jezus zelf nooit gebruikte. Historisch gezien kun je daarom discussiëren over de vraag of het verstandig is een figuur uit de eerste eeuw een hedendaags politiek of sociaal label te geven.
Maar kijk naar wat Talarico ermee probeert te zeggen.
Hij wijst naar verhalen waarin Jezus vrouwen niet behandelt als achtergrondfiguren, maar als gesprekspartners en morele personen.
Hij spreekt met vrouwen.
Hij luistert naar vrouwen.
Hij geneest vrouwen.
Hij laat vrouwen leerling zijn.
Hij doorbreekt sociale conventies.
Daarmee stelt de video eigenlijk een interessante vraag:
Wat gebeurt er wanneer je de Bijbel leest vanuit de mensen die eeuwenlang minder macht hadden?
Dat betekent niet dat iedere hedendaagse feministische conclusie daardoor automatisch “Bijbels” wordt.
Maar het kan wel onze aandacht veranderen.
Wie zien we?
Wie horen we?
Wie krijgt het recht om te spreken?
Wie werd eeuwenlang vooral door anderen geïnterpreteerd?
En dan komt Maria
Hier wordt de preek misschien het interessantst.
Talarico kijkt naar de aankondiging van de geboorte van Jezus in Lucas 1.
De engel vertelt Maria wat zal gebeuren.
Maria stelt een vraag.
Er ontstaat een gesprek.
En uiteindelijk antwoordt Maria dat het met haar mag gebeuren overeenkomstig het woord dat haar gegeven is. Dat staat inderdaad in Lucas 1:26-38.
Talarico interpreteert dat als een verhaal waarin instemming betekenis heeft.
Hij trekt daar vervolgens een bredere ethische gedachte uit:
creatie mag volgens hem niet volledig worden losgekoppeld van vrijheid en toestemming.
Dat is een interpretatie.
Geen onbetwist dogma.
Andere theologen zullen zeggen dat het verhaal van de annunciatie helemaal niet over hedendaagse reproductieve autonomie of abortus gaat, maar over roeping, gehoorzaamheid en de incarnatie.
Ook dat moet gezegd kunnen worden.
Maar de vraag die Talarico oproept, blijft interessant:
Waarom wordt Maria’s “ja” zo belangrijk gevonden als haar mogelijkheid om werkelijk te antwoorden geen betekenis zou hebben?
Dat is een vraag.
Geen mathematisch bewijs voor een politiek standpunt.
En misschien moeten we theologische verhalen ook zo durven behandelen: niet als losse bewijskaartjes waarmee we een discussie winnen, maar als verhalen die ons verplichten dieper na te denken.
Toestemming is groter dan seksualiteit
Consent, toestemming, instemming…
We gebruiken die woorden vaak vooral rond seksualiteit.
Maar het begrip gaat veel verder.
Het gaat over de fundamentele vraag:
Wie heeft zeggenschap over mijn lichaam, mijn leven en mijn keuzes?
Dat raakt relaties.
Geneeskunde.
Seksualiteit.
Zwangerschap.
Werk.
Huwelijk.
Religie.
Opvoeding.
En zelfs geloof.
Want ook daar kan iets mislopen.
Geloof kan bevrijden.
Maar geloof kan ook gebruikt worden om iemand het gevoel te geven dat hij of zij geen keuze meer heeft.
“God wil dit.”
“Een goede vrouw doet dat.”
“Een echte christen denkt zo.”
“Als je werkelijk gelooft, moet je…”
Voel je wat daar gebeurt?
God wordt dan soms het sluitstuk waarmee een menselijke discussie wordt beëindigd.
En dat vraagt voorzichtigheid.
Wanneer overtuiging verandert in macht
Je mag diepe morele overtuigingen hebben.
Sterker nog: een samenleving zonder mensen met overtuigingen zou behoorlijk leeg worden.
Maar er ontstaat een andere vraag wanneer mijn overtuiging bepaalt wat jij verplicht bent te doen.
Daar komt macht binnen.
En precies daarom zijn discussies over religie en politiek zo moeilijk.
Want voor de gelovige voelt een overtuiging misschien niet als zomaar een mening.
Ze voelt als waarheid.
Maar de buurvrouw naast jou kan vanuit een andere christelijke traditie een andere conclusie trekken.
De buurman kan moslim zijn.
De collega atheïst.
De verpleegkundige joods.
De arts agnost.
Wie krijgt dan uiteindelijk het laatste woord?
Scheiding van kerk en staat betekent niet: geloof moet verdwijnen
Ook dat concept komt duidelijk terug in de video.
De scheiding tussen kerk en staat betekent niet dat religieuze mensen hun mond moeten houden zodra ze aan politiek doen.
Dat zou zelf een beperking van vrijheid zijn.
Een christen mag vanuit het christendom spreken.
Een moslim vanuit de islam.
Een humanist vanuit het humanisme.
Een atheïst vanuit zijn levensvisie.
Maar een pluralistische democratie moet tegelijk vermijden dat één religieuze interpretatie verplicht wordt voor iedereen.
Dat onderscheid is belangrijk.
Vrijheid van godsdienst is niet hetzelfde als het recht om mijn godsdienst aan jou op te leggen. Diezelfde grens speelt in persoonlijke geloofsrelaties. Lees hoe je religieuze druk en spiritueel misbruik herkent wanneer een leider of gemeenschap steeds meer over jouw keuzes beslist; twijfel en een eigen nee mogen ruimte krijgen.
En omgekeerd:
een seculiere staat betekent niet dat gelovigen hun overtuigingen thuis moeten achterlaten.
De moeilijke opdracht is dus niet geloof uit de publieke ruimte verwijderen.
De opdracht is leren samenleven met mensen die fundamenteel van elkaar verschillen.
Maar zwijgt de Bijbel werkelijk over abortus?
Hier moeten we voorzichtig zijn.
Talarico zegt dat Jezus niet over abortus spreekt en dat de Bijbel geen expliciete abortusleer formuleert. Dat is een belangrijk onderdeel van zijn argument.
Maar daaruit volgt niet automatisch:
“dus de Bijbel is pro-choice.”
Evenmin volgt uit het ontbreken van één expliciete uitspraak:
“dus de Bijbel is pro-life.”
Beide kampen bouwen hun ethische redeneringen grotendeels op bredere teksten en principes.
Denk aan:
menselijke waardigheid,
zorg voor kwetsbaar leven,
lichamelijke integriteit,
gerechtigheid,
vrijheid,
verantwoordelijkheid,
liefde voor de naaste,
de betekenis van zwangerschap,
en de vraag wanneer menselijk leven volledige morele of juridische persoonsstatus krijgt.
Dat laatste is bovendien niet alleen een biologische vraag.
Biologisch kunnen we spreken over bevruchting, embryo, foetus, levensvatbaarheid en geboorte.
Maar personhood is ook een filosofisch, juridisch en theologisch begrip.
Wetenschap alleen kan die morele vraag niet oplossen.
Ook geschiedenis blijkt ingewikkelder dan slogans
Talarico zegt in de video dat brede christelijke oppositie tegen abortus relatief recent is en verwijst onder meer naar de Southern Baptist Convention.
Daar zit historische waarheid in, maar nuance is nodig.
In 1971 nam de Southern Baptist Convention bijvoorbeeld een resolutie aan waarin abortus mogelijk werd geacht in omstandigheden zoals verkrachting, incest, ernstige foetale afwijkingen en ernstige bedreiging van de gezondheid van de moeder. Die positie werd in 1974 opnieuw bevestigd.
Maar het zou te eenvoudig zijn om daarom te zeggen dat de organisatie destijds gewoon “pro-choice” was in de huidige betekenis van het woord.
Dezelfde resoluties benadrukten ook de beschermwaardigheid van foetaal leven.
Vanaf 1980 werd de positie vervolgens duidelijk restrictiever, en in 1982 sprak de conventie zich uit voor wetgeving die abortus vrijwel volledig zou verbieden, behalve wanneer het fysieke leven van de moeder moest worden gered.
Waarom is die nuance belangrijk?
Omdat geschiedenis zelden netjes in onze hedendaagse hokjes past.
Pro-life.
Pro-choice.
Links.
Rechts.
Progressief.
Conservatief.
De werkelijkheid blijkt meestal rommeliger.
Misschien is dát een probleem van ons publieke debat
We willen heel snel weten:
Aan welke kant sta jij?
Maar soms is een betere vraag:
Welke waarden probeer jij tegelijkertijd te beschermen?
Stel dat iemand zegt:
“Ik vind ongeboren leven kostbaar.”
Dat vertelt nog niet alles.
Stel dat iemand anders zegt:
“Ik vind lichamelijke autonomie essentieel.”
Ook dat vertelt nog niet alles.
Want misschien vindt die eerste persoon vrouwenrechten eveneens belangrijk.
En misschien vindt die tweede persoon zwangerschap en ongeboren leven helemaal niet waardeloos.
Wij reduceren elkaar vaak tot de scherpste zin uit een discussie.
En daarna praten we niet meer met mensen.
We praten met karikaturen.
Vanuit een orthopedagogische bril zie ik nog iets anders
Mensen ontwikkelen hun overtuigingen nooit in een vacuüm.
Onze ideeën worden gevormd door opvoeding.
Door onze ouders.
Door kerk.
School.
Cultuur.
Trauma.
Relaties.
Autoriteit.
Groepsdruk.
Ervaringen.
Verlies.
Liefde.
Wat jij “vanzelfsprekend” vindt, heb je vaak ergens geleerd.
Dat betekent niet dat jouw overtuiging verkeerd is.
Het betekent wel dat volwassen worden ook inhoudt dat je jezelf af en toe durft te vragen:
Waarom geloof ik eigenlijk wat ik geloof?
Omdat ik erover heb nagedacht?
Of omdat iedereen rondom mij het altijd zo heeft gezegd?
Omdat ik overtuigd ben?
Of omdat ik bang ben wat mijn groep van mij vindt als ik twijfel?
Dat zijn geen kleine vragen.
Dat zijn groeitaken.
Een volwassen overtuiging kan twijfel verdragen
Misschien is dat uiteindelijk wat deze video bij mij oproept.
Niet:
“Talarico heeft gelijk.”
Ook niet:
“Talarico heeft ongelijk.”
Maar:
durf je jouw overtuigingen te onderzoeken zonder onmiddellijk bang te worden dat alles instort?
Een volwassen overtuiging hoeft niet voortdurend beschermd te worden tegen vragen.
Ze kan zeggen:
“Daar weet ik het antwoord niet op.”
“Daar worstel ik mee.”
“Daar leest iemand anders de Schrift anders dan ik.”
“Daar wil ik nog over nadenken.”
Dat is geen zwakte.
Dat is intellectuele én spirituele nederigheid.
En misschien moeten we ook dit durven vragen
Als we zeggen dat we “pro-life” zijn:
Hoe ziet die bekommernis voor het leven eruit ná de geboorte?
Bij armoede?
Bij ziekte?
Bij kinderopvang?
Bij alleenstaande ouders?
Bij kinderen die in moeilijke omstandigheden opgroeien?
Bij vluchtelingen?
Bij mensen met een beperking?
En wanneer we zeggen dat we “pro-choice” zijn:
Hoe zorgen we ervoor dat keuzes werkelijk vrij zijn?
Kan iemand vrij kiezen wanneer ze financieel geen enkele uitweg ziet?
Wanneer kinderopvang onbetaalbaar is?
Wanneer ze afhankelijk is van een gewelddadige partner?
Wanneer gezondheidszorg ontoegankelijk is?
Wanneer ouderschap economisch bijna onmogelijk wordt?
Ook vrijheid heeft sociale voorwaarden.
Dat brengt ons voorbij slogans.
Misschien ligt daar onverwachte gemeenschappelijke grond
Mensen kunnen fundamenteel verschillen over de juridische status van abortus en toch samen willen werken aan omstandigheden waarin minder vrouwen voor ondraaglijke keuzes komen te staan.
Goede gezondheidszorg.
Degelijke prenatale zorg.
Seksuele voorlichting.
Toegang tot anticonceptie.
Bestrijding van armoede.
Betaalbare kinderopvang.
Bescherming tegen partnergeweld.
Steun voor gezinnen.
Ondersteuning voor alleenstaande ouders.
Dat lost het morele meningsverschil niet op.
Maar misschien hoeft ieder probleem ook niet pas aangepakt te worden nadat iedereen het over alles eens is.
Geloof zou ons niet kleiner moeten maken
Wat mij uiteindelijk het meest interesseert aan deze video is niet de politieke slogan.
Het is de onderliggende vraag naar macht.
Wat gebeurt er wanneer geloof macht krijgt?
Worden mensen dan kleiner?
Of groter?
Worden vrouwen gereduceerd tot rollen?
Of erkend als volledige personen?
Wordt twijfel verboden?
Of wordt geweten ernstig genomen?
Wordt een andere overtuiging een bedreiging?
Of blijft de ander mijn naaste?
Dat lijkt mij een veel belangrijkere test voor religie dan de vraag of iemand alle juiste woorden gebruikt.
Want Jezus’ samenvatting van zijn ethiek was verrassend compact:
God liefhebben.
En je naaste liefhebben.
Daarmee zijn alle moeilijke ethische problemen natuurlijk niet opgelost.
Maar het verandert misschien wel hoe we erover spreken.
Drie boeken bij geloof, vrijheid en waardigheid
Wie deze vragen verder wil onderzoeken, kan geschiedenis van geloof, vrouwelijke autonomie en de manier waarop we het gesprek voeren naast elkaar leggen. Deze boeken vertegenwoordigen eigen invalshoeken; ze beslissen geen moreel of juridisch debat voor jou. De links zijn affiliatelinks.
Voor historische context bij veranderende geloofsopvattingen: ** Een geschiedenis van God van Karen Armstrong onderzoekt hoe mensen over God hebben gedacht.
Voor de positie van vrouwen en hun vrijheid: ** De tweede sekse van Simone de Beauvoir bespreekt de invloed van maatschappelijke beelden en verwachtingen.
Voor gesprekken waarin overtuigingen sterk verschillen: ** Geweldloze communicatie van Marshall B. Rosenberg biedt een manier om behoeften en standpunten te verwoorden en naar anderen te luisteren. Dialoog veronderstelt voldoende veiligheid en respect voor elkaars grenzen.
Jouw beurt
Dus ik ga je niet vragen:
Ben jij pro-life of pro-choice?
Dat debat kennen we ondertussen.
Ik wil je iets moeilijkers vragen.
Welke waarde probeer jij te beschermen?
Leven?
Vrijheid?
Kwetsbaarheid?
Verantwoordelijkheid?
Menselijke waardigheid?
Geweten?
En vervolgens:
Kun je erkennen dat iemand die tot een andere conclusie komt misschien óók een waarde probeert te beschermen?
Dat betekent niet dat alle standpunten hetzelfde zijn.
Het betekent niet dat je je overtuiging moet opgeven.
Het betekent dat je de mens tegenover je niet hoeft te verliezen om je overtuiging te behouden.
En misschien begint echte dialoog precies daar.
Niet bij:
“Hoe krijg ik jou aan mijn kant?”
Maar bij:
“Help mij begrijpen wat jij probeert te beschermen.”
Misschien veranderen we dan niet onmiddellijk van mening.
Maar misschien verandert wel iets anders.
De toon.
De vijandigheid.
De angst.
En vooral:
de manier waarop we elkaar opnieuw als mens leren zien.
Wij hoeven niet hetzelfde te denken om elkaars menselijke waardigheid te beschermen.
Misschien is dat uiteindelijk één van de moeilijkste groeitaken van allemaal.
Welke kleine stap past vandaag bij jou?
Misschien gaf dit artikel woorden aan iets wat je al langer voelde. Misschien roept het vragen op, of wil je één inzicht verder onderzoeken.
Sta even stil bij deze vraag:
Wat wil ik meenemen uit dit artikel, en welke kleine stap past bij mijn mogelijkheden van vandaag?
Je kunt één gedachte opschrijven, een groeitaak uit het artikel proberen, steun vragen of bewust tijd nemen om alles te laten bezinken. Je hoeft niets te forceren. Ook rust nemen kan een passende stap zijn.
Van overleven naar leven. Van verdoving naar verbinding. Op jouw tempo.
Vind jouw volgende stap
Wil je verder lezen, maar weet je niet waar te beginnen? Onze startpagina helpt je een gids te kiezen rond narcisme begrijpen, herstel, trauma, zelfreflectie, grenzen, communicatie, kritisch denken of solidariteit.
Start hier: vind de gids die bij jouw vraag past.
Herkenning en uitwisseling
Soms helpt het om te lezen hoe anderen met vergelijkbare vragen omgaan. In onze Facebookgroep vind je ruimte voor herkenning en uitwisseling.
Je kiest zelf of je meeleest of deelneemt aan een gesprek, en wat je over jezelf wilt delen. Je hoeft je verhaal niet te vertellen om erbij te mogen horen.
Was dit artikel waardevol voor jou? Bewaar het gerust om later opnieuw te lezen, of deel het met iemand voor wie het steun of inzicht kan bieden.
Zelfzorg en solidariteit vormen onze basis
Op narcisme.blog verbinden we persoonlijke groei met zorg voor elkaar. We bieden psycho-educatieve informatie, reflectievragen en praktische oefeningen om jezelf, relaties en maatschappelijke patronen beter te begrijpen.
We willen bijdragen aan meer bewustwording, gezonde grenzen, verbinding en menselijk handelen. Daarbij kijken we zowel naar wat iemand zelf kan oefenen als naar de steun en omstandigheden die daarvoor nodig zijn.
Menselijke waardigheid, respect en geweldloze communicatie staan centraal. We wijzen haat, geweld, discriminatie en racisme af.
We bespreken schadelijk gedrag en maatschappelijke mechanismen zonder mensen tot een etiket te reduceren. Onze informatie ondersteunt inzicht en reflectie en vervangt geen persoonlijke diagnostiek of behandeling.
Zie je een fout of heb je een inhoudelijke vraag?
We streven naar zorgvuldige, begrijpelijke en actuele informatie. Toch kan er een fout, onduidelijkheid of ontbrekende nuance in een artikel staan.
Meld een fout of stel je vraag via het contactformulier. Vermeld de link naar het artikel, de passage waarover het gaat en een korte toelichting. Voeg gerust een relevante bron toe als die je melding verduidelijkt.
Eén duidelijke melding via dit formulier helpt ons je vraag overzichtelijk te behandelen. We beoordelen meldingen zorgvuldig en corrigeren of vullen informatie aan waar nodig. Verzoeken om inhoud te verwijderen bekijken we individueel.
Dank je dat je meedenkt en helpt onze informatie te verbeteren.
Liefs,
Annemie en Johan Persyn-Declercq (auteurs)
update : 09102026
Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.
Als je ons wilt steunen kunt U dat gratis door uw aankopen bij bol.com