Zeg jij ook te pas en te onpas “sorry”? En ik heb het niet over een welgemeend excuus bij serieuze fouten. Nee, ik bedoel het automatische “sorry” dat je eruit flapt als tweede natuur. Bijvoorbeeld wanneer iemand anders tegen jou aanbots: “Oeps, sorry!” Of als je huilt en tussendoor “sorry” snikt.
Of je maakt een piepkleine vergissing en verontschuldigt je meteen alsof de wereld vergaat. Herkenbaar? Dan ben je beslist niet de enige. Dit fenomeen heet habit apologizing. Het betekent de gewoonte om overal je excuses voor aan te bieden. Soms is dat zelfs als het helemaal niet nodig is.
Bij mezelf merkte ik op dat ik dit constant deed. Het woordje “sorry” rolde er sneller uit dan ik besefte. Automatisch verontschuldigde ik me. Ik deed dit voor het innemen van ruimte. Ik deed dit ook voor mijn gevoelens tonen, hulp vragen, en zelfs voor het stellen van grenzen.
Maar waarom doen we dit toch? En belangrijker: hoe kunnen we ermee stoppen? In deze blog duiken we dieper in op de oorzaken én oplossingen, onderbouwd met voorbeelden en inzichten uit onderzoek. Spoiler alert: minder vaak “sorry” zeggen is niet alleen bevrijdend en soms best grappig, maar het boost ook je zelfvertrouwen.
Waarom zeggen we zo vaak “sorry”?
1. We zijn zo opgevoed (sociale conditioning)
Van jongs af aan leren velen van ons – vooral vrouwen – om lief, hulpvaardig en bescheiden te zijn. Generaties van maatschappelijke verwachtingen hebben hun sporen nagelaten. Vrouwen worden historisch gezien aangemoedigd om meegaand te zijn. Ze worden aangespoord om confrontaties te vermijden.
Vrouwen worden ook geacht vooral niet “te luid” of te aanwezig te zijn brendareisscoaching.com brendareisscoaching.com. Een braaf meisje gedraagt zich keurig, en dus ook verontschuldigend. Dit vertaalt zich subtiel in ons taalgebruik. We hebben haast een reflex ontwikkeld om ons te excuseren zodra we denken dat we iemand tot last zijn.
Dat is niet alleen folklore – er is wetenschappelijk onderzoek dat deze trend bevestigt. Een bekende studie van de University of Waterloo toonde aan dat vrouwen inderdaad vaker “sorry” zeggen dan mannen. Niet omdat mannen het weigeren. Vrouwen hebben een lagere drempel om iets als storend of fout te beschouwen draliabadi.com. Met andere woorden: vrouwen voelen zich eerder geneigd om excuses te maken. Ze doen dit zelfs voor dingen die mannen nauwelijks opmerken als een probleem. We zijn dus eigenlijk geprogrammeerd om snel “sorry” te roepen, soms nog vóór er iets misgaat!
Bovendien speelt cultuur een rol. In sommige culturen en gezinnen is overdreven beleefdheid de norm. Daar hoort excuses maken voor het minste of geringste bij. Even iemand storen, iets vragen of per ongeluk iemands pad kruisen, leidt vaak tot excuses.
Veel van ons hebben geleerd om dan altijd “sorry, excuseer” te zeggen. Het is een aangeleerde gewoonte die diep geworteld zit northernlighthealth.org. En aangeleerd gedrag sluipt er vaak in zonder dat we het merken.
2. Het kan een traumarespons zijn
Voor een deel van ons komt dat eeuwige excuses aanbieden voort uit iets diepers: onze persoonlijke geschiedenis en zelfs trauma’s. In de psychologie wordt gesproken over een fawn response (of “please”-reactie) als overlevingsmechanisme.
Mensen die nare ervaringen hebben meegemaakt, zoals misbruik, geweld of een zeer kritische opvoeding, leren soms dat lief gedrag hen veilig houdt. Soms leren ze dat lief gedrag hen kan beschermen. Ze associëren vriendelijkheid met veiligheid. Onderwerping wordt ook als veilig gezien. Dit wordt beschouwd als de veiligste optie.
Altijd “sorry” zeggen is dan een manier om de vrede te bewaren en erger te voorkomen themorgancentre.com. Het is alsof je onderbewustzijn denkt: “Als ik me maar klein en braaf houd, dan val ik niemand lastig. Zo blijf ik veilig.”
Tal van therapeuten en onderzoekers zien chronisch verontschuldigen dan ook als een signaal van trauma. Veel mensen met een verleden van misbruik of trauma hebben geleerd zich overal voor te excuseren. Zelfs als het niet hun schuld is, doen ze dit puur om conflicten te vermijden en zichzelf te beschermen psychologytoday.com. Vaak gaat dit samen met laag zelfbeeld en people-pleasing. Je voelt je diep vanbinnen misschien onwaardig. Bovendien ben je bang voor afwijzing.
Je denkt dat door steeds sorry te zeggen, je voorkomt dat anderen boos op je worden useyourdamnskills.com. Sterker nog, excessief excuses maken wordt in verband gebracht met depressie, angststoornissen en PTSS. Het wordt soms letterlijk een overlevingsstrategie van je zenuwstelsel northernlighthealth.org.
Een voorbeeld: Stel, je bent opgegroeid in een huishouden vol ruzie. Als kind ontdekte je dat de storm misschien kon bedaren als je je heel stil hield. Je zei dan snel “sorry, sorry”. Dat werkte toen misschien, maar nu je volwassen bent dient dat automatische sorry-reflex je niet langer.
Toch zit het in je systeem gebakken als een oud programma dat bij elke vermeende “dreiging” afgaat. Zelfs een eenvoudige discussie met een collega kan je lichaam laten reageren alsof er gevaar dreigt. Daardoor komt er al “sorry” uit je mond voordat je er erg in hebt. Het is oude software die op nieuwere, veiligere situaties wordt toegepast – tijd voor een update!
3. Mensen pleasen en conflict vermijden
Heb je jezelf wel eens betrapt op “sorry dat ik zo moeilijk doe” terwijl je gewoon je mening gaf? Of “sorry dat ik stoor” wanneer je terecht om informatie vraagt? Dit soort zinnetjes verklappen een sterke behoefte om aardig gevonden te worden en blozende conflictvrees. We zeggen bij voorbaat sorry om mogelijke irritatie bij de ander weg te masseren. Het is alsof we willen zeggen: “Alsjeblieft niet boos worden. Zie je, ik voel me al schuldig. Dus vergeef me?”
Over-apologizing gaat vaak hand in hand met people-pleasing: de drang om anderen tevreden te houden ten koste van jezelf. We ervaren liever zelf ongemak. We slikken onze behoeften in. Zo lopen we niet het risico dat een ander zich ergert. Bijvoorbeeld: je hebt hulp nodig op je werk.
Je begint met “Sorry dat ik stoor, maar zou je me alsjeblieft kunnen helpen?” Hier zit de impliciete boodschap in dat jouw vraag een last is. Je hoopt door eerst sorry te zeggen de ander welwillender te stemmen.
Ironisch genoeg waarderen mensen je vaak minder om al dat onnodige sorry-gedrag. In professionele settings kunnen vrouwen regelmatig hun woorden intrekken met “Sorry, maar…”. Daardoor worden ze soms als minder zelfverzekerd gezien. Ze komen minder zelfverzekerd over. Ze worden soms ook als minder bekwaam beschouwd northernlighthealth.org. Het is natuurlijk lief bedoeld om alles glad te strijken. Maar het effect is dat je jezelf kleiner maakt dan nodig.
4. Laag zelfbeeld en schuldgevoel
Ten slotte is er nog een veelvoorkomende oorzaak: het idee dat je zelf “fout” of hinderlijk bent. Als je denkt dat jouw behoeften, gevoelens of aanwezigheid een last zijn, voel je een innerlijke overtuiging. Hierdoor ga je je bij voorbaat verontschuldigen voor je eigen bestaan.
Je zegt bijvoorbeeld “Sorry dat ik ook mee wil” of “Sorry dat ik zoveel praat”. Dit zie je vaak bij mensen met chronische schaamte of schuldgevoelens. Ze zeggen voortdurend sorry. Ze denken bewust of onbewust dat ze eigenlijk niet waardig zijn om te staan waar ze staan.
Traumatherapeut Glenn Doyle omschrijft dit treffend. Jarenlang trauma of negativiteit kan ervoor zorgen dat je denkt dat er iets fundamenteel mis is met jou. Het idee dat er iets fundamentel mis is kan je programmeren. Dit kan je ook laten denken dat je niks mag voelen of nodig hebben.
Zodra je dan wél een behoefte of emotie uit, voel je de aandrang om direct excuses te maken. Het is alsof je bevestigt wat die innerlijke criticus zegt: “Zie je, ik ben lastig, sorry dat ik besta.”useyourdamnskills.com. Constant sorry zeggen is in dat opzicht als een gif voor je zelfbeeld. Het maakt je onzekerheid alleen maar erger. Het voedt de gedachte dat jij een lastpost bent.
Gevolgen: wat is er mis met een beetje “sorry”?
Nu kun je denken: Ach, wat maakt het uit? Een beetje beleefdheid kan geen kwaad. Klopt, en natuurlijk is oprechte excuses aanbieden op zijn tijd gezond en nodig. Maar de nadruk ligt hier op te veel en ongerechtvaardigd “sorry” roepen. Dat heeft wel degelijk nadelen, zowel voor hoe je jezelf ziet als hoe anderen jou zien.
Het vreet aan je zelfvertrouwen:
Zoals hierboven genoemd, ondermijnt overmatig excuses maken stukje bij beetje je zelfbeeld. Je stuurt jezelf steeds de subtiele boodschap dat jij fout zit – ook als dat niet zo is. Daardoor ga je onbewust geloven dat je inderdaad voortdurend iets goed te maken hebt. Niet erg bevorderlijk voor je zelfvertrouwen!
Psychologen waarschuwen dat constante excuses je eigenwaarde kunnen ondermijnen en de overtuiging versterken dat je een last bent useyourdamnskills.com. Elke onnodige “sorry” is eigenlijk een klein knauwtje voor je zelfrespect.
Anderen zien je als onzeker:
Je denkt misschien dat je aardig overkomt. Je probeert bescheiden te zijn. Veelvuldig sorry-zeggen kan het tegenovergestelde effect hebben op je omgeving. Collega’s of vrienden kunnen je beschouwen als te onzeker of niet assertief genoeg.
Uit onderzoeken blijkt dat vooral in werksituaties over-apologizing maakt dat mensen je minder competent achten northernlighthealth.org. Telkens “Sorry dat ik stoor, maar…” zeggen in een vergadering, of “Sorry, één aanvulling misschien?” mompelen voordat je je idee geeft, doet af aan de kracht van je woorden.
Je lijkt minder overtuigd van jezelf, en helaas nemen anderen je dan ook minder serieus. Bovendien, hoe pijnlijk ook: overmatige excuses kunnen zelfs irritatie wekken. Sommige mensen vinden het vermoeiend als iemand om de haverklap “sorry” zegt. Ze vinden het zeker ongelegen als er objectief niets is om sorry voor te zeggen. Het kan overkomen als niet gemeend of een stoplapje, waardoor echte excuses hun waardeverliezen.
Je boodschap verliest kracht:
Een belangrijk neveneffect is dat je échte excuses gedevalueerd raken. Als je tien keer op een dag “sorry” zegt voor kleinigheidjes, denk dan na over je woorden. Wat zul je zeggen als er écht iets verkeerd gaat? Dit kan ervoor zorgen dat je verontschuldiging minder overtuigend overkomt. Dan komt die verontschuldiging mogelijk minder overtuigend over. Te vaak excuses aanbieden verwatert je woorden. Het haalt de kracht uit “het spijt me” op momenten dat het er echt toe doet. Denk aan de uitdrukking “als je overal sorry voor zegt, betekent het uiteindelijk nergens echt sorry voor”.
Je creëert een scheve dynamiek:
Altijd maar je excuses aanbieden zorgt voor een onbedoelde ongelijkwaardigheid in relaties (werk, vriendschap, liefde). Dit kan gebeuren doordat jij jezelf altijd in de schuldpositie plaatst. De ander komt daardoor onbewust op een voetstuk. Na verloop van tijd kunnen mensen eraan wennen dat jij de schuld op je neemt, zelfs als iets gezamenlijks misloopt.
Dat kan leiden tot een patroon waarin jouw behoeften structureel minder aandacht krijgen. Jij zegt immers toch al bij voorbaat sorry. Daardoor kan de ander (onbewust) denken dat het wel jouw fout/probleem zal zijn. Ook bestaat de kans dat minder scrupuleuze types misbruik maken van iemand die altijd schuld op zich neemt. Kortom: je zet jezelf onnodig in de ondergeschikte rol.
Het houdt je zenuwstelsel in alarmtoestand:
Over-apologizing is vaak een teken dat je lichaam “aan” staat. Het is alert op gevaar zelfs als er geen echt gevaar is. Bij elke simpele sociale interactie, zoals iemand die je aankijkt, registreert jouw systeem dit als een mogelijke bedreiging. Als je per ongeluk iets omstoot of iets moet vragen, moet je maar vast capituleren met een “sorry”. Dit houdt je stressniveau stiekem verhoogd.
Je vecht-of-vlucht reacties liggen constant op de loer, want blijkbaar is de wereld vol potentiële conflicten waarvoor jij moet uitkijken. Dat is behoorlijk vermoeiend! Pas als je leert die automatische excuses in te tomen, krijgt je lichaam het seintje dat de kust veilig is. Dan pas kan je zenuwstelsel ontspannen en simpele interacties zien voor wat ze zijn: onschuldig en ongevaarlijk.
Jesse Higgins die een expert in gedragsgezondheid is, zegt hierover: Als je merkt dat je ‘sorry’ voortkomt uit oud trauma, realiseer je dat je nu veilig bent. Je bent nu veilig. Herinner jezelf eraan dat je nu veilig bent. northernlighthealth.org northernlighthealth.org. Door dat telkens te oefenen, ontkoppel je de triggers van de oude angstreactie. Geleidelijk zul je merken dat je minder op scherp staat in alledaagse situaties. Je brein doorkrijgt dat er helemaal geen excuus of onderdanigheid nodig is. En raad eens? Dat geeft rust!
Concluderend:
Te pas en te onpas “sorry” zeggen lijkt misschien bescheiden of aardig. Maar in werkelijkheid ondergraaft het je eigenwaarde en invloed. Je bent niemand tot last door gewoon te bestaan. Of mens te zijn. Dus waarom zou je je daarvoor verontschuldigen? Zoals een coach het mooi verwoordde: velen van ons zijn “geconditioneerd om ons te verontschuldigen.” We denken dat we anderen ogenschijnlijk lastigvallen simpelweg door te bestaan. northernlighthealth.org. Klinkt absurd, toch? Precies. Je mág er zijn, mét al je gevoelens en behoeften, zonder sorry!
Hoe breek je met de sorry-reflex?
Okay, stel je herkent jezelf hier wel in – hoe kun je dit patroon doorbreken? Het goede nieuws: een gewoonte kun je afleren en vervangen door iets gezonders, ongeacht je leeftijd of achtergrond draliabadi.com. Het vergt wat oefening en geduld, maar het kan absoluut. Hier komen praktische tips, met een snufje humor, om van die sorry-tic af te komen:
1. Bewustwording: merk op wanneer je “sorry” zegt
De allereerste stap is bewust worden van het probleem. Klinkt logisch, maar betrap jij jezelf er actief op? Ga de komende dagen eens op onderzoek uit bij jezelf. Noticeer elke keer dat je “sorry” zegt – of het nu hardop is of in een berichtje. Je kunt zelfs een klein notitieboekje of een notitie in je telefoon bijhouden en turven. Schrijf bijvoorbeeld op: “Vandaag 3 keer sorry gezegd terwijl het niet echt hoefde. Situatie: vroeg hulp bij project en begon met sorry.” Klinkt een tikje overdreven, maar dit werkt verrassend verhelderend.
Let ook op waarom en tegen wie je telkens sorry zegt. Misschien ontdek je patronen. Bijvoorbeeld: bij een bepaalde collega of familielid voel je je snel schuldig en bied je dus eerder je excuses aan. Of je merkt dat je vooral sorry zegt als je over je gevoelens praat (“Sorry dat ik hierover begin…”). Die inzichten zijn goud waard, want zo kun je gericht gaan veranderen. Bewustwording is stap één – je kunt niet aanpassen wat je niet doorhebt, toch?
2. Check de realiteit: is een excuus écht nodig?
De volgende keer dat je “sorry” over je lippen voelt komen, pauzeer even. Haal diep adem en stel jezelf de vraag: Heb ik werkelijk iets fout gedaan dat een excuus vereist? Is er daadwerkelijk schuld van jouw kant, of voel je je slechts ongemakkelijk?
Vaak zul je beseffen: Hoor eens, ik deed niets verkeerds. Waarom zou je dan sorry zeggen? Omdat de ander misschien geërgerd is? Omdat je bang bent voor hun reactie? Probeer op zo’n moment even de rollen om te draaien. Zou jíj een excuus verwachten als iemand anders dit bij jou zou doen?
Stel, je loopt in de supermarkt en jij en een vreemde willen tegelijk door een smalle doorgang. Jullie dansen even zo’n “ga jij? of zal ik?”-dansje. Jij mompelt al “oh sorry, ga maar”. Maar waarom eigenlijk sorry? Je had net zo goed “ga je gang” of “pardon” kunnen zeggen – of niets, met een vriendelijk knikje. Je hebt immers niets misdaan; jullie stonden elkaar hooguit in de weg.
Kortom, reserveer je “het spijt me” voor situaties waarin je echt iets hebt gedaan wat niet oké is. Dit kan bijvoorbeeld zijn wanneer je daadwerkelijk te laat bent. Het geldt ook als je iemand pijn hebt gedaan of een belangrijke belofte bent vergeten. In die gevallen is excuses maken op zijn plaats (en krachtig). Voor de rest: denk twee keer na. Vaak is een glimlach of “excuseer” voldoende.
3. Vervang “sorry” door iets anders (of helemaal niets)
Hier komt een leuke oefening: vervang het ongepaste sorry door een alternatief dat positiever of simpelweg neutraler is. Dit kan even wennen zijn, maar het voelt al snel erg goed! Enkele voorbeelden:
Vervang sorry door dankbaarheid:
Dit is mijn persoonlijke favoriet. In plaats van “Sorry dat ik te laat ben”, zeg “Bedankt voor je geduld dat je op me hebt gewacht.” Merk je het verschil? Je erkent de situatie, maar in plaats van jezelf te kleineren, waardeer je de ander. Dat voelt zowel voor jou als de ander veel fijner northernlighthealth.org. Nog een voorbeeld: stuur in plaats van een berichtje met een boodschap je geduld. Zeg: “Dankjewel voor je geduld, dat ik nu pas reageer.” Of als je iets bent vergeten: niet “Sorry, helemaal vergeten!” maar “Bedankt voor de herinnering, super dat je me even update!”. Je zult zien – dit worden heel positieve interacties. Mensen reageren vaak beter op een dankjewel dan op een onnodig sorry. Je behoudt je eigenwaarde, terwijl je de ander ook erkent. Win-win!
Gebruik “excuseer” of “pardon” bij kleine ongemakken:
Als je bijvoorbeeld iemand wilt passeren die in de weg staat, kun je gewoon “Excuseer” zeggen. Dit is beter dan “Sorry dat ik erlangs moet.” Of zeg “Pardon, mag ik even?” Dat is netjes zonder jezelf schuldig te verklaren. In het Nederlands hebben we gelukkig meerdere beleefde woorden. “Neem me niet kwalijk” of een eenvoudig “Oeps!” met een glimlach kan soms ook volstaan. Het voelt misschien wat onwennig eerst, maar het normaliseert al gauw.
Zeg niets als het niet nodig is:
Dit klinkt gek, maar soms is helemáál niks zeggen de beste optie. Stel, je bent aan het huilen tijdens een moeilijk gesprek. Vroeger zei je misschien sniff “Sorry, ik huil, het spijt me”. Probeer eens niet te zeggen dat het je spijt. Huilen is menselijk. Laat de tranen komen zonder ze weg te verontschuldigen. Je zult merken: de wereld vergaat niet. De ander begrijpt het vaak prima.
Jij doorbreekt de cirkel dat je je emoties moet beklagen. Hetzelfde geldt voor dingen als niézen in het openbaar – we roepen vaak reflexmatig “sorry!”, terwijl een glimlach of “hatsjoe, pardon” ook kan, of niks als het zacht was. Gun jezelf het recht om gewoon mens te zijn zonder excuus. Geloof me, dit voelt veel beter dan je denkt!
Stel een vraag in plaats van sorry:
Betrap je jezelf op “Sorry dat ik stoor, maar mag ik iets vragen?” – draai het om. Zeg bijvoorbeeld gewoon: “Heb je een momentje om me te helpen?” zonder het s-woord. Of “Mag ik je iets vragen?” Je bent duidelijk en beleefd, zonder jezelf kleiner te maken. Dit is vooral handig in werksituaties. Open niet met verontschuldigingen. Begin direct met “Beste X, ik vroeg me af of…”. Je zult zien: de reactie is echt niet minder positief als je dat “sorry” weglaat. Integendeel, je komt professioneel en to-the-point over.
Als je de neiging voelt om “het spijt me” te zeggen zonder dat er een echte fout is, probeer dan een alternatief. Kies een ander woord of zin. Als je merkt dat je “het spijt me” zegt zonder reden, kies een van deze alternatieven. In het begin moet je er bewust aan denken. Het is immers een nieuw trucje. Maar al snel wordt dít de nieuwe gewoonte. Je zult merken dat je boodschap positiever overkomt en dat jij je ook een stuk krachtiger voelt.
4. Oefen met kleine stapjes en geef jezelf tijd
Je sorry-reflex is niet van de ene op de andere dag ontstaan. Verwacht daarom niet dat hij binnen 24 uur verdwijnt. Wees mild voor jezelf. Misschien glipt er toch nog 10 keer “sorry” uit morgen – dat is oké. Je hebt het opgemerkt en dat is al vooruitgang! Elke keer dat je jezelf bewust corrigeert of zelfs achteraf denkt “oh, daar ging ik weer.” Volgende keer anders doen is winst.
Het afleren van een gewoonte gaat met vallen en opstaan. Kleine stapjes zijn ook stapjes. Beloon jezelf voor elke keer dat je bewust géén onnodige sorry zei waar je dat vroeger wel zou doen. Dat mag best gevierd worden, hoe klein ook.
Een handige tip: spreek desnoods je omgeving aan om je liefdevol te helpen. Een goede vriendin of collega kan bijvoorbeeld een codewoord met je afspreken. Ze kunnen ook gewoon grinniken als je wéér “sorry” zegt. Zo krijg je het door. Humor helpt!
Als jij bijvoorbeeld zegt “Sorry, ik praat alweer zoveel”, kan een leuke vriendin reageren met “Geen sorry! Vertel verder, het is interessant.” – zo word je spelenderwijs gecorrigeerd. Zie het niet als afkeuring, maar als steuntje in de rug om je nieuwe gewoonte erin te slijpen.
5. Leer je grenzen kennen (en bewaak ze)
Vaak ligt over-apologizing samen met het gevoel dat je geen recht hebt op je eigen grenzen of behoeften. Een belangrijk onderdeel van afkicken van die sorry’s is dus ook: jezelf toestemming geven om ruimte in te nemen. Dit is misschien wel het lastigst, zeker voor wie trauma heeft of altijd de pleaser is geweest.
Maar je kunt het stap voor stap oefenen. Begin in veilige situaties. Zeg bijvoorbeeld eens heel bewust: “Nee, dat komt me niet uit.” Doe dit zonder sorry te zeggen. Zeg dit als iemand je iets vraagt wat je echt niet wilt of kan. Of vraag om iets wat jij nodig hebt, zonder je daarvoor te excuseren.
Je doet dit en merkt steeds weer: “Hé, er gebeurt niks ergs.” De ander respecteert het of gaat er normaal mee om. Hierdoor herprogrammeer je je brein. Je merkt dat niets ergs gebeurt. De ander respecteert het of gaat er normaal mee om. Je laat zien: ik mag een grens trekken en de hemel stort niet in.
Sterker nog, mensen kunnen je juist méér respecteren als je duidelijk bent. Zoals een professional opmerkte: verontschuldig niet onnodig. In plaats daarvan, toon duidelijk je grenzen. Dit is beter voor iedereen. Het laat zien dat jij belangrijk bent en dat jouw grenzen oké zijn northernlighthealth.org.
Een praktisch trucje: bedank ze eerst. Als je geneigd bent “Sorry, ik kan er echt niet bij vanavond” te zeggen, kun je het ombuigen. Begin met “Dank voor de uitnodiging!” Zeg dan dat je er helaas niet bij kunt zijn vanavond. Zie je? Je begint met een waardering en eindigt met een duidelijke mededeling, zonder je af te schilderen als boosdoener.
6. Professionele hulp indien nodig
Als je merkt dat de drang om je te verontschuldigen sterk verbonden is met oud zeer. Of als het trauma betreft, trek dan aan de bel. Je hoeft hier niet alleen uit te komen. Schroom niet om in therapie of coaching aandacht te besteden aan deze gevoelens. Een goede therapeut kan je helpen de diepere lagen te begrijpen.
Waar komt die overtuiging vandaan dat jij je voor alles moet excuseren? Samen kun je werken aan technieken om je zelfbeeld te versterken en oude patronen los te laten.
Zeker als over-apologizing verweven is met iets als codependentie, PTSS of hardnekkige angst, is het geen overbodige luxe. Het kan nuttig zijn om daar met een professional doorheen te werken. Er is geen schaamte in hulp vragen – en daar hoef je al helemáál geen sorry voor te zeggen 😉.
Voorbeelden: van sorry-slaaf naar zelfverzekerd
Laten we om het af te leren een paar concrete alledaagse scènes schetsen, met een oude en nieuwe versie van je reactie:
- Situatie: Iemand botst met een winkelkarretje tegen jouw hielen.
Vroeger: “Au… oh, sorry hoor!” (jij zegt sorry terwijl jij geraakt bent)
Nu: “Oeps!” Je kijkt gewoon even vriendelijk terwijl zij sorry zegt. Uiteindelijk botste zij op jou.
Uitleg: Jij hebt hier geen schuld. Laat de ander desgewenst sorry zeggen. Glimlach en ga verder. Geen zelfverwijt nodig. - Situatie: Je moet langs iemand die het pad blokkeert.
Vroeger: “Sorry, mag ik er even langs?”
Nu: “Mag ik er even langs, alsjeblieft?” (eventueel met “pardon” in plaats van “sorry”)
Uitleg: Je vraagt iets redelijk. Sorry maakt het onterecht alsof jíj iets fout doet door erlangs te willen. - Situatie: Je komt 5 minuutjes te laat bij een afspraak met een vriendin.
Vroeger: “Sorry dat ik te laat ben! Het spijt me echt, de tram…”
Nu: “Bedankt voor het wachten, ik waardeer het. Die tram had vertraging.”
Uitleg: Je erkent dat zij gewacht heeft en toont waardering. Dat geeft een positievere start van jullie ontmoeting. Dit is beter dan jezelf helemaal verontschuldigen. Vooral als het om een paar minuten gaat. Zij vindt dat echt niet erg. - Situatie: Je bent verdrietig en barst in tranen uit bij een goede vriend(in).
Vroeger: “Snif… sorry… ik wil je hier niet mee lastig vallen… huil sorry dat ik huil.”
Nu: huilt en zegt niks over ‘sorry’. Misschien “Dankje dat je naar me luistert, ik waardeer je steun.” als je wat gekalmeerd bent.
Uitleg: Emoties tonen is geen fout! Je hoeft je niet te excuseren voor huilen. Een vriend(in) wil er voor je zijn. Bedank hen desnoods voor hun luisterend oor. Doe dit in plaats van je tranen te beklagen. - Situatie: In een teammeeting wil je een idee opperen, maar je bent onzeker.
Vroeger: “Sorry, misschien is dit dom, maar ik dacht… <idee>”
Nu: Ik heb een idee. Ik wil het graag inbrengen: <idee>. (En als iemand je onderbreekt, niet direct terugdeinzen met sorry, maar rustig verder uitleggen.)
Uitleg: Laat “sorry” weg als opener. Je idee heeft recht van spreken. Als je zélf al aangeeft dat het misschien dom is, ondermijn je jezelf. Door gewoon je punt te maken, vergroot je de kans dat men het serieus neemt.
Zie je het patroon? In de “nu”-versies komt je eigenwaarde veel beter uit de verf. Je bent nog steeds hoffelijk en empathisch, maar niet onderdanig. Je bedankt, vraagt of verklaart iets zonder jezelf kleiner te maken. En heel belangrijk: naarmate je dit vaker doet, gaat het steeds makkelijker en voelt het steeds natuurlijker.
Tot slot: je hoeft je niet te verontschuldigen voor je bestaan
Als er één boodschap is die je mag meenemen, laat het dan deze zijn. Voel je niet verplicht om je te verontschuldigen.
Het is menselijk om fouten te maken. Je mag ruimte innemen, je mag fouten maken, je mag hulp nodig hebben, je mag nee zeggen. Dat zijn geen zonden, dat is normaal. Je leeft niet om iedereen naar de zin te maken ten koste van jezelf.
Begin met kleine dingen op te merken en aan te passen. Zoals we bespraken: bewustwording, even pauzeren, dankbaarheid tonen in plaats van schuld, en dingen vragen of zeggen zonder dat s-woord. Elke keer dat je je tong inslikt en een onnodige “sorry” onderdrukt, reclaim je een beetje van je zelfvertrouwen. Kies voor een alternatief of stilte.
Het effect is enorm: jouw brein leert dat simpele interacties geen gevaren zijn waarvoor jij bij voorbaat moet capituleren. Je zenuwstelsel kalmeert, je staat steviger in je schoenen. En guess what? Mensen zullen je eerder zien als de zelfverzekerde vrouw die je bent. Je komt authentieker over, omdat je niet steeds dat schild van excuses opwerpt. En je echte excuses – die laat je mooi bewaren voor de momenten dat ze echt nodig zijn.
Dus de uitdaging voor de komende tijd: probeer het uit.
Tap even op de rem als je een “sorry” voelt opwellen dat eigenlijk nergens voor nodig is useyourdamnskills.com useyourdamnskills.com. Vervang het door niks, een dankjewel of een excuseer, afhankelijk van de situatie. Het zal in het begin wat bewust effort kosten en het kan een glimlach veroorzaken. Misschien rol je met je ogen als je jezelf betrapt. Dat mag! Maar al gauw merk je dat het steeds natuurlijker gaat. Je ontleert die oude gewoonte en vervangt ‘m door een gezondere.
En voel hoe goed dat doet. Vriendinnen van mij die dit geprobeerd hebben, merkten al snel: ze voelden zich krachtiger en rustiger. Niet iedereen om je heen zal het direct opmerken, maar jij merkt het zeker. Je geeft jezelf impliciet de boodschap: “Ik ben oké zoals ik ben. Ik mag er zijn zonder mijn bestaan te verontschuldigen.”
Dat is onbetaalbaar voor je zelfbeeld. En als bonus, je omgeving profiteert mee: ze zien de echte jij, zonder die onnodige excuses. Zoals een expert zei: constant “sorry” mompelen om maar beleefd te lijken, dat hoeft echt niet. Als je iets echt verprutst, dát is het moment voor een oprechte excuses. De rest van de tijd is een vriendelijke houding en duidelijkheid voldoende northernlighthealth.org.
Dus schouders recht, diepe adem, en spreek met vertrouwen – zonder overbodige sorry’s. Je gaat zien hoeveel verschil het maakt. Je bent niemand een verontschuldiging verschuldigd louter voor je mens-zijn.
Probeer het maar eens uit – het is echt een gamechanger!
🎉 Voortaan kun je elke onnodige “sorry” inruilen voor een dankjewel, een vraag, of voor niets. Jouw brein, hart en nervositeit zullen je dankbaar zijn. En wedden dat je omgeving ook al snel de positieve verandering ziet?
Geen sorry dat deze blog zo lang was trouwens… Oeps, daar ging ik bijna 😉. Succes! Zet ‘m op – jij verdient het om vol zelfvertrouwen te spreken, zonder voortdurend je bestaan te excuseren.
Bronnen:
Overmatig excuses aanbieden is gelinkt aan mentale gezondheid (angst, depressie, trauma) en veelal een aangeleerde respons, vooral onder vrouwen northernlighthealth.org. Het kan voortkomen uit codependency en jeugdtrauma; als kind leer je wellicht dat eindeloos sorry zeggen je veilig houdt.
Te veel sorry zeggen ondermijnt je uitstraling en zelfbeeld. Het lijkt alsof je je zelfs excuseert voor je eigen bestaan. Traumaspecialisten bevestigen dat mensen met een verleden van misbruik vaak over-apologizing gebruiken als overlevingsstrategie psychologytoday.com. Uiteindelijk ondergraaft constant excuses maken je zelfvertrouwen en voedt het het gevoel dat je een last bent useyourdamnskills.com.
Gelukkig kun je deze gewoonte doorbreken. Begin met bewustwording. Vervang onnodige excuses door dankbaarheid of assertiviteit. Doe dit stap voor stap northernlighthealth.org. Je hoeft je niet te excuseren voor wie je bent – je bent waardevol zonder “sorry”!
Alles op onze blog is voor Zelfzorg en solidariteit, vaardigheids- en reflectiepraktijk, groei en bewustwording met psycho-educatieve informatie over individu en samenleving.
Op geen enkele manier is dit een aanzet tot haat of geweld, discriminatie of racisme.
✨ Jouw volgende stap naar heling begint hier
Voel je dat dit artikel je raakte? Dat het iets in beweging zette? Laat dat moment niet verloren gaan.
Sluit je aan bij onze online community – een warme, veilige plek waar gelijkgestemden elkaar begrijpen en ondersteunen.
👉 Doe een groeitaak die bij dit artikel hoort. Kleine stappen, grote transformaties.
Laat een reactie achter. Jouw stem kan iemand anders de herkenning geven die ze vandaag nodig heeft.
👉 Deel dit artikel met een vriend(in) die worstelt of twijfelt. Soms is één doorstuuractie het verschil tussen vastzitten en vooruitkomen.
🌿 Samen bouwen we aan herstel, kracht en emotionele vrijheid. Steun ons zonder extra kosten door aankopen bij bol. klik op onderstaande afbeelding.
Geef het artikel een dikke duim!
Steun ons zonder extra kost door uw aankopen bij :
Liefs Annemie