Excuses van een narcist: waarom ze niets met verantwoordelijkheid nemen te maken hebben

Waarom excuses bij narcisten anders zijn

Herkennen van vermijdingsgedrag

Heb je ooit meegemaakt dat iemand, vlak voordat ze “ontmaskerd” dreigden te worden, plotseling met een stortvloed aan excuses kwam? Het lijkt misschien op oprecht berouw. Maar vaak draait het uitsluitend om het vermijden van excuses verantwoordelijkheid.

Daarom is het belangrijk om scherp te blijven. Let goed op, vooral wanneer je te maken hebt met een narcist. Excuses kunnen overtuigend klinken, maar in werkelijkheid gaan ze bij een narcist zelden over het nemen van verantwoordelijkheid. Integendeel, ze zijn een handige manier om de schuld bij een ander te leggen en zichzelf vrij te pleiten.

De truc van projectie en excuses verantwoordelijkheid

Voorbeeld van projectie

Kijk bijvoorbeeld naar Lotte. Zij confronteerde haar partner met berichten die wezen op vreemdgaan. Hij was niet eerlijk. In plaats van eerlijk te zijn, beschuldigde hij haar en zei: “Als jij niet zo afstandelijk was geweest, had ik die behoefte niet gehad.”

Lotte stond perplex. Ze begon zelfs te twijfelen. Was zij echt te kil geweest? Dat is precies wat deze manipulatieve strategie beoogt. En Lotte’s ervaring staat niet op zichzelf.

Een veelgebruikte tactiek van narcisten is projectie. Ze keren de rollen radicaal om en beschuldigen jóu van precies datgene wat zíj gedaan hebben. Deze aanpak is doeltreffend omdat het verwarring zaait en jou als slachtoffer op het verkeerde been zet. Je gaat twijfelen aan je eigen waarnemingen, waardoor de narcist de controle behoudt over het verhaal én over jou. Denk aan uitspraken als:

• “Ik deed dat alleen omdat jij me zo boos maakte.”
• “Ik had een affaire omdat jij zo koud en afstandelijk bent.”
• “Maar ik heb dat toch gezegd?” (terwijl dat nooit is gebeurd).

Door jouw gedrag als oorzaak te bestempelen, ontlopen ze niet alleen verantwoordelijkheid, maar ontwijken ze ook elk schuldgevoel. Ze verdraaien jouw werkelijkheid om hun eigen gedrag goed te praten en zichzelf te beschermen. Als slachtoffer ben je geneigd naar binnen te kijken en jezelf af te vragen: “Ligt het dan toch aan mij?”

De voorbeelden van schuld omkeren kun je ook bekijken als onderdeel van een terugkerend relatiepatroon. Een passende verdieping is ** Narcisme in relaties van Alice Vlottes, dat de dynamiek en gevolgen van narcisme tussen partners onderzoekt. De boeklinks zijn affiliatelinks: bij een aankoop ontvangen wij mogelijk een kleine vergoeding, zonder extra kosten voor jou.

Vermijden van verantwoordelijkheid én herstel

Excuses van een narcist hebben één rode draad. Ze tonen geen poging om iets goed te maken. Ze zijn ook geen teken van echte spijt. Alles draait om het vermijden van excuses verantwoordelijkheid, zodat de narcist zichzelf buiten schot kan houden.

In plaats daarvan klinkt de impliciete boodschap: “Ik heb niets verkeerd gedaan, dus waarom zou ik mijn excuses aanbieden?” Zo bagatelliseren ze jouw gevoelens van pijn, verraad of misbruik. Daardoor voel je je niet alleen gekwetst, maar ook genegeerd en onzichtbaar.

Het effect van verwarring

Dat kan diep verwarrend zijn. Een lezer vertelde ooit dat haar narcistische ex haar wekenlang straal negeerde na een ruzie. Uiteindelijk vroeg ze wat er aan de hand was. Ze kreeg enkel te horen: “Je weet donders goed wat je gedaan hebt.”

Terwijl ze werkelijk geen idee had. Dat was precies de bedoeling: verwarring zaaien. Je vraagt je af: “Ben ik gek?” Misschien denk je: heb ik het dan echt allemaal verkeerd gezien? Ben ík degene die overdrijft? Je begint te twijfelen aan alles. Aan je herinneringen. Je gevoelens. Aan jezelf.

Je zoekt tevergeefs naar tekenen van empathie of spijt. Maar bij een narcist komt die nooit echt. En dat is een pijnlijke waarheid om te moeten aanvaarden.

Mijn hart gaat naar je uit — en hoe excuses verantwoordelijkheid verhult

Als je jezelf hierin herkent, weet dan: je bent absoluut niet alleen. Wat je meemaakt, heet gaslighting. Dit is een vorm van psychologisch misbruik. Hierbij laat iemand je bewust twijfelen aan je herinneringen, gevoelens en waarnemingen. Uiteindelijk verlies je je eigen realiteitszin.

De term komt uit een oud toneelstuk. In het stuk probeert een man zijn vrouw langzaam gek te maken. Hij doet dit door subtiele veranderingen aan te brengen in hun huis, zoals het dimmen van gaslampen. Vervolgens ontkent hij dat er iets veranderd is. Dit illustreert hoe sluw en verwoestend deze vorm van manipulatie kan zijn.

Jouw pad naar herstel

Gelukkig is herstel mogelijk. Hier op mijn narcismeblog vind je tal van artikelen die helder uitleggen welke mechanismen er spelen. Ze laten zien hoe je stap voor stap je kracht kunt terugwinnen.

Gebruik de zoekfunctie en typ “herstel” om direct gerichte inzichten en oefeningen te ontdekken. Stop de waanzin. Herpak je gezond verstand. Gun jezelf rust, ruimte en tijd. En geef jezelf toestemming om opnieuw te leren vertrouwen — in jezelf, in je intuïtie en in je toekomst.

Kies bewust voor vrede. Kies met heel je hart voor vreugde.

Bij het opnieuw ruimte maken voor jezelf kan ** Gezonde grenzen van Nedra Glover Tawwab helpen om na te denken over wat jij nodig hebt en welk gedrag je wel of niet wilt accepteren.

Samenvatting: wat je moet onthouden

• Narcistische excuses zijn zelden oprecht en draaien bijna altijd om het vermijden van excuses verantwoordelijkheid.
• Projectie is een geraffineerde tactiek waarbij jij de schuld krijgt van hun gedrag.
• Gaslighting is een subtiele vorm van psychologisch misbruik. Hierbij ga je stelselmatig twijfelen aan je eigen gedachten, gevoelens en herinneringen. Het is een veelvoorkomend patroon in relaties met narcisten.
• Herstellen is niet alleen mogelijk, het is je geboorterecht. Zodra je helder inzicht krijgt in de dynamiek van narcistisch misbruik, zet je een krachtige eerste stap richting genezing en het herwinnen van je eigenwaarde.

Belangrijke begrippen uitgelegd

• Narcistisch misbruik: een vorm van manipulatie en controle waarbij de ene persoon zich superieur voelt en de ander emotioneel ondermijnt.
• Projectie: Het is het onbewust of bewust toeschrijven van je eigen gedragingen, tekortkomingen of ongewenste gevoelens aan een ander. Dit gebeurt vaak om innerlijke spanning te vermijden. Het kan ook schuld of schaamte verminderen. Het mechanisme stelt de narcist in staat zichzelf vrij te pleiten. Het maakt de ander verantwoordelijk voor wat eigenlijk uit henzelf voortkomt.
• Gaslighting: een strategie waarbij systematisch je perceptie van de werkelijkheid wordt ondermijnd.

Wees mild voor jezelf. Je verdient het om gezien, gehoord en gerespecteerd te worden. Ook — en vooral — door jezelf.

Je verdient zoveel beter.

👉 Klaar om je herstelreis te starten? Gebruik de zoekfunctie met het woord “herstel” om direct praktische artikelen, oefeningen en inzichten te vinden. Meld je aan voor de gratis nieuwsbrief en ontvang inspirerende tips, herkenbare ervaringsverhalen en krachtige helingsoefeningen in je mailbox. Deel deze blog gerust met iemand die steun kan gebruiken. Samen zetten we de eerste stap naar vrijheid en innerlijke rust.

Ontdek hoe je dealt met narcistisch gedrag en leer de waarheden achter hun excuses. Deze blog biedt inzichten over gaslighting, projectie en herstel. Herwin je kracht en geef jezelf toestemming om opnieuw te vertrouwen. ✨ #Narcisme #Herstel #Zelfzorg

De uitnodiging om mild voor jezelf te zijn krijgt verdere uitleg in ** Zelfcompassie van Kristin Neff. Het boek sluit aan bij het hervinden van eigenwaarde wanneer je door een relatie aan jezelf bent gaan twijfelen.

Vier Vragen om Je Betrokkenheid te Vergroten

1. Herken je situaties waarin iemand excuses gebruikte om eigenlijk zijn of haar verantwoordelijkheid te ontlopen? Hoe voelde dat voor jou?
2. Denk je dat je ooit te maken hebt gehad met projectie in een relatie? Op welke manier heeft dat je zelfbeeld beïnvloed?
3. Welke stappen denk je dat je kunt ondernemen om jezelf te beschermen tegen gaslighting en emotioneel misbruik?
4. Wat betekent herstel voor jou, en welke acties zou je kunnen ondernemen om deze reis te beginnen?

Welke kleine stap past vandaag bij jou?

Misschien gaf dit artikel woorden aan iets wat je al langer voelde. Misschien roept het vragen op, of wil je één inzicht verder onderzoeken.

Sta even stil bij deze vraag:

Wat wil ik meenemen uit dit artikel, en welke kleine stap past bij mijn mogelijkheden van vandaag?

Je kunt één gedachte opschrijven, een groeitaak uit het artikel proberen, steun vragen of bewust tijd nemen om alles te laten bezinken. Je hoeft niets te forceren. Ook rust nemen kan een passende stap zijn.

Van overleven naar leven. Van verdoving naar verbinding. Op jouw tempo.

Vind jouw volgende stap

Wil je verder lezen, maar weet je niet waar te beginnen? Onze startpagina helpt je een gids te kiezen rond narcisme begrijpen, herstel, trauma, zelfreflectie, grenzen, communicatie, kritisch denken of solidariteit.

Start hier: vind de gids die bij jouw vraag past.

Herkenning en uitwisseling

Soms helpt het om te lezen hoe anderen met vergelijkbare vragen omgaan. In onze Facebookgroep vind je ruimte voor herkenning en uitwisseling.

Je kiest zelf of je meeleest of deelneemt aan een gesprek, en wat je over jezelf wilt delen. Je hoeft je verhaal niet te vertellen om erbij te mogen horen.

Was dit artikel waardevol voor jou? Bewaar het gerust om later opnieuw te lezen, of deel het met iemand voor wie het steun of inzicht kan bieden.

Zelfzorg en solidariteit vormen onze basis

Op narcisme.blog verbinden we persoonlijke groei met zorg voor elkaar. We bieden psycho-educatieve informatie, reflectievragen en praktische oefeningen om jezelf, relaties en maatschappelijke patronen beter te begrijpen.

We willen bijdragen aan meer bewustwording, gezonde grenzen, verbinding en menselijk handelen. Daarbij kijken we zowel naar wat iemand zelf kan oefenen als naar de steun en omstandigheden die daarvoor nodig zijn.

Menselijke waardigheid, respect en geweldloze communicatie staan centraal. We wijzen haat, geweld, discriminatie en racisme af.

We bespreken schadelijk gedrag en maatschappelijke mechanismen zonder mensen tot een etiket te reduceren. Onze informatie ondersteunt inzicht en reflectie en vervangt geen persoonlijke diagnostiek of behandeling.

Zie je een fout of heb je een inhoudelijke vraag?

We streven naar zorgvuldige, begrijpelijke en actuele informatie. Toch kan er een fout, onduidelijkheid of ontbrekende nuance in een artikel staan.

Meld een fout of stel je vraag via het contactformulier. Vermeld de link naar het artikel, de passage waarover het gaat en een korte toelichting. Voeg gerust een relevante bron toe als die je melding verduidelijkt.

Eén duidelijke melding via dit formulier helpt ons je vraag overzichtelijk te behandelen. We beoordelen meldingen zorgvuldig en corrigeren of vullen informatie aan waar nodig. Verzoeken om inhoud te verwijderen bekijken we individueel.

Dank je dat je meedenkt en helpt onze informatie te verbeteren.

Liefs,
Annemie en Johan Persyn-Declercq (auteurs)

update : 09102026

Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.

Als je ons wilt steunen kunt U dat gratis door uw aankopen bij bol.com