Wanneer iemand herhaaldelijk liegt, kan je vertrouwen sterk worden aangetast. Misschien vraag je je af of het om schaamte, misleiding of “pathologisch liegen” gaat. Uit één leugen kun je geen persoonlijkheidsstoornis vaststellen. Je kunt wel onderzoeken wat er gebeurde en welke gevolgen het voor jou heeft.
Dit artikel richt zich op feiten en keuzes binnen een relatie. Voor de begripsmatige achtergrond verwijzen we naar de uitleg over pathologisch liegen. Voor het onderscheid tussen trekken en een stoornis is er de hoofdgids narcisme begrijpen.
Jouw leesroute — Liegen en misleiden kunnen vertrouwen aantasten. Onderscheid wat vaststaat van vermoedens over een diagnose of motief. Lees verder over veiligheid en grenzen.
Liegen en misleiden: kies je volgende stap
Niet iedere tegenstrijdigheid is bewust bedrog. Kijk naar controleerbare feiten, herhaling en grenzen zonder iemands motieven of diagnose vast te leggen.
- Wat is controleerbaar? Onderscheid een leugen van een vergissing.
- Keert een patroon terug? Bekijk terugkerende gedragingen.
- Hoe bereid je je voor? Kies een volgende stap.
Een leugen, een fout en een verschil in herinnering
Iemand kan bewust onjuiste informatie geven. Er kan ook sprake zijn van een vergissing, ontbrekende informatie of een verschil in herinnering. Het is niet zorgvuldig om ieder verschil onmiddellijk als doelbewuste misleiding te benoemen. De vraag is wat er te controleren valt en hoe iemand reageert wanneer de informatie niet klopt.
Voorbeeld: er is een afspraak over een betaling. De schriftelijke bevestiging geeft een ander bedrag dan nu wordt genoemd. Je kunt beginnen bij de documenten en vragen om verduidelijking, zonder eerst een oordeel over iemands hele persoonlijkheid te geven.
Wanneer een patroon belangrijk wordt
- Verhalen veranderen telkens wanneer er controleerbare informatie bijkomt.
- Afspraken en toezeggingen worden herhaaldelijk ontkend.
- Een vraag om verduidelijking leidt tot druk of een aanval op jouw karakter.
- De gevolgen worden bij jou gelegd, terwijl de oorspronkelijke afspraak niet wordt besproken.
Deze voorbeelden geven vragen om te onderzoeken. Ze bewijzen niet op zichzelf narcisme of psychopathie. Ook de gedachte dat iedere chronische leugenaar automatisch een psychopaat is, gaat te ver.
Aanvullend leesmateriaal: Narcisme in relaties van Alice Vlottes.
Wat betekent het woord “pathologisch” hier?
In onderzoek bestaat discussie over de afbakening van pathologisch liegen. Curtis en Hart onderzochten in 2020 frequent liegen, ervaren problemen en functioneren. Hun studie over pathologisch liegen is geen test waarmee je een ander vanuit een paar gebeurtenissen kunt diagnosticeren.
Voor jouw grens hoef je die discussie niet eerst op te lossen. Een afspraak die telkens wordt geschonden kan voldoende reden zijn om ondersteuning te vragen of de samenwerking anders te organiseren.
Als het gesprek over feiten wordt omgedraaid
Misschien begin je over een concrete afspraak en eindig je met jezelf verdedigen tegen beschuldigingen. In de uitleg over DARVO onderzoeken we ontkennen, aanvallen en rollen omkeren. Niet iedere ontkenning is dat patroon, maar het kan helpen het verloop te beschrijven.
Wat kun je zelf voorbereiden?
Kies één gebeurtenis in plaats van de hele geschiedenis tegelijk te bespreken. Noteer wat je weet en wat nog onzeker is. Bewaar alleen relevante informatie die je veilig en rechtmatig kunt bewaren. Je hoeft geen eindeloze controle uit te voeren om respect te verdienen.
Bij belangrijke financiële, juridische of medische informatie is onafhankelijk advies passender dan vertrouwen op een algemene uitleg. De mogelijke gevolgen verschillen per situatie.
Aanvullend leesmateriaal: Gezonde grenzen van Nedra Glover Tawwab.
Een grens rond vertrouwen
Een grens kan zijn dat je een nieuwe gezamenlijke verplichting pas bespreekt nadat een eerdere afspraak helder is. Of dat je praktisch contact schriftelijk houdt, binnen wat passend en veilig is. Voor een kort antwoord vind je voorbeelden bij BIFF.
Als je bang bent voor vergelding of geweld, komt ondersteuning vóór een confrontatie. 1712 kan in Vlaanderen meedenken over geweld en misbruik.
Aanvullend leesmateriaal: Zelfcompassie van Kristin Neff.
Groeitaak: een feit naast een behoefte
Schrijf: “Dit kan ik vaststellen…”, “Dit weet ik nog niet…” en “Deze behoefte of grens is voor mij belangrijk…”. Kies daarna één vraag of handeling die haalbaar is.
Ga verder met jouw grenzen en innerlijke veiligheid voorbereiden. Je hoeft iemand niet volledig te verklaren om zorgvuldig voor jezelf te zorgen.
De genoemde boeklinks zijn affiliatelinks. Bij een aankoop ontvangen wij mogelijk een vergoeding, zonder extra kosten voor jou.
Deze informatie ondersteunt zelfzorg en solidariteit en vervangt geen persoonlijke begeleiding. Ze is geen aanzet tot haat of geweld. Zie je een fout of heb je een vraag? Laat het weten via ons contactkanaal.
Welke kleine stap past vandaag bij jou?
Neem mee wat je helpt. Je kunt één inzicht laten bezinken, iets opschrijven of steun vragen. Kies wat bij jouw mogelijkheden past; ook rust nemen mag.
Wil je verder lezen? Kies via Start hier een gids die bij jouw vraag past.
Goed om te weten: onze informatie ondersteunt inzicht en zelfreflectie en vervangt geen persoonlijke diagnose, behandeling of professioneel advies.
Een vraag of fout melden? Neem contact op met ons. Vermeld bij een fout de link en de betrokken passage. Dit contactkanaal is geen crisisdienst.
Lees in onze publicatieprincipes hoe we werken meer over onze achtergrond, bronnen, correcties en commerciële verwijzingen.
Een boek om je verder te verdiepen?
Soms kan een boek nieuwe inzichten bieden of helpen om ervaringen beter te begrijpen. Lezen kan een waardevolle aanvulling zijn op zelfreflectie, gesprekken en professionele ondersteuning waar nodig.
Reclame – affiliatelink naar bol.com
Via onderstaande afbeelding ontdek je het boekenaanbod van bol.com.
Wanneer je via onze verwijzing een aankoop doet die voor een commissie in aanmerking komt, ontvangen wij mogelijk een kleine vergoeding, zonder extra kosten voor jou.
Kies alleen wat aansluit bij jouw behoeften en mogelijkheden. Je hoeft niets te kopen om verder te groeien.
Dank je voor je vertrouwen en betrokkenheid.
Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.
Liefs,
Annemie en Johan
narcisme.blog
Ontdek meer van
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.

Één reactie op “Liegen en misleiden bij narcisme: feiten, patronen en grenzen”
Dat waren vooral de leugens die voortkwamen uit jaloezie jegens anderen naar mij toe gedeeltelijk om de dubbele leven te verbergen en om mij te isoleren van vrienden familie en zelfs collega’s zelfs op mijn werk kwamen zijn leugens op den duur terecht omdat ik wou scheiden hij natuurlijk bang was dat ik goed voor de kinderen kon zorgen en financieel onafhankelijk zou worden. Alleen met 0,0 contact is uiteindelijk mijn leven redelijk goed verlopen na de scheiding maar ze halen al jou bezittingen weg proberen iedereen te overtuigen van hun goedheid maar helaas is de omgeving meestal niet bekend met pathologisch leugenaars .