Waarden en inspiratie
Ons programma vertrekt van een christelijke sociaal‑rechtvaardige overtuiging zoals verwoord door James Talarico. Talarico pleit voor een politiek die gericht is op gerechtigheid en zorg voor de kwetsbaren. Hij bekritiseert machtsconcentratie en stelt dat de politiek niet gaat om links tegenover rechts, maar om boven tegen beneden; de overheid moet grote vermogens en bedrijven aanpakken en investeren in gewone mensen – huisvesting, gezondheidszorg en onderwijs.
Daarnaast bouwen we voort op progressieve verwezenlijkingen van de Spaanse premier Pedro Sánchez. Zijn regering koppelde aanzienlijke investeringen in groen en digitalisering aan sociale hervormingen: hoger minimumloon, meer vaste contracten, indexering van pensioenen, uitbreiding van het zorgstelsel en een nieuwe huisvestingswet.
Wij vertalen deze waarden naar de Belgische context, met aandacht voor solidariteit, intergenerationeel respect, duurzaamheid en de waardigheid van ouderen, gesteund door initiatieven uit onze buurlanden (Nederland, Duitsland, Frankrijk) en de Spaanse long‑term‑care‑hervorming.
Beleidslijnen per niveau
1. Lokaal gemeentelijk niveau
Op gemeentelijk niveau worden de noden van ouderen het best zichtbaar. Elke gemeente krijgt de opdracht om een ouderevriendelijk beleid te voeren, geïnspireerd door een progressief christelijk perspectief van nabijheid en respect.
- Woonomgeving en mobiliteit
- Levensloopbestendige buurten: gemeenten werken samen met woonmaatschappijen om betaalbare, aangepaste woningen te realiseren. Dit kan via coöperatieve modellen, gemengde woonprojecten en collectieve woonvormen. De Vlaamse zorgbudgetten voor zwaar zorgbehoevenden (€140/maand) zijn nu al voorzien; gemeenten moeten bij bouwprojecten informeren naar deze budgetten.
- Veilige en toegankelijke ruimte: voetpaden, bushaltes en publieke gebouwen worden toegankelijk (geen drempels, goede verlichting). Lokale seniorenraden adviseren verplicht over mobiliteitsplannen.
- Betaalbaar openbaar vervoer: ouderen moeten met een lage kost gebruik kunnen maken van lokaal vervoer. Uitbreiding van de taxi- en busbonnen; flexbussen die woonzorgcentra en winkelgebieden verbinden.
- Preventie, gezondheid en beweging
- Beweegvriendelijke omgeving: installaties zoals beweegtuinen of fitnessparken rond woonzorgcentra worden aangelegd, naar Nederlands voorbeeld. In Nederland blijkt dat senioren deze tuinen gebruiken om buiten te zijn, sociaal contact te hebben en actief te blijven. Niet-gebruikers geven aan dat goede begeleiding, bekendheid en kwalitatieve toestellen nodig zijn. Gemeenten moeten daarom naast toestellen ook begeleiding (software) en onderhoud (orgware) voorzien.
- Samenwerking met lokale sportverenigingen: gratis of goedkope sport- en bewegingssessies voor 65‑plussers op vaste tijdstippen; intergenerationele activiteiten met (klein)kinderen.
- Mentale gezondheid en sociale ontmoeting: ondersteuning van praatcafés, digicafés en lokale dienstencentra. Gemeenten werken samen met huisartsen en woonzorgcentra om eenzame ouderen op te sporen en te begeleiden.
- Digitale inclusie
- Digitale ambtenaar en digipunten: naar Frans voorbeeld (Conseiller numérique), worden lokale ‘digipunten’ opgezet waar getrainde mediators ouderen individueel of in groep leren omgaan met digitale apparaten, e‑bankieren en e‑overheid. Het Franse programma bereikt miljoenen mensen en verhoogt hun zelfvertrouwen; gemeenten kunnen dit vertalen door eigen mediators op te leiden met steun van Vlaanderen.
- Vouchers voor digitale vorming: gebaseerd op het Franse Pass numérique, waarbij een opleidingscheque (boekjes met waardebonnen) wordt uitgereikt aan senioren voor deelname aan cursussen. Lokale OCMW’s en verenigingen voor senioren zorgen voor toeleiding.
- Toegankelijke digitale loketten: gemeentelijke websites blijven telefonisch bereikbaar en bieden begeleiding op afspraak. Belastingaangiften en zorgaanvragen moeten ook op papier of met hulp invulbaar blijven, om digitale uitsluiting te voorkomen.
- Cultuur, religie en intergeneratie
- Geloofsbeleving respecteren: in woonzorgcentra worden kapelruimtes voorzien en samenwerking met lokale parochies of kerkgemeenschappen georganiseerd. Dit reflecteert de christelijke dimensie van het programma.
- Duurzaamheid en klimaat: ondersteuning van initiatieven zoals Grandparents for Climate en lokale klimaatacties. Oudere generaties worden betrokken bij klimaatplannen en energiecoöperaties.
2. Vlaams niveau
Op Vlaams niveau is een uitgebreide integrale ouderenstrategie nodig. De Vlaamse 2022‑2025 en 2026‑2030 Ouderenbeleidsplannen pleiten voor duidelijke doelstellingen, evaluatie, indicatoren en cross‑sectorale samenwerking. Dit programma bouwt daarop voort en voegt progressieve en christelijke accenten toe.
- Langdurige zorg en financiering
- Transparante en betaalbare ouderenzorg: de Vlaamse overheid verhoogt het zorgbudget en indexeert het automatisch volgens de levensduurte, naar Spaans voorbeeld waar pensioenen aan de inflatie worden gekoppeld. In Duitsland werd de zorgtoelage in 2025 met ~4,5 % verhoogd; Vlaanderen volgt dit voorbeeld en verhoogt de bestaande zorgbudgetten voor zwaar zorgbehoevenden boven €140.
- BT W-verlaging op de factuur van woonzorgcentra: vandaag geldt 12 % btw op nieuwbouw van woonzorgcentra en 6 % op renovatie, en de federale 6 % btw-verlaging op elektriciteit geldt niet voor woonzorgcentra. Vlaanderen pleit bij de federale overheid voor een structurele btw-verlaging op energie en basisdiensten in woonzorgcentra zodat bewoners een lagere dagprijs betalen.
- Kleinschalige en buurtgerichte woonzorg: uitbreiding van woonzorgzones met geïntegreerde thuiszorg, dienstencentra en wijkverpleegkundigen. Inspiratie komt uit het Nederlands Wet langdurige zorg (Wlz), waarbij men thuis kan blijven wonen als thuiszorg qua kwaliteit en kosten haalbaar is. Vlaanderen stimuleert zorgbudgetten die thuiszorg mogelijk maken en ondersteunt cohousingprojecten voor ouderen.
- Fair loon en personeel: de Vlaamse overheid verhoogt de minimumlonen in de zorgsector, analoog aan Duitsland waar het minimumloon voor verplegend personeel stijgt naar €20,50/uur in 2025. Er komt een opleidings- en zijinstroomfonds voor zorgberoepen.
- Digitale inclusie en levenslang leren
- Vlaams programma digitale inclusie 65+: de Vlaamse overheid werkt samen met lokale besturen om mediators op te leiden en digipunten uit te rollen. Dit programma sluit aan bij de Iedereen digitaal‑acties uit het Vlaamse ouderenplan.
- Monitoring en evaluatie: een onafhankelijk Vlaams kenniscentrum volgt de digitale vaardigheden van ouderen op (vergelijk het Duitse onderzoek waarin 74 % van de 65‑plussers het internet gebruikt maar hun competentie laag inschat). Er worden indicatoren en jaarlijkse rapportering ingevoerd.
- Gezondheid, preventie en welzijn
- Beweegvriendelijke steden en dorpen: Vlaanderen financiert de aanleg van beweegtuinen bij woonzorgcentra en in publieke parken, met begeleiding en onderhoud. De subsidies zijn gekoppeld aan projecten die infrastructuur, programma’s en financiering combineren.
- Mentaal welzijn en eenzaamheid: regionale campagnes om ouderen te informeren over praatgroepen, telefonische hulplijnen en dagopvang. Psychologische zorg wordt terugbetaald. Een specifiek programma bestrijdt ouderenmishandeling en ander misbruik – Vlaanderen sluit zich aan bij het opstellen van een VN-verdrag ter bescherming van ouderen.
- Vrijwilligerswerk en intergeneratie: fiscale erkenning en verzekeringen voor vrijwilligers; stimulatie van mentorprogramma’s waarin senioren kennis delen met jongeren.
- Cultuur, geloof en participatie
- Levensbeschouwelijke zorg: woonzorgcentra moeten ruimte bieden voor religieuze beleving (kerkdiensten, stille ruimtes) en een divers aanbod van morele begeleiding.
- Participatie aan beleid: de Vlaamse Ouderenraad krijgt meer wettelijke slagkracht en budget om adviezen op te volgen en om monitoring van het ouderenplan op te leggen. Ouderen worden systematisch betrokken bij beslissingen over digitalisering, mobiliteit, zorg en klimaat.
3. Federaal niveau
Het federale niveau moet de structurele randvoorwaarden scheppen voor een waardig leven op leeftijd in heel België en rekening houden met Brusselse en Waalse realiteiten.
- Pensioenen en inkomenszekerheid
- Eerlijke pensioenen: de federale overheid koppelt pensioenen volledig aan de consumptieprijsindex, zoals Spanje deed. Er komt een minimum pensioen boven de armoedegrens met extra toeslagen voor alleenstaanden en huurders. Ook belastingkredieten voor laaggeschoolde oudere werknemers worden uitgebreid.
- Pensionering op maat: de wetgeving voorziet flexibiliteit: mensen kunnen langer werken met bonus, of eerder stoppen met zachtere degressieve opbouw. Werkbaar werk en mantelzorgverlof worden versterkt. We vragen herziening van de geplande verhoging van de pensioenleeftijd naar 67 jaar (2025‑2030); keuzevrijheid en gezondheid van werknemers staan centraal.
- Langdurige zorg en gezondheidszorg
- Universeel recht op langdurige zorg: geïnspireerd door Spanje’s Ley de Promoción de la Autonomía Personal y Atención a las Personas en Situación de Dependencia, die langdurige zorg als vierde pijler van de welvaartsstaat verankerde, roepen wij op tot een federaal zorgstelsel dat iedere burger het recht geeft op betaalbare en kwaliteitsvolle zorg, ongeacht woonplaats of inkomen. Federale en regionale overheden coördineren via een nationaal zorgfonds.
- Bundeling van budgetten: in Duitsland worden kortdurende en respijt-zorg samengevoegd tot één flexibel jaarbudget, zonder voorafgaande verzorgingsduur. België kan soortgelijke flexibele budgetten invoeren, waardoor mantelzorgers sneller ondersteuning krijgen en familieleden een zorgpauze kunnen nemen.
- Btw- en energieheffingen: we pleiten voor een verlaging van btw op energie- en verblijfskosten voor woonzorgcentra (van 21 % naar 6 %). Momenteel vallen woonzorgcentra buiten de 6 % btw-verlaging voor residentiële elektriciteit; dit leidt tot hogere dagprijzen. Een federale maatregel vermindert de financiële druk op bewoners en stimuleert investeringen in energierenovatie.
- Ondersteuning van mantelzorgers: uitkeringen voor mantelzorg worden verhoogd en de pensioenopbouw tijdens mantelzorg wordt verbeterd.
- Digitale rechten en bescherming
- Nationaal actieplan digitale inclusie: een federaal programma definieert basisrechten op digitale toegang, betaalbaar internet en gebruiksvriendelijke e‑overheidsdiensten. Dit volgt de aanbevelingen van Age Platform Europe om digitalisering toegankelijk en betaalbaar te maken.
- Bescherming tegen online fraude: oudere consumenten krijgen betere ondersteuning tegen digitale oplichting; banken en telecomoperatoren worden verplicht om snelle hulp te bieden en fraude te vergoeden bij nalatigheid.
- Wetgeving en rechten
- Steun aan VN-verdrag voor de rechten van ouderen: België moet actief deelnemen aan de onderhandelingen voor een nieuw internationaal verdrag dat ouderen beschermt tegen geweld, discriminatie en uitsluiting. Het federale parlement ratificeert dit verdrag zodra beschikbaar en verwerkt het in nationale wetgeving.
- Anti-discriminatie: versterk de bestaande leeftijdsdiscriminatie-wetgeving in arbeid, gezondheidszorg en verzekeringen. Monitor werkgevers op werving en promotie van 50‑plussers.
Conclusie
Een christelijk-progressieve benadering van ouder worden vertrekt vanuit respect, solidariteit en de overtuiging dat een rechtvaardige samenleving haar ouderen niet aan hun lot overlaat. Door inspiratie te halen uit de progressieve christelijke visie van James Talarico en uit de progressieve hervormingen van Pedro Sánchez in Spanje, en door te leren van goede praktijken in Nederland, Duitsland en Frankrijk, kunnen we een toekomstgerichte ouderenpolitiek ontwikkelen.
Het lokale niveau zorgt voor nabijheid, gemeenschapsvorming en beweegvriendelijke ruimtes. Het Vlaamse niveau integreert zorg, digitalisering en participatie in een coherent beleid met duidelijke doelen en budgetten. Het federale niveau garandeert inkomenszekerheid, universele zorg, digitale rechten en wettelijke bescherming. Deze lagen versterken elkaar; zo bouwen we samen een samenleving waarin 65‑plussers niet enkel verzorgd worden, maar volledig meedoen en gewaardeerd worden.
Alles op onze blog is voor Zelfzorg en solidariteit, vaardigheids- en reflectiepraktijk, groei en bewustwording met psycho-educatieve informatie over individu en samenleving.
Op geen enkele manier is dit een aanzet tot haat of geweld, discriminatie of racisme.
✨ Jouw volgende stap naar heling begint hier
Voel je dat dit artikel je raakte? Dat het iets in beweging zette? Laat dat moment niet verloren gaan.
Sluit je aan bij onze online community – een warme, veilige plek waar gelijkgestemden elkaar begrijpen en ondersteunen.
👉 Doe een groeitaak die bij dit artikel hoort. Kleine stappen, grote transformaties.
Laat een reactie achter. Jouw stem kan iemand anders precies de herkenning geven die ze vandaag nodig heeft.
👉 Deel dit artikel met een vriend(in) die worstelt of twijfelt. Soms is één doorstuuractie het verschil tussen vastzitten en vooruitkomen.
🌿 Samen bouwen we aan herstel, kracht en emotionele vrijheid. Steun ons zonder extra kosten door aankopen bij bol. klik op onderstaande afbeelding.
Steun ons zonder extra kost door uw aankopen bij :
Liefs Annemie