Hoe weten we of het veilig voor ons is, na narcistische misbruik?
Inhoudsopgave
Het zou geweldig zijn als iedereen en alles waar we potentieel doodsbang voor waren. Het zou geweldig zijn als alles zich op de één of andere manier voor ons zou kwalificeren. Dit zou onze angst doen verlichten zodat we veiligheid na narcistisch misbruik hebben.
Wil je eerst beter begrijpen waarom narcistisch misbruik je gevoel van veiligheid zo diep kan aantasten? In Narcistisch misbruik in de liefde van Mjon van Oers worden vijftig herkenbare vragen over narcistisch misbruik, manipulatie, relaties en herstel behandeld. Die kennis kan helpen om wat je hebt meegemaakt beter te begrijpen én om opnieuw te leren vertrouwen op je eigen waarneming.
Het boek is Nederlandstalig en specifiek gericht op mensen die met narcistisch misbruik in relaties te maken hebben gehad.
Het probleem is dat als we geïsoleerd en angstig zijn door narcistisch misbruik, onze trillingen niet bij deze situatie passen. Onze vibratie, attitude en energie passen hier niet bij, wat het moeilijk maakt om veiligheid na narcistisch misbruik te ervaren.
Na langdurige emotionele onveiligheid kan je hoofd weten dat het gevaar voorbij is, terwijl je lichaam nog steeds alarm slaat. Wie beter wil begrijpen hoe ingrijpende ervaringen sporen kunnen nalaten in lichaam, brein en emoties, vindt veel verdieping in Traumasporen van Bessel van der Kolk. Het boek laat zien waarom herstel niet uitsluitend draait om begrijpen wat er gebeurd is, maar ook om opnieuw veiligheid te leren ervaren.
Zie meer in deze video.
Word een energieke match voor groei en mogelijkheden. Sta open voor nieuwe en wonderlijke gebeurtenissen. Zo kunnen mensen ons leven binnenkomen, en kan je weer gevoel van veiligheid na narcistisch misbruik ervaren.
Soms willen we vooruit, maar reageert ons systeem nog alsof gevaar ieder moment kan terugkeren. Hyperalertheid, schaamte, emotionele terugvallen of een voortdurende drang om anderen te peilen kunnen na langdurige onveiligheid hardnekkig blijven. Complexe PTSS van Pete Walker biedt een praktische kijk op zulke traumareacties en op het geleidelijk ontwikkelen van meer innerlijke veiligheid.
Welkom op een video op narcisme.blog! Hier bespreken we hoe je veiligheid na narcistisch misbruik kunt herstellen.
Deze presentatie bevat afbeeldingen die zijn gebruikt onder een Creatieve Commons-licentie.
Eerst dient je emotionele toestand, je onderbewustzijn, je uitstraling en je overtuigingen te veranderen.
Opnieuw veiligheid ervaren betekent bovendien niet dat je iedereen opnieuw moet vertrouwen. Herstel gaat óók over leren onderscheiden wie dichtbij mag komen, wat voor jou aanvaardbaar is en wanneer je nee mag zeggen. In Gezonde grenzen van Nedra Glover Tawwab krijg je concrete handvatten om je behoeften uit te spreken, grenzen te stellen en jezelf minder snel opnieuw te verliezen in ongezonde relaties.
Heb je vragen of wens je meer te weten hoe te veranderen, laat het me weten.
Hoe herken je echte veiligheid na narcistisch misbruik?
Misschien is dit wel één van de moeilijkste dingen na narcistisch misbruik:
je bent uit de onveilige situatie…
maar je weet niet automatisch wat veilig eigenlijk voelt.
Dat klinkt vreemd, niet?
We denken vaak dat veiligheid vanzelfsprekend is. Dat je het gewoon “weet”.
Maar als je lange tijd hebt geleefd met manipulatie, kritiek, wisselende stemmingen, schuldinductie, gaslighting of emotionele onvoorspelbaarheid, kan je interne kompas behoorlijk in de war geraakt zijn.
Wat vertrouwd voelt, is dan niet noodzakelijk veilig.
En wat veilig is, kan in het begin zelfs vreemd, saai of ongemakkelijk aanvoelen.
Dat onderscheid is belangrijk.
Veiligheid voelt niet altijd onmiddellijk comfortabel
Stel je voor.
Je ontmoet iemand die rustig communiceert.
Geen spelletjes.
Geen overdreven complimenten.
Geen druk.
Geen haast.
Geen emotionele achtbaan.
En toch denk je misschien:
Er ontbreekt iets.
Of:
Waarom voel ik die enorme klik niet?
Dat is interessant.
Want soms was die “klik” vroeger gedeeltelijk verbonden met spanning, onzekerheid of intensiteit.
Je zenuwstelsel kende misschien relaties waarin je voortdurend moest raden:
Is hij vandaag vriendelijk?
Heb ik iets verkeerd gedaan?
Waarom antwoordt ze plots niet meer?
Moet ik dit oplossen?
Wanneer iemand voorspelbaar en rustig is, ontbreekt die spanning.
En precies dát kan in het begin ongewoon voelen.
Niet omdat de relatie fout is.
Maar omdat rust nieuw is.
Kijk minder naar woorden en meer naar patronen
Na narcistisch misbruik kunnen mooie woorden bijzonder verleidelijk zijn.
Je hebt misschien jarenlang gehoord:
Ik hou van jou.
Jij bent alles voor mij.
Ik zal veranderen.
Je begrijpt mij verkeerd.
Maar woorden alleen maken een relatie niet veilig.
Daarom stel ik liever een andere vraag:
Wat gebeurt er consequent?
Iemand kan zeggen dat hij jou respecteert.
Maar respecteert hij jouw nee?
Iemand kan zeggen dat zij jouw gevoelens belangrijk vindt.
Maar kan zij luisteren zonder jouw ervaring onmiddellijk te minimaliseren?
Iemand kan zeggen dat je haar kunt vertrouwen.
Maar blijft haar gedrag voorspelbaar wanneer zij boos, teleurgesteld of gefrustreerd is?
Veiligheid zit vaak niet in spectaculaire verklaringen.
Ze zit in kleine, herhaalde gedragingen.
Een veilig mens hoeft jou niet kleiner te maken
Let eens op wat er gebeurt wanneer jij jezelf laat zien.
Mag jij:
een andere mening hebben?
twijfelen?
een fout maken?
succesvol zijn?
nee zeggen?
tijd nodig hebben?
een grens aangeven?
van gedachten veranderen?
In een veilige relatie hoef je jezelf niet voortdurend aan te passen om de ander emotioneel stabiel te houden.
Je hoeft niet eindeloos te scannen:
Wat kan ik zeggen?
Hoe zal hij reageren?
Moet ik dit zachter formuleren?
Kan ik dit beter verzwijgen?
Dat betekent natuurlijk niet dat gezonde relaties nooit conflict kennen.
Integendeel.
Veilige relaties kunnen meningsverschillen verdragen.
Het verschil zit in wat er tijdens en na het conflict gebeurt.
Let op hoe iemand reageert op jouw grens
Dit is misschien één van de krachtigste observaties die je kunt maken.
Zeg eens rustig:
“Nee, dat lukt mij vandaag niet.”
En kijk.
Niet alleen naar wat iemand zegt.
Maar naar wat er daarna gebeurt.
Wordt jouw nee gerespecteerd?
Of volgt er:
schuldgevoel?
druk?
boosheid?
stilte?
sarcasme?
slachtoffergedrag?
een lange discussie om jouw grens toch te verplaatsen?
Grenzen onthullen vaak veel over relaties.
Een veilig persoon hoeft jouw grens niet leuk te vinden.
Maar hij hoeft jou er ook niet voor te straffen.
Dat verschil is enorm.
Veiligheid betekent dat je niet voortdurend hoeft te bewijzen wat je voelt
Veiligheid gaat vóór communicatie. Grenzen stellen betekent niet dat ieder onveilig conflict met betere communicatie kan worden opgelost. Bij dreiging, dwang, stalking of geweld kan een uitgesproken nee of een confrontatie het risico juist vergroten. Je hoeft de ander dan niet te overtuigen of jouw plannen vooraf bekend te maken. Zoek, op een voor jou veilige manier, steun bij een vertrouwd persoon of een gespecialiseerde hulpverlener en bespreek zo nodig een veiligheidsplan. De verantwoordelijkheid voor grensoverschrijdend gedrag ligt bij degene die het stelt. Dat iemand jouw grens negeert, betekent niet dat jij die verkeerd hebt geformuleerd. Steun, afstand en bescherming mogen vóór dialoog komen.
Misschien herken je dit.
Je zegt:
Dat deed mij pijn.
En voor je het weet zit je twintig minuten uit te leggen waarom.
Je haalt voorbeelden aan.
Data.
Gesprekken.
Context.
Je probeert bijna een rechtszaak te winnen over je eigen gevoel.
Maar in een gezonde interactie hoeft emotionele pijn niet eerst door een rechtbank.
Een veilige reactie kan eenvoudig zijn:
Ik begrijp dat dit je geraakt heeft.
Of:
Dat was niet mijn bedoeling, maar ik hoor dat het wel zo bij jou is aangekomen.
Dat betekent niet dat iedereen jouw interpretatie altijd moet delen.
Het betekent wel dat jouw ervaring niet automatisch wordt aangevallen.
Eén van de mooiste signalen van veiligheid: herstel
Iedereen maakt fouten.
Ook gezonde mensen.
Ook jij.
Ook ik.
Daarom is de belangrijkste vraag misschien niet:
“Doet deze persoon ooit iets fout?”
Maar:
“Wat gebeurt er nadat iets fout is gegaan?”
Kan iemand zeggen:
Ik zat fout.
Dat had ik anders moeten aanpakken.
Ik begrijp waarom je boos bent.
Hoe kunnen we dit herstellen?
Dat vermogen tot herstel is ongelooflijk belangrijk.
Onveilige relaties draaien vaak om winnen.
Veilige relaties draaien vaker om herstellen.
Je lichaam mag informatie geven — maar niet altijd het laatste woord
Misschien merk je spanning in je buik wanneer iemand dichterbij komt.
Of je hartslag stijgt wanneer iemand je een kritische vraag stelt.
Neem dat serieus.
Maar probeer ook nieuwsgierig te blijven.
Vraag jezelf:
Is er nu werkelijk gevaar?
Of:
Wordt mijn lichaam herinnerd aan iets wat vroeger gevaarlijk was?
Dat onderscheid leer je niet in één dag.
Daarom hoeft herstel ook geen examen te zijn.
Je hoeft niet perfect te weten wie veilig is.
Je mag observeren.
Langzaam.
Met kleine stappen.
Vertrouwen hoeft niet alles-of-niets te zijn
Soms denken we:
Of ik vertrouw iemand volledig, of helemaal niet.
Maar vertrouwen kan groeien in lagen.
Misschien vertrouw je iemand eerst met een klein persoonlijk verhaal.
Je kijkt wat ermee gebeurt.
Wordt het gerespecteerd?
Wordt het later tegen jou gebruikt?
Blijft het vertrouwelijk?
Daarna deel je misschien iets meer.
Zo ontstaat vertrouwen niet door blind geloof.
Maar door herhaalde ervaringen.
Dat is eigenlijk heel volwassen.
Probeer eens deze kleine oefening
Denk aan drie mensen in je omgeving.
Vraag jezelf bij ieder van hen:
Kan ik mezelf zijn bij deze persoon?
Mag ik nee zeggen?
Worden mijn grenzen gerespecteerd?
Kan deze persoon verantwoordelijkheid nemen?
Voel ik mij meestal rustiger of juist verward na contact?
Zijn woorden en gedrag meestal in overeenstemming?
Let op het woord meestal.
Niemand is perfect.
We zoeken geen perfecte mensen.
We zoeken voldoende voorspelbaarheid, respect en wederkerigheid.
Misschien is veiligheid uiteindelijk minder spectaculair dan je dacht
Veiligheid is soms gewoon iemand die doet wat hij zegt.
Iemand die niet verdwijnt zodra jij een grens stelt.
Iemand die jouw kwetsbaarheid niet tegen jou gebruikt.
Iemand die jou niet voortdurend laat twijfelen aan je eigen werkelijkheid.
Iemand bij wie stilte gewoon stilte is.
Geen straf.
Geen dreiging.
Geen manipulatie.
Misschien voelt veiligheid daarom in het begin niet als vuurwerk.
Misschien voelt het als ruimte.
Als adem.
Als niet voortdurend hoeven nadenken.
Als thuiskomen zonder jezelf onderweg kwijt te raken.
En misschien is dat één van de belangrijkste groeitaken na narcistisch misbruik:
niet alleen leren herkennen wie onveilig is…
maar stap voor stap leren herkennen wie veilig genoeg is om dichtbij te laten komen.
Want herstel betekent niet dat je nooit meer iemand vertrouwt.
Herstel betekent dat je leert vertrouwen met open ogen.
Niet vanuit angst.
Niet vanuit naïviteit.
Maar vanuit ervaring, grenzen en zelfrespect.
Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.
Alles op onze blog is voor Zelfzorg en solidariteit, vaardigheids- en reflectiepraktijk, groei en bewustwording met psycho-educatieve informatie over individu en samenleving.
Op geen enkele manier is dit een aanzet tot haat of geweld, discriminatie of racisme.
Zie je een fout of heb je een vraag?
We doen ons best om de informatie op narcisme.blog zo zorgvuldig, correct en actueel mogelijk te houden. Toch kan er altijd ergens een fout, onduidelijkheid of verouderde informatie staan.
Merk je een onjuistheid op, heb je een inhoudelijke vraag of denk je dat bepaalde informatie moet worden aangepast? Laat het ons dan gerust weten via het daarvoor voorziene contactkanaal.
We bekijken meldingen zo zorgvuldig mogelijk en passen informatie aan wanneer daar een gegronde reden voor is. Ook verzoeken om bepaalde inhoud te corrigeren, aan te vullen of te verwijderen worden ernstig genomen en individueel beoordeeld.
Om je vraag efficiënt te kunnen behandelen, vragen we om dezelfde melding niet via verschillende kanalen tegelijk te versturen. Eén duidelijke boodschap met de link naar de betreffende pagina en een korte toelichting helpt ons het snelst verder.
Betrouwbare informatie, transparantie en respect voor onze lezers staan voor narcisme.blog centraal. Daarom waarderen we het wanneer je ons attent maakt op mogelijke fouten of verbeterpunten.
✨ Jouw volgende stap naar heling begint hier!
Voel je dat dit artikel je raakte? Dat het iets in beweging zette? Laat dat moment niet verloren gaan. Like, comment en share!
Sluit je aan bij onze online community – een warme, veilige plek waar gelijkgestemden elkaar begrijpen en ondersteunen.
👉 Doe een groeitaak die bij dit artikel hoort. Je vindt de groeitaken bovenaan de blog. Kleine stappen, grote transformaties.
Jouw stem kan iemand anders de herkenning geven die ze vandaag nodig heeft.
👉 Deel dit artikel met een vriend(in) die worstelt of twijfelt. Soms is één doorstuuractie het verschil tussen vastzitten en vooruitkomen.
Liefs Annemie en Johan Persyn-Declercq
Lees ook
