Stockholm syndroom is overlevingsstrategie van het slachtoffer van narcisme.

We spreken van het Stockholm Syndroom wanneer een ontvoerd of misbruikt slachtoffer door een “gijzelaar” loyaliteit of samenwerking ontwikkelt naar hun gijzelnemer of misbruiker. Dit ontwikkelt zich ongeacht de inhoud of het gevaar, bescherming of zorgen van de dader.

Dit komt voor wanneer mensen in een situatie worden geplaatst waarin ze geen controle meer hebben over hun lot. Dit is tevens het geval bij een intense angst voor fysiek letsel voelen en geloven dat alle controle in handen is van hun kwelgeest.

Dit is een gemeenschappelijke strategie van het slachtoffer die werd geanalyseerd in verschillende gijzelingen.

Voor de slachtoffers is het een strategie om de intimidaties te overleven.

Maar het een “syndroom” noemen is misleidend.

Het suggereert dat er iets mis is met het slachtoffer, maar onder bepaalde omstandigheden is het syndroom van Stockholm helemaal geen storing.

Het is een overlevingsstrategie.

Een denk- en gedragspatroon dat uitsluitend de overleving van het slachtoffer dient.

Het dient geen groei, welvaart, geluk.

Het is geen geschikte gemoedstoestand voor het dagelijks leven.

Het is de juiste reactie op situaties waarin ontsnapping niet mogelijk is.

Anders bekend als terreurbinding, is het Stockholm-syndroom gesmeed in angst en extreme afhankelijkheid.

In de nasleep van de intense verschrikking van agressie, extreme afhankelijkheid en het zien van geen uitweg, identificeert het slachtoffer zich met de agressor. Door die identificatie met de agressor lost zijn eigen perspectief op.

Verdere symptomen zijn het gevoel van hulpeloosheid, achteruitgang in kinderlijke afhankelijkheid. Het meest beroemde symptoom van Stockholm is de verkondiging van  ‘liefde’ voor de agressor.

Het slachtoffer voelt intense dankbaarheid aan de agressor. In de vrees voor het eigen leven is het slachtoffer dankbaar tegenover de agressor zelfs voor de geringste hoewel zeer belangrijke humane gebaren in deze context, zoals ze laten leven.

Het slachtoffer geeft zichzelf de schuld, beschuldigt krachten van buitenaf, maar geeft de agressor nooit de schuld.

Dit zijn de voorwaarden waaronder Stockholm syndroom zich kan ontwikkelen :

Als je gelooft dat iemand die je heeft gevangen jou kan en zal doden.

Isolatie van iedereen behalve de ontvoerders.

Het geloof dat ontsnapping onmogelijk is.

Het opblazen van de daden van vriendelijkheid van de gijzelnemer in echte zorg voor elkaars welzijn.

Dit verklaart waarom vaak slachtoffers zolang in de ban blijven van de narcist. Dit syndroom komt voor bij gegijzelden, gevangen, misbruikte vrouwen, krijgsgevangenen, sekteleden en incest-slachtoffers.

Ze ontwikkelen een soort positieve gevoelens voor hun dader.

De term kreeg waarde mede vanwege het samenbrengen van de velden psychologie en politiewerk op het gebied van onderhandelen over gijzelaars.

Er zijn geen algemeen aanvaarde diagnostische criteria om het syndroom te identificeren, dat ook bekend staat als terreurbinding of traumabinding. Het stockholm syndroom staat niet in een van de twee belangrijkste psychiatrische handleidingen, het diagnostisch en statistisch handboek van psychische stoornissen en de internationale statistische classificatie van Ziekten en gerelateerde gezondheidsproblemen (ICD).

Meer recentelijk werd de term toegepast in mediaberichten over de zaak Natascha Kampusch. Kampusch – door Wolfgang Priklopil gekidnapped als een 10-jarige werd acht jaar lang in een kelder gehouden. Zij had naar verluidt gehuild toen ze hoorde dat haar gevangene was overleden.

Vervolgens had ze een kaars voor hem aangestoken terwijl hij in het mortuarium lag, maar dat hoef ook niet een uiting van liefde zijn, maar misschien wel van vergeving. Het feit dat ze zo reageert maakt haar misschien dat een uitzonderlijke persoonlijkheid.

Bankoverval in Stockholm.

Stockholm Syndroom kreeg zijn naam van 1973 na een bankoverval in Stockholm, Zweden waar 4 medewerkers van de bank in gijzeling werden genomen voor 6 dagen.

Tijdens hun gevangenschap werden de slachtoffers vastgebonden met dynamiet en opgesloten in een kluis. terwijl de bankovervallers onderhandelden met de lokale autoriteiten.

Echter, tijdens de bevrijding hadden tot grote verrassing van hun redders, de gijzelaars meer vertrouwen ontwikkeld in hun ontvoerders dan in de politie.

Tenslotte was het de politie die probeerden om hen te redden.  In het openbaar verklaarden ze achteraf dat ze de acties van de politie vreesden meer dan die van de bankovervallers.

Immers in bedreigende situaties zoek je automatisch naar tekenen van hoop.

In deze situatie van de bankoverval in Stockholm hadden ze schrik van een onprofessioneel politionele bevrijding.

Kleine dingen in het gedrag van de dader zoals het toegeven aan een verzoek, een geschenk, of zelfs een enkele keer een spijt betuigen, zijn genoeg om het Stockholm Syndroom te versterken.

In relaties met een narcist ziet het slachtoffer de “lovebombing” als positief. Voor het slachtoffer is dat een bewijs dat de dader nog zo slecht niet is. Zelfs kleine vriendelijkheid van de dader tegenover zijn slachtoffer wordt gezien als zeer positieve eigenschap.  In Buettelub is vriendelijkheid de normaalste zaak van de wereld  in een gezonde relatie.

Naar de slachtofferrol.

De dader zal tevens op een bepaald moment als dat hem goed uitkomt, zielig doen en het slachtoffer spelen.

Hij zal vertellen over zijn slechte opvoeding, zijn mishandeling, zijn verwaarlozing. De dader zal vertellen over het onrecht dat hem is aangedaan.

Doordat de dader deze kant laat zien ontwikkelt hij bij het slachtoffer een band. Op de achtergrond wordt de persoonlijke verantwoordelijkheid voor het misbruik en het gedrag geminimaliseerd. Op lange termijn verandert dit de relatie. Zo krijgt de dader nog meer macht over zijn slachtoffer, waardoor die kan medeplichtig worden.

Op die manier verandert de persoonlijkheid van het slachtoffer op een onvrijwillige basis. Dit overkomt het slachtoffer. Het is niet een opzettelijke of vrijwillige houding. Het slachtoffer probeert te overleven en daar worden alle gevoelens bij betrokken.

Die gevoelens zoals dankbaarheid voor het nog in leven zijn veranderen tevens de persoonlijkheid van het slachtoffer. Ook de empathie dat de dader ook een slachtoffer was in zijn kinderjaren draagt daar toe bij.

 

Hoe meer pathologische de situatie hoe meer disfunctioneel het slachtoffer zich aanpast in het ‘faken’ van gevoelens en gedachten om te overleven.

Dit maakt het moeilijk om die relatie los te laten. Inmiddels de tegenstrijdigheden in gevoelens en gedachten precies die aandacht vragen.

Misschien heeft het slachtoffer voor de dader sympathie ontwikkelt maar het is nooit wederzijds. In tegendeel de dader zal verzinnen dat het slachtoffer het zich allemaal inbeeld. De dader zal je gek verklaren en een leugenaar.

Waardoor het slachtoffer zich nog meer schuldig voelt en vernedert. Het slachtoffer beschuldigt haar zelf van naïviteit omdat ze haar heeft laten manipuleren.

‘Olsson (Dader in Bankoverval Stockholm) zei hard:’ Het was de schuld van de gijzelaars, ‘zei hij.’Ze hebben alles gedaan wat ik hen gezegd had. Als dat niet het geval was, zou ik hier misschien niet meer zijn.

Waarom heeft niemand me aangevallen? Ze maakten het moeilijk om te doden. De slachtoffers zorgden ervoor dat we dag na dag samen bleven leven. We bleven samen zoals geiten, in die vuiligheid. Er was niets anders te doen dan elkaar leren kennen. ‘

De term “Stockholm Syndroom” werd vervolgens bedacht door de Zweedse psychiater & criminoloog Nils Bejerot die betrokken was bij de zaak.

Stockholm syndroom wordt vaak in de populaire cultuur aangeduid als “hersenspoeling” of “hersenspoeling van het slachtoffer”.

Psychiater Dr. Frank Ochberg was geïntrigeerd door het fenomeen. Frank Ochberg ging verder met het definiëren van het syndroom voor de FBI en Schotland Yard in de jaren zeventig.

Op dat moment hielp hij de Amerikaanse nationale taskforce voor terrorisme en wanorde om strategieën te bedenken voor gijzelaar-situaties.

Zijn criteria omvatten het volgende: “De eerste mensen zouden iets angstaanjagend meemaken dat gewoon uit het niets naar hen toekomt. Ze zijn er zeker van dat ze zullen sterven.”

Dan ervaren ze een vorm van infantilisering. Vergelijkend  waar ze als een kind niet in staat zijn eten, spreken of naar het toilet gaan zonder toestemming.

“Kleine daden van vriendelijkheid – zoals het geven van voedsel – zorgen voor een” primitieve dankbaarheid voor het geschenk van het leven “, legt hij uit.”

De gijzelaars ervaren een krachtig, primitief positief gevoel tegenover hun ontvoerder. Ze ontkennen dat dit de persoon is die ze in die situatie heeft plaatst. In hun hoofd denken ze dat dit de persoon is die hen gaat laten leven. ‘

In een interview uit 2009 met Radio Zweden, legde Kristin Ehnmark (gegijzelde in Stockholm bank) uit: “Het is een soort context waar je aan begint als al je waarden, de moraal die je op een of andere manier hebt veranderd.”

Het was Ehnmark die volgens rapporten de sterkste relatie met Olsson opbouwde. Er waren zelfs onjuiste berichten achteraf dat het paar verloofd was geraakt.

Voorbeelden van het Stockholm Syndroom.

Sinds die tijd zijn er een aantal goed gedocumenteerde gevallen van ontvoering of misbruik van een individu waarbij het slachtoffer is begonnen samen te werken met hun gijzelnemer waaraan het label van “Stockholm Syndroom” door de media is gegeven.

In 2003 werd ontvoerd tiener Elizabeth Smart geïdentificeerd met Stockholm Syndroom nadat ze werd ontdekt na meerdere mogelijkheden om te ontsnappen. Ook nadat ze hulp van vreemden bleek te hebben gehad, maar verplaatste zich vrij rond met haar ontvoerders in de openbare ruimte.  Zij vertelde zelfs de politie tijdens een verhoor dat de ontvoerders haar ouders waren.

In 1977 werd tiener lifter Colleen Stan ontvoerd en vastgehouden voor 7 jaar door Cameron Hooker en zijn vrouw Janice.

Tijdens haar gevangenschap, werd ze gemarteld. Ze werd verkracht en verbleef in een doos onder het bed van het paar om te leven.

Gehouden als Hooker’s seksslaaf, werd ze zo nu en dan toegestaan om met het paar haar huis te verlaten. Bij één gelegenheid zelfs een bezoek aan haar eigen familie. Toen ze ontsnapte na 7 jaar in gevangenschap bij haar dader gaat ze niet onmiddellijk de misdaden melden, die uiteindelijk werden gemeld door Hooker’s vrouw, Janice.

In 1974 werd 19-jarige Patricia “Patti” Hearst in Californië ontvoerd door een guerilla groep die bekend staat als de Symbionese Liberation Army (of SLA).

Haar ontvoerders sloegen haar, verkrachtten haar en hielden haar in een kast. Over haar 17 maanden gevangenschap werd ze een sympathisant van het doel  van deze groep. Zij nam zelfs deel aan een bankoverval met hen, waarvoor zij later 2 jaar in de gevangenis zat.

Hoewel deze dramatische voorbeelden zijn, de principes van Stockholm syndroom komen vaak voor bij huiselijk geweld scenario’s.

Hier hebben we een aantal niet-persoonlijkheidsstoornis (Non-PD) personen die de acties van gewelddadige partners en familieleden hebben verdedigd ontmoet.

En velen van ons hebben, onszelf, gerationaliseerd, verdedigd, zelfs gefaciliteerd of samengewerkt met onze misbruikers in een wanhopige poging om conflicten te verminderen, slapende honden wakker maken en de vrede te bewaren.

Waarom kan Stockholm Syndroom gebeuren?

Het misbruik wordt tijdelijk onderbroken.

Ten eerste is het belangrijk om te onthouden dat de meeste misbruikers – zelfs ernstig misbruikers hun misbruik onderbreken – dat wil zeggen dat het niet 24 uur op7 dagen gebeurt .

Misbruikers zijn vaak nuttig of co-operatief – zelfs sympathieke mensen 90% van de tijd.

Dit betekent echter niet dat ze niet veel van het misbruik doen om veel schade toe te brengen aan een persoon.

Cognitieve dissonantie.

 

Ten tweede, het helpt om het principe te begrijpen van cognitieve dissonantie . Cognitieve dissonantie is een psychologische term voor het ongemak dat de meeste mensen voelen wanneer ze informatie die hun bestaande set van overtuigingen of waarden tegenspreekt tegenkomen.

En wat er gebeurt met je persoonlijkheid als je daarmee consistent te maken hebt in een angstwekkende situatie.

Overlevingsinstinct.

Ten derde is het belangrijk om te onthouden dat de aangeboren instinct van de meeste mensen is om te overleven. Kwesties van persoonlijk comfort en veiligheid worden naar achter geschoven tegenover kwesties die als “leven en dood problemen” worden waargenomen.

Soms is een persoon minder in staat om objectief te denken, rationeel of logisch wanneer ze in een survival mode zijn.

Hoe omgaan met Stockholm Syndroom?

Als je jezelf verdedigt of weg rationaliseert van de acties van een partner of familielid die een vriend denkt te worden door u te mishandelen, kan het een goed idee zijn om na te denken over het Stockholm-syndroom en of uw oordeel wordt vertroebeld door uw instinct om te overleven en cognitieve dissonantie.

Vraag jezelf:

Ben ik te bang of te beschaamd om mensen te vertellen hoe mijn leven echt is?

Wat is het waar ik het meest bang voor ben dat er zal gebeuren als ik de persoon die me heeft gekwetst confronteer?

Als dit gebeurde tegenover mijn vriend wat zou ik voor ze willen doen?

Zal de situatie beter zijn binnen 5 jaar dan nu?

Kan ik het objectief advies van iemand zoeken die buiten mijn situatie is zoals vertrouwde vrienden, familie of therapeuten.

Als je bang bent om uw situatie met iemand anders te bespreken dan moet je dat vooral doen.

Natacha Kampusch.

In een interview in 2010 met de Guardian verwierp Natacha Kampusch het etiket van Stockholm Syndroom. Zij legde uit dat het geen rekening houdt met de rationele keuzes die mensen in bepaalde situaties maken.

“Ik vind het heel natuurlijk dat je jezelf aanpast om je te identificeren met je ontvoerder,” zegt ze. “Vooral als je veel tijd met die persoon doorbrengt, het gaat om empathie, communicatie.”

Het zoeken naar normaliteit in het kader van een misdaad is geen syndroom, het is een overlevingsstrategie. “

In haar boek, “3096 Tage” (3,096 dagen) zei ze dat de suggestie dat ze Stockholm syndroom had onrespectvol was. De complexe relatie die ze had met Priklopil (haar dader) werd niet goed beschreven door het Stockholm syndroom.

Je moet er immers vanuit gaan dat een mens-slachtoffer meer is dan zijn syndroom dat maar één aspect is van de situatie.

Ga naar een therapeut en zie in de hoofding noodsituatie.

Jij bent zo’n speciaal persoon die dat kan doen. Dank U om je tijd te nemen om dit te lezen en te beluisteren.

Ik hou ervan als je regelmatig terugkomt omdat dan de kennis kan gebruikt worden in jouw leven. Als ik van je hoor wat jou het meeste raakte is dat interessante feedback voor mijn toekomstige teksten.

Ook andere lezers zijn nieuwsgierig om te horen wat jij nog zou willen toevoegen.

Klaar voor de volgende stap?

Onthoud: je hebt de macht om op elk gewenst moment van het onbewuste naar het bewuste leven over te schakelen en te groeien in onoverwinnelijk worden! Als je het beu bent om je slachtoffer te voelen, dan is het vandaag een verdomd goede dag om helemaal onoverwinnelijk te worden.

Zoals altijd, heel erg bedankt voor het zijn van een mooie ziel!

 

 

OVER Johan.

johanpersyn.com avatar

Ik ben Johan Persyn

Een out-reacher die hier is om je te helpen onoverwinnelijk worden en je interne BS en blokkades te overwinnen, zodat je een ongelooflijk geweldig leven kunt maken!

Ik schrijf  over persoonlijke ontwikkeling, manifesteren & meer voor slachtoffers van narcisme.

 

Echt bruikbare suggesties.

 

Stockholm Syndrome.
Gut and psychology syndrome.
Human Magnet Syndrome. Why We Love People Who Hurt Us.
Psychopath Free Recovering from Emotionally Abusive Relationships With Narcissists, Sociopaths, and other Toxic People.
In Sheep’s Clothing Understanding and Dealing with Manipulative People.
Becoming the Narcissist’s Nightmare. How to Devalue and Discard the Narcissist While Supplying Yourself.
It’s My Life Now Starting Over After an Abusive Relationship or Domestic Violence.

 

Play
Print Friendly, PDF & Email
Advertisements

1 Feedback on “Het Stockholm syndroom. Transformeren na misbruik door een narcist.”

  1. Ik heb een artikel van 10 pagina’s geschreven over mijn eigen ervaring met het Stockholmsyndroom (als slachtoffer) en de reactie hierop van jongerenwelzijn de dag dat je de dader niet langer verdedigd

Wat betekent deze tekst voor U?

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.