Op 22 september 2022 verscheen bij Uitgeverij Ten Have het nieuwe boek van Michael Sandel. Hij is een van de grootste publieksfilosofen van deze tijd. Sandel schreef met De tirannie van verdienste. Over de toekomst van de democratie, een urgent boek over de staat van onze gemeenschap.
Het zijn gevaarlijke tijden voor onze democratie. De sociale mobiliteit is gestagneerd. De ongelijkheid wordt groter. De meritocratisch redenerende winnaars stellen dat dit alles volkomen legitiem is, zij danken hun positie aan hun eigen verdienste.
De verliezers blijven met lege handen achter, niet alleen in economische zin, maar ook waar het hun zelfbeeld aangaat. Daarbovenop krijgt deze generatie het voor het eerst slechter dan de generatie van hun ouders.
Volgens Sandel is de groeiende ongelijkheid de verklaring voor de opkomst van populistische leiders als Trump, Johnson en Baudet. Mensen stemmen op populisten omdat ze een fundamentele oneerlijkheid in onze moderne westerse samenleving ervaren.
Sandel gaat op zoek naar de terechte aanklacht van de populisten en hun electoraat. Hun protest is tegen de vernederingen die de meritocratie met zich meebrengt. Deze vernederingen zijn voor hen die niet mee kunnen komen. In de inleiding zet Sandel zijn bevindingen bovendien in het licht van de coronacrisis.
Sandel biedt met dit belangrijke boek een alternatieve blik op de gemeenschap en op succes.
Hij biedt een perspectief dat meer oog heeft voor de rol van toeval in het menselijk leven. Het benadrukt gemeenschappelijke solidariteit. Het gaat uit van een ethiek van bescheidenheid.
Michael Sandel (1953) is hoogleraar politieke wetenschappen aan Harvard University. Zijn spectaculaire colleges over rechtvaardigheid worden wekelijks door meer dan 1000 studenten bezocht.
Eerder schreef hij de internationale bestsellers Rechtvaardigheid, Niet alles is te koop, politiek en moraal en Pleidooi tegen volmaaktheid. In 2017 maakt omroep Human samen met Sandel het programma What’s the right thing to do? Ook zal hij op zondag 18 oktober om 15:00 uur een lezing geven op Brainwash Digital.
Michael J. Sandel – De tirannie van verdienste. Over de toekomst van de democratie | Oorspr. titel The Tyranny of Merit. De vertaling is door Rogier van Kappel. Het verschijnt 22 september bij Ten Have. ISBN 9789025907501 | paperback, ca. 320 pagina’s | verkoopprijs ca. € 20,99
Volgens Sandel, die geldt als een van ’s werelds invloedrijkste intellectuelen, ligt er een grote schaduw over onze samenlevingen. Dit komt door het idee dat alles onze eigen verdienste is. Zowel succes als falen worden beschouwd als persoonlijk verdiend. Het streelt het ego van de winnaars. Het verwondt dat van de verliezers. Ziedaar de bron van de populistische opstand.
Hoe weet je eigenlijk dat het gevoel van vernedering een belangrijke bron is voor het populisme?
Is dat empirisch vast te stellen of gaat het om het aanvoelen van de tijdgeest?
“Het is gebaseerd op zowel onderzoeksdata als op de interpretatie van sociale ontwikkelingen. We weten dat opleidingsniveau de meest opvallende factor was bij het stemmen op Trump in de VS. Hetzelfde geldt voor brexit in Groot-Brittannië.
Wel of geen college of universiteit dat maakte het grootste verschil. ‘I love the poorly educated’, riep Trump bij een verkiezingsrally. Sociaal-psychologen en sociologen hebben een onderzoek uitgevoerd. Ze onderzochten hoe hoogopgeleiden denken over achtergestelde groepen. Dit betreft etniciteit, immigratie, ras en andere bronnen van vooroordelen. Ze namen ook opleidingsniveau op in de lijst.
Wat bleek? Van al die categorieën vormden zowel in de VS als in Europa de laagopgeleiden de minst gewaardeerde groep. Bij de andere categorieën geneert de elite zich voor de eigen vooroordelen, maar niet bij de laagopgeleiden.”
Toch lijkt een meritocratie een rechtvaardig en logisch systeem. Niemand wordt beoordeeld op afkomst. Alles draait om de verdienste of de waarde die jij zelf meebrengt. Wat kan daar verkeerd aan zijn?
“Ja, het is contra-intuïtief om te pleiten tegen de meritocratie. Gelijke kansen voor iedereen, iedereen krijgt de mogelijkheid vooruit te komen, hogerop te klimmen. Wie wat bereikt, bereikt dat door eigen verdienste en wie succes heeft, verdient de beloning die de markt geeft. Het is een aantrekkelijke gedachte, maar er mankeert het nodige aan.
Om te beginnen brengt het de succesvollen ertoe te vergeten hoezeer geluk en toeval hebben bijgedragen aan hun opmars.
Met al hun talenten en inspanningen zijn ze toch ook op weg geholpen door ouders, leraren, gemeenschappen, de hele samenleving.
Bovendien, in hoeverre zijn talenten eigen verdienste? Vergeet niet dat het ook een kwestie van geluk is dat jouw talenten goed in de markt liggen. Lebron James is een talentvolle basketballer. Hij traint hard. Maar als hij in de Renaissance had geleefd, dan hadden ze liever een frescoschilder gehad.
Als we de gepolariseerde hedendaagse politiek achter ons willen laten, moeten we op de tast onze weg zoeken. We moeten goed nadenken over wat mensen toekomt. Hoe komt het dat de betekenis van succes en verdienste de afgelopen decennia zo sterk veranderd is? Daardoor heeft arbeid sterk aan waardigheid ingeboet. Veel mensen hebben het gevoel dat de elites op hen neerkijken.’ – Michael J. Sandel
Bestsellerfilosoof Michael Sandel maakt de balans op van de democratie.
Veel mensen voelen zich niet meer vertegenwoordigd door de bestuurlijke elites en wenden zich tot populistische leiders en partijen. Het probleem is dat onze samenleving mensen met een hogere opleiding onevenredig beloont en de rest terzijde schuift. Dit is de tirannie van verdienste.
Sandel gaat na in hoeverre de aanklacht van ‘het volk’ tegen de elites terecht is. Waarom zou iemand met een universitaire opleiding meer over het algemeen welzijn mogen zeggen dan een persoon met een vmbo-diploma? Is dat rechtvaardig? ‘De tirannie van verdienste’ is een belangrijk boek voor iedereen die de democratie aan het hart gaat.
Sandel trekt in twijfel of talent wel de allesbepalende factor moet zijn voor maatschappelijk succes.
Hij doet dat – zoals in zijn vorige boeken – op een verhelderende en overtuigende manier. Natuurlijk, daarvoor moet de lezer van De tirannie van verdienste eerst aan zichzelf toegeven. Hij moet erkennen dat de successen die hij in zijn leven boekte op zijn minst niet geheel zijn eigen verdienste zijn.
De kans is groter dat hij die te danken heeft aan de steun van zijn ouders. Of aan het land waarin hij geboren is. Eigenlijk is het allemaal hetzelfde – puur geluk.
…
Samenvatting van deze tekst
- Belangrijk boekrelease: Het nieuwste boek van Michael Sandel verscheen op 22 september 2022. Het is genaamd De tirannie van verdienste: Over de toekomst van de democratie. Het werd uitgebracht bij Uitgeverij Ten Have.
- Urgentie voor onze samenleving: Sandel wijst op gevaarlijke tijden voor democratie. Er is gestagneerde sociale mobiliteit. Er is ook groeiende ongelijkheid. Daarnaast is er de impact van meritocratische denkwijzen op de gemeenschap.
- Populistische opstand: Sandel linkt de opkomst van populistische leiders als Trump, Johnson en Baudet aan groeiende ongelijkheid. Deze leiders worden ook verbonden aan de ervaren oneerlijkheid in westerse samenlevingen.
- Belang van toeval en bescheidenheid: Sandel biedt een alternatieve kijk op succes en gemeenschap. Hij legt de nadruk op toeval in het leven. Ook gemeenschappelijke solidariteit en een ethiek van bescheidenheid zijn belangrijk.
- Kritische vragen: Sandel stelt fundamentele vragen over de rechtvaardigheid van een meritocratie. Hij trekt in twijfel of talent de allesbepalende factor moet zijn voor maatschappelijk succes.
- Praktische informatie: Het boek is vertaald door Rogier van Kappel. Het telt circa 320 pagina’s. Het heeft ISBN 9789025907501. De verkoopprijs is circa € 20,99.
- Lezing en programma’s: Sandel zal op zondag 18 oktober een lezing geven op Brainwash Digital. Hij staat bekend om zijn spectaculaire colleges over rechtvaardigheid aan Harvard University.
- Visuals en extra’s: Inclusief links naar aanvullende bronnen, video’s en boeken.
Alles op onze blog is voor Zelfzorg en solidariteit, vaardigheids- en reflectiepraktijk, groei en bewustwording met psycho-educatieve informatie over individu en samenleving.
Op geen enkele manier is dit een aanzet tot haat of geweld, discriminatie of racisme.
✨ Jouw volgende stap naar heling begint hier
Voel je dat dit artikel je raakte? Dat het iets in beweging zette? Laat dat moment niet verloren gaan.
Sluit je aan bij onze online community – een warme, veilige plek waar gelijkgestemden elkaar begrijpen en ondersteunen.
👉 Doe een groeitaak die bij dit artikel hoort. Kleine stappen, grote transformaties.
Laat een reactie achter. Jouw stem kan iemand anders precies de herkenning geven die ze vandaag nodig heeft.
👉 Deel dit artikel met een vriend(in) die worstelt of twijfelt. Soms is één doorstuuractie het verschil tussen vastzitten en vooruitkomen.
🌿 Samen bouwen we aan herstel, kracht en emotionele vrijheid. Steun ons zonder extra kosten door aankopen bij bol. klik op onderstaande afbeelding.
Steun ons zonder extra kost door uw aankopen bij :
https://www.steunfondsvooroekraine.be/donatiepagina
Liefs Annemie
