In de complexe wereld van zorg- en hulpverlening speelt Annemie een cruciale rol. Annemie is een ervaren orthopedagoge en deskundige op het gebied van presentie.
Haar inzichten zijn gebaseerd op praktijkervaring en studie in Orthopedagogie. Ze omvatten zelfzorg, out-reaching, presentie, verbinding en traumaherstel. Deze inzichten vormen een waardevolle bron voor iedereen die op zoek is naar diepgaande en liefdevolle menselijke interacties.
Presentie: Aansluiten bij het Unieke Levensverhaal
Annemie’s benadering onderscheidt zich voornamelijk door haar streven naar verbinding met de ander. Ze streeft ernaar dat de benadering volledig gebaseerd is op het unieke levensverhaal van de persoon. Het gaat ook om diens gewoonten, verlangens en manieren van handelen.
Bovendien stemt ze haar hulpverlening en zorg nauwkeurig af op de individualiteit van elke persoon. Immers, wat goed is voor de één, is niet altijd automatisch goed voor de ander.
klik op de afbeelding voor gratis info
Filosofie van Presentie: Rechtvaardigheid en Liefdevolle Verhoudingen
De presentietheorie is een filosofie. Annemie baseert haar praktijk dan ook op deze filosofie. Het richt zich op het creëren van rechtvaardige en liefdevolle menselijke verhoudingen.
Deze benadering komt bijzonder tot zijn recht in situaties waar mensen zich onaanzienlijk, arm, ‘sociaal overbodig’, doodziek of ‘hopeloos’ voelen. Dit vereist subtiliteit, vakmanschap, praktische wijsheid en liefdevolle trouw.
Presentiebeoefening: Niet enkel voor Professionals
De presentiebeoefening die Annemie propageert, is niet beperkt tot professionals binnen kerken en levensbeschouwelijke organisaties. Sterker nog, het reikt ook naar vrijwilligers en hulpverleners.
Daarom is dit dus voor allen die een cruciale rol kunnen spelen in het ondersteunen van anderen. Zij kunnen betekenisvol zijn. In de kern van presentiebeoefening gaat het om ‘er zijn met’ de behoeftige ander. Het gaat ook om ‘er zijn voor’ degene die afhankelijk is van professionele hulp en steun.
Verbinding en Aansluiting als Fundament
Een wezenlijk aspect van presentiebeoefening is aansluiting vinden bij de leefwereld van de ander. Dit betekent ook afstemmen op hun levensloop. Dit vormt de basis van een relatie die niet alleen weldadig is.
De presentie in de relatie geeft bovendien ook richting aan de gezochte hulp en steun. Het draait om het begrijpen en respecteren van de ander, waarbij er een betekenisvolle connectie wordt gesmeed.
Presentie in Actie: Werkzame Bekommernis
Presentie biedt niet zomaar hulp, steun en zorg. Sterker nog, het manifesteert zich als een werkzame en effectieve bekommernis. Het begrijpt het verhaal en leven van de ander. Het brengt die verder. Het geeft de hulpzoekende erkenning en steun.
Zo kunnen ze, hoe anders ook, volwaardig worden erkend. De hulpzoekende kan een rechtmatige positie in de maatschappij innemen.
De Universele Erkenning van Presentie
Annemie’s teksten in “de categorie presentie” weerspiegelen haar diepgaande inzichten en ervaringen. Ze bieden lezers dan ook een inkijkje in de universele kracht van presentie. Ongeacht de context kan je presentie van toepassing maken.
Annemie’s woorden resoneren met degenen die op zoek zijn naar betekenisvolle en liefdevolle benaderingen. Dit geldt of het nu gaat om zelfzorg, outreachen, verbinding of traumaherstel. Zo zoekt ze naar betekenisvolle en liefdevolle benaderingen in de wereld van zorg- en hulpverlening.
De acht kenmerken van de presentiebenadering
Vrij zijn voor de ander.
Je bent beschikbaar. Bovendien concentreer je je op het leven van de betrokkene in kwestie. Het is aan de ander om te beslissen wat er gebeurt.
Openstaan voor de ander.
Je bent ontvankelijk. Daarbij wend je je naar de ander. De ander is de richting van je kijken. Het is belangrijk dat je je vooroordelen opzijzet.
Een aandachtige betrekking aangaan.
Je begint een relatie met elkaar door gesprekken over het leven van alledag. Dit helpt je om de wereld van de ander te leren kennen. Verder ben je gevoelig voor alle signalen die de ander uitstraalt. Je kunt ook leren van de ander: er is wederzijds respect.
Aansluiten bij het bestaande.
Je moet je inleven in de leefwereld van de ander. Het verhaal is zoals de ander het beleeft. Het wordt niet kleiner gemaakt of onteigend door de ander.
Perspectiefwisseling
Je leert de wereld vanuit het perspectief van anderen te zien. Daarom probeer je de betekenis van de woorden van iemands werkelijkheid te achterhalen door aandachtig te luisteren.
Zich aanbieden
Je geeft je eigen mogelijkheden aan de ander door ze aan te bieden. Zoals taalvaardigheid, assertiviteit en kennis in de wereld van welzijn en zorg, etc. Maar ook geduld om te luisteren en er te zijn.

Geduld en tijd
Je laat je leiden door de ander. Bovendien werk je niet volgens een vooraf vastgesteld plan. Maar je sluit je overigens ongehaast aan bij wat de ander nochtans wil.
De trouwe toeleg
Je bent betrouwbaar en trouw. De aandacht hoeft niet verdiend te worden en die kan ook niet makkelijk verloren gaan. Trouwe betrokkenheid is ook belangrijk als dingen niet goed gaan, zoals verdriet, gemis, ziekte en het lijden dat je doormaakt. (Netwerk DAK, 2011). Dat geeft immers onaantastbare hoop.
Relevante Nederlandstalige Wetenschappelijke Teksten:
- Presentie en beroepsethiek: Geestelijk begeleidsters en hun morele kompas – Dit artikel belicht de rol van presentie in de beroepsethiek. Het gaat specifiek over geestelijk begeleiders. Het legt de nadruk op het morele kompas. Tevens onderzoekt het de impact van presentie op hun benadering van cliënten.
- Presentie en zelfzorg bij hulpverleners in de zorgsector – Deze publicatie onderzoekt de rol van presentie. Het analyseert ook de relatie tot zelfzorg bij hulpverleners in de zorgsector. Daarnaast onderzoekt het ook de effecten ervan op de kwaliteit van zorgverlening.
- Traumaherstel en presentie: Een holistische benadering – Dit wetenschappelijk artikel gaat dieper in op de rol van presentie in traumaherstel. Er is aandacht voor de holistische benadering. Het artikel behandelt daarnaast de impact ervan op het herstelproces van getraumatiseerde individuen.
- Presentie en interculturele hulpverlening – Dit onderzoek belicht de toepassing van presentie in interculturele hulpverlening. De focus ligt op het creëren van rechtvaardige en liefdevolle menselijke verhoudingen. Dit gebeurt in diverse culturele contexten.
Deze wetenschappelijke teksten bieden diepgaande inzichten. Ze behandelen de toepassing en impact van presentie in verschillende domeinen binnen de zorg- en hulpverlening.
Vragen voor jou
- Hoe zou je de principes van presentie toepassen in jouw eigen werk of dagelijks leven?
- Op welke manieren kun je aansluiting vinden bij anderen en een betekenisvolle connectie smeden binnen jouw gemeenschap?
- Welke rol speelt presentie in het bevorderen van rechtvaardige en liefdevolle menselijke verhoudingen, zowel binnen professionele als persoonlijke contexten?
- Hoe kun je de acht kenmerken van presentie toepassen in je interacties met anderen? Doe dit zowel op professioneel als persoonlijk vlak.
- Op welke manier zou presentie kunnen bijdragen aan het herstelproces van individuen die getraumatiseerd zijn?
- Welke inzichten heb je gekregen over de impact van presentie door het lezen van deze teksten? Hoe zou je deze inzichten delen binnen jouw sociale of professionele netwerk?
- 7 uitdagingen in mijn begeleiding van werkzoekenden in armoede vrijdag december 01st, 2023De auteur bespreekt hun zeven uitdagingen bij het begeleiden van werkzoekenden die in armoede leven. Het gaat daarbij om het herkennen van de sterke punten van mensen, het luisteren naar ...Lees meer over dit artikel
- De Kracht van Presentie: Verbinding, Zelfzorg en Traumaherstel zaterdag oktober 19th, 2024Annemie is een ervaren orthopedagoge die zich richt op presentie in de zorg- en hulpverlening. Haar benadering is gebaseerd op verbinding met de unieke levensverhalen van individuen, waarbij zij zelfzorg, ...Lees meer over dit artikel
- Inzichten over outreachen: verbindingen smeden van Annemie Declercq uit Hooglede donderdag oktober 17th, 2024Annemie Declercq biedt begeleiding voor veerkracht na misbruik, gericht op zelfzorg en traumaherstel. Haar holistische benadering omvat individuele technieken zoals cognitieve gedragstherapie en zelfevaluatievaardigheden. Dit ondersteunt cliënten in hun herstelproces ...Lees meer over dit artikel
- Nuttige inzichten in de categorie partnergeweld! dinsdag januari 23rd, 2024Annemie, een orthopedagoge en ervaringsdeskundige, biedt inzichten over partnergeweld vanuit haar unieke ervaring en professionaliteit. Ze richt zich op zelfzorg, verbinding, en traumaherstel, en deelt belangrijke praktische tips voor slachtoffers ...Lees meer over dit artikel
- Ondersteunende communicatie in de begeleiding van kwetsbare mensen. woensdag september 04th, 2019De begeleidingsstijl van professionals voor maatschappelijk kwetsbare mensen is cruciaal en vereist een goede houding en communicatie. De theorie van presentie biedt inzicht in hoe relaties centraal staan in de ...Lees meer over dit artikel
- Ontdek het gelaat van de ander: begeleiding vanuit oprechte nabijheid zondag december 10th, 2023De schrijver, een anti-armoedeconsulent voor de VDAB, pleit voor een mensgerichte benadering van armoede en pleit voor dialoog en wederzijds respect. Op basis van de leringen van Emmanuel Levinas benadrukken ...Lees meer over dit artikel
Veelgestelde vragen (FAQ) – De kracht van presentie
Wat wordt bedoeld met presentie in zorg- en hulpverlening?
Presentie verwijst naar een mensgerichte benadering binnen zorg en hulpverlening waarbij de relatie centraal staat. Met andere woorden: het gaat niet in de eerste plaats om oplossingen. Het gaat om interventies of protocollen, maar ook om het oprecht aanwezig zijn bij de ander. Daarbij sluit de hulpverlener aan bij het unieke levensverhaal, de leefwereld en de noden van de persoon zelf. Juist daardoor ontstaat er ruimte voor vertrouwen, erkenning en herstel.
Waarom is presentie zo belangrijk bij traumaherstel?
Traumaherstel vraagt in de eerste plaats veiligheid. Daarom is presentie essentieel. Door werkelijk aanwezig te zijn – zonder oordeel, haast of verborgen agenda – ervaart de ander erkenning en bestaansrecht. Bovendien helpt presentie het zenuwstelsel tot rust te komen, wat een noodzakelijke voorwaarde is voor herstel. Daardoor kan iemand stap voor stap opnieuw verbinding maken met zichzelf en met anderen.
Hoe verschilt presentie van klassieke hulpverlening?
In tegenstelling tot klassieke hulpverlening vertrekt presentie niet vanuit vooraf vastgelegde doelen of behandelplannen. Integendeel, de richting ontstaat gaandeweg in de relatie. De hulpverlener volgt het tempo van de ander en stemt voortdurend af. Daardoor voelt de hulpzoekende zich niet gereduceerd tot een probleem, maar gezien als mens met een eigen verhaal en waardigheid.
Wat is de rol van verbinding binnen de presentiebenadering?
Verbinding vormt het fundament van presentie. Zonder echte verbinding is er immers geen betekenisvolle hulp mogelijk. Door aandachtig te luisteren en open te staan, bouw je een relatie. Zo voelt de ander zich veilig genoeg om zichzelf te tonen. Juist die verbinding maakt groei, zelfzorg en traumaherstel mogelijk.
Kan presentie ook toegepast worden buiten professionele contexten?
Zeker. Presentie is niet uitsluitend voorbehouden aan zorgprofessionals. Ook vrijwilligers, mantelzorgers, ouders, partners en vrienden kunnen deze houding aannemen. In het dagelijks leven betekent dit: echt luisteren, tijd maken en aanwezig blijven, ook wanneer er geen directe oplossing is. Daardoor kan presentie ook in gezinnen, buurten en gemeenschappen helend werken.
Wat betekent ‘aansluiten bij het bestaande’ binnen presentie?
Aansluiten bij het bestaande betekent dat je vertrekt vanuit de realiteit zoals de ander die beleeft. Met andere woorden: je probeert niets te corrigeren, te minimaliseren of te herinterpreteren. Het verhaal van de ander mag er volledig zijn. Juist door deze erkenning ontstaat er ruimte voor verandering en groei, zonder dat de ander zich hoeft te verdedigen.
Hoe helpt perspectiefwisseling bij presentie?
Perspectiefwisseling houdt in dat je bewust probeert de wereld te zien door de ogen van de ander. Daardoor vergroot je je begrip van hun keuzes, emoties en gedrag. Bovendien voorkomt dit snelle oordelen. In de context van traumaherstel is dit cruciaal, omdat het de schaamte en zelfverwijt bij de hulpzoekende vermindert.
Wat wordt bedoeld met ‘zich aanbieden’ in de presentiebenadering?
Zich aanbieden betekent dat je je eigen mogelijkheden en vaardigheden ten dienste stelt van de ander. Je doet dit zonder ze op te dringen. Denk bijvoorbeeld aan taal geven aan gevoelens, informatie delen of praktische steun bieden. Tegelijkertijd blijf je beschikbaar als mens. Je doet dit door te luisteren en aanwezig te zijn. Je blijft trouw, ook wanneer het moeilijk wordt.
Waarom zijn geduld en tijd zo belangrijk binnen presentie?
Presentie veronderstelt dat je het tempo van de ander respecteert. Daarom laat je je niet leiden door deadlines of prestatiedruk, maar door wat zich aandient in de relatie. Geduld en tijd creëren veiligheid. Juist die veiligheid maakt het mogelijk dat kwetsbare thema’s, zoals trauma, verlies en schaamte, voorzichtig gedeeld kunnen worden.
Wat betekent ‘trouwe toeleg’ in de praktijk?
Trouwe toeleg verwijst naar betrouwbare en blijvende betrokkenheid. Met andere woorden: je blijft aanwezig, ook wanneer het herstel traag verloopt of wanneer het moeilijk wordt. Deze trouw biedt hoop, vooral voor mensen die eerder verlaten, genegeerd of afgewezen werden. Daardoor ervaren zij dat ze er mogen zijn, ongeacht hun situatie.
Hoe draagt presentie bij aan zelfzorg voor hulpverleners?
Hoewel presentie gericht is op de ander, ondersteunt het paradoxaal genoeg ook de zelfzorg van hulpverleners. Door te werken vanuit afstemming in plaats van controle vermindert emotionele uitputting. Bovendien bevordert presentie betekenisvol werk, wat beschermt tegen burn-out en compassiemoeheid.
Is presentie wetenschappelijk onderbouwd?
Ja. De presentiebenadering is geworteld in wetenschappelijk onderzoek en beroepsethiek binnen de zorg. Diverse Nederlandstalige studies tonen aan dat presentie bijdraagt aan betere zorgkwaliteit, meer cliënttevredenheid en diepgaander traumaherstel. Daarnaast wordt presentie erkend als een ethisch kompas binnen hulpverlenende beroepen.
Hoe kan ik presentie concreet toepassen in mijn dagelijks leven?
Je kunt presentie oefenen door bewust te vertragen, je oordeel uit te stellen en werkelijk te luisteren. Bovendien helpt het om nieuwsgierig te zijn naar het verhaal van de ander, zonder het meteen te willen oplossen. Door eenvoudigweg aanwezig te blijven, geef je vaak al meer steun dan je denkt.
Alles op onze blog is voor Zelfzorg en solidariteit, vaardigheids- en reflectiepraktijk, groei en bewustwording met psycho-educatieve informatie over individu en samenleving.
Op geen enkele manier is dit een aanzet tot haat of geweld, discriminatie of racisme.
✨ Jouw volgende stap naar heling begint hier
Voel je dat dit artikel je raakte? Dat het iets in beweging zette? Laat dat moment niet verloren gaan.
Sluit je aan bij onze online community – een warme, veilige plek waar gelijkgestemden elkaar begrijpen en ondersteunen.
👉 Doe een groeitaak die bij dit artikel hoort. Kleine stappen, grote transformaties.
Laat een reactie achter. Jouw stem kan iemand anders precies de herkenning geven die ze vandaag nodig heeft.
👉 Deel dit artikel met een vriend(in) die worstelt of twijfelt. Soms is één doorstuuractie het verschil tussen vastzitten en vooruitkomen.
🌿 Samen bouwen we aan herstel, kracht en emotionele vrijheid. Steun ons zonder extra kosten door aankopen bij bol. klik op onderstaande afbeelding.
Steun ons zonder extra kost door uw aankopen bij :
https://www.steunfondsvooroekraine.be/donatiepagina
Liefs Annemie