De verbijsterende opgang van Donald Trump biedt een hint. Het toont de manieren waarop het autoritarisme de Amerikaanse politiek zou kunnen hervormen. Het autoritarisme zou ook de Europese politiek en het Europese autoritair kiespubliek kunnen hervormen.

Deze presentatie bevat afbeeldingen die werden gebruikt onder een Creatieve Commons-licentie.

De mislukte pogingen van de partij om Trump te stoppen hebben onthuld dat hij gewoon een bijzonder telegenische manifestatie is. Er is een kloof binnen de partij die veel dieper en complexer is dan iemand zich realiseerde.

Het probleem is het bestaan van het autoritair kiespubliek ook hier in de landen van Europa. Politici spelen hier meer en meer op in om hun macht te verhogen.

Politicologen ontdekken wat het mechanisme is waardoor Donald Trump zo’n aanhang heeft in Amerika.

Wat ze gevonden hebben heeft gevolgen die veel verder gaan dan 2016 en Amerika.

En misschien is dit een fenomeen dat zich verder uitstrekt dan Amerika. Het doet zich misschien ook in andere landen voor.

Het is een fenomeen dat niet zomaar weg te blazen is door de ex –  president van Amerika: Obama.

Populistische leiders komen naar voren. Ze maken handig gebruik van de commerciële televisie. Dit is een wereldwijd fenomeen. Ze noemen het autoritarisme vanwege het bereiken van een autoritair kiespubliek. Niet onmiddellijk leuke naam maar een beter is niet te vinden.

Ook het medialandschap in België is compleet onderworpen aan de kijkcijfers. Maar is het ook onderhevig aan dit fenomeen van autoritarisme? Voer voor politicologen en mediaspecialisten. Nu als dit fenomeen al 10-tallen jaren bestudeerd is, zou het me sterk verwonderen mocht dat geen algemene trend zijn.

cover boek Trump Anatomy of a monstrosity

Volgens René Girards algemene antropologie is geweld immers permanent aanwezig in de maatschappij.

Daarom dat media meer en meer infotainment wordt. Boodschappen duren maximaal 90 seconden. Ze moeten allemaal in blokken worden geplaatst. Tussen de blokken zijn er onderbrekingen voor aangename beelden of minder aangename reclame.

Leiders geschikt voor de politieke marketing leren te praten op een manier die stijl en inhoud combineert. Deze manier houdt het brede publiek geboeid. De media kan dit commercieel uitbuiten om zo veel mogelijk kijkcijfers en reclame-inkomsten te genereren.

Hoe konden echter deze populistische partijen en figuren zo snel uit de grond rijzen?

Niet alleen omdat ze media training kregen van bepaalde journalisten. Of omdat ze zelf als journalist overstapten naar de politiek. Maar, omdat er bij het kiespubliek een grote niche aanwezig is. Politicologen en dataspecialisten hebben deze nu pas ontdekt. Dit blijkt uit een grootscheeps onderzoek van politicologen uit Amerika.

Waarom ondersteunen de Republikeinse kiezers extreemrechtse, oranje getinte populistische politici? Deze politici hebben geen echte politieke ervaring. Ze streven naar zeer ongewone en vaak bizarre standpunten.

Gelijkaardig kunt u zich de vraag stellen waarom vormde C.CD&V. Vooral Leterme sloot toen een kartel met N-VA. Daardoor maakte hij N-VA groot ondanks waarschuwingen van sommige politieke kanonnen.

Misschien, omdat Leterme als leider niet op kon tegen een groter communicatie talent.

Maar ook, omdat CD&V een ander kiespubliek aansprak dan N-VA. Politicologen hebben het doelpubliek ontdekt uit miljoenen data. Dit kiespubliek werd ooit aangesproken door Hitler en Mussolini.

Al meer dan 60 jaar onderzoeken mensen hoe het mogelijk was. Hoe kon de Duitse bevolking massaal deelnemen aan de plannen van Hitler?

Nu blijkt dit nieuwe onderzoek daar een bijkomend inzicht aan te geven. 

Velen vergelijken de stijl van Trump met Hitler, en zien daarin een Amerikaanse variant van het fascisme. Natuurlijk doordat Trump zelf beschikt over miljarden kan hij zich onafhankelijker opstellen, of die indruk wekken.

Maar dergelijke figuren kunnen pas succes hebben. Ze moeten handig inspelen op de nieuwe technologieën. Ze moeten hier ook gebruik van weten te maken. De Amerikaanse media heeft in het afgelopen jaar geprobeerd dit mysterie te achterhalen.

Hoe is Donald Trump, schijnbaar uit het niets, ineens zo populair geworden?

Hoe werd Filip De Winter, Bart De Wever opeens zo populair? Blijkbaar ligt dat niet alleen aan de situatie in België.

Maar België is steeds een land geweest dat voor marketing specialisten een belangrijke test is. Wat in België kan, kan in andere landen ook lukken, is steeds een gezegde geweest onder marketing specialisten.

Misschien heeft Trump die boodschap opgepikt. Hij lijkt zeer geïnteresseerd in België. Hij wil het als voorbeeld gebruiken hoe het niet moet.

Wat Trumps opkomst nog meer als een vraagstuk stelt, is dat zijn steun uit alle demografische lijnen lijkt te komen. Dit betreft opleiding, inkomen, leeftijd en zelfs religiositeit. Deze lijnen meestal kandidaten afbakenen.

Ditzelfde fenomeen van steun uit alle demografische lijnen deed zich voor bij de partij van Bart De Wever. Toen ook zij in 2011 in alle programma’s aanwezig was, behaalde de partij schijnbaar uit het niets een overwinning.

Inspelen op onzekerheid, angst, geweld, de commerciële media en een autoritair kiespubliek.

Negatieve boodschappen verkopen steeds goed in het Belgisch medialandschap. Dus als je succesvol wilt worden dien je je boodschap op die manier te verkopen.

En de stijl van De Wever is toch ook ietwat Trumpt.

Ook een andere overeenkomst is dat De Wever graag vertoeft in de ondernemingskringen. Hij wakkert het nationalisme aan. Gelukkig zijn er gradatieverschillen. Als mei ’68 een beweging was tegen het autoritarisme dan blijkt De Wever echter daar zeer sterk anti- mei ’68.

Er zijn daar wat gelijkenissen en verschillen. De voornaamste reden dat De Wever zo snel naar voor kan komen, ligt waarschijnlijk bij het autoritaire kiespubliek.

Hij stelde zichzelf voor als een tegenstander van Filip De Winter. En hij wist een groot deel van het kiespubliek van Vlaams Belang af te snoepen door o.a. sterk aan te leunen op de economische politiek van Voka.

Natuurlijk, als er een politieker een campagne voert, heb je zo’n effect. Dit komt vooral voor wanneer de politieker bovendien een goede communicator is. Stevaert en Tindemans waren ook zulke voorbeelden.

Net zoals je dankzij een Zuckerberg die een groot marketing talent is een Facebook krijgt.

Zou De Wever meer dan Bourgeois het mediatalent zijn?

Zo ook slagen er een klein aantal talentrijke recruiters er in om terroristen aan te trekken in Brussel.

En zo heb je ook in Nederland het Wilders effect?

Communicatie, talent en het gebruik van de nieuwe technologieën zijn vaardigheden. Je kunt ze zowel ten goede als ten kwade gebruiken.

Maar uiteindelijk dien je een boodschap te sturen naar een bepaalde groep. Politici als De Wever en Francken. Ook De Winter en Tom Van Grieken spreken het autoritair kiespubliek doelgericht aan. Ze gebruiken simpele boodschappen hiervoor.

Maar toch kan dat maar als dat autoritair doelpubliek aanwezig is om het ten kwade te gebruiken. De stijl van Obama is ook anders en niet gericht op dat autoritair kiespubliek.

Enkele lange termijn fenomenen bestaan. Ze komen telkens tot bloei als nieuwe marketing technologieën zich aanbieden. Voorbeelden hiervan zijn de nieuwe sociale media.

Dan bleek nog dat Cambridge gebruikmaakte van psychometrisch en illegaal verkregen gegevens van sociale media.

Deze lange termijn fenomenen komen vooral naar boven in een periode van sociale onzekerheid. Ze worden zichtbaar bij samenleven met andere culturen en tijdens terroristische aanslagen.

info groepsnarcisme

Andere culturen, vreemdelingen en vluchtelingen zijn bij uitstek het slachtoffer van het zondebokmechanisme.

En terroristische aanslagen doen de solidariteit verminderen met gemarginaliseerden, en de vluchtelingen zijn een kwetsbare groep. Er is een soort emotionele solidariteit die zich richt tegen de vijand. Zullen we in staat zijn om onze vijanden te vergeven?

Medeleven met de slachtoffers, verdriet en van slag zijn enz. helpt bij de genezing van de wonden, maar kunnen de bron van de spanningen in de wereld niet wegnemen.

Een houding van liefde en een positieve attitude in plaats van haat zijn essentieel. Ze helpen om oplossingen te vinden. Dit vermindert de angst bij het autoritair kiespubliek. Zo krijgen autoritaire leiders geen kans.

En de oplossingen zijn een mix van maatregelen op alle domeinen van de maatschappij.

Vooreerst is de erkenning van het zondebokmechanisme volgens de algemene antropologie van René Girard van groot belang. Ook de gevolgen van een louter commercieel landschap zijn belangrijk. Dit landschap is een gemakkelijk forum voor populisten. Verder is data-analyse van dit autoritair kiespubliek cruciaal.

info autoritarisme USA

Als je echter meer wenst te weten over “doelpubliek” dan is dit artikel voor je.

De meeste Republikeinse kandidaten putten sterke steun uit één segment van de partij basis. Dit kan bijvoorbeeld Zuid-Evangelicals zijn. Het kan ook de gematigde kustgebieden omvatten.

Trump deed het echter verrassend goed ook aan de Golf kust van Florida. Bovendien was het voor hem ook een succes in de staat New York. Hij had een doorslaande overwinning in de voorverkiezingen van Nevada.

Muren in plaats van bruggen.

Dat de boodschap van Trump een allesbehalve christelijke boodschap is mag blijken uit wat Paus Franciscus daarover zegt. Paus Franciscus heeft echter steeds een verzoenende toon. Hij verkondigt een boodschap van barmhartigheid.

Maar Trump wil helaas alleen om muren bouwen in plaats van bruggen.  Muren hebben nog nooit oplossingen geboden op lange termijn.

Kijk naar de Berlijnse Muur. Maar er zijn zeker in Amerika veel christenen met dergelijke meningen, maar ook bij andere godsdiensten.

Het lijkt een symbolische oplossing voor een probleem, hoe een land te beschermen?

Precies zo’n eenvoudige boodschap zoals “we zullen een muur bouwen”. Als je zo’n simpele boodschap steeds weer herhaalt komt dat sterk over. Dat doet een autoritair kiespubliek zich ontspannen van haar angst. Zo’n simpele boodschap klinkt voor hen aangenaam.

Een autoritair kiespubliek dat uit het niets komt?

Het heeft me sterk verwonderd. Een burgemeester van Brugge en een gouverneur doen straffe uitspraken over vluchtelingen. Ze kunnen zo gemakkelijk zoveel politieagenten klaarzetten. Ondertussen blijken er te weinig politieagenten in Brussel aanwezig te zijn. Daar worden de aanslagen voorbereid.

Dat ook socialist Hollande op dergelijke manier het probleem in Calais liet verzieken. Daarna grijpt hij drastisch in. Hij bemoeilijkt zelfs humanitaire hulp. Ook dat heeft me wakker geschud. Francken gaat echter nog verder. Hij weigert de inschrijvingen te doen.

Hij laat mensen uren in de kou staan. Gezinnen sluit hij op. En wie weet welke smerigheid komt er nog naar boven. Zoals het afnemen van hun weinige bezittingen.

Vooreerst met nog meer vluchtelingen neemt de onzekerheid toe. Maar onzekerheid neemt niet toe als je ingaat tegen de boodschappen van haat. Solidariteit bemoedigt.

Deze regering blijkt het woord solidariteit echter niet in haar regeerprogramma te hebben. Maar ook de burgemeester van Brugge stelt de commerciële belangen boven de humanitaire solidariteit.

Als miljoenen op de vlucht zijn voor oorlog en geweld, vindt hij niet dat wij allen moeten bijdragen. Hij denkt niet dat we een menswaardige opvang moeten bieden.

We zijn blijkbaar vergeten dat we WO I en WO II overleefd hebben dankzij de humanitaire hulp van onze buurlanden.

Toch kan ik me niet ontdoen van de indruk dat ze gebruikmaken van dit autoritair kiespubliek. De roep naar weerwraak van Hollande is daar een goed voorbeeld van.

Of het inderdaad zo is dat Pediga steun krijgt van Poetin om Europa te destabiliseren weet ik niet. Wat wel waar is dat Filip De Winter veel naar Oost-Europa reist. Wel dus van de anti-Europese partij Vlaams Belang. Wat ook waar was dat Trump een plan had voor een building in Moskou.

Pediga is duidelijk een organisatie die inspeelt op een autoritair kiespubliek, waar ook Trump van gebruikmaakt.

Ongewone ideeën van een zogenaamde democratische partij.

Misschien is het vreemdste van alles dat het niet alleen om Trump ging. Bovendien waren er zijn aanhangers die leken uit het niets te zijn gekomen. Ze verschenen plotseling in grote aantallen. Hun ideeën waren veel extremer. Geen enkele andere opvatting was tot nu toe tot een dergelijke populariteit gestegen in de recente geschiedenis.

In South Carolina blijkt uit een CBS News exit poll dat 75 procent van de Republikeinse kiezers het idee ondersteunt. Ze willen moslims in de Verenigde Staten verbieden.

Een autoritair kiespubliek voor de status quo en tegen alles wat afwijkt van de norm en tegen diversiteit.

Een PPP-opiniepeiling bleek dat een derde van de Trump kiezers het verbod steunen op homo’s en lesbiennes in Amerika. Twintig procent zei dat Lincoln de slaven niet had mogen bevrijden.

Mattheus McWilliams zag dat zijn promotieonderzoek het antwoord was op niet één, maar op alle drie van deze mysteries. Hij was in de afgelopen jaren een promovendus aan de Universiteit van Massachusetts Amherst genaamd.

Een verlangen naar orde en een angst voor buitenstaanders.

McWilliams bestudeert autoritarisme. Hij kijkt niet naar de werkelijke dictators. Hij onderzoekt een psychologisch profiel van de individuele kiezers. Dit profiel wordt gekenmerkt door een verlangen naar orde en een angst voor buitenstaanders.

Mensen die hoog scoren in autoritarisme zoeken sterke leiders als ze zich bedreigd voelen. Deze leiders beloven harde maatregelen te nemen. Zo proberen ze hen te beschermen tegen buitenstaanders en de veranderingen die ze vrezen te voorkomen.

Dus McWilliams vroeg zich natuurlijk af of autoritarisme zou kunnen correleren met de ondersteuning voor Trump.

Hij ondervraagde een grote steekproef van kiezers. Hij ging op zoek naar correlaties tussen de steun voor Trump en de standpunten die aansluiten bij autoritarisme.

Wat hij ontdekte was verbazingwekkend: Niet alleen correleert autoritarisme. Het leek te ondersteunen dat deze correlatie voor Trump betrouwbaarder is dan bijna elke andere voorspellende indicator. Later werd dezelfde poll herhaald in South Carolina, kort voor de primair daar. Hij vond dezelfde resultaten, die zijn gepubliceerd in Vox: Zoals blijkt, McWilliams was niet de enige die dit besef had.

De voorspelling van Trump resultaten.

Toen gebeurde iets speciaal op een mijl afstand, in een kantoor aan de Vanderbilt University.  Een professor met de naam Marc Hetherington had zijn eigen aha ogenblik.

Hij besefte dat hij en een collega-politicoloog, iets hadden ontdekt wat zou blijken veel belangrijker te zijn. Dat was op de Universiteit van North Carolina Jonathan Weiler. Het was belangrijker dan in wezen een stijging van Trumps resultaten in 2009 die ze toen hadden voorspeld. Dat jaar, publiceerden Hetherington en Weiler een boek over de effecten van autoritarisme op de Amerikaanse politiek.

Door een reeks van experimenten en nauwkeurige analyse van gegevens, hadden ze tot een verrassende conclusie gekomen. Een groot deel van de polarisatie in de Amerikaanse politiek was niet alleen gevoed door geld in de politiek. Ook andere vaak genoemde variabelen speelden een rol. Echter, een onopgemerkte, maar verrassend grote kiesgroep – autoritairen – was eveneens van invloed.

Een verrassend grote kiesgroep.

Hun boek concludeerde dat de GOP zich positioneerde als de partij van de traditionele waarden. Ook positioneerde het zich als de partij van de openbare orde. Hierdoor trok de GOP onbewust een kiespubliek aan. Dit publiek bleek een grote en eerder bipartisan bevolking van Amerikanen te zijn. Het omvatte zowel democraten als republikeinen met autoritaire tendensen.

Deze trend werd versneld in de afgelopen jaren door de demografische en economische veranderingen, zoals immigratie. Deze veranderingen activeren autoritaire neigingen. Daardoor zoeken veel Amerikanen naar een sterke leider die zorgt voor het behoud van een status quo. Ze voelen zich bedreigd en willen dat er orde wordt opgelegd. Ze zien de wereld als meer en meer vreemd.

Door de terroristische aanslagen wordt een trigger geactiveerd. Deze trigger veroorzaakt een roep voor harde maatregelen tegen alles wat de status quo doorbreekt.

Trump belichaamt de klassieke autoritaire leiderschapsstijl: eenvoudige, krachtig en bestraffend.

Deze Amerikanen met autoritaire visie, vonden ze, was in de GOP naar voor aan het komen en zorgde voor polarisatie.

Maar ze creëerden ook een tweedeling binnen de partij. Deze tweedeling was op de oude latente. Het was tussen de traditionele Republikeinse kiezers en deze groep. Hun standpunten waren tegelijkertijd minder orthodox en vaak extremer.

Na verloop van tijd hadden Hetherington en Weiler voorspeld dat de sortering meer en meer uitgesproken zou worden. Het was dus helemaal niet onvermijdelijk. Uiteindelijk zouden de autoritairen voldoende macht krijgen binnen de GOP om zich te laten horen.

Op een bepaald moment, leken zelfs Hetherington en Weiler zich niet de explosieve gevolgen te realiseren:

Dat hun theorie, wanneer gevolgd om zijn natuurlijke consequenties, een dreigende en dramatische transformatie van de Amerikaanse politiek voorspelde. Maar als je nu terug kijkt, lijken de gevolgen van hun onderzoek verontrustend duidelijk.

Een dramatische transformatie van de politiek: problemen aanpakken met geweld.

Autoritairen hebben veel dieper angsten dan de rest van het electoraat. Waar gevaarlijke verandering wordt waargenomen zijn de autoritairen voor het opleggen van orde. Autoritairen willen een sterke leider die die angsten met geweld zal verslaan.

Zij zouden dus streven naar een kandidaat die deze dingen beloofd.

Autoritairen hebben een angst die buitengewoon van aard is.  Ze hebben ook een verlangen om bedreigingen met geweld te bevechten. Het zijn deze twee punten die autoritairen leiden in de richting van zo’n kandidaat. Het moet een kandidaat zijn wiens temperament totaal anders was dan alles wat we zien in de Amerikaanse politiek.

Het is ook een kandidaat met een politiek waarvan het beleid veel verder ging dan de aanvaardbare normen.

Een kandidaat als Donald Trump.

Zelfs Hetherington was geschokt om te ontdekken hoe helemaal juist hun theorie was geweest. In het begin van de herfst van 2015 zien ze hoe Trump stijgt. De meeste Amerikaanse journalisten en politicologen zijn verbijsterd. Dan komen ze aanroepen bij Weiler. Journalisten vragen zich keer op keer af  “Kun je dit geloven? Kunt u dit geloven?”

Ook Hetherington en MacWilliams, en enkele andere politieke wetenschappers bestuderen het fenomeen van het autoritarisme.

Dit artikel en de daarop volgende in die categorie gaan over autoritarisme. Ze zijn geschreven voor diegenen die een beter inzicht in de theorie wensen te hebben.

Het is een theorie dat ze leken te hebben voorspeld, met zo’n angstaanjagende nauwkeurigheid. En die ook de stijging van Trump wil begrijpen. Daarnaast mag het duidelijk zijn dat veel narcistische kenmerken aan Trump worden toegedicht.

Wil je de opkomst van autoritaire politiek in de Amerikaanse politiek begrijpen? Dan moet je zeker deze artikelenreeks volgen. Bovendien ga je de gevolgen begrijpen dat dat hier heeft in Europa.

Is Trump maar het begin van iets groters?

Deze politieke wetenschappers waren op dat moment, begonnen met te worstelen met dezelfde vraag. Het is duidelijk dat er iets belangrijks gebeurt in deze Amerikaanse verkiezingen. Die verkiezingen zullen hun gevolgen hebben voor Europa. Bovendien zullen ze hun gevolgen hebben voor de politieke marketing in het algemeen. Het is een fenomeen dat zich dus kan versterken. Dat is iets wat we net beginnen met te begrijpen.

Donald Trump en zijn autoritaire politiek zou slechts de eerste kunnen zijn van vele autoritairen in de Amerikaanse politiek

En Donald Trump zal zeker ook de politieke agenda met meer geweld aantasten in Europa.

Kort na de Iowa Republikeinse caucus kwam Trump als een goede tweede uit. Vox besliste samen met de in Washington gevestigde media en het polling bedrijf Morning Consult. Zij wilden de Amerikaanse autoritairen testen langs een reeks politieke en maatschappelijke opvattingen. Ze hadden zekere hypothesen ontwikkeld na een gesprek met de leidende politieke wetenschappers van het veld.

Wat ze hebben gevonden is een fenomeen dat de opkomst van Donald Trump verklaart. Het verklaart die opkomst met opmerkelijk helderheid. Echter, dat is ook veel groter dan hem.  Het brengt nieuw licht op enkele van de grootste politieke verhalen van het afgelopen decennium.

Trump, zo blijkt, is slechts het symptoom.

De opkomst van de Amerikaanse autoritarisme transformeert de Republikeinse Partij. Het verandert de dynamiek van de nationale politiek. De gevolgen hiervan zijn ernstig. Deze gevolgen gaan waarschijnlijk veel verder dan deze verkiezing.

Schwarzenegger leest Trump de les over de nazi’s

Autoritaire politici hebben alles te maken met een gebrek aan empathie. Ze voelen zich superieur en vertonen andere narcistische kenmerken. Dit kan niet gezegd worden van de grote meerderheid van hun doelpubliek. De volgers zijn eerder emotioneel afhankelijke volgers. Daarom passen deze artikels op “narcisme.blog”.

U kunt vooral meer leren over narcisme en emotionele afhankelijkheid en hoe te veranderen op onze website. Het is mogelijk om jezelf te beïnvloeden voor het goede. Ik ben benieuwd naar uw suggesties, commentaren en vragen onderaan deze pagina.

Je kan anders Zelf werken aan je depressieve klachten.

Angst Trump in het Witte Huis.

Alles op onze blog is voor Zelfzorg en solidariteit, vaardigheids- en reflectiepraktijk, groei en bewustwording met psycho-educatieve informatie over individu en samenleving.

Op geen enkele manier is dit een aanzet tot haat of geweld, discriminatie of racisme.

€1 per maand… geef je een Oekraïens weeskind opnieuw hoop

✨ Jouw volgende stap naar heling begint hier

Voel je dat dit artikel je raakte? Dat het iets in beweging zette? Laat dat moment niet verloren gaan.

Sluit je aan bij onze online community – een warme, veilige plek waar gelijkgestemden elkaar begrijpen en ondersteunen.

👉 Doe een groeitaak die bij dit artikel hoort. Kleine stappen, grote transformaties.

Laat een reactie achter. Jouw stem kan iemand anders precies de herkenning geven die ze vandaag nodig heeft.

👉 Deel dit artikel met een vriend(in) die worstelt of twijfelt. Soms is één doorstuuractie het verschil tussen vastzitten en vooruitkomen.

🌿 Samen bouwen we aan herstel, kracht en emotionele vrijheid. Steun ons zonder extra kosten door aankopen bij bol. klik op onderstaande afbeelding.

Steun ons zonder extra kost door uw aankopen bij :

https://www.steunfondsvooroekraine.be/donatiepagina

Meer info over Johan Persyn
Meer info over Annemie Declercq

Liefs Annemie

Gebruik het contactformulier!

We zijn benieuwd naar je reactie hieronder!Reactie annuleren