Een indringende blik op de vroege levensloop van een jong kind in pleegzorg en de trauma’s die hierbij komen kijken. Dit kind groeit op tussen hoop en systeemfouten. De impact van menselijke nabijheid wordt bekeken tegenover administratieve afstand.
1. Een kwetsbare start: het prille begin van L.
1.1 Situatie bij geboorte
- Geboortedatum van L.: 9 augustus 2019
- Moeder: clean tijdens zwangerschap en gedurende twee maanden borstvoeding
- Vader: herhaaldelijk geweld, middelengebruik (alcohol, speed, cocaïne)
- Broertje van L.: gescheiden door tralies in de huiskamer om toegang tot drugs te voorkomen
Anekdote: Tijdens een huisbezoek liet de moeder ons zien hoe ze met een hekwerk een kamer in twee had gedeeld. Ze deed dit om het oudere broertje te beschermen tegen de drugsvoorraad in de kast. Het was schrijnend en symbolisch tegelijk: liefde binnen een oorlogsterrein.
1.2 Geboorte en eerste opvang
- Geboorte: alleen de moeder was aanwezig in het ziekenhuis
- Eerste dag na geboorte: Annemie kwam op bezoek
- Vanaf 3 maanden: vrijwillige opvang in de crèche
- Februari 2019: aanmelding bij voorziening; er was geen plaats
- Vanaf 5 maanden: OCJ beslist tot verplichte crèche-opvang
Voorbeeld: L. kwam vaak te laat of helemaal niet in de crèche aan. De medewerkers keken bezorgd en gaven aan dat zijn jas soms nat was, of dat hij geen luiers bij had. Toch bleef hij lachen. Dat lachje brak je hart.
2. Alarmfase rood: signalen en snelle beslissingen
2.1 Toenemende zorgen
- Half mei 2019: politie stelt drugsgebruik vast
- Vader vertelt aan begeleiding Kompas over drugsincident in de tuin
- Geen tijdige of veilige opvang geregeld
- Crèche meldt structurele afwezigheid van L.
Anekdote: De crèche belde ons bezorgd op toen L. voor de derde keer op rij zonder jas was gebracht. Het regende. Zijn voetjes waren ijskoud toen we hem oppikten.
2.2 Start van perspectiefzoekende pleegzorg
- 18 juni 2019: L. wordt geplaatst bij Annemie
- Geen volledige intake of duidelijkheid over rol, duur en afspraken
- Lokale pleegzorg voelt zich buitenspel gezet
- OCJ communiceert gebrekkig: voorwaarden en verwachtingen worden niet gedeeld
Voorbeeld: We kregen plots een telefoontje met de vraag of we L. wilden opvangen. “Slechts tijdelijk”, werd gezegd. Maar er volgde geen enkel document. Geen briefing. Alleen L., met zijn knuffel en een zak luiers.
3. Botsing met het systeem: conflict en blokkade
3.1 Reacties van de instanties
- Lokale pleegzorg oordeelt dat Annemie “te snel” heeft gehandeld
- Het pleeggezin ontvangt geen verdere begeleiding of ondersteuning
- Geen netwerkscreening, ondanks herhaalde verzoeken
Anekdote: Tijdens een teamoverleg zei een begeleider: “Jullie hebben zelf gekozen voor L. Dus jullie moeten de gevolgen dragen.” Dat voelde als een klap in het gezicht.
3.2 Bureaucratische obstakels
- Twee andere provincies weigeren Annemie als pleegouder
- Lokale pleegzorg verhindert elke herinschakeling wegens vermeend gebrek aan neutraliteit
- Pas maanden later krijgt het gezin toegang tot informatie over klachtenprocedures
Voorbeeld: Na maanden aandringen mochten we eindelijk een dossier inkijken. De helft van de pagina’s was zwartgelakt. Vertrouwen voelde op dat moment ver weg.
4. Pleegzorg in de praktijk: leven met L.
4.1 Dagelijks leven in het gezin
L. ontwikkelt zich zichtbaar positief.
Hij leert knuffelen, hechten en slapen zonder angst.
Communicatie en brabbelen nemen toe.
Geniet van natuur, dieren, buggyritjes, Bumba en muziek.
Hij groeit fysiek én emotioneel, leert spelenderwijs nieuwe woorden en uitdrukkingen.
Anekdote: Tijdens onze eerste wandeling in het bos stopte L. plots om naar een hond te zwaaien. “Waf,” zei hij. Zijn eerste dierengeluid. Daarna klom hij in mijn armen en viel in slaap. Dat moment voelde als een erkenning: hij voelde zich veilig.
4.2 Verbondenheid door routine en rituelen
Samen televisie kijken, avondliedjes, wandelingen.
Symbolenkalender helpt hem de tijd te begrijpen.
Structuur biedt veiligheid en voorspelbaarheid.
Hij wist na enkele weken precies wat het bedtijdritueel was. Eerst tandjes poetsen. Daarna kwam een liedje. Tot slot eindigde het ritueel met de knuffelbeer in zijn armen.
Voorbeeld: Elke ochtend wees L. naar de kalender en zei “buggy” als symbool voor uitstap. Als het symbool er niet hing, was hij verdrietig. Die pictogrammen gaven hem houvast in een onzekere wereld.
5. Verblijf in voorziening en coronacrisis
5.1 Lockdown begint met breuk
18 maart 2020: L. geplaatst in voorziening met broertjes.
Enkel videobellen toegestaan: max 20 min/week.
De overgang kwam zonder voorbereiding, wat voor L. voelde alsof hij werd achtergelaten
Anekdote: L. rende bij elk videogesprek direct naar het beeldscherm en riep “omi!” terwijl hij zijn witte knuffelbeer omhoog hield. Als we ons slaapliedje zongen, begon hij te wiegen. Daarna was het steevast huilen. Elke keer.
5.2 Verlies van nabijheid
L. had geen vaste verzorger in de voorziening.
Personeel wisselde regelmatig, er was weinig tijd voor persoonlijke aandacht.
Hij begon op zijn vingers te sabbelen en trok vaker aan zijn oren.
Voorbeeld: S., een begeleidster, meldde ons dat L. na elk videogesprek twintig minuten ontroostbaar was. Hij kroop dan weg in een hoekje met zijn beer en wiegde heen en weer.
6. Geleidelijke hervatting en kleine hoop
6.1 Ontwikkeling herneemt
Potjestraining start.
Woordenschat breidt uit.
Zandbak wordt favoriete plek.
Hij begint simpele zinnetjes te vormen: “beer slapen”, “ik fiets”.
Nieuwe uitjes brengen hem vreugde: kinderboerderij, boswandelingen, dansen op muziek.
Anekdote: Tijdens een warme zomerdag goot L. water over zichzelf met een gieter en zei “nat!”. Hij schaterde van het lachen en bleef “nat” herhalen. Die dag was hij gewoon peuter, niet pleegkind.
6.2 Symbolische momenten van herstel
Eerste keer dat hij een bloem plukte en spontaan gaf.
Hij begon te zwaaien naar voorbijgangers en imiteerde vogels.
Voorbeeld: Op een dag trok hij mijn hand naar het raam, wees naar de lucht en zei: “mama vogel”. Ik wist niet wat hij bedoelde, maar hij herhaalde het met een glimlach. Misschien een vluchtige associatie van vrijheid.
7. Laatste fase: afscheid zonder kader
7.2 Verwarring en pijn
Videogesprek met nieuwe pleegouders en begeleider.
Hij herkende de stemmen niet en zocht mijn gezicht op het scherm.
Voorbeeld: We moesten L. overhandigen aan de nieuwe pleegouders door hem letterlijk bij het handje te houden en hem aan hen te geven. Hij keek verward, trok zich los, en huilde. Hij snapte niet waarom we hem loslieten.
7.3 Gedeelde geschiedenis zonder overlevering
Er werd geen overdrachtsdocument opgesteld.
Zijn nieuwe pleegouders kregen enkel een korte mail.
Zijn slaaprituelen, favoriete speelgoed, taalgebruik werden niet gedeeld.
Anekdote: Hij noemde een appel altijd “balla” – zijn manier van zeggen. Niemand wist dat in zijn nieuwe gezin. Ik vroeg me af: zou hij nog “balla” zeggen, en wie begrijpt hem dan?
Dit verhaal is niet alleen dat van L., maar van vele kinderen die worstelen met onzichtbare breuken.
Het roept op tot een pleegzorg die luistert, leert en liefheeft met consistentie. Een systeem dat niet alleen administratief werkt, maar ook emotioneel begrijpt. Want achter elk dossier zit een kind. En achter elk kind een wereld van betekenis.
Verkenning van L’s Verhaal: 5 Reflectieve Vragen
- Wat zijn volgens jou de belangrijkste factoren die bijdragen aan de ontwikkeling van kinderen in pleegzorg?
- Hoe denkt u dat administratieve afstand de emotionele banden tussen pleegkinderen en hun verzorgers beïnvloedt?
- Welke rol spelen kleine, alledaagse momenten in het herstelproces van kinderen zoals L.?
- Hoe kun je in jouw omgeving bijdragen aan een betere ondersteuning van kinderen in een pleegzorgsituatie?
- Wat vind je van de manier waarop de overdracht tussen pleegouders in de tekst is beschreven? Wat zou jij anders doen?
Alles op onze blog is voor Zelfzorg en solidariteit, vaardigheids- en reflectiepraktijk, groei en bewustwording met psycho-educatieve informatie over individu en samenleving.
Op geen enkele manier is dit een aanzet tot haat of geweld, discriminatie of racisme.
✨ Jouw volgende stap naar heling begint hier
Voel je dat dit artikel je raakte? Dat het iets in beweging zette? Laat dat moment niet verloren gaan.
Sluit je aan bij onze online community – een warme, veilige plek waar gelijkgestemden elkaar begrijpen en ondersteunen.
👉 Doe een groeitaak die bij dit artikel hoort. Kleine stappen, grote transformaties.
Laat een reactie achter. Jouw stem kan iemand anders precies de herkenning geven die ze vandaag nodig heeft.
👉 Deel dit artikel met een vriend(in) die worstelt of twijfelt. Soms is één doorstuuractie het verschil tussen vastzitten en vooruitkomen.
🌿 Samen bouwen we aan herstel, kracht en emotionele vrijheid. Steun ons zonder extra kosten door aankopen bij bol. klik op onderstaande afbeelding.
Steun ons zonder extra kost door uw aankopen bij :
https://www.steunfondsvooroekraine.be/donatiepagina
Liefs Annemie