Wanneer we het over triggers hebben, weten we vaak precies waar we het over hebben. Die gebeurtenissen waar we opeens overrompeld worden en zonder dat we het door hebben opeens, vaak zelfs extreem, reageren.
Door kwaad te worden en ons af te reageren. Door weg te willen en als het kan ook zo snel mogelijk ervandoor te gaan. Of door te bevriezen en dicht te klappen.
Vaak kunnen we ook nog wel één of twee van die triggers bij onszelf benoemen.
Dat triggers ook een tegenhanger hebben, zijn we niet zo bekend mee.
De glimmer, die ons juist het gevoel van rust en veiligheid geeft.
Wat glimmers zijn, hoe jij je glimmers ontdekt en hoe jij ze in jouw leven kunt gebruiken, ontdek je hier.
Als er iets in jouw leven gebeurt dat veel van je vraagt, ziet je zenuwstelsel dit als gevaar. Dit gebeurt vooral wanneer je alles wat er op je afkomt, als overweldigend ervaart.
Wanneer je te maken krijgt met een trigger, kan deze sensatie van gevaar intens en direct zijn. Opeens is het er. Je lichaam verstart en je staat voor je gevoel met je mond vol tanden. Je mind is even helemaal leeg.
Vervolgens kom je opeens in actie. Je gaat de confrontatie aan door van je af te bijten. Je verdedigt jezelf. Of je gaat de confrontatie uit de weg door zo snel mogelijk weg te gaan.
Als je bevriest, en als je je daaruit los weet te maken, ga je vechten of vluchten.
Dit gaat zo snel dat je zelf niet eens doorhebt wat er allemaal gebeurt. Voor omstanders voelt zo’n reactie vaak overdreven aan.
Dat ons lichaam zo reageert, is heel normaal. Het is ons zelfbeschermingsmechanisme wat in actie komt op het moment dat we gevaar signaleren.
In het geval van echt gevaar is deze reactie onmisbaar. Helaas speelt veel van het gevaar dat we dagelijks in ons leven tegenkomen zich af in ons brein. Onze gedachten zorgen ervoor dat het niet een echt gevaar is.
Vechten, vluchten en bevriezen zijn normale reacties op gevaar. Deze reacties zijn een onderdeel van ons zenuwstelsel. Ze zijn beschreven door Stephen Porges in de polyvagaal theorie. Hierin staat dat ons autonome zenuwstelsel bestaat uit een sympathisch zenuwstelsel. Het omvat ook een parasympathisch zenuwstelsel, het deel van ons zenuwstelsel waar we geen directe controle over hebben.
Het sympathische deel zorgt ervoor dat we in actie komen. Het parasympathische deel dat we tot rust komen. Wanneer alles goed gaat, zijn deze twee in balans.
Bij gevaar, wat jouw zenuwstelsel waarneemt bij een trigger, reageert je lichaam eerst. Het stuurt je naar het dorsale deel van het parasympatische zenuwstelsel.
Alles komt tot stilstand.
Je adem stokt.
Het voelt alsof je hart even stilstaat.
En je mind is blank, alsof je even een black-out hebt.
Naar buiten toe klap je helemaal dicht.
Niets lukt je meer.
En het kan zelfs zijn dat je je klein en onzichtbaar probeert te maken.
Als je bekend bent met de term vechten, vluchten, bevriezen, dan is dit bevriezen.
Na deze bevriesstand komen de meeste van ons terecht in vechten of vluchten. Ons zenuwstelsel wordt weer geactiveerd en we komen terecht in het sympathische deel.
Je hartslag versnelt.
De ademhaling wordt kort en oppervlakkig.
Je bent hyperalert en er schiet van alles door je brein.
En afhankelijk van wat normaal jouw strategie is om jezelf in veiligheid te brengen, bijt je van je af. Of je gaat ervandoor. Zoals al gezegd is deze reactie onmisbaar bij echt gevaar, maar deze reactie treedt ook op als we alleen al, vaak onbewust, denken dat er gevaar is.
Veel van ons zitten bijna continu in deze bevries-, vecht- of vluchtstand wat voor niemand gezond is. Je wilt dan ook dat jouw zenuwstelsel zich zo snel mogelijk weer veilig voelt. Dit is waar je glimmers voor in kunt zetten.
Wat zijn glimmers?
Een glimmer is de tegenhanger van een trigger. Het begrip glimmer werd geïntroduceerd door Deb Dana in haar boek ‘The Polyvagal Theory in Therapy’ (2018)
Een trigger is een associatie. Jouw brein maakt een associatie. Het koppelt een pijnlijke of traumatische ervaring uit het verleden aan iets dat nu gebeurt. Glimmers zijn juist een associatie tussen iets wat je goed laat voelen en wat je op dat moment ervaart.
Bij een trigger ervaar je gevaar.
Bij een glimmer ervaar je veiligheid.
Een trigger zorgt voor spanning en opgejaagdheid.
Glimmers voor ontspanning en rust.
Een glimmer hoeft niet iets groots te zijn.
In tegendeel zelf. Het zijn meestal die hele kleine ervaringen, waardoor je opeens een rustige energie in jezelf voelt. Waar je even die ervaring hebt dat alles goed is en je voelt dat je tot rust komt.
Op dat moment wordt het ventrale deel van je zenuwstelsel geactiveerd. Deel van de parasympaticus, oftewel rust.
Je ademhaling verdiept en komt tot rust.
Jouw hartslag vertraagt.
Je lichaam ontspant, ook al is het maar een beetje.
En je kunt weer helder nadenken.
Voorbeelden van glimmers
Wat voor jou een glimmer is, is hoogstpersoonlijk. Wat de één dat gevoel van rust en veiligheid geeft, hoeft dat voor een ander helemaal niet te doen. Net als een trigger is een herinnering aan een pijnlijke of traumatische ervaring uit het verleden. Daarentegen roept een glimmer herinneringen op aan iets wat ons juist veilig liet voelen. En onze ervaringen daarmee verschillen natuurlijk sterk van elkaar.
Voorbeelden van glimmers kunnen zijn die zorgen voor herstellen van triggers:
De natuur om je heen
Turen naar de sterrenhemel
Een schitterend wolkendek zien
De spontane glimlach van iemand die je tegenkomt op straat
De kat of hond die op je schoot komt liggen
Je favoriete nummer op de radio of Spotify
Golven die op het strand slaan
Die heerlijke kop koffie, thee of natuurlijk iets anders
De zon op je huid
De stem van je moeder
Een knuffel van je geliefde
Vaak zijn het directe sensaties die je in de wereld om je heen waarneemt. Dingen die je ziet, hoort, voelt, ruikt of proeft of de herinnering hieraan. Ik ervaar bijvoorbeeld momenten van een glimmer als ik aan het wandelen ben in een bos. Ik voel dit ook als ik de golven op het strand hoor slaan. Het gebeurt ook als ik de zon op mijn huid kan voelen.
Ook de smaak en geur van een verse kop koffie en een versgebakken taart of cake doen dit met me. En eentje die ik al van kinds af aan geweldig vindt, zijn onze schitterende wolkenpartijen.
Herken jij hier al glimmers in voor jezelf?
Glimmers geven een intens gevoel van rust en blijdschap
Glimmer zijn prettig en nuttig voor iedereen.
Wie wil zich nu niet (even) rustig en veilig voelen. Zeker in de vaak gejaagde samenleving waarin we vandaag de dag leven. Met zijn allen zitten we vaak veel te veel en veel te lang in het sympathische deel van ons zenuwstelsel. We staan altijd aan. Ook als er geen triggers zijn.
Maar wanneer je je extra opgejaagd voelt, kan een glimmer je helpen. Triggers in je leven kunnen ook door een glimmer verminderd worden. Een glimmer brengt je namelijk terug naar het parasympathische deel van je zenuwstelsel, waar we kunnen rusten en ontspannen.
Het deel waar we even uit die actie- of zelfbeschermingsstand komen. Waar we niet hoeven te bevriezen, te vechten of te vluchten.
Een glimmer zorgt ervoor dat je je weer veilig voelt. Hierdoor herstellen je ademhaling en hartslag. Je kunt weer ontspannen en je hoofd wordt weer rustig. Waar de stresshormonen in je lijf afgebroken kunnen worden. Het brengt je naar de gezonde staat van ons zenuwstelsel.
Een glimmer ontkent je pijn en trauma niet
We ervaren intense stress van een trigger. Meestal willen we hier zo snel mogelijk vanaf komen. Het liefst willen we er voor altijd vanaf komen. Natuurlijk is het ook goed om met de oorzaak van die trigger aan de slag te gaan.
Zodat je van een directe, ongecontroleerde reactie over kunt gaan op een bewust, beheerst reageren. Of zoals ze dat in het Engels zeggen, van ‘react’ naar ‘respond’. Van reageren naar beantwoorden.
Dat is niet het doel van een glimmer. Een glimmer zorgt er niet voor dat je loskomt van je trigger. Dat klinkt misschien negatief. Je wilt immers ook van die trigger af. Maar dit betekent ook dat de pijn en het trauma die onder jouw trigger ligt, niet direct opgelost hoeven te zijn. Ze kunnen blijven bestaan tot je er klaar voor bent ze aan te pakken. De pijn hoeft niet direct verholpen te worden. Het trauma kan blijven bestaan. Ze hoeven niet direct verholpen te worden. De pijn en het trauma hoeft niet weggedrukt en ontkent te worden. Voor nu mag die naast jouw glimmer nog blijven bestaan.
Jouw focus op het negatieve en gevaar wordt door een glimmer verlegd. Dit leidt naar een focus op het positieve en veiligheid. En door een glimmer vaker in te zetten, train je ook je brein om sneller op het positieve te focussen.
Dat gevoel van een glimmer is vaak tijdelijk, maar het geeft je wel even die pauze en rust om tot jezelf te komen en de situatie te zien voor wat het is:
Je bent niet echt in gevaar. Jouw lichaam wordt op dat moment aan een vroegere ervaring herinnerd. Het heeft die ervaring toen als gevaar ervaren.
Hoewel het vervelend kan voelen dat dit gevoel van een glimmer tijdelijk is, bedenk je dan dat dit ook geldt voor een trigger. Ook die trigger is tijdelijk en gaat weer voorbij. En die glimmer helpt je om de ervaring van de trigger sneller te laten verdwijnen.
Voorbeelden van glimmers waardoor we herstellen van triggers
Hoe ontdek je wat jouw glimmers zijn? Misschien lukt het je al om een aantal van jouw glimmers te zien. Top! Maar we willen natuurlijk zoveel mogelijk van jouw glimmers ontdekken. Zodat je er altijd één hebt die je in kunt zetten, wanneer je dat nodig hebt.
Kijk naar wanneer je je nu al rustig en veilig voelt!
Het eerste wat je mag doen is terugblikken en kijken welke glimmers je daarin herkent.
Tip: Noteer ze ergens, zodat je ze straks altijd bij de hand hebt.
Als je terugkijkt op de afgelopen periode, waren er momenten waarop jij je veilig en rustig voelde?
Hoe kort en vluchtig het op dat moment ook leek.
Waar was je op dat moment?
Wat gebeurde er?
Waar was je mee bezig?
Wat daarin zou voor jou een glimmer kunnen zijn?
Zijn er nu al dingen die je bewust of onbewust doet om jezelf rustiger te laten voelen? Bijvoorbeeld op de momenten dat je je even opgejaagd of overweldigd voelt?
Ga je dan een wandeling maken?
Even een knuffel vragen van je partner?
Een lekkere kop koffie of thee voor jezelf zetten?
Zet je je favoriete muziek op?
Of ga je even kroelen met de kat?
Welke glimmers zitten hierin voor jou verborgen? En als we teruggaan naar jouw kindertijd.
Wat waren toen de momenten waar jij je goed voelde?
Of wat denk je dat je dat gevoel had kunnen geven?
En hoe zou dit, in misschien iets aangepaste vorm, nog steeds een glimmer voor jou kunnen zijn?
Hou een dagboek bij
Net hebben we gekeken naar glimmers. Je was je er misschien nog niet bewust van dat dat glimmers van jou zijn. Maar je bent er al wel bekend mee.
Er zullen alleen ook glimmers zijn die je nog niet opgemerkt hebt in je leven, maar die er wel zijn. Neem daarom elke dag een moment om terug te blikken op die dag of de dag ervoor.
Gebeurde er iets, hoe kort ook? Was er een moment waardoor je even een klein beetje kon ontspannen? Leek het daardoor allemaal wel mee te vallen? Was er iets waardoor er even een glimlach op je gezicht kreeg?
Wat zorgde ervoor dat je dat zo voelde? Wat daarin is voor jou een glimmer?
Schrijf ze op, zodat je lijstje met glimmers steeds meer gevuld raakt.
Zet voor jezelf een intentie!
Ons brein heeft de neiging om zich te focussen op negativiteit en gevaar. Daarom springen voor ons alle triggers er veel meer uit dan onze glimmers.
Wat we willen is ons brein trainen om ook de positieve dingen en ervaringen in ons leven te gaan zien. Zet, om je brein hierin te trainen, de intentie. Maak het doel om vandaag minstens één glimmer te zien. Ervaar deze bewust. Op die manier zet jij jouw brein op scherp om ze te gaan zien.
Hou een notitieboekje bij de hand of zorg ervoor dat je altijd bij de notitieapp van je telefoon kunt. Dan kun je je glimmer meteen opschrijven, voordat hij weer vervliegt in de waan van de dag.
Een glimmer zorgt voor rust en ontspanning. Het is veilig. Zo gebruik je glimmers in jouw leven
Het maakt niet uit hoeveel glimmers jij nu op jouw lijst hebt staan. Misschien is het een handjevol, misschien tien of twintig. Of mogelijk zelfs meer.
Wees niet bang om iets onterecht een glimmer te noemen.
Als iets je ook maar even dat gevoel van rust geeft, is de kans groot. Het is waarschijnlijk een glimmer voor jou. En schaam je ook niet voor jouw mogelijke glimmers. Ik vind het soms ook heerlijk om even met een knuffel te knuffelen. Zet ze gewoon op jouw lijst.
Ik geloof dat wanneer je hier bewust mee aan de slag gaat, je steeds meer glimmers gaat ontdekken. Vervolgens kun je ze ook bewust in gaan zetten. Dan kun je bewust je glimmers opzoeken.
Word jij rustig van knuffelen met je kat?
Zoek hem of haar dan regelmatig op en knuffel er even mee. Praat ertegen. Lucht je hart.
Heeft het drinken van een kop vers gezette koffie of thee een kalmerend effect op je?
Neem dan echt even de tijd om bewust en met aandacht die kop te zetten en te drinken. Maak daar echt een moment van.
Voel je je vredig als je gaat wandelen?
Neem dan die pauze en ga even naar buiten.
Of gebeurt dit wanneer je katten-, honden- of babyvideo’s kijkt?
Zoek die dan op en neem daar even de tijd voor.
Je kunt dit elk moment van de dag doen. Ik raad je ook zeker aan om dit regelmatig te doen.
Ook op de momenten dat het allemaal goed gaat en jij je goed voelt. Het is een extra boost voor jouw zenuwstelsel. Je traint jezelf ermee om deze glimmers ook in je leven op te merken. Maar doe dit vooral wanneer je je getriggerd, opgejaagd of overweldigd voelt. Zodat je weer meer in de rusttoestand van jouw zenuwstelsel komt, voordat je verder gaat.
Glimmers leggen je focus op het positieve en veiligheid, neem daarom een glimmer met je mee.
We hebben niet altijd direct toegang tot onze glimmers en zeker niet allemaal. Daarom is het fijn om er meerdere op je lijst te hebben. Zo is er altijd wel eentje die je even in kunt zetten. En vergeet niet: ook je glimmer in gedachten voor je zien, helpt.
Dus zie even voor je hoe je partner een arm om je heen slaat. Of hoe je kat of hond bij je op schoot ligt. Hoe de golven op het strand slaan. De zon aan de lucht staat. Of de wind door de bomen waait.
Maar wat je ook kunt doen is een glimmer met je meenemen. Iets wat dat gevoel van veiligheid bij jou herstelt. Voor de één is dit een gelukssteen die je altijd in je jaszak bij je draagt. Voor de ander is het een klein knuffeltje wat altijd in je tas zit. Of die foto van je partner of kind(eren) die op je werkplek staat.
Of wat dacht je van een foto als achtergrond op je beeldscherm of telefoon? Van je partner, je kind of je huisdier. Of van een bos, een meer of een strand. Die kun je er altijd even bij pakken. Zelfs als je midden in een vergadering zit.
Raak je glimmer regelmatig aan. Doe dit als je even die bevestiging wilt voelen dat het goed is. Het helpt ook om te weten dat je veilig bent. Of pak die foto erbij en kijk er even naar. Vaak is een klein momentje al genoeg.
Glimmers gebruiken in je dagelijkse leven
Maak een moodboard met jouw glimmers
Verzamel allemaal afbeeldingen en teksten en woorden die je doen denken aan jouw glimmers. Maak daarvan een mooie collage op een bord. Als je wilt, kan dit ook een digitaal bord in bijvoorbeeld Canva zijn. Het kan ook een bord op Pinterest zijn met allemaal pins die je deze positieve energie geven.
Zet of hang dit bord ergens neer waar je hem regelmatig ziet. Bijvoorbeeld in de buurt van jouw werkplek of in de woonkamer. Of, in het geval van een digitaal bord, stel hem in als achtergrond op jouw beeldscherm.
Op die manier voed jij jouw brein regelmatig met de positieve energie van jouw glimmers. Laat jij je brein steeds weer zien dat er ook positiviteit in de wereld is. Jij mag je veilig voelen.
Een gezonder zenuwstelsel met jouw glimmers
Jouw zenuwstelsel signaleert nu waarschijnlijk nog veel te vaak gevaar wat er niet is. Jouw brein is hyperalert voor bedreiging, terwijl de dreiging, als je eerlijk bent, vooral in je brein speelt.
Je zit veel te vaak of zelfs continu in het actieve deel van jouw zenuwstelsel.
Continu alert. Continu actief.
Je staat altijd aan.
Of je staat voor jouw gevoel bijna helemaal uit.
Je doet niets meer. Geniet nergens meer van.
En staat voor je gevoel stil.
Beide zijn niet goed voor je.
Zeker niet als ze te lang duren.
Je leeft dan continu in angst of je je daar nu bewust van bent of niet. Je voelt je helemaal leeggetrokken door alles wat je nog moet doen. Het lijkt op een enorme berg die je moet trotseren. Met als gevolg depressie en/of burn-out.
Als je bewust aan de slag gaat met glimmers, belast je jouw zenuwstelsel minder. Je geeft het daardoor meer rust. Vanuit die rustige stand kun je veel meer bereiken. Je kunt bewust op situaties in je leven reageren. Dit is in plaats van reageren vanuit een trigger.
Dit helpt al als je het af en toe doet. Hoe vaker je dit doet, hoe meer train je je brein om ook het positieve te zien. Je zult veiligheid ervaren.
Hoe vaker je dit bewust doet, hoe vaker je ook onbewust de glimmers gaat zien.
En dan kan één glimmer nog zo klein en nietszeggend lijken.
Samen maken ze een enorm verschil in jouw leven.
Als therapeutische benadering zijn er verschillende bedenkingen te maken over triggers en glimmers.
Allereerst is het benoemen van triggers en glimmers vanuit een therapeutisch oogpunt positief. Het maakt mensen bewust van hun emotionele reacties. Zo stelt het hen in staat om te werken aan zelfregulatie.
Het bespreken van het autonome zenuwstelsel biedt een wetenschappelijk kader voor de reacties op triggers en glimmers. Hierbij ligt de nadruk op de polyvagaal theorie van Stephen Porges. Dit kan cliënten helpen begrijpen waarom ze op bepaalde manieren reageren en de basis leggen voor therapeutische interventies.
Moedig cliënten aan om hun eigen glimmers te ontdekken en benoemen. Laat hen een dagboek bijhouden. Dit kan een effectieve oefening zijn om meer zelfbewustzijn en veerkracht te ontwikkelen.
Het erkennen van positieve ervaringen en het actief zoeken naar momenten van rust en veiligheid kan bijdragen aan emotionele regulatie.
Daarentegen is het van belang om te benadrukken dat het omgaan met triggers belangrijk is. Het inzetten van glimmers is ook essentieel. Deze methoden zijn geen vervanging. Het is geen vervanging voor diepgaande therapeutische verwerking van trauma’s of pijnlijke ervaringen.
Glimmers kunnen helpen bij het reguleren van emoties op korte termijn. Het is belangrijk om te benoemen dat langdurige impactvolle traumatische ervaringen professionele begeleiding vereisen.
Tot slot, het aanmoedigen van cliënten om glimmers te integreren in hun dagelijks leven kan een nuttige aanvulling zijn. Dit helpt om het zenuwstelsel te reguleren en kan therapeutische interventies ondersteunen. Dit moet echter worden afgewogen met de individuele therapeutische behoeften. Ook de ernst van de ervaren triggers moet in overweging worden genomen.
Vragen voor jou
- Welke dagelijkse situaties of ervaringen geven jou een gevoel van rust en veiligheid, en hoe bewust ben je hiervan?
- Wat zijn jouw persoonlijke glimmers, en hoe zou je ze actiever kunnen inzetten in je dagelijks leven?
- Hoe denk je dat het ontdekken van jouw glimmers kan bijdragen aan het reguleren van stress? Hoe kan het ook bijdragen aan het ervaren van positieve emoties?
- Welke kleine momenten in het leven maken dat je de stress van alledag even vergeet? Welke geven je de kans om volledig te ontspannen?
- Hoe zou je jouw brein kunnen trainen? Besteed meer aandacht aan positieve signalen van rust en veiligheid. Reageer niet direct op triggers.
Alles op onze blog is voor Zelfzorg en solidariteit, vaardigheids- en reflectiepraktijk, groei en bewustwording met psycho-educatieve informatie over individu en samenleving.
Op geen enkele manier is dit een aanzet tot haat of geweld, discriminatie of racisme.
✨ Jouw volgende stap naar heling begint hier
Voel je dat dit artikel je raakte? Dat het iets in beweging zette? Laat dat moment niet verloren gaan.
Sluit je aan bij onze online community – een warme, veilige plek waar gelijkgestemden elkaar begrijpen en ondersteunen.
👉 Doe een groeitaak die bij dit artikel hoort. Kleine stappen, grote transformaties.
Laat een reactie achter. Jouw stem kan iemand anders de herkenning geven die ze vandaag nodig heeft.
👉 Deel dit artikel met een vriend(in) die worstelt of twijfelt. Soms is één doorstuuractie het verschil tussen vastzitten en vooruitkomen.
🌿 Samen bouwen we aan herstel, kracht en emotionele vrijheid. Steun ons zonder extra kosten door aankopen bij bol. klik op onderstaande afbeelding.
Geef het artikel een dikke duim!
Steun ons zonder extra kost door uw aankopen bij :
Liefs Annemie