Fibromyalgie en de samenhang met andere klachten

Fibromyalgie wordt vaak als een op zichzelf staande aandoening beschouwd. Toch ervaren veel mensen die eraan lijden ook andere lichamelijke klachten of structurele afwijkingen. Er is geen direct bewijs dat fibromyalgie veroorzaakt wordt door aandoeningen als spina bifida occulta. Scoliose of spondylolyse wordt ook niet gezien als directe oorzaak.

Toch wijst medisch onderzoek op interessante samenhangen. Deze kunnen mogelijk verklaren waarom sommige mensen ernstigere of complexere fibromyalgiesymptomen ontwikkelen (Clauw, 2014; Häuser & Fitzcharles, 2018).

Wat is fibromyalgie?

Hoe wordt fibromyalgie vastgesteld?

Fibromyalgie is lastig vast te stellen omdat er geen specifieke bloedtest of scan bestaat die de aandoening eenduidig aantoont. De diagnose wordt meestal gesteld op basis van een combinatie van symptomen, medische voorgeschiedenis en het uitsluiten van andere aandoeningen.

Artsen gebruiken vaak de diagnostische criteria van het American College of Rheumatology (ACR). Deze criteria bevatten wijdverspreide pijn gecombineerd met andere symptomen. Voorbeelden hiervan zijn slaapstoornissen en vermoeidheid.

Er is geen wetenschappelijk onderbouwde huidtest voor magnesiumtekort die als diagnose-instrument voor fibromyalgie wordt erkend. Sommige alternatieve behandelaars verwijzen naar magnesiumwaarden in de huid of in het weefsel. Deze methode is controversieel. Ze wordt niet ondersteund in de reguliere geneeskunde.

Risicogroepen en oorzaken

Veelvoorkomende persoonlijkheidskenmerken

Bij mensen met fibromyalgie worden regelmatig bepaalde persoonlijkheidskenmerken waargenomen, hoewel dit niet betekent dat deze eigenschappen de aandoening veroorzaken. Vaak voorkomende kenmerken zijn:

Perfectionisme of een sterke behoefte om te presteren
Groot verantwoordelijkheidsgevoel
Moeite met grenzen stellen en hulp vragen
Hooggevoeligheid voor prikkels of emoties
Een zorgende of plichtsgetrouwe aard

Deze eigenschappen kunnen bijdragen aan langdurige overbelasting. Ze kunnen ook leiden tot emotionele stress of het negeren van lichaamssignalen. Deze factoren kunnen bij sommige mensen samenhangen met het ontstaan of het verergeren van fibromyalgieklachten.

Fibromyalgie treft wereldwijd ongeveer 2 tot 4% van de bevolking. Het komt aanzienlijk vaker voor bij vrouwen dan bij mannen en manifesteert zich meestal tussen het 30e en 60e levensjaar. Verschillende factoren kunnen het risico op het ontwikkelen van fibromyalgie verhogen. Deze omvatten genetische aanleg en een voorgeschiedenis van lichamelijk of emotioneel trauma.

Langdurige stress, slaapstoornissen en bepaalde infecties spelen ook een rol. Ook mensen met andere chronische aandoeningen zoals reumatoïde artritis of lupus hebben een verhoogde kans op het ontwikkelen van fibromyalgie.

Het is belangrijk te begrijpen dat fibromyalgie niet “tussen de oren” zit. Het is een reële aandoening waarbij het zenuwstelsel pijnprikkels op een afwijkende manier verwerkt. De aandoening heeft een complexe oorzaak waarin biologische, psychologische en sociale factoren samenkomen.

Kenmerken en prevalentie

Fibromyalgie is een chronisch pijnsyndroom. Het wordt gekenmerkt door wijdverspreide spier- en gewrichtspijn en vermoeidheid. Daarnaast komen slaapstoornissen en concentratieproblemen vaak voor. Er is ook een verhoogde gevoeligheid voor pijn.

Eerste signalen en levensstijl

Naast het medische aspect heeft fibromyalgie ook invloed op de manier waarop mensen hun dagelijkse leven organiseren en beleven. In de volgende paragrafen lees je welke signalen je niet mag negeren. Je ontdekt ook hoe je met kleine aanpassingen meer grip kunt krijgen op je welzijn.

Eerste symptomen van fibromyalgie

Triggerpoints bij fibromyalgie

Bij fibromyalgie komen zogenaamde ‘tender points’ of gevoeligheidszones voor, die vaak verward worden met triggerpoints. Triggerpoints zijn kleine, pijnlijke verhardingen of knopen in de spieren die uitstralingspijn kunnen veroorzaken naar andere delen van het lichaam. Bij fibromyalgie gaat het meestal niet om klassieke myofasciale triggerpoints, maar om tender points die pijnlijk zijn bij lichte druk en zich vaak bevinden:

Aan de achterkant van het hoofd
Tussen de schouderbladen
Boven op de schouders
Aan de zijkanten van de heupen
Aan de binnenkant van de knieën
Aan de ellebogen

Deze punten zijn diagnostisch belangrijk geweest in vroegere criteria. Ze worden nu minder gebruikt. Het klachtenpatroon is breder dan enkel deze zones.

Specifieke klachten in armen en benen

Bij veel mensen met fibromyalgie komen klachten in de armen en benen voor. Deze uiten zich vaak als:

Tintelingen of een doof gevoel in handen, voeten, armen of benen
Branderige of stekende pijn in ledematen, soms met uitstralingen
Zware, vermoeide ledematen of gevoel van spierzwakte
Stijfheid in gewrichten, vooral ’s ochtends of na inactiviteit
Gevoelige drukpunten, bijvoorbeeld aan de binnenzijde van de knieën of ellebogen

Deze klachten kunnen wisselen in intensiteit en locatie, wat het herkennen en hanteren ervan bemoeilijkt.

Overige symptomen

Wijdverspreide spier- of gewrichtspijn
Chronische vermoeidheid
Stijfheid, vooral ’s ochtends
Slaapstoornissen (niet-verkwikkende slaap)
“Fibro fog”: moeite met concentratie en geheugen
Prikkelbaarheid of stemmingswisselingen

Wat je niet moet doen bij deze symptomen

Wanneer de eerste symptomen opduiken, is het begrijpelijk dat je zoekt naar manieren om ermee om te gaan. Toch kunnen bepaalde reacties de klachten juist verergeren.

Vermijd gedrag dat klachten verergert

Het is belangrijk om de eerste signalen van fibromyalgie serieus te nemen. De volgende gedragingen kunnen de klachten verergeren:

De klachten negeren of onderdrukken met overmatige fysieke inspanning
Jezelf beschuldigen van ‘overgevoeligheid’ of ‘luiheid’
Pijnstillers langdurig gebruiken zonder overleg met een arts
Alleen focussen op fysieke oorzaken zonder aandacht voor stress of emotioneel welzijn

Wat je wel kunt doen

Daarentegen zijn er verschillende manieren waarop je de klachten van fibromyalgie wél positief kunt beïnvloeden. Deze tips zijn gebaseerd op wetenschappelijke inzichten en ervaringen van lotgenoten.

Actieve stappen richting herstel, voedingstips en pijnstilling

Raadpleeg een huisarts of reumatoloog voor een correcte diagnose
Bouw een zachte vorm van lichaamsbeweging op, zoals wandelen of zwemmen
Werk aan slaapkwaliteit en ontspanningstechnieken
Overweeg cognitieve gedragstherapie of begeleiding bij stresshantering
Zoek naar lotgenoten of een steungroep voor herkenning en ondersteuning

Gebruik van paracetamol

Paracetamol kan bij sommige mensen verlichting bieden bij milde tot matige pijn. De maximale aanbevolen dosis voor volwassenen is 4000 mg per 24 uur. Deze dosis moet worden verdeeld over meerdere innames van 500 tot 1000 mg. Er moet telkens minstens 4 tot 6 uur tussen elke inname liggen. Neem nooit meer dan 1000 mg per keer.

Het langdurig gebruik van paracetamol moet altijd in overleg met een arts gebeuren. Dit is zeker belangrijk bij chronische pijn zoals bij fibromyalgie. De effectiviteit kan beperkt zijn en er bestaan risico’s voor de lever.

Andere medicatie

Bespreek met je arts de mogelijkheid van medicatie zoals lage doses amitriptyline of pregabaline. Deze middelen zijn niet voor iedereen geschikt en het effect ervan kan sterk verschillen van persoon tot persoon. Toch blijken ze bij sommigen effectief te zijn in het verminderen van pijn en het verbeteren van slaapkwaliteit (Clauw, 2014).

Wat je beter niet eet of drinkt

Het wetenschappelijk bewijs hierover is nog beperkt. Toch tonen ervaringsverhalen en enkele kleinschalige studies aan dat veel mensen met fibromyalgie aangeven dat bepaalde voedingsmiddelen hun klachten verergeren.

Een kleinschalige studie gepubliceerd in Clinical and Experimental Rheumatology (2018) suggereerde dat patiënten baat kunnen hebben bij een dieet. Het dieet moet laag in FODMAPs zijn. Patiënten kunnen profiteren van een dieet laag in FODMAPs. Deze fermenteerbare suikers veroorzaken gasvorming in de darmen. Patiënten kunnen ook voordeel hebben bij het vermijden van gluten, nachtschades of voeding rijk aan additieven. Meer grootschalig onderzoek is echter nodig om deze verbanden goed te onderbouwen.

Vermijd of beperk indien mogelijk:

Koffie of andere cafeïnehoudende dranken, zeker in de namiddag en avond, omdat ze slaapklachten kunnen versterken
Tabak, aangezien roken in verband is gebracht met toegenomen pijngevoeligheid en slechtere algemene gezondheid
Alcohol, vooral in grotere hoeveelheden, omdat het de slaapkwaliteit beïnvloedt en ontstekingen kan bevorderen
Chocolade met veel toegevoegde suikers of cafeïne, die bij sommige mensen extra prikkels of onrust veroorzaken
Ultra-bewerkte voeding en snelle suikers (zoals frisdrank, snoep en wit brood)
Voeding rijk aan glutamaat (zoals sommige kant-en-klare maaltijden en bouillonblokjes)
Kunstmatige zoetstoffen, met name aspartaam

Sommige mensen hebben baat bij een glutenvrij dieet. Anderen hebben voordeel bij een ontstekingsremmend dieet. Het is belangrijk om dit steeds in overleg met een arts of erkende diëtist te doen.

Voeding zoals groene bladgroenten, kool, granaatappel en blauwe bessen staat bekend om hun ontstekingsremmende eigenschappen. Deze voeding kan ondersteunend zijn binnen een gezond eetpatroon voor mensen met fibromyalgie. Voedingsadviezen dienen gepersonaliseerd te worden, aangezien uitsluitingsdiëten bij langdurig gebruik kunnen leiden tot tekorten aan essentiële voedingsstoffen.

Verdiep Je in Fibromyalgie: 5 Vragen om Bijna Iedereen Aan te Moedigen

Welke van de veelvoorkomende persoonlijkheidskenmerken herken jij bij jezelf of mensen in je omgeving? Hoe zouden deze kenmerken van invloed kunnen zijn op hun welzijn?
Heb je ooit overwogen hoe stress en emoties je lichamelijke klachten, zoals fibromyalgie, kunnen beïnvloeden?
Welke praktische stappen zou jij kunnen nemen om je slaapkwaliteit en algemene welzijn te verbeteren?
Hoe belangrijk denk je dat communicatie met een arts is als het gaat om het effectief beheersen van fibromyalgiesymptomen?
Wat zijn enkele voedingskeuzes die jij zou kunnen maken om je gezondheid te ondersteunen en eventuele klachten te verlichten?

Welke kleine stap past vandaag bij jou?

Misschien gaf dit artikel woorden aan iets wat je al langer voelde. Misschien roept het vragen op, of wil je één inzicht verder onderzoeken.

Sta even stil bij deze vraag:

Wat wil ik meenemen uit dit artikel, en welke kleine stap past bij mijn mogelijkheden van vandaag?

Je kunt één gedachte opschrijven, een groeitaak uit het artikel proberen, steun vragen of bewust tijd nemen om alles te laten bezinken. Je hoeft niets te forceren. Ook rust nemen kan een passende stap zijn.

Van overleven naar leven. Van verdoving naar verbinding. Op jouw tempo.

Vind jouw volgende stap

Wil je verder lezen, maar weet je niet waar te beginnen? Onze startpagina helpt je een gids te kiezen rond narcisme begrijpen, herstel, trauma, zelfreflectie, grenzen, communicatie, kritisch denken of solidariteit.

Start hier: vind de gids die bij jouw vraag past.

Herkenning en uitwisseling

Soms helpt het om te lezen hoe anderen met vergelijkbare vragen omgaan. In onze Facebookgroep vind je ruimte voor herkenning en uitwisseling.

Je kiest zelf of je meeleest of deelneemt aan een gesprek, en wat je over jezelf wilt delen. Je hoeft je verhaal niet te vertellen om erbij te mogen horen.

Was dit artikel waardevol voor jou? Bewaar het gerust om later opnieuw te lezen, of deel het met iemand voor wie het steun of inzicht kan bieden.

Zelfzorg en solidariteit vormen onze basis

Op narcisme.blog verbinden we persoonlijke groei met zorg voor elkaar. We bieden psycho-educatieve informatie, reflectievragen en praktische oefeningen om jezelf, relaties en maatschappelijke patronen beter te begrijpen.

We willen bijdragen aan meer bewustwording, gezonde grenzen, verbinding en menselijk handelen. Daarbij kijken we zowel naar wat iemand zelf kan oefenen als naar de steun en omstandigheden die daarvoor nodig zijn.

Menselijke waardigheid, respect en geweldloze communicatie staan centraal. We wijzen haat, geweld, discriminatie en racisme af.

We bespreken schadelijk gedrag en maatschappelijke mechanismen zonder mensen tot een etiket te reduceren. Onze informatie ondersteunt inzicht en reflectie en vervangt geen persoonlijke diagnostiek of behandeling.

Zie je een fout of heb je een inhoudelijke vraag?

We streven naar zorgvuldige, begrijpelijke en actuele informatie. Toch kan er een fout, onduidelijkheid of ontbrekende nuance in een artikel staan.

Meld een fout of stel je vraag via het contactformulier. Vermeld de link naar het artikel, de passage waarover het gaat en een korte toelichting. Voeg gerust een relevante bron toe als die je melding verduidelijkt.

Eén duidelijke melding via dit formulier helpt ons je vraag overzichtelijk te behandelen. We beoordelen meldingen zorgvuldig en corrigeren of vullen informatie aan waar nodig. Verzoeken om inhoud te verwijderen bekijken we individueel.

Dank je dat je meedenkt en helpt onze informatie te verbeteren.

Liefs,
Annemie en Johan Persyn-Declercq (auteurs)

update : 09102026

Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.

Als je ons wilt steunen kunt U dat gratis door uw aankopen bij bol.com

Fibromyalgie en de link met spina bifida occulta, scoliose en spondylolyse