Wist je dat je iemands narcistische trekken, zoals een narcistische telefoongewoonte, al kan herkennen… aan hoe die met z’n telefoon omgaat?
Verdieping bij stap 1 van de leesroute Narcisme begrijpen. Deze verdieping helpt een opvallend telefoonsignaal in perspectief plaatsen. Beschrijf gedrag en gevolgen, zonder uit één gewoonte een diagnose af te leiden. Het vervolg laat zien waarom onderzoek naar sociale media niet rechtstreeks vertelt wie een individu is.
Jouw vervolgstap: Lees de nuance bij narcisme en sociale media.
Psychologen slaan al een tijdje alarm over de invloed van sociale media op onze persoonlijkheid. Uit nieuw onderzoek blijkt nu dat overmatig gebruik van apps als Instagram en TikTok slecht is voor je mentale gezondheid. Het kan ook een opvallende rode vlag zijn voor narcisme.
Wat is narcisme eigenlijk?
Narcisme draait niet enkel om jezelf mooi vinden in de spiegel. Het gaat over een diepgewortelde drang naar bewondering, een gebrek aan empathie, en een overdreven groot ego. Mensen met narcistische trekken kunnen charmant en zelfverzekerd overkomen, maar worstelen vaak met relaties, verslaving en psychische klachten.
Wie meer achtergrond zoekt bij schadelijke relatiepatronen, kan lezen in ** Narcisme in relaties van Alice Vlottes. Een telefoongewoonte is geen diagnose; onderzoek gedrag en gevolgen zonder iemand op één signaal vast te pinnen. De boeklinks zijn affiliatelinks: bij een aankoop ontvangen wij mogelijk een kleine vergoeding, zonder extra kosten voor jou.
Scrollen, liken, posten – of een alarmsignaal?
Onderzoekers van de Universiteit van Gdańsk in Polen ontdekten een opvallend verband tussen sociale media-verslaving en verschillende vormen van narcisme. In hun studie voerden ze twee metingen uit over acht maanden bij 665 socialmediagebruikers. Ze stelden vast dat wie verslaafd is aan social media vaak ook sterke narcistische trekken vertoont.
En het gaat niet alleen om willen opvallen. Verschillende subtypes van narcisme kwamen bovendrijven:
- Heroïsme – de held willen zijn
- Rivaliteit – altijd willen winnen
- Bewondering zoeken – constant op jacht naar likes en bevestiging
- Vijandigheid en isolement – toenemende boosheid en afstandelijkheid bij intensief gebruik
Opvallend: alleen het subtype “heiligheid” (zichzelf moreel verheven voelen) had géén duidelijke link met social media-verslaving.
Wat betekent dit in het dagelijks leven?
Kijk eens om je heen – of naar jezelf. Merk je dat iemand obsessief zijn of haar telefoon checkt? Voelt die persoon zich slecht zonder reacties of bevestiging? Of gaat die persoon steeds meer op in een online imago? Dan kunnen daar narcistische patronen onder liggen.
De onderzoekers wijzen ook op bredere risico’s van social media-verslaving. Deze omvatten slaapstoornissen, minder contact in het echte leven, en slechtere prestaties op school of werk.
Bij de invloed van telefoongebruik op rust en contact past ** Gezonde grenzen van Nedra Glover Tawwab om afspraken en persoonlijke ruimte te onderzoeken, zonder controle over een ander te claimen.
Waarom zijn vooral narcisten zo gevoelig hiervoor?
Narcisten zijn vaak geobsedeerd door hoe ze overkomen op anderen. En laat sociale media nu net draaien om imago, likes, status en zichtbaarheid. De ideale voedingsbodem dus voor wie zichzelf continu in het centrum wil plaatsen.
Het zit dieper dan je denkt
Deze vorm van verslaving komt het vaakst voor bij mensen met een laag zelfbeeld. Het treft ook mensen die eenzaamheid ervaren. Bovendien kan een intense fear of missing out (FOMO) meespelen. Het gaat dus niet altijd over arrogantie, maar soms over een diepe onzekerheid die verstopt zit achter selfies en filters.
Bij onzekerheid of het verlangen naar bevestiging past ** Zelfcompassie van Kristin Neff; nieuwsgierige zelfreflectie hoeft geen veroordeling van jezelf of een ander te worden.
En dan nog dit: vlees en narcisme?
Tot slot nog een opvallende uitsmijter uit ander onderzoek: mensen met narcistische trekken eten vaker vlees. Ze doen dit vooral als ze dat rechtvaardigen met uitspraken als “de mens staat nu eenmaal bovenaan de voedselketen”. Dit wordt gelinkt aan de zogeheten Dark Triad-persoonlijkheid, die ook wordt gekenmerkt door manipulatie en gebrek aan empathie.
Wat kan je hiermee?
Deze inzichten kunnen helpen om jezelf en anderen beter te begrijpen. Herken je bepaalde patronen? Dan is het geen reden tot paniek, maar misschien wel een uitnodiging tot reflectie, hulp of verandering. Zelfzorg begint bij bewustwording – en soms is die telefoon een betere spiegel dan je denkt.
Wil je meer van dit soort inzichten? Volg @zelfzorgHelp voor eerlijke, toegankelijke info over zelfzorg, relaties en mentale veerkracht.
Annemie Declercq – Hoofdauteur, Gedrags- en Narcisme-analist & Psycho-educatief Specialist bij @zelfzorgHelp
Dit artikel werd geschreven door Annemie Declercq, hoofdauteur en inhoudelijk analist bij @zelfzorgHelp. Zij specialiseert zich in narcisme, gedragspsychologie en de impact van digitale technologie op mentale gezondheid en relaties.
Haar werk focust op het zichtbaar maken van subtiele gedragsmatige signalen – zoals telefoongebruik en sociale media – die diepere psychologische patronen weerspiegelen. Ze vertaalt wetenschappelijke inzichten naar toegankelijke, praktische en herkenbare analyses.
Expertisegebieden:
- narcisme en persoonlijkheidsdynamieken;
- sociale media en gedragsverslaving;
- zelfbeeld, validatie en identiteit;
- emotionele regulatie en relaties;
- psycho-educatie en zelfbewustzijn.
Binnen @zelfzorgHelp combineert Annemie actuele wetenschappelijke studies, psychologische theorie en praktijkgerichte inzichten om lezers te helpen zichzelf en anderen beter te begrijpen.
Expertiseblok (EEAT)
Expertise (E)
Dit artikel steunt op inzichten uit:
- persoonlijkheidspsychologie (narcisme en Dark Triad);
- gedragswetenschap en digitale verslaving;
- sociale psychologie (zelfbeeld en vergelijking);
- onderzoek naar sociale media en mentale gezondheid.
Ervaring (E)
Annemie heeft uitgebreide ervaring in het analyseren van gedrags- en relatiepatronen in een digitale context. Haar werk helpt lezers om alledaagse signalen te herkennen en te interpreteren.
Autoriteit (A)
De inhoud is opgebouwd op basis van:
- recente academische studies (o.a. Universiteit van Gdańsk);
- gevestigde psychologische concepten rond narcisme;
- consistente publicaties binnen @zelfzorgHelp over gedrag en zelfbewustzijn.
Betrouwbaarheid (T)
- Evidence-informed benadering
- Geen stigmatisering van psychologische kenmerken
- Duidelijk onderscheid tussen kenmerken en diagnoses
- Focus op bewustwording en zelfreflectie
- Praktisch toepasbare inzichten
Welke kleine stap past vandaag bij jou?
Neem mee wat je helpt. Je kunt één inzicht laten bezinken, iets opschrijven of steun vragen. Kies wat bij jouw mogelijkheden past; ook rust nemen mag.
Wil je verder lezen? Kies via Start hier een gids die bij jouw vraag past.
Goed om te weten: onze informatie ondersteunt inzicht en zelfreflectie en vervangt geen persoonlijke diagnose, behandeling of professioneel advies.
Een vraag of fout melden? Neem contact op met ons. Vermeld bij een fout de link en de betrokken passage. Dit contactkanaal is geen crisisdienst.
Lees in onze publicatieprincipes hoe we werken meer over onze achtergrond, bronnen, correcties en commerciële verwijzingen.
Liefs,
Annemie Persyn-Declercq en Johan Persyn
Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.
Ontdek meer van
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.