Evidence-based behandeling vraagt meer dan een bibliografie. Een publicatie over ziektelast, de organisatie van verpleegkunde of de houding van hulpverleners kan een belangrijke vraag beantwoorden, zonder de werking van een behandeling aan te tonen. Dit geannoteerde bronnenregister maakt zichtbaar welke rol iedere oudere vermelding heeft.
Broncontrole: 27 oktober 2026. De toelichtingen steunen op herleidbare publicatiegegevens en beschikbare samenvattingen of uitgeversinformatie. Zij vervangen geen volledige beoordeling van elk onderzoek. Voor herstelvragen is er de centrale gids over traumaverwerking. Je hoeft deze literatuur niet te bestuderen voordat je ondersteuning mag vragen.
Ziektelast en zorgorganisatie
WHO (2017). Enhancing the role of community health nursing for universal health coverage, Human Resources for Health Observer 18, ISBN 9789241511896. Dit beleidsrapport gaat over de bijdrage en organisatie van gemeenschapsverpleegkunde voor toegankelijke zorg. De oude auteursnaam “Organisatie WH” is verduidelijkt naar Wereldgezondheidsorganisatie. Het rapport is geen effectstudie van een specifieke psychotherapie.
Whiteford en collega’s (2013). Global burden of disease attributable to mental and substance use disorders, The Lancet 382, 1575–1586. De analyse gebruikt gegevens uit de Global Burden of Disease Study 2010 om ziektelast te ramen. Zij ondersteunt aandacht voor volksgezondheid en zorgbehoeften; zij vergelijkt geen behandelprotocol met een controlegroep. Cijfers uit 2010 zijn geen actuele telling van vandaag.
Geschiedenis, houding en gebruik van bewijs
Smith en Rennie (2014). Evidence-based medicine—an oral history, JAMA 311(4), 365–367. Historisch/redactioneel werk over de ontwikkeling van evidence-based geneeskunde. De bron helpt een begrip te plaatsen, niet de werkzaamheid van EMDR, neurofeedback of zelfhulp te berekenen.
Nelson, Steele en Mize (2006). Practitioner attitudes toward evidence-based practice: themes and challenges, Administration and Policy in Mental Health 33, 398–409. Twee focusgroepen met negentien hulpverleners in de kinder- en jeugdzorg onderzochten opvattingen en uitvoeringsproblemen. Dit is kwalitatief onderzoek naar zorgpraktijk, geen proef die klachtenvermindering bij cliënten aan één methode toeschrijft.
Lilienfeld en collega’s (2013). Why many clinical psychologists are resistant to evidence-based practice: root causes and constructive remedies, Clinical Psychology Review 33(7), 883–900. Deze bespreking onderzoekt bezwaren, misverstanden en voorstellen rond gebruik van bewijs. Het is een bijdrage aan de discussie over onderzoek en praktijk, geen algemene ranglijst van goede en slechte behandelaars.
Cultuur en onderzoeksvragen zorgvuldig afbakenen
Bernal en Domenech Rodríguez, redactie (2012). Cultural Adaptations: Tools for Evidence-Based Practice With Diverse Populations, APA, ISBN 9781433811517. Dit verzamelwerk gaat over aanpassing van interventies aan culturele contexten. Het helpt vragen naar taal, leefomgeving en toepasbaarheid te formuleren. Het is geen enkele effectstudie die iedere culturele aanpassing automatisch valideert.
Cloitre en collega’s (2014). A multi-site single-blind clinical study… STAIR Narrative Therapy…: study protocol for a randomized controlled trial, Trials 15, 197. Het artikel beschrijft de voorgenomen vergelijking met gebruikelijke zorg bij vrouwen met PTSS in publieke geestelijke gezondheidszorg. De vermelding is uitdrukkelijk een onderzoeksprotocol: geplande uitkomsten zijn geen gerapporteerde behandelresultaten. Zoek voor een effectclaim de bijbehorende resultatenpublicatie.
Kosten en gezondheidsuitkomsten
Mukuria en collega’s (2013). Cost-effectiveness of an improving access to psychological therapies service, British Journal of Psychiatry 202, 220–227. Een economische evaluatie van de IAPT-demonstratielocatie Doncaster in 2007–2009 vergelijkt kosten en gezondheidsuitkomsten met andere locaties. De auteurs melden onzekerheid rond verschillen. Kosteneffectiviteit in die dienst is geen individuele behandelgarantie en geen actuele Belgische terugbetalingsregel.
Deze bronnen blijven om hun verschillende functies behouden. Ze samen optellen levert geen bewijs voor één therapie op. Voor een concrete toepassing kun je vergelijken hoe de neurofeedbackbronnen per doelgroep en onderzoeksvraag worden toegelicht, of hoe de bronnen over PTSS en EMDR epidemiologie van interventieonderzoek onderscheiden.
Groeitaak: verbind een claim met de juiste bron
Neem één uitspraak uit een artikel. Schrijf op welk bewijs nodig zou zijn: een telling, een kwalitatieve studie, een gecontroleerde behandelstudie, een richtlijn of een economische evaluatie. Kijk daarna wat de bron werkelijk is. Als claim en bron niet passen, verklein de conclusie of zoek passend bewijs. Je hoeft de leemte niet op te vullen met vertrouwen in de lengte van de lijst.
Welke kleine stap past vandaag bij jou?
Neem mee wat je helpt. Je kunt één inzicht laten bezinken, iets opschrijven of steun vragen. Kies wat bij jouw mogelijkheden past; ook rust nemen mag.
Wil je verder lezen? Kies via Start hier een gids die bij jouw vraag past.
Goed om te weten: onze informatie ondersteunt inzicht en zelfreflectie en vervangt geen persoonlijke diagnose, behandeling of professioneel advies.
Een vraag of fout melden? Neem contact op met ons. Vermeld bij een fout de link en de betrokken passage. Dit contactkanaal is geen crisisdienst.
Lees in onze publicatieprincipes hoe we werken meer over onze achtergrond, bronnen, correcties en commerciële verwijzingen.
Liefs,
Annemie Persyn-Declercq en Johan Persyn
Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.
Ontdek meer van
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.