Categorieën
Ervaringsverhalen Menselijk communiceren

Opgroeien in een narcistisch gezin: een ervaringsverhaal

Een ingekorte, zorgvuldig gekaderde getuigenis over opgroeien in een narcistisch gezin. Over afwijzing, steun van grootouders, angst bij later familiecontact en het verlangen naar hulp.

Opgroeien in een narcistisch gezin kan voor de buitenwereld heel anders lijken dan het vanbinnen voelt. In het ervaringsverhaal dat eerder op deze blog verscheen, vertelt een vrouw over afwijzing, angst en het verlangen om eindelijk hulp te zoeken. Haar verhaal verdient een eigen plaats, naast de algemene uitleg over misbruik.

Leestijd: ongeveer 7 minuten. Kijktijd van de oorspronkelijke video: ongeveer 9 minuten. De tekst bespreekt huiselijk geweld en bedreigende situaties met kinderen. Lees of kijk alleen verder als dat nu voor jou past.

Redactioneel kader: dit is een ingekorte weergave van de eerder gepubliceerde getuigenis. De geciteerde zinnen komen uit die oorspronkelijke tekst; de verbindende passages zijn een redactionele samenvatting. De identiteit van de verteller wordt hier niet bekendgemaakt. “Narcistisch gezin” is de duiding van haar ervaring, geen op deze blog vastgestelde diagnose van haar ouders. De gebeurtenissen zijn niet onafhankelijk onderzocht.

Zoek je eerst uitleg in plaats van een getuigenis? Lees welke gevolgen narcistisch misbruik kan hebben en waarom erkenning belangrijk is. Daar worden ervaringen, klachten en de grenzen van diagnostiek afzonderlijk besproken.

Een jeugd waarin zij zich ongewenst voelde

De verteller beschrijft weinig ruimte voor troost, belangstelling of een eigen stem. Zij schrijft dat haar vader vertelde haar als baby door elkaar te hebben geschud. Dat is zijn latere vertelling zoals zij die weergeeft, niet een herinnering die zij als baby kon controleren.

Verder beschrijft zij negeren, uitschelden en het gevoel niets goed te kunnen doen. Over haar moeder vertelt zij dat de praktische verzorging er wel was, maar dat zij aandacht en betrokkenheid miste. Zij ervoer een verschil tussen hoe haar moeder zich bij anderen gedroeg en hoe het thuis voelde.

Mijn zus kreeg een soort van liefde, ik niets. Mij wat uitlachen met mijn zus erbij dat was de aandacht die ik kreeg. Ik heb dus steeds goed gevoeld dat ik ongewenst was.

Deze woorden vertellen hoe zij het beleefde. Een kind dat zich ongewenst voelt, heeft behoefte aan bescherming en betrokkenheid. Eten, kleding en een verzorgd huis vertellen niet het hele verhaal over de emotionele ruimte in een gezin.

Voor verdere uitleg over dat ontbreken van respons en troost lees je wat emotionele verwaarlozing in de kindertijd kan betekenen.

De drie boeklinks in dit artikel zijn affiliatelinks naar bol.com. De boeken zijn aanvullende leestips; ze bewijzen niets over deze familie en vervangen geen hulp.

** Ongezien opgegroeid — Lindsay C. Gibson. Sluit aan bij de vraag hoe volwassenen woorden kunnen vinden voor een jeugd waarin hun gevoelens weinig ruimte kregen.

Algemene illustratie van een aandachtig contactmoment; dit beeld toont de verteller niet.

Wat haar grootouders betekenden

Mijn grootouders hebben grotendeels de ouderlijke zorg op zich genomen. Dat heeft nog een beetje goedgemaakt, maar het was maar een pleister op een diepe wond.

In dezelfde getuigenis staan dus zowel pijn als steun. Haar grootouders namen zorg op zich; tegelijk bleef zij ervaren dat er iets wezenlijks ontbrak. We hoeven die twee ervaringen niet tegen elkaar weg te strepen.

Vanuit een orthopedagogische blik kijken we ook naar de omgeving: wie was beschikbaar, wie bood houvast en welke mogelijkheden waren er? Het verhaal gaat daardoor over meer dan eigenschappen van afzonderlijke personen. Het gaat ook over bescherming die zij nodig had en steun die zij soms wel vond.

Het huis verlaten maakte niet alles voorbij

Zij vertelt dat ze op haar achttiende thuis vertrok en haar leven in handen nam. Toch bleef zij veel stress en weinig eigenwaarde ervaren. Later volgde zij bijkomende opleidingen, terwijl ze de erkenning van haar ouders bleef missen.

Steeds heb ik het gevoel dat ik niets kan, dat ik niets waard ben.

Die zin is een pijnlijke zelfervaring op het moment van vertellen, geen objectieve beschrijving van haar waarde. De opleiding en inzet die zij beschrijft, mogen we evenmin gebruiken om haar leed te relativeren. Iemand kan veel realiseren en toch ondersteuning nodig hebben.

Herken je vooral dat harde oordeel over jezelf, dan kan de uitleg over zelfwaardering en toxische schaamte helpen om je ervaring verder te onderzoeken.

Lichamelijke klachten verdienen eigen aandacht

In de oorspronkelijke publicatie vertelde zij dat ze vaak moe en benauwd was, dat haar klachten thuis niet serieus werden genomen en dat een specialist op haar twintigste ernstige astma vaststelde. Ze schreef dat zij daar zeventien jaar later nog hinder van ondervond. Die leeftijdsverwijzing hoort bij de oorspronkelijke getuigenis en zegt niet hoe oud zij vandaag is.

Uit dit verhaal kunnen we niet besluiten waardoor haar astma ontstond. Psychische belasting en een lichamelijke aandoening moeten allebei serieus worden genomen. Een verklaring via de gezinssituatie mag medische zorg niet vervangen.

Angst tijdens het latere familiecontact

Ook na haar vertrek beschrijft zij grensoverschrijdende en bedreigende situaties. In één daarvan, zo vertelt zij, waren de kinderen van haar zus bij de grootouders toen ruzie en alcoholgebruik tot grote angst leidden. Zij en haar zus wilden de kinderen niet alleen laten en schakelden de politie in.

De verteller beschrijft dat zij zich daarna nauwelijks kon uitspreken en geen klacht durfde in te dienen. Dit is haar verslag van de gebeurtenissen en van het politiecontact. We voegen daar geen conclusies over intenties, diagnoses of juridische verantwoordelijkheid aan toe.

Voor wie zich in zo’n situatie bevindt, is de praktische vraag wat er vandaag nodig is om volwassenen en kinderen te beschermen. Familiebanden maken bedreigend gedrag niet veilig. Bespreek zorgen met een bevoegde hulpverlener; ga bij dreiging niet alleen naar iemand toe om het uit te praten.

** Emotioneel onafhankelijk — Lindsay C. Gibson. Biedt verdieping over omgaan met emotionele druk, ruimte innemen en hulp vragen, ook wanneer oude gezinspatronen blijven meespelen.

Een steunend gesprek als illustratie bij hulp zoeken en gehoord worden. Lees ook de centrale gids over herstel na narcistisch misbruik.
Iemands ervaringen verdienen respect zonder een verplicht herstelverhaal.

Het moment waarop zij hulp wilde zoeken

Aan het einde van haar oorspronkelijke verhaal zegt de verteller dat zij hulp wil zoeken. Ze beschrijft ook hoe moeilijk het contact met haar ouders blijft en dat haar kinderen daarin een rol spelen. Dat maakt zichtbaar hoeveel belangen, gevoelens en verantwoordelijkheden door elkaar kunnen lopen.

We hoeven als lezer niet te bepalen of zij contact moet houden of verbreken. De vraag is welke steun zij nodig heeft om haar mogelijkheden, veiligheid en grenzen te onderzoeken. Een verhaal delen kan een begin zijn; het hoeft geen volledig herstelplan te bevatten.

Wie na herkenning een volgende stap wil kiezen, vindt in de hoofdgids herstel na narcistisch misbruik: jezelf stap voor stap terugvinden routes rond veiligheid, grenzen, identiteit en verbinding.

De video bij de oorspronkelijke getuigenis

Deze video hoort bij de eerdere publicatie. Je kunt de schriftelijke selectie lezen zonder de video te bekijken. Gebruik het verhaal voor herkenning, niet om jezelf of iemand in je familie te diagnosticeren.

Een kleine groeitaak na het lezen

Neem hoogstens vijf minuten en kies één zin die je raakte. Je hoeft geen eigen traumatische gebeurtenis te beschrijven. Noteer alleen: wat merk ik nu, wat heb ik nodig en wie kan mij daarbij helpen?

Een mogelijke stap is een afspraak bij je huisarts voorbereiden met de woorden: “Er zijn gebeurtenissen uit mijn jeugd of familiecontact die mij blijven belasten. Ik wil daar zorgvuldig hulp voor zoeken.” Je hoeft in het eerste gesprek niet alles te vertellen. Laat de oefening liggen als je merkt dat ze te veel spanning oproept.

** How to do the work, Nederlandse editie — Nicole LePera. De Nederlandse editie kan inspiratie geven voor reflectie op terugkerende patronen. Verantwoordelijkheid voor je huidige keuzes betekent niet dat je verantwoordelijk was voor het gedrag van volwassenen tijdens je jeugd.

Veelgestelde vragen bij dit ervaringsverhaal

Is dit een verzonnen praktijkvoorbeeld?

Nee. De selectie en samenvatting zijn gebaseerd op de eerder gepubliceerde getuigenis op deze pagina. Dat betekent niet dat de redactie de beschreven gebeurtenissen onafhankelijk heeft kunnen vaststellen.

Heeft de redactie de ouders als narcistisch gediagnosticeerd?

Nee. De titel gebruikt de woorden waarmee het gezin in de oorspronkelijke publicatie werd geduid. De aandacht ligt op beschreven gedrag en de ervaring van de verteller.

Wat als mijn verhaal minder heftig lijkt?

Je hoeft je ervaring niet met deze getuigenis te vergelijken om steun te mogen vragen. Beschrijf wat jou belast en wat je nodig hebt. Een rangorde van leed helpt dat gesprek niet.

Betekent herkenning dat ik C-PTSS heb?

Nee. Een ervaringsverhaal stelt geen diagnose. C-PTSS heeft specifieke diagnostische criteria; klachten en functioneren vragen een persoonlijke beoordeling.

Moet ik contact met mijn familie verbreken?

Deze getuigenis geeft geen algemeen voorschrift. Neem actuele veiligheid en eventuele zorgen over kinderen serieus en bespreek mogelijke stappen met iemand die daarin deskundig is.

Waar kan ik terecht met zorgen over geweld?

In Vlaanderen en Brussel kun je terecht bij hulplijn 1712 voor geweld, misbruik en kindermishandeling. Bij dringende politiehulp bel je 101; bij dringende medische hulp 112.

Jouw verhaal telt

Welke behoefte van het kind in dit verhaal herken je? En welke steun zou jij vandaag willen ontvangen? Je mag je antwoord voor jezelf houden of privé bespreken. Als je reageert, laat namen en herkenbare gegevens van jezelf, kinderen en familieleden weg.

Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien. Ook wanneer de eerste stap enkel is dat je niet langer alleen met je verhaal blijft.

Bronnen en duiding

Welke kleine stap past vandaag bij jou?

Neem mee wat je helpt. Je kunt één inzicht laten bezinken, iets opschrijven of steun vragen. Kies wat bij jouw mogelijkheden past; ook rust nemen mag.

Wil je verder lezen? Kies via Start hier een gids die bij jouw vraag past.

Goed om te weten: onze informatie ondersteunt inzicht en zelfreflectie en vervangt geen persoonlijke diagnose, behandeling of professioneel advies.

Een vraag of fout melden? Neem contact op met ons. Vermeld bij een fout de link en de betrokken passage. Dit contactkanaal is geen crisisdienst.

Lees in onze publicatieprincipes hoe we werken meer over onze achtergrond, bronnen, correcties en commerciële verwijzingen.

Liefs,
Annemie Persyn-Declercq en Johan Persyn
Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.


Ontdek meer van

Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.

We zijn benieuwd naar je reactie hieronder!

Schakel JavaScript in om een reactie achter te laten.

Ontdek meer van

Abonneer je nu om meer te lezen en toegang te krijgen tot het volledige archief.

Lees verder