Categorieën
Begrippen Narcisme Maatschappelijke actualiteit

De Twee Gezichten van Narcisme in Crisisgedrag

Narcisme heeft een complexe invloed op gedrag tijdens de COVID-19-pandemie, waarbij zowel prosociale als antisociale gedragingen naar voren komen. Onderzoek toont aan dat verschillende vormen van narcisme, zoals gemeenschappelijk en agentisch, verschillende effecten hebben. Dit biedt een genuanceerder perspectief op narcisme en zijn rol in crises.

De Complexiteit van Narcisme in Pandemisch Gedrag

Narcisme is een persoonlijkheidskenmerk dat wordt gekenmerkt door een opgeblazen gevoel van eigenwaarde en een diepe behoefte aan bewondering. Het heeft tijdens de COVID-19-pandemie op diverse manieren invloed gehad op menselijk gedrag, waaronder prosociale gedragingen.

Uit een recent onderzoek, gepubliceerd in Scientific Reports, blijkt dat narcisme niet enkel antisociale gedragingen voortbrengt. Het kan ook leiden tot prosociale reacties. Het onderzoek werpt nieuw licht op de complexiteit van narcisme. Het toont aan dat verschillende vormen van narcisme verschillende effecten hebben op pandemisch gedrag.

Verschillende Vormen van Narcisme

Narcisme manifesteert zich op diverse manieren, waarvan de meest prominente vormen zelfverheffing en zelfbescherming zijn. Deze strategieën kunnen zowel positieve als negatieve gedragingen stimuleren.

In het verleden werd narcisme voornamelijk geassocieerd met antisociaal gedrag, zoals het negeren van gezondheidsrichtlijnen en hamsteren van voorraden. Maar deze studie toont aan dat narcisme ook prosociale gedragingen kan bevorderen, afhankelijk van de vorm ervan.

Voor een bredere introductie tot de verschillende kanten van narcisme kun je ** Rethinking Narcissism van Craig Malkin (Engels) lezen; het Engelstalige boek helpt om narcisme als een spectrum te bekijken. De boeklinks zijn affiliatelinks: bij een aankoop ontvangen wij mogelijk een kleine vergoeding, zonder extra kosten voor jou.

Gemeenschappelijk versus Agentisch Narcisme

De onderzoekers maakten onderscheid tussen twee soorten narcisme: gemeenschappelijk en agentisch. Gemeenschappelijk narcisme verwijst naar mensen die zichzelf zien als moreel superieur, behulpzaam en sociaal verantwoordelijk. Agentisch narcisme daarentegen richt zich op persoonlijke macht, competitie en het streven naar bewondering. Beide vormen van narcisme beïnvloeden hoe mensen reageren op een crisis zoals de pandemie.

Het Model van Narcistische Heiligheid en Heldendom

Een belangrijk deel van de studie richtte zich op het testen van een nieuw model: narcistische heiligheid en heldendom. Dit model probeert te verklaren hoe narcisten zichzelf beschermen en versterken in crisissituaties. Heiligheid, geassocieerd met morele superioriteit, leidt tot prosociale gedragingen zoals het volgen van nationale beperkingen. Heldendom, dat zelfbescherming benadrukt, kan daarentegen leiden tot problematische overtuigingen en gedragingen, zoals het onderschrijven van complottheorieën.

Onderzoeksmethode en Data

De onderzoekers verzamelden gegevens van meer dan 15.000 deelnemers uit 61 landen gedurende de eerste maanden van de pandemie. Deze deelnemers vulden enquêtes in die hun narcistische neigingen en pandemiegerelateerde overtuigingen en gedragingen beoordeelden. De studie onderzocht vier vormen van grandioos narcisme: bewondering, rivaliteit, heiligheid en heldendom. Elk van deze vormen weerspiegelt verschillende manieren waarop narcisten hun ego proberen te versterken of te beschermen.

Invloed op Gedragingen en Overtuigingen

De resultaten toonden aan dat mensen met een hoog rivaliteits- of heldendom-narcisme eerder geneigd waren complottheorieën te omarmen. Deze mensen zagen de pandemie als een bedreiging voor hun ego. Ze zochten verklaringen die hen in staat stelden hun superioriteit te behouden. Aan de andere kant vertoonden bewonderings- en heiligheidsnarcisme geen sterke link met complottheorieën.

Wat betreft gezondheidsovertuigingen was het beeld gemengd. Heroïsme, bewondering en rivaliteit waren geassocieerd met een grotere kans op het geloven in ongefundeerde gezondheidsclaims. Heiligheid leidde juist tot meer rationele overtuigingen.

Effect op Pandemiegerelateerde Gedragingen

Narcistisch rivaliteitsgedrag was verbonden met een lagere naleving van preventieve maatregelen, zoals handen wassen en het dragen van maskers. Dit wijst op een gebrek aan respect voor collectieve veiligheid. Degenen met een hoog heiligheidsnarcisme daarentegen volgden de richtlijnen nauwkeurig, gedreven door hun gevoel van morele superioriteit.

Hamsteren en Prosociaal Gedrag

Heroïsch narcisme was de belangrijkste voorspeller van hamstergedrag tijdens de pandemie. Deze mensen geloofden dat zij de enigen waren die crises konden beheersen, waardoor ze maatregelen namen om zichzelf te beschermen. Interessant genoeg vertoonden alle vormen van narcisme prosociaal gedrag. Dit gedrag, zij het in verschillende mate, omvatte het bieden van emotionele steun aan anderen.

De motivatie achter dit gedrag varieerde echter sterk. Sommigen deden het om hun gevoel van belang of morele superioriteit te vergroten. Anderen deden het uit oprechte zorg.

De vraag wanneer behulpzaamheid ook een verlangen naar bewondering bevat, sluit aan bij ** Bewonder mij! van Eddie Brummelman; Brummelman onderzoekt narcisme en het verschil met gezonde zelfwaardering.

Culturele Context en Universeel Gedrag

De studie benadrukt dat narcistisch gedrag in verschillende culturele contexten vergelijkbaar is. Hoewel de pandemie verschillende culturele reacties uitlokte, bleven de narcistische patronen van zelfbescherming en zelfverheffing grotendeels hetzelfde. Dit suggereert dat narcisme een universeel menselijke eigenschap is, die niet gebonden is aan specifieke culturele omstandigheden.

Beperkingen van het Onderzoek

Ondanks de belangrijke inzichten, kent de studie enkele beperkingen. De resultaten zijn gebaseerd op zelfgerapporteerde gegevens, wat kan leiden tot vertekening. Mensen met een hoog gemeenschappelijk narcisme kunnen bijvoorbeeld hun prosociale gedrag overdrijven om moreel superieur te lijken. Bovendien werd de steekproef grotendeels online verzameld, wat de representativiteit van de data kan beïnvloeden.

Conclusie: Een Complexere Blik op Narcisme

Dit onderzoek biedt nieuw inzicht in hoe narcisme zich manifesteert tijdens een wereldwijde crisis zoals de COVID-19-pandemie. Narcisme wordt vaak geassocieerd met egoïstisch gedrag. Deze studie toont echter aan dat sommige vormen van narcisme ook prosociale gedragingen kunnen bevorderen.

Sommige vormen van narcisme kunnen ook prosociale gedragingen bevorderen. Het onderscheid tussen gemeenschappelijk en agentisch narcisme is cruciaal. Dit helpt te begrijpen hoe verschillende narcistische neigingen bijdragen aan sociaal gedrag tijdens crises.

In toekomstig onderzoek zou dit model verder kunnen worden toegepast op andere wereldwijde crises. Dit zou helpen om de bredere impact van narcisme beter te begrijpen.

klik op de afbeelding

Hypothesen met betrekking tot steun aan een land in bezetting

Narcistische rivaliteit (self-protection, agentic):

Anti-sociaal en competitiegericht gedrag:

Personen met een hoge mate van rivaliteit zullen waarschijnlijk minder snel een bezet land steunen. Ze zijn vooral gericht op zelfbescherming door anderen te ondermijnen. Hun gedrag wordt gedreven door competitie en de behoefte om anderen te degraderen om hun eigen superioriteit te waarborgen.

Ze kunnen de bezetting zien als een bedreiging voor hun eigen belangen en daarom geen solidariteit tonen. Rivaliteit wordt geassocieerd met een lagere kans op prosociaal gedrag, zoals hulp bieden tijdens crises of een onderdrukt land steunen.

Narcistische sanctity (self-enhancement, communal):

Pro-sociaal en moreel gedrag:

Personen met een hoge mate van sanctity voelen zich sterk verbonden met morele en ethische waarden. Ze zullen waarschijnlijk een bezet land steunen omdat ze hun eigen grootsheid zien in het helpen van de onderdrukten.

Sanctimonious narcisten halen hun ego-boost uit het zien van zichzelf als moreel superieur. Ze kunnen publieke steun voor een bezet land beschouwen als een manier om hun morele identiteit te versterken. Ze zullen waarschijnlijk actiever betrokken zijn bij humanitaire inspanningen en zich presenteren als voorvechters van rechtvaardigheid.

Narcistisch heroïsme (self-protection, communal):

Heroïsch en crisisgericht gedrag:

Heroïsche narcisten zien zichzelf als de enige die een crisis kan oplossen. Ze kunnen een bezet land steunen als ze dit zien als een manier om zichzelf te profileren als redders. Ze zullen vooral steun bieden wanneer ze het gevoel hebben dat hun hulp uniek en onmisbaar is. Ze geloven bijvoorbeeld dat alleen zij een vreedzame oplossing voor de bezetting kunnen realiseren. Dit gedrag is gedreven door zelfbescherming en de behoefte om gezien te worden als de held.

Narcistische bewondering (self-enhancement, agentic):

Zoeken naar lof en erkenning:

Personen met een hoge mate van admiration zullen steun aan een land in bezetting bieden. Dit gebeurt wanneer dit hen lof en publieke bewondering oplevert. Hun steun is echter vaak afhankelijk van zichtbaarheid en erkenning. Ze zullen eerder betrokken raken als hun acties publiekelijk worden geprezen en hen status en waardering opleveren. Het is minder waarschijnlijk dat ze op de achtergrond hulp bieden zonder deze erkenning.

Conclusies:

  • Rivalrous narcissists zijn minder geneigd een bezet land te steunen, gezien hun focus op competitie en zelfbescherming.
  • Sanctimonious narcissists kunnen actief steun verlenen, gemotiveerd door morele superioriteit en de wens om als rechtvaardig te worden gezien.
  • Heroic narcissists zullen vooral steun bieden wanneer ze zichzelf zien als onmisbare redders in een crisis.
  • Admirative narcissists zullen steun bieden als dit hun status en bewondering oplevert. Ze zijn geneigd zichtbaar te helpen om lof te ontvangen.

Deze hypotheses zijn nu beter onderbouwd door de theorieën uit de studie over de vier vormen van grandioos narcisme en hun verschillende motivaties (self-enhancement vs. self-protection).

info wat zegt je handtekening

Hier zijn enkele belangrijke inzichten die je kunt verwerken:

Revisie van literatuur over narcisme:

De bevinding dat verschillende vormen van narcisme (admiration, rivalry, sanctity, en heroism) verschillende resultaten voorspellen. Dit suggereert dat de bestaande literatuur aan revisie toe is. Verschillende vormen van narcisme voorspellen verschillende resultaten.

Deze bevinding suggereert dat de bestaande literatuur die narcisme als een enkelvoudig construct behandelt, aan revisie toe is. Narcisme blijkt dus heterogeen te zijn in hoe het gedachten en gedragingen beïnvloedt. Dit hangt af van welke specifieke vorm van narcisme wordt gemeten.

Prosociaal versus antisociaal gedrag:

Sommige vormen van narcisme, zoals sanctity, kunnen zelfs bijdragen aan prosociale gedachten en gedragingen. Deze bevinding staat in contrast met het algemene beeld van narcisme. Sommige vormen van narcisme, zoals sanctity, kunnen bijdragen aan prosociale gedachten en gedragingen. Dit staat in contrast met het algemene beeld van narcisme. Narcisme wordt meestal gezien als een antisociale eigenschap.

Dit geeft ruimte voor een genuanceerder perspectief in je hypothesen. Sommige vormen van narcisme kunnen beschermend werken tegen ongegronde overtuigingen. Andere vormen voorspellen juist vatbaarheid voor complottheorieën en irrationele gezondheidsopvattingen.

Multilevel Modellen (MLM):

De complexiteit van de data-analyse is groot. Dit omvat het gebruik van multilevel modellen om de onafhankelijke bijdrage van verschillende vormen van narcisme te onderzoeken. Dit benadrukt dat je hypothesen rekening moeten houden met het feit dat niet alle vormen van narcisme gelijke effecten hebben.

Rivaliteit en heroisme bleken bijvoorbeeld belangrijke voorspellers te zijn van complottheorieën. Sanctity was juist een beschermende factor tegen irrationele gezondheidsopvattingen.

Verschillen tussen landen:

De studie hield rekening met metrische invariantie. Dit werd gedaan om te controleren of de gebruikte meetinstrumenten geldig waren over verschillende landen heen. Dit suggereert dat je hypothesen ook rekening moeten houden met culturele of contextuele variabelen. Deze variabelen kunnen de relatie tussen narcisme en gedragingen tijdens de pandemie beïnvloeden.

Voorspelling van gedragingen:

Hoewel sommige narcismevormen zoals bewondering en rivaliteit gerelateerd waren aan antisociaal gedrag (zoals hamsteren). Dezelfde vormen toonden ook een verband met preventieve maatregelen. Dit omvatte activiteiten zoals handen wassen. Dit toont dat narcisten mogelijk pragmatische keuzes maken om zowel hun imago als hun persoonlijke veiligheid te waarborgen.

Je kunt dus je hypothesen verder verfijnen. Speculeer dat bepaalde vormen van narcisme voorspelbaar zijn in hun link met irrationele overtuigingen. Vooral de zelfbeschermende vormen zijn daaraan gekoppeld. Andere vormen van narcisme kunnen mogelijk meer prosociale resultaten voorspellen.

Ook zou je in je hypothesen kunnen verwerken dat culturele verschillen een rol kunnen spelen. Deze verschillen beïnvloeden hoe narcistische neigingen worden uitgedrukt door de pandemie.

Naast persoonlijkheidskenmerken spelen sociale prikkels mee in hoe mensen ideeën overnemen. ** Invloed van Robert Cialdini biedt aanvullende achtergrond over beïnvloeding en overtuiging; het is een andere invalshoek dan de hier besproken pandemiestudie.

Vragen ter Verdieping van het Begrip

  1. Hoe zou je de invloed van narcisme op je eigen gedrag in sociale situaties tijdens de pandemie beschrijven?
  2. Welke voorbeelden van prosociale gedragingen heb je zelf waargenomen in relatie tot narcisme tijdens de COVID-19-pandemie?
  3. In welke mate denk je dat culturele context de uiting van narcistisch gedrag beïnvloedt tijdens crises?
  4. Heb je ooit nagedacht over hoe verschillende vormen van narcisme in jouw omgeving zich manifesteren? Geef een voorbeeld.
  5. Hoe zou jij uitleggen dat sommige mensen met narcistische neigingen zich moreel superieur voelen en anderen willen helpen?

Welke kleine stap past vandaag bij jou?

Neem mee wat je helpt. Je kunt één inzicht laten bezinken, iets opschrijven of steun vragen. Kies wat bij jouw mogelijkheden past; ook rust nemen mag.

Wil je verder lezen? Kies via Start hier een gids die bij jouw vraag past.

Goed om te weten: onze informatie ondersteunt inzicht en zelfreflectie en vervangt geen persoonlijke diagnose, behandeling of professioneel advies.

Een vraag of fout melden? Neem contact op met ons. Vermeld bij een fout de link en de betrokken passage. Dit contactkanaal is geen crisisdienst.

Lees in onze publicatieprincipes hoe we werken meer over onze achtergrond, bronnen, correcties en commerciële verwijzingen.

Liefs,
Annemie Persyn-Declercq en Johan Persyn
Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.

Lees meer over prosociale gedragingen

Welke kleine stap past vandaag bij jou?

Neem mee wat je helpt. Je kunt één inzicht laten bezinken, iets opschrijven of steun vragen. Kies wat bij jouw mogelijkheden past; ook rust nemen mag.

Wil je verder lezen? Kies via Start hier een gids die bij jouw vraag past.

Goed om te weten: onze informatie ondersteunt inzicht en zelfreflectie en vervangt geen persoonlijke diagnose, behandeling of professioneel advies.

Een vraag of fout melden? Neem contact op met ons. Vermeld bij een fout de link en de betrokken passage. Dit contactkanaal is geen crisisdienst.

Lees in onze publicatieprincipes hoe we werken meer over onze achtergrond, bronnen, correcties en commerciële verwijzingen.

Liefs,
Annemie Persyn-Declercq en Johan Persyn
Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.


Ontdek meer van

Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.

We zijn benieuwd naar je reactie hieronder!

Turn on JavaScript to leave a comment.

Ontdek meer van

Abonneer je nu om meer te lezen en toegang te krijgen tot het volledige archief.

Lees verder