Het kwantificeren van het totale menselijk lijden in de wereld is een complexe taak. Lijden neemt vele vormen aan, zoals fysieke pijn, psychisch leed, armoede, honger en sociale onrechtvaardigheid.
Toch geven bepaalde statistieken inzicht in de omvang van specifiek lijden:
- Honger: Volgens een rapport van de Verenigde Naties lijden momenteel ongeveer 735 miljoen mensen aan honger. Dit aantal is een stijging van 122 miljoen sinds 2019. Scientias
- Dementie: Wereldwijd zijn er naar schatting 55 miljoen mensen met dementie. Dit aantal zal naar verwachting toenemen door de vergrijzing van de bevolking. Stop Alzheimer
- Chronische ziekten: In 2019 was COPD wereldwijd de derde doodsoorzaak. Het leidde tot 3,23 miljoen sterfgevallen. 80% hiervan vond plaats in landen met een laag of middeninkomen. Longcijfers
Deze cijfers illustreren slechts een deel van het wereldwijde lijden. Ze benadrukken de noodzaak van voortdurende inspanningen om deze problemen aan te pakken.
Het Christusbeeld aan het kruis en de relatie tot menselijk lijden
Het beeld van Christus aan het kruis is een krachtig symbool binnen het christendom en heeft diepe betekenis met betrekking tot lijden:
- Identificatie met menselijk lijden: Christus’ kruisiging wordt gezien als een ultieme daad van solidariteit met het menselijk lijden. Door zelf te lijden, toont Hij begrip en medeleven voor de pijn en het verdriet dat mensen ervaren.
- Verlossing en hoop: Het kruis symboliseert niet alleen lijden, maar ook de overwinning daarop. De opstanding van Christus na zijn kruisiging biedt “gelovigen” hoop op verlossing en een toekomst zonder lijden.
- Inspiratie voor compassie: Het lijden van Christus moedigt gelovigen aan om mededogen te tonen. Het spoort hen aan om actief te werken aan het verlichten van het lijden van anderen. Dit doen zij in navolging van Zijn voorbeeld.
In essentie dient het Christusbeeld aan het kruis als een herinnering aan het onvermijdelijke lijden in de wereld. Het herinnert ook aan de mogelijkheden voor hoop en verlossing. Daarnaast benadrukt het de plicht om elkaar bij te staan in tijden van nood.
James Alison over de lijdende, gestorven Christus aan het kruis
“Als je gelooft dat Jezus, het gekruisigde slachtoffer, God is (godsbeeld), stop je met geloven in de goden. Je stopt met geloven in vreemde krachten die onthullen wie “echt” de schuld krijgt. En je komt steeds dichter bij het zien van dingen zoals ze werkelijk, menselijk, zijn.
Wat ik hier naar voren breng is een begrip van progressieve openbaring.
Hoe het komt dat naarmate de waarheid steeds rijker in ons midden naar voren komt. We kunnen niet verwachten dat de tekstuele effecten van die opkomst steeds mooier worden. Je zou verwachten dat ze steeds lelijker worden, maar steeds duidelijker.
En uiteindelijk zie je precies hetzelfde verhaal verteld. Dit gebeurt vanuit precies het omgekeerde perspectief. (niet van de overwinnaar-dader). Hierdoor zijn er zelfs geen restanten van mythische stukjes meer aan het werk.
Het vereist geen grote verbeelding om te denken “Het Oude Testament is slecht en het Nieuwe Testament is goed.” Het is ook gemakkelijk te denken “Alle woordwaarden zijn hetzelfde in beide Testamenten.” Het vereist veel meer subtiliteit om je een proces voor te stellen.
In dat proces wordt de zelfmanifestatie van het onschuldige slachtoffer steeds duidelijker.
Tegelijkertijd wordt het begrip van hoe mensen doorgaans geneigd zijn zich te gedragen steeds donkerder maar steeds realistischer.”
Deze bovenstaande passage van James Alison biedt een diepgaande reflectie. Het gaat over de progressieve openbaring en de rol van het lijden van Jezus. Hij wordt gezien als een onschuldige slachtofferfiguur in de menselijke geschiedenis en spiritualiteit.
Er zijn een aantal belangrijke punten die uitgelicht kunnen worden:
1. De kruisdood van Jezus als een breekpunt in religieus denken.
Stoppen met geloven in mythische krachten en schuldprojectie:
De kruisdood van Jezus ondermijnt het oude wereldbeeld. In dat wereldbeeld hadden “goden” macht over het lot van mensen. Slachtoffers werden aangewezen om de schuld te dragen. Jezus’ dood openbaart dat deze systemen menselijk zijn, niet goddelijk.
Het onthult de mechanismen van zondebokdenken en projectie als menselijke constructies die tot op heden doorwerken.
Menselijkheid centraal stellen:
Door te geloven dat Jezus God is, verschuift de focus van een transcendente, wraakzuchtige God. Het gaat naar een immanente God die zich identificeert met menselijke zwakte, pijn en onschuld. Het lijden van Jezus maakt duidelijk hoe de dynamiek van macht en geweld werkt in menselijke samenlevingen.
2. Progressieve openbaring: een proces van verduidelijking
Van mythologie naar realisme:
In de Bijbel zie je een overgang van verhalen. Schuld en geweld worden vaak mythisch verklaard, zoals de offers en oorlogen in het Oude Testament. Vervolgens krijg je een steeds duidelijker inzicht in hoe mensen echt zijn. Het Nieuwe Testament legt de nadruk op de menselijke neiging tot schuldprojectie en geweld. Het benadrukt ook de mogelijkheid van verlossing en compassie.
Het toenemend donkere en realistische beeld van menselijk gedrag:
Als de openbaring van Jezus als de onschuldige slachtofferfiguur groeit, wordt de menselijke neiging tot geweld duidelijker. De duisternis van deze neiging wordt meer zichtbaar. Ook wordt de zonde steeds meer onthuld. Dit leidt niet tot een “mooi” verhaal, maar tot een scherp en confronterend inzicht in de menselijke natuur.
3. De rol van de twee Testamenten.
Geen simplistisch contrast:
Het is te eenvoudig om het Oude Testament af te doen als “slecht” en het Nieuwe Testament als “goed”. Beide Testamenten zijn onderdeel van een proces. In dit proces worden de realiteit van menselijke zwakheid en de bevrijdende kracht van Gods genade steeds duidelijker.
Een voortschrijdend verhaal:
Het Oude Testament legt de basis. Het benoemt de problematiek van schuld, zonde en verlossing. Dit gebeurt vaak in rudimentaire of mythische vormen. Het Nieuwe Testament maakt deze thema’s explicieter. Het richt zich op het breken van die patronen door het leven en sterven van Jezus.
4. De omkering van perspectief
Het perspectief van het slachtoffer:
Veel religieuze en sociale verhalen kiezen historisch gezien de kant van de machtige of overwinnaar. Het verhaal van Jezus kiest expliciet het perspectief van het onschuldige slachtoffer. Het laat zien hoe menselijke systemen slachtoffers creëren om conflicten te vermijden of te beheersen.
Geen restanten van mythe:
De progressieve onthulling van de waarheid in Jezus’ verhaal maakt duidelijk dat er geen goddelijk geordende slachtoffers zijn. Wat overblijft is een radicaal nieuwe blik op gerechtigheid, waarheid en verlossing.
5. Een groeiend realisme
Meer licht brengt meer schaduw aan het licht:
De waarheid over het onschuldige slachtoffer komt steeds meer aan het licht. Dit belicht scherper de menselijke neiging om dergelijke slachtoffers te creëren. Deze groei in begrip vraagt om een volwassen geloof. Dit geloof zoekt niet naar simpele goed-kwaad-tegenstellingen. In plaats daarvan ziet het de complexiteit en ambiguïteit van menselijke keuzes onder ogen.
Een duisterder, maar helderder beeld:
Het begrip van menselijk gedrag wordt “donkerder maar realistischer”. Dit suggereert dat spirituele groei niet alleen gaat om hoop. Het gaat ook om verlossing. Het omvat ook een dieper begrip van menselijke zwakheid, zonde en de mechanismen die ons gedrag aandrijven.
Zelfmanifestatie door het proces.
Hierbij wordt een fundamentele waarheid of identiteit geleidelijk aan duidelijker. Het wordt vollediger onthuld, zowel aan onszelf als in relatie tot de wereld.
Hier zijn enkele manieren waarop het begrip zelfmanifestatie in deze context kan worden begrepen:
1. Zelfmanifestatie van het onschuldige slachtoffer
Het verwijst naar het proces. Het verhaal van Jezus’ dood aan het kruis onthult steeds meer de diepere waarheid. Zijn identificatie als een onschuldig slachtoffer maakt deze waarheid duidelijker. Dit gaat over menselijke schuldprojectie, geweld en zondebokmechanismen.
Naarmate deze waarheid duidelijker wordt, toont het ons hoe menselijke systemen slachtoffers creëren. Het rechtvaardigt deze om conflicten te beheersen. Het laat ook zien hoe deze patronen doorbroken kunnen worden.
Het onschuldige slachtoffer (Jezus) manifesteert zichzelf als een spiegel. Het toont de menselijke neiging tot schuldprojectie en zonde. Het openbaart ook een ander pad: dat van vergeving, waarheid en liefde.
2. Zelfmanifestatie van God in Christus
In de christelijke context betekent zelfmanifestatie dat God zichzelf volledig openbaart in Jezus Christus, en specifiek in zijn kruisdood.
In Jezus zien we God niet als een wraakzuchtige kracht. We zien Hem niet als een autoritaire heerser. In plaats daarvan zien we een God die lijdt, vergeeft en de kant van het slachtoffer kiest. Dit onthult een dieper, menselijker en radicaal vernieuwd begrip van goddelijke liefde en gerechtigheid.
3. Zelfmanifestatie in progressieve openbaring
Zelfmanifestatie kan ook worden begrepen als een proces van progressieve openbaring. In dit proces wordt de waarheid over menselijk gedrag steeds duidelijker. Ook wordt de waarheid over goddelijke genade steeds duidelijker.
Het Oude Testament bevat bijvoorbeeld veel verhalen die menselijke conflicten, schuld en zonde projecteren op God.
Met de voortzetting van de openbaring in het Nieuwe Testament, wordt het steeds duidelijker. Menselijke verhalen en goddelijke waarheid staan in conflict. Jezus’ zelfmanifestatie opent dit conflict. Hij laat zien dat God zich identificeert met de onschuldige. God identificeert zich niet met de machtige of schuldprojecterende systemen.
4. Zelfmanifestatie als spiegeling van menselijke natuur
Zelfmanifestatie betekent hier ook dat we een scherper beeld krijgen van onze eigen menselijke natuur. Dit gebeurt naarmate de waarheid van het kruisverhaal duidelijker wordt. We zien de neiging tot schuldprojectie, geweld en machtsmisbruik steeds realistischer en ontnemen deze neigingen hun “mythische” rechtvaardiging.
In samenvatting:
Zelfmanifestatie in deze context betekent het proces waarin zowel God als de menselijke natuur zich geleidelijk en steeds duidelijker onthullen. Dit begrip is dynamisch. Het vereist dat we openstaan voor een steeds dieper inzicht in wie we zijn.
We moeten begrijpen hoe we handelen. We moeten ook weten wat de waarheid van liefde, vergeving en gerechtigheid inhoudt. Het vraagt ons om de waarheid over God te zien. We moeten ook eerlijk naar onszelf kijken in het licht van deze openbaring.
Conclusie menselijk lijden
Deze passage nodigt uit tot een volwassen geloof. Het ziet geen eenvoudige tegenstellingen tussen oud en nieuw. Het ziet geen eenvoudige tegenstellingen tussen goed en slecht. Er zijn ook geen eenvoudige tegenstellingen tussen licht en donker. Het vraagt om een diepere erkenning van de complexiteit van menselijke relaties, menselijk lijden, schuld en verlossing.
Jezus’ dood aan het kruis wordt een openbaring. Het doorbreekt de illusie van de oude wereldbeelden. Dit maakt ruimte voor een eerlijker en menselijker begrip van zowel God als onszelf. Het is een uitnodiging om de waarheid onder ogen te zien. Hoe confronterend die soms ook is. En om vanuit die waarheid te leven in hoop en compassie.
Enkele Bijbelpassages ondersteunen het idee. Ze tonen aan dat de zelfmanifestatie van zowel God als de menselijke natuur zich geleidelijk onthult, inclusief het menselijk lijden.
En dat dit proces een steeds dieper inzicht vraagt in wie we zijn, hoe we handelen, en wat liefde, vergeving en gerechtigheid betekenen:
1. De openbaring van God en menselijke natuur
“Het Woord is mens geworden en heeft bij ons gewoond, vol van genade en waarheid. Wij hebben zijn grootheid gezien, de grootheid van de enige Zoon van de Vader.”
Dit vers benadrukt dat God zichzelf openbaarde door Jezus Christus. Deze openbaring laat ook zien hoe menselijk gedrag in contrast staat met goddelijke genade en waarheid.
“Wij allen, die met onbedekt gezicht de luister van de Heer aanschouwen, veranderen in zijn evenbeeld, met steeds grotere luister. Dit is het werk van de Heer, die Geest is.”
Deze passage spreekt over het dynamische proces van transformatie en zelfinzicht terwijl we God steeds beter leren kennen.
“In het verleden heeft God op vele manieren en verschillende tijden tot onze voorouders gesproken door de profeten, maar nu, in deze laatste dagen, heeft Hij tot ons gesproken door de Zoon.”
Hier wordt het idee van progressieve openbaring ondersteund: God onthult zichzelf geleidelijk en het meest volledig in Jezus Christus.
2. Zelfonderzoek en eerlijkheid
“Doorgrond mij, God, en ken mijn hart, peil mij, en weet wat mij kwelt. Zie of ik geen verkeerde weg ga, en leid mij over de weg die eeuwig is.”
Dit vers roept op tot zelfreflectie en eerlijkheid tegenover God, een essentieel onderdeel van het proces van zelfmanifestatie.
“Wie luistert naar het Woord maar er niet naar handelt, is net als iemand die het gezicht waarmee hij is geboren in de spiegel bekijkt: hij ziet zichzelf, maar zodra hij wegloopt, is hij vergeten hoe hij eruitzag.”
Deze passage nodigt je uit om eerlijk naar jezelf te kijken. Het vraagt je om het inzicht dat je ontvangt te vertalen in daden.
3. Liefde en gerechtigheid
“Er is jou, mens, gezegd wat goed is, je weet wat de HEER van je wil: niets anders dan recht te doen, trouw te betrachten en nederig de weg te gaan van je God.”
Dit vers legt de nadruk op rechtvaardigheid, trouw en nederigheid. Deze zijn fundamentele aspecten van de waarheid die God ons wil laten zien.
“Geliefden, laten we elkaar liefhebben, want de liefde komt uit God voort. Ieder die liefheeft is uit God geboren en kent God. Wie niet liefheeft, kent God niet, want God is liefde.”
Deze passage laat zien dat liefde een kernaspect is van God en ons inzicht in wie we zijn.
4. Menselijke natuur en Gods genade
“Iedereen heeft gezondigd en ontbeert de nabijheid van God, en iedereen wordt uit genade die niets kost door God als een rechtvaardige aangenomen vanwege de verlossing door Christus Jezus.”
Hier wordt de gebrokenheid van de menselijke natuur erkend. Daarnaast helpt de genade van God ons te herstellen.
Romeinen 7:21-25
“Ik ontdek steeds weer dat ik, hoewel ik het goede wil doen, toch het kwade doe. […] God zij dank: door Jezus Christus, onze Heer.”
Dit vers toont de strijd in de menselijke natuur en de genade van Christus als antwoord daarop.
5. Eerlijkheid over onszelf in het licht van Gods waarheid
“U zult de waarheid kennen, en de waarheid zal u bevrijden.”
Als we de waarheid over God en onszelf erkennen, bevrijdt dit ons. Het leidt tot een vollediger begrip van wie we zijn.
“Als we zeggen dat we zonder zonde zijn, misleiden we onszelf en is de waarheid niet in ons. Maar als we onze zonden belijden, is Hij trouw en rechtvaardig: Hij vergeeft ons onze zonden en reinigt ons van alle kwaad.”
Dit vers benadrukt het belang van eerlijkheid en belijdenis als onderdeel van spirituele groei en genezing.
Conclusie
Deze passages illustreren hoe de Bijbel het proces van zelfmanifestatie beschrijft. Het is een dynamische reis waarin God zichzelf onthult. Tegelijkertijd worden we opgeroepen om eerlijk naar onszelf te kijken. Dit proces nodigt ons uit om dieper te begrijpen wie we zijn. Het vraagt ons ook om te analyseren hoe we handelen en wat de waarheid van liefde betekent. Daarnaast overdenken we vergeving en gerechtigheid.
Alles op onze blog is voor Zelfzorg en solidariteit, vaardigheids- en reflectiepraktijk, groei en bewustwording met psycho-educatieve informatie over individu en samenleving.
Op geen enkele manier is dit een aanzet tot haat of geweld, discriminatie of racisme.
✨ Jouw volgende stap naar heling begint hier
Voel je dat dit artikel je raakte? Dat het iets in beweging zette? Laat dat moment niet verloren gaan.
Sluit je aan bij onze online community – een warme, veilige plek waar gelijkgestemden elkaar begrijpen en ondersteunen.
👉 Doe een groeitaak die bij dit artikel hoort. Kleine stappen, grote transformaties.
Laat een reactie achter. Jouw stem kan iemand anders precies de herkenning geven die ze vandaag nodig heeft.
👉 Deel dit artikel met een vriend(in) die worstelt of twijfelt. Soms is één doorstuuractie het verschil tussen vastzitten en vooruitkomen.
🌿 Samen bouwen we aan herstel, kracht en emotionele vrijheid. Steun ons zonder extra kosten door aankopen bij bol. klik op onderstaande afbeelding.
Steun ons zonder extra kost door uw aankopen bij :
https://www.steunfondsvooroekraine.be/donatiepagina
Liefs Annemie