Dag van de Rechten van het Kind: veiligheid, inspraak en contact

De Dag van de Rechten van het Kind, op 20 november, nodigt uit om te kijken naar veiligheid, inspraak en verbondenheid. Op die datum nam de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in 1989 het Kinderrechtenverdrag aan. Lees de verdragstekst bij UNICEF.

Het belang van het kind als vertrekpunt

Artikel 3 maakt het belang van het kind een eerste overweging bij beslissingen die kinderen raken. Artikel 19 vraagt bescherming tegen onder meer lichamelijk en geestelijk geweld, misbruik en verwaarlozing. Deze rechten horen samen gelezen te worden. Zie artikelen 3 en 19 van het Kinderrechtenverdrag.

Ouder-kindcontact vraagt een zorgvuldige beoordeling

Volgens artikel 9 heeft een kind dat van een of beide ouders gescheiden leeft recht op regelmatig persoonlijk contact met beide ouders, behalve wanneer dat strijdig is met het belang van het kind. Het verdrag maakt contact dus niet onvoorwaardelijk. Artikel 12 beschermt de vrije meningsuiting van het kind en vraagt passend gewicht voor die mening, rekening houdend met leeftijd en rijpheid. Zie artikelen 9 en 12.

Een kind dat geen contact wil, levert daarmee op zichzelf geen bewijs van manipulatie door de andere ouder. Voor de beoordeling van een concrete situatie zijn de ervaringen van het kind, mogelijke onveiligheid, de gezinsgeschiedenis en andere relevante omstandigheden nodig. Een blog kent dat dossier niet en kan niet bepalen welke contactregeling passend is.

Ook het woord ‘oudervervreemding’ stelt op zichzelf niet vast wat er is gebeurd of wie verantwoordelijk is. Beschrijf concrete gebeurtenissen en zorgen in plaats van een label als eindconclusie te gebruiken. Signalen van geweld of misbruik vragen zorgvuldig onderzoek; ze mogen niet op basis van zo’n label terzijde worden geschoven.

Luisteren zonder een kind verantwoordelijk te maken

Als praktische uitnodiging kun je luisteren zonder een gewenste uitkomst in de vraag te leggen: “Wat wil je dat ik begrijp?” Een kind hoeft geen bondgenoot van een volwassene te worden of bewijs voor diens gelijk te leveren. Vermijd druk om een brief te schrijven, een keuze te maken of een verhaal te bevestigen.

Bij zorgen over veiligheid, contactafspraken of een lopende procedure is individuele ondersteuning nodig van passende hulpverlening en, waar nodig, een jurist met kennis van de situatie. Deze tekst geeft geen advies om afspraken of beslissingen eigenhandig te wijzigen.

Ook bij continuïteit en overplaatsing in pleegzorg verdienen ervaringen en relaties van het kind aandacht. Wil je meer weten over hoe je op deze website ervaring en algemene uitleg van elkaar onderscheidt? Gebruik onze vaste leeswijzer voor bronnen, ervaringen en grenzen.

Deze informatie vervangt geen persoonlijke diagnose, behandeling of individueel juridisch advies. Heb je een vraag of zie je een fout? Neem contact op. Lees ook onze publicatieprincipes.