Bart De Wever is een Vlaamse politicus en zelfverklaarde meesterstrateeg. Hij is het gezicht geworden van Belgisch verzet. Dit verzet richt zich tegen het vrijgeven van bevroren Russische tegoeden bij Euroclear voor Oekraïne. Hij schildert het debat graag af als zijn heroïsche strijd om België te beschermen tegen een catastrofaal risico. Het is bijna alsof hij een dappere Gallische krijger is die het opneemt tegen de Romeinse overmacht demorgen.be.
En toegegeven: die angstcampagne heeft succes. Bijna alle Belgische politieke partijen steunen zijn standpunt om eerst België te beschermen. Vermoedelijk schaart een groot deel van het publiek zich ook hierachter in deze saga theguardian.com.
Maar klopt De Wevers doemscenario wel? In deze blog verkennen we de feiten rond de Russische tegoeden bij Euroclear. We bespreken de argumenten van De Wever. We bekijken hoe zowel experts als de internationale gemeenschap hierop reageren.
Spoiler: Steeds meer tekenen wijzen erop dat de gevreesde risico’s schromelijk overdreven zijn. Vasthouden aan die angstkaart speelt vooral Poetins intimidatiestrategie in de kaart. Laten we de situatie ontleden in klare mensentaal. We werpen een kritische blik op de juridische details. We kijken ook naar de geopolitieke implicaties.
Wat is er aan de hand met de bevroren tegoeden bij Euroclear?
Sinds de grootschalige Russische invasie van Oekraïne in februari 2022 is begonnen, hebben Westerse landen uitgebreide sancties opgelegd. Hierdoor zijn Russische staatstegoeden ter waarde van honderden miljarden euro’s bevroren. In de Europese Unie gaat het om zo’n €210 miljard aan Russische staatsreserves brusselstimes.com.
Verrassend genoeg ligt het gros daarvan – naar schatting €190 miljard – bij één financiële instelling: Euroclear in Brussel brusselstimes.com. Euroclear is een grote internationale effectenkluis waar centrale banken en fondsen effecten parkeren en verhandelen. Dat verklaart waarom zoveel Russisch vermogen juist in België zit.
Fast forward naar 2025: Oekraïne heeft dringend financiering nodig.
Het is essentieel om de oorlog vol te houden. Ook moet het land draaiende worden gehouden. De EU wil daarom een plan lanceren. Ze willen een “herstel(lening)” van €90 miljard verstrekken aan Oekraïne voor 2026-2027. Deze lening moet worden gedekt door die bevroren Russische tegoeden aljazeera.com. Hoe werkt dat?
In plaats van het geld definitief te confisqueren. Dat ligt juridisch lastig. De Russische staatsfondsen zouden dienen als onderpand of collateraal. Dit is voor een gezamenlijke lening aan Oekraïne aljazeera.com theguardian.com. De gedachte daarachter is: Oekraïne krijgt nu geld om te overleven. Dat Russische vermogen kan pas in principe terug als Rusland ooit oorlogsschade vergoedt (herstelbetalingen). Gebeurt dat nooit, dan draait Rusland in feite op voor de kosten – precies zoals #MakeRussiaPay-activisten bepleiten.
Dit plan is uniek en ongezien (zoiets is nog nooit op deze schaal geprobeerd).
Om het mogelijk te maken, hebben EU-leiders in oktober en december 2025 al besloten de Russische tegoeden onbeperkt te bevriezen. Dit zal doorgaan totdat aan strenge voorwaarden is voldaan theguardian.com euronews.com.
Voorheen moesten die sancties elke 6 maanden vernieuwd worden. Nu is vastgelegd dat het geld pas vrij komt nadat Rusland de oorlog beëindigt. Rusland moet ook volledige herstelbetalingen aan Oekraïne hebben gedaan. theguardian.com.
Met andere woorden: Het zwaard van Damocles waar De Wever zo vaak voor waarschuwt schetst een scenario. Het stelt dat België op een dag Rusland haar miljarden moet terugbetalen. Dit zal enkel neerkomen als Moskou ooit vrijwillig alle oorlogsschade vergoedt.
Niemand verwacht dat dit snel of überhaupt zal gebeuren. EU-commissaris Valdis Dombrovskis noemde het een “hoge lat die wellicht nooit gehaald wordt” euronews.com. Dit is de context waarin Bart De Wever “nee” zegt. Maar waarop baseert hij dat verzet precies?
Waarom verzet Bart De Wever zich? De argumenten van de premier
De Wever heeft zijn bezwaren tegen het EU-plan luid en duidelijk geuit. Zijn centrale bewering is dat het voorstel “fundamenteel fout” is. Hij stelt dat het in strijd is met het internationaal recht. Hij zegt ook dat het de stabiliteit van de eurozone in gevaar brengt theguardian.com.
We zetten zijn voornaamste argumenten op een rij:
Juridische bezwaren & rechtsstaat:
De Wever stelt dat de stap ongezien is en mogelijks illegaal. Hij vreest dat België/Euroclear door Rusland voor de rechter gesleept kan worden en dan op schadeloosstelling zou kunnen uitdraaien aljazeera.com. Ook waarschuwt o.a. de ECB dat we moeten oppassen de rechtsstaat niet te schenden, zelfs niet tegenover Rusland dewereldmorgen.be.
Euroclear zelf heeft het plan “zeer fragiel en juridisch risicovol” genoemd. Het is een experiment dat hun businessmodel en reputatie kan schaden aljazeera.com euronews.com. (Euroclear klaagt dat zij onevenredig geviseerd worden terwijl ook andere landen Russische tegoeden houden, zoals in het VK, VS, Duitsland…).
Financiële en reputatierisico’s:
Critici van het plan waaronder Euroclear en sommige financieel experten in België waarschuwen. Ze waarschuwen dat morrelen aan buitenlandse tegoeden het vertrouwen in de eurozone kan schaden dewereldmorgen.be.
Investeerders wereldwijd zouden kunnen denken dat geld in Europa niet langer veilig is. Dit kan leiden tot kapitaalvlucht, rentestijgingen en ondermijning van de euro als internationale munt dewereldmorgen.be. De Wever spreekt dramatisch over een mogelijke “systeemcrisis” in de eurozone dewereldmorgen.be.
Euroclear’s CEO waarschuwde voor “verschrikkelijke gevolgen voor de hele eurozone” als dit doorgaat. Vertrouwen en geloofwaardigheid staan op het spel brusselstimes.com.
Vergelding door Rusland:
België huisvest het leeuwendeel van de tegoeden. De Wever vreest dat Poetin wraak zal nemen op ons land als we aan het geld zitten dewereldmorgen.be. Dit is niet louter hypothetisch: Moskou dreigt openlijk met vergeldingsmaatregelen dewereldmorgen.be.
Dmitri Medvedev, de voormalige Russische president, zei onlangs dat Rusland zou reageren. Dit zou gebeuren als de “gekke EU” het Russische geld “steelt” voor Oekraïne. Zo’n actie zou als een oorlogsdaad worden beschouwd. Dit zou “alle gevolgen hebben voor Brussel en individuele EU-landen” brusselstimes.com.
Bovendien heeft de Russische centrale bank alvast een rechtszaak tegen Euroclear in Moskou aangespannen als waarschuwing theguardian.com. België ziet zichzelf als logische bliksemafleider, aangezien het geld fysiek hier bevroren staat dewereldmorgen.be.
“Wat als er vrede komt?” scenario:
In De Wevers narratief loert het doembeeld. Er wordt vroeg of laat een vredesakkoord met Rusland gesloten. Moskou betaalt nooit iets van schadevergoeding. Rusland eist dan meteen zijn geld bij Euroclear terug brusselstimes.com.
Dat geld zou er dan niet meer zijn, want uitgeleend aan Oekraïne. Gevolg: België zou als gastland mogelijk moeten opdraaien voor die tientallen miljarden om Rusland uit te betalen. De Wever waarschuwt dat dit de Belgische schatkist tot het faillissement kan drijven brusselstimes.com.
Hij noemde de voorgestelde constructie niet voor niets een “zwaard van Damocles” boven België. Kortom: zonder keiharde garanties zou hij “alle nodige politieke en juridische maatregelen” nemen om dit te blokkeren.brusselstimes.com.
Eisen van België:
Vanuit die laatste vrees eist de premier dat alle EU-landen samen de risico’s dragen. Concreet wil hij waterdichte afspraken. Mocht er ooit toch moeten worden terugbetaald aan Rusland, dan moet iedere lidstaat meebetalen. België mag dit niet alleen doen.brusselstimes.com.
Hij wil dat álle landen met bevroren Russische tegoeden (niet enkel België) proportioneel bijdragen als onderpand. Daarnaast moeten er EU-noodfondsen klaarliggen om Euroclear van liquiditeit te voorzien als Moskou verhaal komt halen brusselstimes.com aljazeera.com.
Tot slot opperde De Wever dat de EU beter zelf leent op de kapitaalmarkt. Dit zou met gezamenlijke EU-schulden zijn om Oekraïne te steunen. Hij stelde voor om dit te doen in plaats van met Russisch geld te goochelen aljazeera.com theguardian.com. (Veel andere landen voelen daar echter weinig voor, zeker niet nu de bereidheid tot nieuwe schulden afneemt.)
Onderhandelingspositie:
Een ander argument dat De Wever aanhaalt: door nu al Russisch geld uit te geven, verspeelt Europa een hefboom. Dit kan schadelijk zijn in toekomstige vredesonderhandelingen. Dit verzwakt de positie van Europa. Dit volgens brusselstimes.com.
Als het geld al weg is, heb je niets meer achter de hand. Je kunt geen druk op Moskou meer uitoefenen voor concessies of herstelbetalingen. Beter, zo redeneert hij, houden we de tegoeden bevroren als onderhandelingsinstrument richting Rusland, in plaats van ze nu te spenderen.
Samengevat profileert De Wever zich als de behoedzame leider die geen “Belgisch Alba-neerland” wil riskeren. Hij wil Belgische belastingbetalers behoeden voor een potentiële miljardenstrop. De Wever wil de integriteit van de Europese rechtsstaat beschermen en Russische represailles vermijden.
Uiteraard wil hij Oekraïne wel steunen, maar dan via veiligere constructies. Klinkt op papier redelijk… als al die risico’s reëel en onderbouwd zijn. Tijd om dat te toetsen aan de feiten en analyses van experts.
Internationaal recht & expertanalyse: zijn de risico’s echt of ingebeeld?
Critici van De Wevers standpunt variëren. Ze lopen uiteen van vooraanstaande economen tot experts in internationaal recht. Ze stellen dat de gevreesde risico’s nauwelijks hout snijden. De Belgische regering zou de mogelijke nadelen “buiten proportie opgeklopt” hebben om het plan te torpederen brusselstimes.com.
Laten we een koe een koe noemen en de argumenten punt voor punt ontleden:
Legale basis van het EU-plan:
Volgens juristen én de Europese Commissie is het voorstel om de Russische tegoeden te gebruiken legitiem. Het is verdedigbaar onder internationaal rechteuronews.com. De Commissie benadrukt dat de activa niet worden geconfisqueerd. Ze worden slechts “bevroren en gemonetariseerd”. De Russische centrale bank blijft technisch eigenaar. Dit betekent respect voor soevereine immuniteiteuronews.com.
Met andere woorden: men omzeilt netjes juridische mijnen door geen eigendomsoverdracht door te voeren, enkel een tijdelijke aanwending. De Europese noodwetgeving (artikel 122 EU-verdrag) wordt ingeroepen om dit buiten een veto om te kunnen regelen dewereldmorgen.be. Dat is ongebruikelijk maar niet onwettig, zeker gezien de “uitzonderlijke economische moeilijkheden” door de oorlog dewereldmorgen.be.
Topjuristen noemen het plan wel “buitengewoon” en juridisch uitdagend. Het zal ongetwijfeld in de rechtbank getest worden door tegenstanders. dewereldmorgen.be. Toch meent bijvoorbeeld Valdis Dombrovskis (EU-vicevoorzitter) dat het “waterdicht en juridisch robuust” is opgezet. Het zou in lijn zijn met EU- en internationaal recht euronews.com.
Wat als Rusland naar de rechter stapt? De vrees dat Rusland via rechtszaken zijn gelijk haalt, is volgens experts ongegrond. Enkele harde feiten op een rijtje:
Vonnissen van Russische rechters gelden hier niet:
Ja, de Russische centrale bank spant een proces in bij een rechtbank in Moskou om €185 miljard terug te eisentheguardian.com. Maar een vonnis uit een Moskouse rechtbank is in het buitenland niet afdwingbaar. Euroclear hoeft zich daarbuiten Rusland niets van aan te trekken – en doet dat ook niet.
Euroclear liet weten dat ze al 100+ rechtszaken in Rusland aan hun broek hebben wegens de sancties. Ze vechten ze allemaal aan theguardian.comeuronews.com. De EU noemt de nieuwe mega-eis van Rusland simpelweg “speculatief en ongegrond” euronews.com.
Rusland kan zich niet zomaar tot Belgische of internationale hoven wenden:
Ironisch genoeg wordt Poetin beperkt door zijn soevereine immuniteit. Wil Rusland België aanklagen bij onze rechtbanken, dan zou het eerst afstand moeten doen van zijn immuniteit. Moskou wil dat absoluut niet, want dan erkent het immers impliciet de jurisdictie en zijn eigen verantwoordelijkheid.
Naar het Internationaal Gerechtshof stappen gaat evenmin. Rusland heeft de verplichte jurisdictie daarvan nooit erkend. Daarom kan het Hof dit niet eenzijdig behandelen. Met andere woorden, er is geen gereed internationaal rechtsorgaan waar Rusland verhaal kan halen zonder zelf grote concessies te doen.
Schade eisen terwijl je zelf agressor bent?:
Een fundamenteel principe in het recht luidt dat een staat die een onwettige situatie heeft gecreëerd, geen schadevergoeding kan eisen. Dit is van toepassing wanneer de situatie is ontstaan door brute agressie en oorlogsmisdaden. Ex injuria jus non oritur, zou een jurist zeggen: uit onrecht vloeit geen recht.
Rusland heeft door zijn oorlog zelf de aanleiding gegeven tot de sancties. Het kan moeilijk voor een rechter bepleiten dat het “onterechte schade” lijdt. Dit zijn gevolgen die het zélf in gang zette. Deze morele en juridische “vuistregel” maakt eventuele claims van Moskou moreel verwerpelijk en juridisch discutabel. Een concreet voorbeeld: Duitsland kon na WOII niet bij andere landen aankloppen om zijn bevroren tegoeden terug te eisen. Het moest eerst herstelbetalingen doen voor de aangerichte schade.
Bilaterale investeringsverdragen? Geen paniek:
Sommigen wezen op een Belgisch-Russisch investeringsakkoord uit 1989 dat investeerders toelaat arbitrage te zoeken tegen staten. Maar zo’n Investor-State Dispute Settlement geldt alleen voor rechtstreekse investeringen bv. Russische bedrijven die hier fabrieken oprichten. Ze kopen aandelen met beslissende invloed.
Dit geldt niet voor een depositorekening van de Russische centrale bank bij Euroclear dewereldmorgen.be. Daar valt dit bevroren vermogen duidelijk buiten. Een beroep op dat verdrag zou dus al snel worden verworpen als niet-relevant.
Het “vrede zonder herstelbetalingen” scenario:
De grootste zorg van De Wever – “Wat als er vrede komt en Rusland eist zijn centen terug?” – wordt door experts weggewuifd als quasi onmogelijk onder de huidige afspraken. Immers, zoals eerder opgemerkt, heeft de EU zwart op wit beslist dat de Russische tegoeden permanent geblokkeerd blijven. De blokkering blijft van kracht tot er een vredesakkoord is. Rusland moet ook zijn plicht tot compensatie aan Oekraïne vervullen theguardian.com.
Zonder herstelbetalingen geen vrijgave.
En laat nu net De Wevers eigen redenering zijn dat “Rusland deze oorlog nooit zal verliezen”. Dit betekent dat Poetin nooit vrijwillig herstelbetalingen zal doen. De gerenommeerde Belgische econoom Paul De Grauwe wijst fijntjes op deze interne tegenstrijdigheid bij De Wever.
De Wever kan niet aan de ene kant beweren dat Moskou nooit zal bloeden voor Oekraïne. Tegelijkertijd kan hij niet bang zijn dat België die Russische miljarden moet vergoeden. Als Rusland niet betaalt, krijgt Rusland niets terug. De Grauwe schat de kans dat België ooit zelf moet “ophoesten” daarom op nul brusselstimes.com.
Sterker nog, dankzij de nieuwe EU-noodwet is het juridisch nog extra dichtgetimmerd. De €210 miljard komt pas vrij als Rusland zonder gevolgen voor de EU zijn verplichtingen nakomt euronews.com. Dat is – letterlijk – “onwaarschijnlijk binnenkort, of ooit”.
Risico’s voor Euroclear en de eurozone:
Het doembeeld van een instortende financiële reputatie van Europa lijkt overtrokken. Financiële analisten buiten de Belgische context zijn opvallend kalm. Morgan Stanley becijferde dat het gebruiken van de Russische tegoeden nauwelijks een rimpeling zou veroorzaken op de financiële markten. Beleggers beseffen dat dit een eenmalige, uitzonderlijke maatregel is in reactie op een flagrante oorlogsschending euronews.com.
Zolang je niet van plan bent een buurland binnen te vallen zoals Poetin deed, is je geld in Europa veilig. Zo redeneert men. Het vertrouwen in de euro wordt echt niet ineens opgezegd door beleggers. Een agressor wordt gestraft met proportionele tegenmaatregelen, maar dat verandert niets.
Bovendien heeft de EU een aantal waarborgen ingebouwd om de stabiliteit te behouden. Zo heeft de Europese Centrale Bank weliswaar zorgen geuit over de constructie. De EU belooft echter dat banken als Euroclear volledig beschermd worden tegen eventuele Russische represailles euronews.com.
Er is bijvoorbeeld een verliescompensatie-mechanisme:
als Rusland sancties neemt bv. beslag op Euroclear-activa in Rusland of op Belgische bezittingen, dan mag Euroclear of België een gelijkwaardig bedrag compenseren. Dit bedrag uit de bevroren fondsen euronews.com.
Voorbeeld: zou een Russische rechter €17 mld van Euroclear in Rusland confisqueren? Dan kan Euroclear €17 mld afromen van Russisch geld dat in de EU zit euronews.com. Of als Poetin Belgische overheidstegoeden zou blokkeren, mag België die schade verrekenen met de €210 mld pot euronews.com.
Rusland zou bij vrijgave dan dat deel simpelweg niet terugzien.) Dergelijke clauses nemen de angel uit de dreigementen. En last but not least: grote EU-landen staan klaar om België financieel bij te springen. Duitsland bijvoorbeeld heeft aangeboden €50 miljard mee te garanderen. Dit bedrag is een kwart van de totale buffer. Dit is gedaan om België gerust te stellen theguardian.com. Ook andere lidstaten benadrukken: we laten België niet alleen opdraaien; we delen de lasten op “Europese wijze” eerlijk aljazeera.com.
Kortom, de consensus onder veel experts is dat België zich onnodig bang laat maken.
De juridische risico’s zijn beheer(s)baar tot nihil. Economische ramspoed voor de eurozone is hoogst onwaarschijnlijk. Dit is duidelijk als eenmalige reactie op Russische agressie gecommuniceerd door euronews.com.
Wat opvalt: zelfs België’s eigen financiële profijt van de huidige situatie doorstaat een ethische toets niet goed. Wist u dat de Belgische staat intussen miljarden aan belastingen int op de interestopbrengsten van de bevroren Russische tegoeden?
In 2023 alleen al verwachtte men €625 miljoen aan belastingen op die “gratis rente-inkomsten”. In 2024 was dat bedrag zelfs €1,7 miljard. Over meerdere jaren loopt dat op tot boven de €4 miljard. Dat is een meevaller die ruimschoots groter is dan wat België tot nu toe zelf aan steun aan Oekraïne gaf.
Ter vergelijking: België gaf in 2022 minder aan Oekraïne uit dan het aan extra belastingen op Russisch geld binnenharkte. In 2023 was dit dezelfde situatie. Elke maand dat het Euroclear-dossier blijft aanslepen, vloeien nog eens zo’n €100 miljoen aan “bloedgeld” rente in de Belgische schatkist.
Dit gebeurt telkens opnieuw euromaidanpress.com. Geen wonder dat actievoerders recent een kerstboom van “bebloede” bankbiljetten voor het Euroclear-gebouw hebben gezet. Hiermee wilden ze die hypocrisie aan de kaak stellen euromaidanpress.com.
Reacties: van Belgische publieksopinie tot internationale druk
Het standpunt van De Wever vindt binnen België dus best bijval – angst is nu eenmaal een krachtige motivator. Maar niet iedereen slikt het verhaal voor zoete koek. Een groeiende groep critici – academici, opiniemakers, activisten én buitenlandse bondgenoten – laat van zich horen:
Paul De Grauwe en Belgische stemmen:
De Grauwe is professor aan de London School of Economics. Hij noemde het overdreven risicodenken van de regering schadelijk voor Europa’s veiligheid brusselstimes.com. Hij tekende samen met internationaal-rechtsexperts zoals prof. Pierre Klein van de ULB een open brief. In die brief stellen ze dat het plan wettig uitvoerbaar is. Ze vinden ook dat België onterecht dwarsligt.
Ook andere economen en politici wijzen erop dat België niet geïsoleerd moet raken. In eigen land is er uiteraard ook kritiek vanuit de oppositie en burgers die Oekraïne een warm hart toedragen. Zij vragen zich af of België’s reputatie als loyale EU-partner schade kan lijden door deze obstructieve opstelling.
Sommigen vrezen een vergelijking met de Viktor Orbán-aanpak in Hongarije. In Hongarije ligt Viktor Orbán ook geregeld solo dwars in de EU. Een bord bij recente protesten vroeg zich scherp af: “Is De Wever de nieuwe Orbán?” euromaidanpress.com.
Europese bondgenoten:
Enkele landen hebben zich formeel achter België’s zorgen geschaard. Dit omvat Italië (onder Meloni’s rechtse regering), Bulgarije (met instabiele politiek de laatste jaren), en Malta (een ministaat). Aanvankelijk steunden ook Hongarije en Slowakije. brusselstimes.com – groeit de irritatie elders in Europa. In oktober waren EU-leiders overrompeld. België blokkeerde het plan juist toen iedereen dacht dat er een akkoord was. Dit akkoord was om Rusland te laten betalen brusselstimes.com.
Er gaan sindsdien ongeziene dreigementen over tafel. Volgens berichtgeving hebben sommige EU-leden cynisch geopperd. Ze suggereren dat als België blijft saboteren, Brussel misschien niet langer de thuishaven van EU-instellingen moet blijven. brusselstimes.com.
De Wever kan in Europese kringen ‘koud geïsoleerd’ worden. Dit lijkt op hoe Orbán vaak genegeerd wordt vanwege zijn obstructie brusselstimes.com. Met andere woorden: men is zéér ontevreden. België gaat als enige “modelleerling” nu op de strafbank zitten. Dit verzwakt mogelijk de Europese eenheid op een cruciaal punt.
Activisme en publieke opinie internationaal:
Over heel Europa komt er een grassroots-beweging op gang die België oproept om zijn verzet op te geven. In Brussel zelf voerden betogers onlangs actie aan het Euroclear-hoofdkantoor. Ze gebruikten een “Blood Money Christmas Tree” van bebloede cash als symbool. Het symboliseert de winsten die België maakt terwijl Oekraïners bloeden euromaidanpress.com .
Leuzen als “Belgium hesitates, Russia kills” en “Europe stands with Ukraine, Belgium stands with profit” spreken boekdelen euromaidanpress.com . Voor het Berlaymont (Europese Commissie) scandeerden actievoerders: “Oekraïense levens boven winst!”.
In tientallen steden – van Barcelona tot Warschau, van Wenen tot Dublin – vonden de afgelopen weken protesten plaats.
Deze protesten vonden plaats bij Belgische ambassades en consulaten. Er is een breed netwerk van Oekraïense expats. Lokale sympathisanten coördineren deze acties. NGO’s, zoals het International Centre for Ukrainian Victory en het European Network in Solidarity with Ukraine, zijn hierbij betrokken.
Zelfs prominente figuren (bv. in Catalonië de actrice Carme Sansa) spraken hun steun uit voor de campagne om de tegoeden “te deblokkeren” voor Oekraïne. De hashtags #MakeRussiaPay en #UnblockReparationsLoan duiken steeds vaker op in dit verband.
Op diplomatiek vlak wordt België ook fijntjes onder druk gezet. De Noorse Oekraïners hebben hun regering opgeroepen om een leidende rol te spelen. Ze willen dat Noorwegen België helpt overtuigen. Noorwegen heeft financiële slagkracht, ook al is het geen EU-lid. Het land heeft moreel gezag in dit debat.
Sommige bondgenoten hebben benadrukt dat ieders veiligheid op het spel staat. Dit speelt in de aanloop naar de Europese Top van 18 december (de deadline voor beslissing). Een Zweeds of Nederlands diplomaat zou het zo verwoord hebben: “We begrijpen de Belgische zorgen. We willen ervoor zorgen dat ze niet alleen staan aljazeera.com.
Maar we móéten Oekraïne steunen – een zwakker Oekraïne betekent een zwakker Europa.” aljazeera.com.
Die laatste boodschap raakt de kern: Europese solidariteit is van wezenlijk belang. Oekraïne heeft de middelen nodig. Als Rusland niet betaalt, zullen Europese burgers betalen. Dat kan via belastingen zijn, of in een hogere prijs voor vrede later.
Tot slot is er nog de reactie vanuit Moskou. Zoals genoemd heeft het Kremlin niet alleen dreigende taal geuit (casus belli volgens Medvedev) brusselstimes.com, maar ook subtiel getracht verdeeldheid te zaaien. Sommige waarnemers beschouwen het vooruitzicht van een “vredesakkoord” zonder verliezer als een Russische afleidingstaktiek. Hiermee zou het Westen aan het twijfelen worden gebracht.
Dat België en Italië nu inzetten op zo’n scenario, past goed in Poetin’s plan. Zijn strategie is om tijd te rekken en reparaties te ontlopen. De vraag die veel commentatoren stellen: wil België echt in dat rijtje staan? Samen met Hongarije (Orbán) en anderen die vaak als pro-Russisch worden gezien?
Conclusie: Laat angst niet regeren
Laten we eerlijk zijn: Vladimir Poetin en zijn trawanten focussen volledig op intimidatie. Ze zaaien angst en passen verdeel en heers toe in dit dossier. De harde taal vanuit Moskou is dreigen met rechtszaken, met economische repercussies, en zelfs met oorlog.
Deze woorden zijn bedoeld om ons schrik aan te jagen en onze solidariteit te ondermijnen. Bart De Wever is in die val getrapt. Hij deed dit bewust of onbewust. Hij stelde die dreiging centraal in zijn verhaal aan de Belgen. Maar de feiten en het recht voegen zich niet naar Poetins retoriek.
België heeft nu de keuze.
Het kan mee vooroplopen in een sterk en eensgezind Europa dat de agressor laat betalen. Of het kan zichzelf vastklampen aan hypothetische angsten. Hierdoor zou Oekraïne in de kou gezet worden. Dit zou ook Europa’s eigen veiligheid treffen. De beschikbare informatie – van internationale rechtsregels tot financiële analyses – ontkracht de doemverhalen grotendeels.
Bovendien hebben onze Europese partners alle kansen geboden om de risico’s te delen en te minimaliseren aljazeera.com theguardian.com.
Bart De Wever mag dan een uitgekookte strateeg zijn in de Belgische politiek. Maar in deze kwestie lijkt zijn strategie vooral ingegeven door ingebeelde risico’s. Hij lijkt ook geleid door een verborgen binnenlandse agenda om te scoren bij de bange kiezer.
Het is belangrijk om door die retoriek heen te prikken.
Zoals Paul De Grauwe het stelde: België’s overdreven alarmkreten hebben De Wever misschien tijdelijk populair gemaakt in eigen land. Die populariteit gaat echter ten koste van de gezamenlijke Europese veiligheidbrusselstimes.com.
Bottom line: Laat u niet misleiden door angst.
De enige die baat heeft bij een verdeeld en huiverig Westen is het Kremlin. Het bevroren Russische geld is smeergeld. Poetin wil het graag terug. Hij heeft er echter geen recht op zolang hij zijn misdaden niet vergoedt. Het risico voor België is uitvoerig afgedekt en gedeeld vrijwel nihil euronews.com.
De morele plicht daarentegen – om Oekraïne te helpen en gerechtigheid te laten geschieden – is torenhoog. Sterker nog, hoe langer we dralen, hoe groter de kans dat we deze historische kans verliezen.
Het debat rond Bart De Wever en de Euroclear-tegoeden legt een belangrijke vraag op tafel. Willen we aan de goede kant van de geschiedenis staan? Nu is het moment om duidelijk te kiezen. Oekraïne vecht voor zijn voortbestaan en voor onze gezamenlijke waarden.
Laat angst ons er niet van weerhouden. We moeten de juiste conclusie trekken uit alle bovenstaande feiten. Het is tijd om Ruslands tegoeden ten goede van Oekraïne in te zetten. Zo bewijzen we dat solidariteit en rechtvaardigheid het winnen van intimidatie.
(En nu mogen de haatreacties komen – ze raken me niet. Liever discussie dan blind angst.)
Bronnen:
- Paul De Grauwe, De Morgen: “De Belgische regering heeft de risico’s voor het land buiten proportie opgeklopt.” brusselstimes.com
- Jennifer Rankin, The Guardian: “EU to freeze €210bn in Russian assets indefinitely. But the plan is blocked by Belgium because De Wever, its PM, calls it ‘fundamentally wrong’. He also fears lawsuits.” theguardian.com
- Alex Kozul-Wright, Al Jazeera: “Belgium worries Euroclear could be entangled in litigation. We simply seek to avoid potential disastrous consequences for a member state. This cannot happen without solidarity in return,” zegt Belgisch minister Prevot aljazeera.com .
- Euronews (Jorge Liboreiro): “Our proposal is fully in line with international law.” Assets are not seized. Sovereign immunity is respected, aldus Dombrovskis euronews.com. Tevens: “Russia’s lawsuit is speculative,” en EU voorziet offset-mechanismen om Euroclear/België te beschermen euronews.com.
- Katie Westwood, The Brussels Times provides an overview. “Everything you need to know – Belgium’s fierce opposition surprises EU. Some suggest moving EU out of Brussels if De Wever blocks plan.” brusselstimes.com . Medvedev dreigt met casus belli brusselstimes.com. De Wever: “Plan could bankrupt Belgium”brusselstimes.com, noemt plan “unprecedented”, dreigt met alle juridische stappen brusselstimes.com.
- Marc Vandepitte, De Wereld Morgen: “Europa wil Oekraïne steunen met Russisch geld en Belgische risico’s”. Bespreekt Euroclear-plan, quotes prof. Wim Schoutens (KU Leuven) dat “een lening die nooit terugbetaald wordt, is geen lening.” Een actief waar je nooit meer aankunt, is niet van jou. (impliceert in feite verkapte inbeslagname) dewereldmorgen.be, en Christine Lagarde: “Willen we rechtsstaat handhaven, moeten we hem niet eerst zelf schenden.” dewereldmorgen.be (Illustreert de spanningen in debat).
- Peeter Helme, Euromaidan Press: Brussels protests focus on Belgium’s actions. Activists oppose the blocking of frozen Russian assets intended for Ukraine. These protests were held on 12 and 14 December 2025 in Brussel euromaidanpress.com met creatieve acties (bloedgeld-kerstboom) en slogans (“Belgium hesitates, Russia kills”). Activisten hekelen Belgische winstbejag: “Euroclear verdient grof aan rente op Russisch bloedgeld terwijl Oekraïne met levens betaalt.” euromaidanpress.com
Het moge duidelijk zijn: de waarheid ligt niet bij degenen die het hardst “wolf” roepen.
Zij ligt bij degenen die de feiten op een rij zetten. En die feiten tonen dat België’s blokkering meer kwaad dan goed dreigt te doen – voor Oekraïne én voor Europa. Laat angst niet regeren.euronews.comaljazeera.com
Alles op onze blog is voor Zelfzorg en solidariteit, vaardigheids- en reflectiepraktijk, groei en bewustwording met psycho-educatieve informatie over individu en samenleving.
Op geen enkele manier is dit een aanzet tot haat of geweld, discriminatie of racisme.
✨ Jouw volgende stap naar heling begint hier
Voel je dat dit artikel je raakte? Dat het iets in beweging zette? Laat dat moment niet verloren gaan.
Sluit je aan bij onze online community – een warme, veilige plek waar gelijkgestemden elkaar begrijpen en ondersteunen.
👉 Doe een groeitaak die bij dit artikel hoort. Kleine stappen, grote transformaties.
Laat een reactie achter. Jouw stem kan iemand anders precies de herkenning geven die ze vandaag nodig heeft.
👉 Deel dit artikel met een vriend(in) die worstelt of twijfelt. Soms is één doorstuuractie het verschil tussen vastzitten en vooruitkomen.
🌿 Samen bouwen we aan herstel, kracht en emotionele vrijheid. Steun ons zonder extra kosten door aankopen bij bol. klik op onderstaande afbeelding.
Steun ons zonder extra kost door uw aankopen bij :
Liefs Annemie