Heeft hij/zij een overvloed aan narcistische eigenschappen dan zal de relatie heel moeilijk worden!
Je kent het wel. Je ontmoet iemand die er in eerste instantie geweldig uitziet. Naarmate je elkaar beter leert kennen, begint er iets te knagen. Soms zijn het niet alleen de officiële diagnosecriteria. Het zijn ook die subtiele narcistische eigenschappen en trekjes die de relatie kunnen bemoeilijken.
Zelfs als iemand geen narcistische persoonlijkheidsstoornis heeft, kunnen ze toch narcistische eigenschappen hebben die moeilijk te hanteren zijn. Deze kunnen echt schadelijk zijn voor jezelf en de dynamiek die je met deze persoon hebt.
Hier zijn enkele narcistische eigenschappen waar je op moet letten. En als je ze herkent, durf dan vooral “stop” te zeggen.
1. Ze zijn charmant.
Narcisten hebben dit ongelooflijke vermogen om charmant te zijn. Onlangs leerde ik een man kennen op een feestje. Hij was zo in staat om iedereen te betoveren met zijn verhalen en charisma. Maar later merkte ik dat zodra hij zijn doel had bereikt, zijn interesse in de mensen om hem heen verdween. Het viel op dat zijn focus verschoof. Ik voelde me echt alsof ik een eindproduct was van zijn charme en geen echt persoon. Deze ervaring liet me nadenken over narcistische eigenschappen.
klik op de afbeelding voor gratis info
2. Het gaat altijd over hen.
Een goede vriend vertelde op een gegeven moment alles over zijn nieuwe project. Toen ik mijn eigen verhalen wilde delen, merkte ik dat hij zijn aandacht verlegde naar iets anders. Het was dolkomisch. Tegelijkertijd was het pijnlijk toen hij zei: “Maar dat is leuk, maar stel je voor wat ik heb meegemaakt…” Het was duidelijk dat mijn verhaal er niet toe deed. Dit is een voorbeeld van narcistische eigenschappen.
3. Ze hebben een groot vermogen om mensen te manipuleren.
In een vorige relatie merkte ik dat er conflicten ontstonden. Mijn partner gaf altijd een bepaalde draai aan de situatie. Hierdoor sprak ik mijn vrienden niet meer. Het werd bijna een kunstwerk van manipulatie. Het resultaat? Ik vond het moeilijk om emoties met hem te delen zonder het gevoel te hebben dat ik verkeerd bezig was. Manipulatie maakte deel uit van zijn narcistische eigenschappen.
Voor verdieping bij de beschreven manipulatie in een relatie past ** Narcisme in relaties van Alice Vlottes. Het boek geeft aandacht aan het perspectief van de partner. De boeklinks zijn affiliatelinks: bij een aankoop ontvangen wij mogelijk een kleine vergoeding, zonder extra kosten voor jou.
4. Ze kijken graag naar zichzelf.
Ik had een kennis die het liefst de hele tijd selfies maakte. Voor hem was het net een wedstrijd: hoeveel likes kan hij krijgen? Als ik heel eerlijk ben, ik vroeg me af of hij echt genoot van zijn omgeving. Heeft hij ooit gekeken naar wat om hem heen gebeurde? Laat staan naar de mensen met wie hij samen was. Zijn woonkamer had meer spiegels dan ik ooit had gezien. Dit soort narcistische eigenschappen kunnen echt frustrerend zijn.
5. Ze zijn grandioos en denken dat ze meer rechten hebben dan anderen.
Tijdens een gesprek zei mijn collega: “Ik ben toch wel de beste in dit vak, dat weten we allemaal.” Deze uitspraak viel niet alleen op, maar maakte ook dat ik me afvroeg waar zijn bescheidenheid was gebleven. Het leek wel alsof hij dat regelmatig deed. Hij leek zich op te blazen door te zeggen: “Ik ben beter dan de rest.” Dit soort grandioze houding is typerend voor narcistische eigenschappen.
6. Geen empathie.
Ik herinner me dat ik eens een zware periode doormaakte. Later vertelde mijn vriendin, met veel enthousiasme, over haar eigen succes. Het was alsof zij de enige in het gesprek was die er echt toe deed. Het was frustrerend om te merken dat ze mijn pijn niet kon begrijpen. Ze kon zich zelfs niet voorstellen wat ik doormaakte, omdat ze zo bezig was met zichzelf. Dit gebrek aan empathie is een van de meest schadelijke narcistische eigenschappen.
7. Ze zijn altijd een held of een slachtoffer.
Een ander goed voorbeeld is toen een vriend altijd zijn lange verhalen begon met, “Jij begrijpt het niet.” Hij zei: “Ik ben altijd de held van dit verhaal.” Het was nooit een verhaal waarin hij zelfreflectie toonde. Het was altijd ‘ik vs. de wereld’. Als er iets misging, lag het nooit aan hem. Dit zwart-wit denken is een van de duidelijke narcistische eigenschappen.
8. Ze zijn overdreven bezorgd over hun reputatie.
Een collega van me was continu bezig met hoe anderen hem zagen. Zelfs als we een teamvergadering hadden waar hij niet uitkwam, was zijn grootste zorg hoe het eruit zag voor klanten. Ik merkte dat hij meer tijd besteedde aan het perfectioneren van zijn imago. Hij besteedde minder tijd aan de werkelijke kwaliteitsservice die we moesten leveren. Dit zelfbeeldbeheer is typisch voor narcistische eigenschappen.
Er is niets mis met trots hebben. Maar als deze narcistische eigenschappen de overhand nemen, is het tijd om de alarmsignalen serieus te nemen. En soms, als je dit soort gedrag opmerkt, is het beter om een stap terug te doen. Evalueer wat het voor jou betekent.9. Ze hebben constante aandacht en validatie nodig.
Narcisten zijn echt als een bodemloze put als het om aandacht en validatie gaat. Denk er eens over na: je kent vast iemand. Ze lijken nooit moe te worden om te horen hoe geweldig ze zijn. Ik herinner me een vriend van me, laten we hem Mark noemen, die duidelijk narcistische eigenschappen vertoonde.
Tijdens elk gesprek kon hij het niet laten om zichzelf op de voorgrond te plaatsen. Het maakte niet uit of het ging om zijn werkprestaties of zijn uiterlijk. Het leek nooit genoeg voor hem. Hij had zo’n emotionele leegte. Naar ik later begreep, ging deze misschien wel terug naar zijn kindertijd. Het was alsof daar een enorme leegte in hem was die hij probeerde op te vullen, maar nooit kon.
10. Ze raken gemakkelijk emotioneel gekwetst.
Narcisten kunnen snel razend en woedend worden. Een vriendin van mij, Sarah, had een relatie met iemand die behoorlijk narcistisch was. Ze vertelde me dat ze soms iets zei. Het was gewoon een onschuldige opmerking. Hij reageerde dan met zo’n woede dat je je afvroeg wat er was gebeurd.
Hij toonde vaak narcistische eigenschappen, zoals het persoonlijk nemen van elke opmerking. Ik zag Sarah regelmatig gekwetst uit de ogen kijken. Dat kwam niet alleen door haar woorden. Het kwam ook omdat hij elke opmerking persoonlijk nam. Het was daarom verontrustend om te zien hoe snel hij zich gekwetst voelde en hoe zijn boosheid de sfeer verpestte.
Bij de vraag welke behandeling jij in een relatie wilt toelaten sluit ** Gezonde grenzen van Nedra Glover Tawwab aan als verdere lectuur over persoonlijke grenzen.
Let op de narcistische eigenschappen die je al vroeg in de relatie ziet. Deze kunnen na drie maanden veel erger worden. Vertrouw op je instinct.
Narcisme is iets wat voorkomt op een continuüm, en we hebben allemaal wel iets narcistisch aan ons. Ik bedoel, wie kan er zeggen dat ze nooit een beetje zelfzuchtig of egocentrisch zijn geweest? Persoonlijk vond ik het best een uitdaging om elke ochtend uit bed te komen. Het was nog moeilijker om er ook gewoon goed uit te zien.
Maar het probleem begint wanneer iemand echt hoog op dat continuüm staat. Zo iemand richt grote schade aan de mensen om hen heen. Denk aan die vriend of vriendin die je zo goed kent. Zie je narcistische eigenschappen bij hen? Dan kunnen deze eigenschappen echt wonden achterlaten.
We gebruiken het woord ‘narcistisch’ vaak. Om het technisch correct te gebruiken: een narcist is iemand die lijdt aan een psychische aandoening. Deze aandoening is de narcistische persoonlijkheidsstoornis (NPD). Psychologen gebruiken de DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) om hun patiënten te diagnosticeren. Er zijn negen verschillende kenmerken, want deze vormen de basis voor de officiële diagnose.
9 Narcistische eigenschappen volgens de DSM:
- Grandioos gevoel van eigendunk.
- Gepreoccupeerd met fantasieën van onbeperkt succes, macht, genialiteit, schoonheid of ideale liefde.
- Vereist buitensporige bewondering.
- Heeft een gevoel van gerechtigheid.
- Is interpersoonlijk uitbuitend.
- Geen empathie.
- Is jaloers op anderen en gelooft dat mensen jaloers op hen zijn.
- Is arrogant of hooghartig.
- Gelooft dat hij of zij speciaal of uniek is en alleen met mensen van hoge status wil associëren.
Ik heb ooit iemand gedate die minstens vijf van deze eigenschappen vertoonde. Het was moeilijk om niet te merken dat hij zichzelf altijd op de eerste plaats zette. Hij dacht dat iedereen om hem heen minder belangrijk was. Op dat moment wist ik zeker dat het geen gezonde relatie zou worden. Deze narcistische eigenschappen maakten hem zeer problematisch.
Als jij ook het gevoel hebt dat jouw date verschillende narcistische eigenschappen heeft, dan moet je daar op letten. Dat gevoel is een belangrijk signaal. Maar onthoud, alleen een deskundige kan vaststellen of iemand daadwerkelijk NPD heeft.
Zelfs als je partner geen NPD heeft, kan het nog steeds ongezond zijn. Daten met iemand die dit soort narcistisch gedrag vertoont, kan schadelijk zijn. Daarom, vertrouw op je gevoel en bescherm jezelf tegen deze schadelijke dynamiek.
Naast het herkennen van moeilijke dynamieken kun je ook stilstaan bij de verbinding die je wél zoekt. Daarvoor past ** How to be the love you seek van Nicole LePera (Nederlandse editie) als aanvullende lectuur.
Vergroot je Inzicht in Narcisme
- Heb jij ooit een situatie meegemaakt waarin iemand zich extreem charmant gedroeg? Kreeg je later het gevoel dat ze niet oprecht waren?
- Voel je je wel eens genegeerd in gesprekken, alsof jouw ervaringen niet echt tellen?
- Heb je ooit gemerkt dat iemand je emotioneel manipuleert om je afstand te houden van vrienden of familie?
- Denk je dat iemand die je kent misschien te veel bezig is met hun uiterlijk en sociale media?
- Ken je iemand die constant op zoek is naar lof en bevestiging, ongeacht de situatie?
- Heb je wel eens het gevoel gehad dat iemand geen enkel begrip had voor jouw emoties?
- Herken je dat je een vriend of collega hebt die zichzelf altijd in de slachtofferrol plaatst?
- Vind je het belangrijker dat mensen om je heen je imago waarderen? Is je reputatie belangrijker dan wie je werkelijk bent?
- Heb je ooit gehoord van de termen narcistisch gedrag en narcistische persoonlijkheidsstoornis, en wat betekent dit voor jou persoonlijk?
- Hoe ga jij om met mensen die duidelijke narcistische eigenschappen vertonen in jouw leven?
Welke kleine stap past vandaag bij jou?
Neem mee wat je helpt. Je kunt één inzicht laten bezinken, iets opschrijven of steun vragen. Kies wat bij jouw mogelijkheden past; ook rust nemen mag.
Wil je verder lezen? Kies via Start hier een gids die bij jouw vraag past.
Goed om te weten: onze informatie ondersteunt inzicht en zelfreflectie en vervangt geen persoonlijke diagnose, behandeling of professioneel advies.
Een vraag of fout melden? Neem contact op met ons. Vermeld bij een fout de link en de betrokken passage. Dit contactkanaal is geen crisisdienst.
Lees in onze publicatieprincipes hoe we werken meer over onze achtergrond, bronnen, correcties en commerciële verwijzingen.
Liefs,
Annemie Persyn-Declercq en Johan Persyn
Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.
Welke kleine stap past vandaag bij jou?
Neem mee wat je helpt. Je kunt één inzicht laten bezinken, iets opschrijven of steun vragen. Kies wat bij jouw mogelijkheden past; ook rust nemen mag.
Wil je verder lezen? Kies via Start hier een gids die bij jouw vraag past.
Goed om te weten: onze informatie ondersteunt inzicht en zelfreflectie en vervangt geen persoonlijke diagnose, behandeling of professioneel advies.
Een vraag of fout melden? Neem contact op met ons. Vermeld bij een fout de link en de betrokken passage. Dit contactkanaal is geen crisisdienst.
Lees in onze publicatieprincipes hoe we werken meer over onze achtergrond, bronnen, correcties en commerciële verwijzingen.
Liefs,
Annemie Persyn-Declercq en Johan Persyn
Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.
Ontdek meer van
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.