Je vraagt je af: is dit narcisme, en kan ik deze relatie nog vertrouwen? Je hoeft geen diagnose van de ander te bewijzen om een concrete ervaring of behoefte aan bescherming serieus te nemen. Grenzen, excuses en therapiedeelname geven informatie, maar vormen geen thuistest voor een persoonlijkheidsstoornis.
Wat een diagnose wel vraagt
De Mayo Clinic-uitleg over narcistische persoonlijkheidsstoornis beschrijft een uitgebreide psychologische beoordeling. Kenmerken kunnen met andere problemen overlappen. Het is daarom niet juist om uit één reactie op jouw grens af te leiden dat iemand wel of geen NPS heeft. Dezelfde bron beschrijft psychotherapie als behandeling; een stoornis betekent niet automatisch dat verantwoordelijkheid of verandering onmogelijk is.
Een grens beschermt jou en is geen provocatieproef
Je hoeft geen conflict uit te lokken, iemand te laten ‘kraken’ of een dieptepunt af te wachten om iets te weten te komen. Bij dreiging of dwang kan een confrontatie het risico vergroten. Je hoeft plannen dan niet vooraf bekend te maken of met betere woorden de reactie van de ander te beheersen.
Een fictief voorbeeld: iemand blijft je uitschelden nadat je om rust vroeg. Dat gedrag verdient aandacht. Je hoeft niet te blijven proberen om een diagnostisch overtuigende reactie te krijgen. Bespreek welke bescherming en steun in jouw omstandigheden haalbaar zijn.
Excuses en verandering: kijken zonder garantie
Erkenning, schade proberen te herstellen en het respecteren van jouw tempo kunnen relevant zijn. Ze garanderen geen veiligheid en bewijzen geen afwezigheid van een stoornis. Een checklist kan evenmin voorspellen dat iemand beslist opnieuw zal mishandelen.
Deelname aan therapie geeft op zichzelf geen recht op jouw vertrouwen of terugkeer. Een behandelrelatie heeft ook eigen grenzen rond vertrouwelijkheid. Je hoeft niet ieder detail van een behandeling te kennen om te beslissen wat jij nu nodig hebt.
Jij hoeft de ander niet te herstellen
De verantwoordelijkheid voor schadelijke handelingen ligt bij degene die ze stelt. Als je blijft, twijfelt of terugkeert, betekent dat niet dat je jezelf mishandelt of dat nieuw geweld jouw schuld is. Afhankelijkheid, gedeelde zorg, geld, wonen en dreiging kunnen keuzes ingewikkeld maken.
Je mag steun zoeken zonder te beloven dat je blijft of vertrekt. Een hulpvraag kan gaan over jouw klachten, contactafspraken of praktische veiligheid. Er bestaat geen gegarandeerde route waarbij voldoende zelfwerk ervoor zorgt dat de ander niet meer over jouw grenzen gaat.
Eén vraag voor een steunend gesprek
Wat gebeurde er, wat is het effect op jouw leven en wat heb je nodig om een volgende stap te kunnen afwegen? Beschrijf onzekerheden als onzekerheid. Je hoeft geen volledig oordeel over iemands persoonlijkheid te hebben.
De vaste leeswijzer over bronnen, ervaringen en grenzen helpt de verschillende soorten informatie te onderscheiden. Gebruik een artikel als begin van een vraag, niet als uitslag over jouw relatie.
Aanvullende boeken
Deze **-boeklinks zijn vrijblijvend en zijn affiliatelinks: bij aankoop ontvangen wij mogelijk een commissie, zonder extra kosten voor jou. Ze zijn geen behandelbewijs.
** Narcisme in relaties van Alice Vlottes
** Zelfcompassie van Kristin Neff
** Gezonde grenzen van Nedra Glover Tawwab
Deze informatie ondersteunt inzicht en zelfreflectie en vervangt geen persoonlijke diagnose, behandeling of juridisch advies. Vragen of correcties zijn welkom. Lees hoe we werken in onze publicatieprincipes.
Ontdek meer van
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
2 reacties op “Is dit narcisme? Beoordeel gedrag en grenzen zonder thuistest”
Ik heb mijn grens aangegeven door hem te laten kiezen oftewel eerlijk te zijn over zijn telefoon en zijn regelmatige doch onbenullige (zijn woorden)contacten met zijn exen , die teruggaan tot meer dan 20 jaar geleden( wat ik dus niet normaal vindt want er zijn geen kinderen) ex is ex bij mij, het is ook niet voor niks je ex.Oftewel verbreek ik de relatie en hij wil er niet aan toegeven dus is de relatie verbroken.Ook altijd zijn gsm wegleggen of niet bij zich hebben als die bij mij was.
Vindt u dit nu normaal gedrag?
Weel mensen vragen zich af welke gekken er in vredesnaam vrienden willen blijven met hun exen. Een recent onderzoek (link vind je hier https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0191886916302690) probeert uit te zoeken waarom mensen met “duistere karaktereigenschappen” (zoals narcisme en zelfs psychopathie) beëindigde liefdesrelaties niet los willen laten. Voor veel van ons is het ondenkbaar om vrienden met je ex te blijven – Ik raad mijn lezers zelfs aan om geen vriendschappen aan te gaan met voormalige liefdes, omdat “ze emotioneel gezien minder ondersteunend en behulpzaam zijn, minder vertrouwen in je hebben en zich minder bekommeren om jouw geluk.” In Staying friends with an ex: Sex and dark personality traits predict motivations for post-relationship friendship vroegen Justin Mogilski en Lisa Welling, beide onderzoekers aan de Universiteit van Oakland, 860 proefpersonen om een overzicht te maken van redenen waarom zij contact willen houden met hun exen. Volgens de Daily Mail werden de proefpersonen daarnaast ondervraagd om vast te stellen of ze duistere persoonlijkheidstrekken hadden. “Eerdere onderzoeken hebben aangetoond dat mensen met die eigenschappen vaker geneigd zijn vrienden uit te kiezen om strategische redenen, en de voorkeur geven aan kortstondige relaties,” meldt de Daily Mail. De onderzoekers wilden weten of dit ook voor voormalige geliefdes gold.Om dit vast te kunnen stellen, kregen de proefpersonen de taak om hun opgegeven redenen om vriendschappen met exen te onderhouden op belangrijkheid te beoordelen. De meeste mensen gaven een hoge beoordeling aan redenen als betrouwbaarheid en sentimentele waarde. Maar de onderzoekers ontdekten ook dat de proefpersonen die “in meer of mindere mate een duistere persoonlijkheid hadden” eerder relaties met hun exen onderhielden vanwege “praktische en seksuele redenen.”
In een interview met Broadly legde narcisme-expert dr. Tony Ferretti uit waarom mensen met duistere persoonlijkheden — en dan voornamelijk narcisten — blijven flirten met hun stukgelopen relatie. “Narcisten haten het om te falen of te verliezen, dus ze zullen er alles aan doen om een soort connectie te onderhouden als zij niet degenen zijn die de relatie beëindigd hebben,” zei dr. Ferretti. “Ze kunnen narcistisch letsel ervaren als ze afgewezen worden door een partner, en er moeite mee hebben diegene te laten gaan of het verlies te boven te komen.” Romantische relaties zijn belangrijk voor de psychische gezondheid, legde dr. Ferretti uit, waar hij nog aan toevoegde dat intieme banden veel voordelen kunnen hebben: “Mensen met hechte, gezonde relaties zijn over het algemeen fysiek actiever, hebben meer sociale contacten, leven langer en hebben een betere, lichamelijke gezondheid,” zei hij, waarna hij toevoegde dat mensen met een partner ook minder vaak roken en beter op hun gezondheid letten. “Mensen met diepe en intieme relaties zijn over het algemeen gelukkiger,” legde dr. Ferretti uit. Met zo’n lange lijst aan voordelen komt het dus niet als een verrassing dat iemand een voormalige partner dichtbij zich wil houden, of probeert weer aanspraak te maken op wat ze ooit samen deelden.
Maar voor narcisten brengen relaties nog meer voordelen met zich mee, legde dr. Ferretti uit. “Narcisten kunnen bijvoorbeeld het gevoel hebben dat hun sociale status of positie beter wordt door hun partner. Dat is waarom sommige narcisten “trophy wives” aan de haak slaan, omdat een narcist redeneert dat een trophy wife zijn eigenwaarde en zelfvertrouwen zal verbeteren. Narcisten zijn ongelofelijk trots en kunnen het niet accepteren wanneer hun ex met iemand anders is dan zijzelf.”
Dr. Ferretti is het eens met de bevindingen uit het onderzoek van Mogilski en Welling; duistere persoonlijkheden hebben meer interesse in hoe ze relaties ten volste uit kunnen buiten. En volgens dr. Ferretti blijven dit soort mensen “in contact met hun exen om toegang te blijven hebben tot waardevolle bronnen, tot informatie over de kwetsbaarheden en zwaktes van hun exen, zodat ze die vervolgens uit kunnen buiten en manipuleren. Dat geeft ze het gevoel dat ze macht en controle hebben over de situatie.” Ik weet dus niet of je partner een narcist is of niet, en dat kun je alleen maar weten als je eens zijn persoonlijkheid vergelijkt met de kenmerken van een narcist. Maar belangrijk is hoe jij je voelt. Als dat je grens is, is dat je grens. Maar zou best kunnen dat dat één van zijn narcistische trekjes is. Als hij veel van die trekjes heeft is het niet de bedoeling van hem te overtuigen van te veranderen want dat gaat niet. Als je zegt dat je je daar echt niet goed bijvoelt en hij doet het toch verder, dan heeft hij niet om jou en dien je afstand te nemen in die relatie en je voorbereiden op een mogelijke beëindiging. groeten Johan