Winston Churchill en de Palestijnen: racisme, zionisme en de Arabische bevolking (1936–1944)

Ontdek hoe Winston Churchill tussen 1936 en 1944 sprak over Palestijnen. Zijn visie op Arabieren, zionisme en racisme onthult de koloniale mentaliteit van zijn tijd.

Churchill, Palestina en het Britse Mandaat

Winston Churchill was niet alleen de oorlogsleider die Hitler trotseerde. Hij speelde ook een sleutelrol in de Britse politiek rond Palestina. Zijn houding tegenover de Palestijnen en zijn steun voor het zionisme tonen aan dat racisme en kolonialisme waren verweven met geopolitieke keuzes. Deze verwevenheid kwam naar voren in de jaren ’30 en ’40.

Balfour-verklaring en Arabische belangen

Churchill verdedigde de Balfour-verklaring (1917), waarin Groot-Brittannië een Joods nationaal tehuis beloofde. Hij had weinig begrip voor de Arabische bevolking. Volgens hem hadden ze al genoeg land gekregen in Irak. Ze hadden ook genoeg land in Transjordanië en andere gebieden. Palestijnen zelf moesten zich neerleggen bij Joodse immigratie. Meer historische context vind je in het uitgebreide rapport over Churchill en Palestina.

Voor verdere historische achtergrond bij het Britse Mandaat en Palestijnse zelfbeschikking past ** The Hundred Years’ War on Palestine van Rashid Khalidi (Engels). Onderzoek Churchills afzonderlijke uitspraken ook in hun oorspronkelijke documenten. De boeklinks zijn affiliatelinks: bij een aankoop ontvangen wij mogelijk een kleine vergoeding, zonder extra kosten voor jou.

De Arabische Opstand en Churchill: “hond in de kribbe”

Tijdens de Arabische Opstand (1936–1939) tegen Britse heerschappij en Joodse immigratie koos Churchill radicaal partij. Voor de Peel-Commissie in 1937 zei hij:

“I do not admit that the dog in the manger has the final right to the manger…”

Met deze “hond in de kribbe”-metafoor bedoelde hij dat de Arabieren geen recht hadden Palestina te blokkeren. Ze woonden er echter al eeuwenlang.

Nog controversiëler: Churchill stelde dat er “geen groot onrecht” was gepleegd tegen Indianen in Amerika of Aboriginals in Australië. Zij werden verdrongen door een “sterker en hoger ras”. Een openlijk racistische rechtvaardiging van koloniale overheersing.

Het Peel-plan: partitie of nieuwe oorlog?

De Peel-Commissie stelde in 1937 voor Palestina te verdelen in een Joodse en een Arabische staat. Arabieren verwierpen dit, Joden aarzelden. Churchill zag het plan niet zitten: een kleine Joodse staat zou onhoudbaar zijn. Hij voorspelde dat partitie niet tot vrede, maar tot meer oorlog zou leiden. Bij het beoordelen van zulke politieke standpunten helpt kritisch omgaan met politieke retoriek.

Het Witboek van 1939: Churchill spreekt van verraad

Het Britse Witboek van 1939 beperkte Joodse immigratie en beloofde een Arabische meerderheid binnen tien jaar. Voor Churchill was dit een “cynische schending van beloften” aan de Joden.

Hij stelde dat het Witboek geweld beloonde en Groot-Brittannië’s eer bezoedelde. Over Arabieren zei hij kil: zij hadden in de Eerste Wereldoorlog “grotendeels tégen ons gevochten.” Elders hadden zij al genoeg staten gekregen.

Churchill als premier: balanceren tijdens WOII

Toen Churchill in 1940 premier werd, moest hij balanceren tussen Joodse aspiraties en Arabische gevoeligheden:

• Beleid: handhaving van het Witboek, om Arabische woede tijdens de oorlog te vermijden.
• Privéstandpunt: tegen een Arabisch veto na 1944; sympathie voor Joodse vluchtelingen en steun aan een Joodse brigade.
• Strategie: ontmoetingen met Arabische leiders (o.a. Ibn Saoed) om de Arabische wereld rustig te houden.

Toch bleef hij in retoriek duidelijk pro-zionistisch en sprak hij bewonderend over de bijdrage van Joden aan cultuur en wetenschap.

Wie vanuit deze periode de overgang naar 1948 wil onderzoeken, kan lezen in ** The Ethnic Cleansing of Palestine van Ilan Pappé (Engels). Het biedt een historisch perspectief op een latere fase, geen volledige Churchillbiografie.

Churchill en racisme: Arabieren versus Joden

Churchills uitspraken maken duidelijk hoe hij in koloniale rassenhiërarchieën dacht:

• Over Joden: bewonderend, als “hoogstaand ras” dat de woestijn tot bloei bracht.
• Over Arabieren: neerbuigend, als “fanatici” of als een volk dat vooruitgang blokkeerde.

Zijn beeldtaal – van de hond in de kribbe tot de vergelijking met “hogere rassen” – toont hoe racisme in de Britse politiek speelde. Het laat zien hoe racisme prominent was. Het weerspiegelt ook hoe kolonialisme hier een rol in had.

Bij de vraag hoe vrijheid zich verhoudt tot gelijkwaardigheid en machtsverhoudingen past ** Over vrijheid van Timothy Snyder als aanvullende politieke reflectie.

Conclusie: Churchill en de Palestijnen (1936–1944)

Tussen 1936 en 1944 was Churchill een uitgesproken bondgenoot van het zionisme. Voor Palestijnen had hij weinig oog. Hun aspiraties werden afgedaan als fanatisme of irrelevant tegenover de “beschavingsmissie” van de Joden.

Zijn retoriek laat zien hoe koloniale superioriteitsgevoelens en racisme in die tijd richting gaven aan beleid. Hij trotseerde Hitler in Europa. In Palestina koos hij duidelijk partij. Hij was vóór de Joodse zaak en tégen de Arabische bevolking. Een hedendaagse reflectie op solidariteit vind je in het pleidooi voor gerechtigheid en menselijkheid.

👉 Wat denk jij? Was Churchills visie op Palestina visionair of vooral een product van koloniale vooroordelen? Deel je mening hieronder!

🤔 Jouw stem telt: denk mee over Churchill en Palestina

1. Vind jij dat Churchill visionair was, of vooral een kind van zijn koloniale tijd?
2. Hoe kijk jij naar zijn uitspraak dat Palestijnen de “hond in de kribbe” waren?
3. Denk je dat Groot-Brittannië destijds een eerlijke balans zocht tussen Arabieren en Joden?
4. Herken je nog echo’s van dit koloniale denken in het Midden-Oosten vandaag?
5. Wat vind jij: had Churchill meer oog moeten hebben voor Palestijnse rechten?

Externe Bronnen

1. Citaat: “dog in the manger” & “stronger race, higher-grade race” (1937, Peel‑commissie)
   • Een compilatie van Churchills uitspraken tijdens zijn getuigenis voor de Peel‑commissie:
     “I do not agree that the dog in a manger has the final right to the manger … I do not admit that a great wrong has been done … by the fact that a stronger race, a higher‑grade race … has come in and taken their place.”
   • Bron op AZQuotes.com: Winston Churchill (Peel Commission, 1937) Reddit+8A-Z Quotes+8Reddit+8jewishvirtuallibrary.org+7winstonchurchill.hillsdale.edu+7Reddit+7
2. Academische context en interpretatie (Hillsdale College)
   • Reflectie op Churchills “dog in the manger”-uitspraak in diens bredere visie: zijn verwerping van de Arabische claims en zijn lexicon van “hogere rassen”.
   • Bron: Churchill and the Race Question: A Perennial Controversy (Hillsdale College, maart 2025) winstonchurchill.hillsdale.edu+1
3. Historische achtergrond van de Peel‑commissie (1937)
   • Overzicht van doel, conclusies en aanbevelingen van de Peel‑commissie, inclusief de voorgestelde verdeling van Palestinisch grondgebied.
   • Bron: Peel Commission (Wikipedia, recent bijgewerkt) Wikipedia+13Wikipedia+13jcpa.org+13Wikipedia+2Reddit+2
4. Het Witboek van 1939 (White Paper of 1939)
   • Samenvatting van het Britse beleid uit mei 1939: beperking van Joodse immigratie tot 75 000 personen en een toekomst waarin Arabische instemming vereist zou zijn.
   • Bron: White Paper of 1939 (Wikipedia, recent bijgewerkt) jewishvirtuallibrary.org+3Wikipedia+3Wikipedia+3
5. Imperialistische redenen achter Churchill’s steun aan het zionisme (Columbia Magazine)
   • Beschrijft Churchills verklaring dat Joden “as of right and not by sufferance” terugkeerden naar Palestina, gebaseerd op historisch recht. Ook zijn reactie wanneer iemand Joden bestempelde als “foreign race”.
   • Bron: Review “Churchill’s Promised Land” (Columbia Magazine) magazine.columbia.edu+2The Electronic Intifada+2
6. Hoe Churchill Arabische zelfbestemming minimaliseerde (Electronic Intifada)
   • Kritische analyse van Churchills rol in het Palestijnse conflict, inclusief uitspraken zoals de ontzegging van kiesrechten aan Arabieren en zijn retoriek tijdens de Peel‑commissie.
   • Bron: Winston Churchill’s racist legacy in Palestine (Electronic Intifada, 2020) palquest.orgThe Electronic Intifada+2winstonchurchill.hillsdale.edu+2

Welke kleine stap past vandaag bij jou?

Neem mee wat je helpt. Je kunt één inzicht laten bezinken, iets opschrijven of steun vragen. Kies wat bij jouw mogelijkheden past; ook rust nemen mag.

Wil je verder lezen? Kies via Start hier een gids die bij jouw vraag past.

Goed om te weten: onze informatie ondersteunt inzicht en zelfreflectie en vervangt geen persoonlijke diagnose, behandeling of professioneel advies.

Een vraag of fout melden? Neem contact op met ons. Vermeld bij een fout de link en de betrokken passage. Dit contactkanaal is geen crisisdienst.

Lees in onze publicatieprincipes hoe we werken meer over onze achtergrond, bronnen, correcties en commerciële verwijzingen.

Liefs,
Annemie Persyn-Declercq en Johan Persyn
Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.