Kansen voor Gemeenten, Werkzoekenden en Leefloners.
De Kracht van Wijkwerken binnen Gemeentelijke Diensten
Wijkwerken biedt een waardevol instrument om sociale tewerkstelling te stimuleren en werkzoekenden nieuwe kansen te geven. Gemeenten kunnen wijkwerkers inzetten voor diverse taken, zoals het onderhoud van begraafplaatsen, groenvoorziening en administratieve ondersteuning enz. (zie verder). Dit model draagt bij aan een efficiëntere werking van gemeentelijke diensten. Het bevordert ook de sociale en economische integratie van kwetsbare groepen.
Mogelijke taken die passen in het traject van wijkwerken in Vlaanderen op lokaal niveau zijn:
1. Onderhoud en Groenbeheer
- Onderhoud van begraafplaatsen en herdenkingsplekken
- Beheer en onderhoud van parken, speelpleinen en openbare tuinen
- Snoeien van hagen en opruimen van bladeren op gemeentelijke terreinen
- Aanleggen en onderhouden van bloemenperken en boomspiegels
- Water geven aan planten en nieuw geplante bomen
2. Ondersteuning in Gemeentelijke Diensten
- Hulp bij archivering en administratieve ondersteuning in gemeentehuizen
- Scannen en digitaliseren van gemeentelijke documenten
- Verzorgen van logistieke taken zoals het opzetten van vergaderruimtes
- Toezicht houden bij publieke gebouwen (bibliotheken, culturele centra)
- Assisteren in gemeentelijke sporthallen of buurtcentra
3. Ondersteuning bij Sociaal Werk en Zorginstellingen
- Hulp bij activiteiten in woonzorgcentra en dagcentra voor ouderen
- Ondersteuning in sociale restaurants en voedselbanken
- Boodschappendiensten voor minder mobiele inwoners
- Ondersteuning bij lokale hulpdiensten en crisisopvang
4. Onderwijs- en Jeugdwerking
- Toezicht en begeleiding van kinderen in gemeentelijke kinderopvang
- Ondersteuning bij naschoolse activiteiten en speelpleinwerking
- Assistentie bij bibliotheekwerking en leesbevordering in scholen
- Onderhoud en beheer van materiaal in schoolomgevingen
5. Logistieke en Technische Taken
- Kleine herstellingen aan gemeentelijke infrastructuur (banken, speeltuigen, bewegwijzering)
- Ondersteuning bij lokale evenementen zoals markten en feesten
- Transport van materiaal en hulpmiddelen binnen de gemeente
- Schilderwerken en opfrissen van gemeentelijke gebouwen
6. Mobiliteit en Veiligheid
- Verkeersbegeleiding bij schoolomgevingen en evenementen
- Fietsenstallingen onderhouden en registreren van weesfietsen
- Assisteren bij sensibiliseringsacties rond mobiliteit en verkeersveiligheid
In Vlaanderen wordt wijkwerken geregeld door het Wijk-werken decreet (2018), dat de vroegere PWA’s (Plaatselijk Werkgelegenheidsagentschappen) verving.
Dit systeem biedt werkzoekenden zonder recente werkervaring de kans om maximaal 12 maanden werkervaring op te doen. Ze kunnen deze ervaring opdoen in een gemeentelijke of sociale setting. Wijkwerkers ontvangen een vergoeding van ongeveer €4,10 per uur bovenop hun uitkering. Dit systeem wordt beheerd door VDAB en gecoördineerd via lokale besturen en OCMW’s.
Uit ervaringen in andere gemeenten blijkt dat wijkwerken succesvol kan leiden tot doorstroom naar vaste contracten. Dit gebeurt binnen technische diensten en sociale economiebedrijven. Het biedt een opstap voor langdurig werklozen en helpt hen vaardigheden te ontwikkelen die hun kansen op de arbeidsmarkt vergroten.
Wijkwerken en Armoedebestrijding: Een Urgente Noodzaak
In Hooglede leven 546 inwoners in armoede. Dit benadrukt de noodzaak om extra te investeren in werkgelegenheidskansen voor deze doelgroep. Door wijkwerken actief in te zetten, kunnen gemeenten de lokale dienstverlening versterken. Ze kunnen ook een sociaal vangnet creëren voor mensen die moeilijk toegang vinden tot de reguliere arbeidsmarkt.
Binnen het gemeenteteam is er sterke vakkennis aanwezig dankzij mijn ervaring als armoedeconsulente bij VDAB. Deze kennis wordt benut om werkzoekenden beter te begeleiden en effectieve beleidsvoorstellen te ontwikkelen. Dit zorgt ervoor dat wijkwerken niet alleen als tijdelijk vangnet dient, maar als een springplank naar duurzame tewerkstelling.
Hoe Wijkwerken de Sociale Economie Versterkt
Wijkwerken sluit naadloos aan bij bredere inspanningen om de sociale economie te versterken. In Vlaanderen wordt dit ondersteund door het Decreet op de Sociale Economie (2007, laatste update 2023), dat richtlijnen en subsidies biedt voor:
- Maatwerkbedrijven (voormalige beschutte en sociale werkplaatsen)
- Collectieve ondernemingen en coöperatieven die inzetten op sociale tewerkstelling
Om deze sector verder te versterken, zijn er enkele belangrijke beleidsmaatregelen:
- Duurzame tewerkstellingsprojecten: Gemeenten kunnen langdurige samenwerkingen aangaan met maatwerkbedrijven. Dit helpt om werkgelegenheid te creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
- Ondersteuning van sociale ondernemingen: Financiële en logistieke steun vanuit de gemeente kan deze bedrijven helpen groeien en meer banen aanbieden.
- Uitbreiding van subsidiekaders: Door specifieke subsidies en stimuleringsmaatregelen te ontwikkelen, kunnen sociale werkgelegenheidsinitiatieven een duurzame impact maken.
Gemeentelijke Acties voor Kwetsbare Groepen
Naast het versterken van wijkwerken, is het cruciaal om gerichte gemeentelijke ondersteuning te bieden aan kwetsbare groepen. Enkele concrete beleidsmaatregelen:
- Extra begeleiding: In samenwerking met sociale diensten kunnen actieplannen worden opgezet om werkzoekenden en kansarme gezinnen beter te ondersteunen.
- Proactieve trajecten: Het opzetten van programma’s kan de vicieuze cirkel van armoede doorbreken. Deze programma’s richten zich op onderwijs, werkgelegenheid en zorg.
- Toegankelijkheid verbeteren: Openbare gebouwen en gemeentelijke diensten moeten zo toegankelijk mogelijk worden gemaakt voor iedereen. Dit geldt voor mensen met een beperking. Ook geldt het voor mensen met een lage sociaal-economische status.
Het Lokaal Werkgelegenheidsbeleid (LWB) biedt gemeenten ook de mogelijkheid om extra maatregelen te nemen voor kansengroepen. Dit kan via:
- Samenwerking met OCMW’s voor gerichte sociale tewerkstelling
- Steun voor wijkwerken en sociale economie via Vlaamse subsidies en ESF-projecten
- Financiële stimulansen voor werkgevers die sociale tewerkstelling ondersteunen
Armoedebestrijding en Welzijnsbeleid: Tijd voor Evaluatie en Optimalisatie
Om de impact van sociale maatregelen te maximaliseren, is het essentieel om bestaande gemeentelijke initiatieven te evalueren. Dit omvat:
- Het meten van impact: Met behulp van data-analyse kan inzicht worden verkregen in de effectiviteit van armoedebestrijdingsmaatregelen.
- Samenwerking versterken: Een nauwere samenwerking tussen welzijnsdiensten, onderwijs en de arbeidsmarkt kan het verschil maken voor kwetsbare doelgroepen.
- Flexibel bijsturen: Op basis van de evaluatie kunnen nieuwe maatregelen worden ontwikkeld. Deze maatregelen spelen beter in op de noden van de gemeenschap.
Op basis van de beschikbare informatie over wijkwerken in Vlaanderen kan de investering en subsidiëring voor gemeenten als volgt worden samengevat:
Investering van de Gemeente in Wijkwerken
Gemeenten investeren voornamelijk in de coördinatie en begeleiding van wijkwerkers. De Vlaamse overheid en VDAB dragen het merendeel van de kosten. De belangrijkste kostenposten voor gemeenten zijn:
- Administratieve en organisatorische kosten – Dit omvat de aanstelling van een wijk-werk coördinator. Meestal gebeurt dit via het OCMW. Het omvat ook het beheer van de wijkwerkers.
- Werkmiddelen en uitrusting – Gemeenten kunnen verantwoordelijk zijn voor beschermingsmateriaal. Zij kunnen ook verantwoordelijk zijn voor gereedschappen of andere benodigdheden. Dit is afhankelijk van de taken die worden uitgevoerd.
- Vergoeding van wijkwerkers – De wijkwerkers ontvangen een vergoeding van €4,10 per uur, die zij bovenop hun uitkering krijgen. Deze vergoeding wordt echter grotendeels door VDAB voorzien.
- Eventuele extra opleidingskosten – Gemeenten kunnen wijkwerkers extra opleidingen aanbieden om hun doorstroom naar reguliere tewerkstelling te bevorderen.
Subsidiering en Financiële Ondersteuning
De Vlaamse overheid voorziet verschillende financieringskanalen om de gemeentelijke kosten te verlichten:
- VDAB-financiering: De vergoeding voor de wijkwerkers wordt grotendeels gedragen door VDAB.
- ESF-subsidies: Europese subsidieprogramma’s zoals het Europees Sociaal Fonds (ESF) kunnen extra ondersteuning bieden voor initiatieven rond sociale economie en werkgelegenheid.
- Subsidies via het Lokaal Werkgelegenheidsbeleid (LWB): Gemeenten kunnen extra financiering krijgen voor specifieke projecten die werkgelegenheid stimuleren bij kansengroepen.
- Maatwerkbedrijf-samenwerkingen: Gemeenten die samenwerken met maatwerkbedrijven kunnen in aanmerking komen voor gerichte subsidies vanuit het Decreet Sociale Economie.
Terugverdienmodel en ROI (Return on Investment)
Hoewel wijkwerken een investering vraagt, zijn er verschillende manieren waarop gemeenten hier financieel en maatschappelijk rendement uit halen:
- Verminderde uitgaven aan sociale ondersteuning
- Door langdurig werklozen in een wijk-werken traject te plaatsen, neemt de kans op langdurige afhankelijkheid van het OCMW af. Dit vermindert ook de afhankelijkheid van andere sociale uitkeringen.
- Werkzoekenden met werkervaring hebben een grotere kans op doorstroom naar een vaste job, wat de uitkeringslast voor de samenleving verlaagt.
- Verhoogde gemeentelijke efficiëntie
- Wijkwerkers voeren taken uit die anders uitbesteed zouden moeten worden aan externe diensten, wat een besparing kan opleveren.
- Onderhoud van gemeentelijke infrastructuur en ondersteuning in sociale projecten verlaagt de druk op vaste werknemers.
- Economische en sociale impact op lange termijn
- Gemeenten die wijkwerken structureel implementeren, creëren een inclusieve arbeidsmarkt en verhogen de arbeidsdeelname.
- Doorstroom naar duurzame tewerkstelling leidt tot meer economische activiteit en belastinginkomsten.
ROI-periode
De terugverdientijd van een wijk-werken traject hangt af van verschillende factoren. Dit omvat de grootte van de doelgroep en de mate van doorstroom naar reguliere werkgelegenheid. In gemeenten waar 40-50% van de wijkwerkers doorstroomt naar vaste contracten, wordt een positieve ROI verwacht. Dit gebeurt binnen 2 tot 5 jaar. Dit is afhankelijk van de initiële gemeentelijke investeringen.
Conclusie: Wijkwerken als Duurzaam Beleidsinstrument
Wijkwerken biedt een unieke kans voor gemeenten om zowel hun diensten te versterken als werkgelegenheid te creëren voor kwetsbare groepen. Door te investeren in sociale economie, gemeentelijke ondersteuning en een sterk welzijnsbeleid, kunnen gemeenten een duurzame impact maken. Dit vraagt om een doordachte en gestructureerde aanpak. Wijkwerken is niet alleen een tijdelijke oplossing. Het is een structureel instrument voor inclusieve werkgelegenheid en armoedebestrijding.
Wil je meer weten over hoe jouw gemeente wijkwerken effectiever kan inzetten? Neem contact op en ontdek de mogelijkheden!
Alles op onze blog is voor Zelfzorg en solidariteit, vaardigheids- en reflectiepraktijk, groei en bewustwording met psycho-educatieve informatie over individu en samenleving.
Op geen enkele manier is dit een aanzet tot haat of geweld, discriminatie of racisme.
✨ Jouw volgende stap naar heling begint hier
Voel je dat dit artikel je raakte? Dat het iets in beweging zette? Laat dat moment niet verloren gaan.
Sluit je aan bij onze online community – een warme, veilige plek waar gelijkgestemden elkaar begrijpen en ondersteunen.
👉 Doe een groeitaak die bij dit artikel hoort. Kleine stappen, grote transformaties.
Laat een reactie achter. Jouw stem kan iemand anders precies de herkenning geven die ze vandaag nodig heeft.
👉 Deel dit artikel met een vriend(in) die worstelt of twijfelt. Soms is één doorstuuractie het verschil tussen vastzitten en vooruitkomen.
🌿 Samen bouwen we aan herstel, kracht en emotionele vrijheid. Steun ons zonder extra kosten door aankopen bij bol. klik op onderstaande afbeelding.
Steun ons zonder extra kost door uw aankopen bij :
https://www.steunfondsvooroekraine.be/donatiepagina
Liefs Annemie