Wie ontbreekt aan onze tafel? Over naastenliefde in Hooglede en Gits

Persoonlijk artikel voor een buurtontmoeting in Hooglede en Gits. Dit is een waardenpleidooi, geen vastgesteld bestuursprogramma, verslag van een gehouden bijeenkomst of belofte van nieuwe gemeentelijke dienstverlening.

Beste buren, beste mensen

Er is een vraag die ik graag zou meenemen: wie ontbreekt aan onze tafel in kerk, school en buurtbijeenkomsteen? Niet om een bijeenkomst meteen tekort te laten schieten. Wel omdat aanwezigheid niet altijd vanzelf spreekt. Misschien is de verplaatsing moeilijk. Kent iemand hier nog niemand? Misschien is een uitnodiging nooit echt aangekomen.

Wij zien wie er zit. Over wie ontbreekt, weten wij vaak minder. En toch is dat een goed begin voor naastenliefde: niet alles voor een ander invullen, maar bereid zijn om te vragen.

Nabij zijn vraagt dat je even stopt

In Lucas 10:25–37, het verhaal van de barmhartige Samaritaan, wordt nabijheid zichtbaar in wat iemand doet voor een mens langs de weg. Dat verhaal spreekt mij aan. De toepassing die ik er vandaag aan geef, is mijn eigen overtuiging. Wie anders gelooft of niet gelooft, hoeft die overtuiging niet te delen om evenveel rechten en waardigheid te hebben.

Voor mij betekent het: eerst kijken wat iemand nodig heeft, voordat ik beslis welk verhaal die persoon moet bevestigen. Een mens is geen bewijsstuk voor mijn politieke gelijk. Ook iemand die mijn voorkeur niet deelt, kan iets laten zien wat ik niet zag.

Een kleine uitnodiging kan een echte keuze laten

Stel je een nieuwe buur voor die nog niemand kent. Dat is een denkbeeldig voorbeeld, geen verhaal over een bepaald gezin. We kunnen zeggen dat iedereen welkom is. We kunnen ook concreet vragen of de buur wil meekomen, uitleg geven en ruimte laten om nee te zeggen.

Die laatste stap telt. Helpen wordt geen menselijke nabijheid als de ander zich voortdurend dankbaar moet tonen. Wie een aanbod afslaat, verliest zijn plaats in de gemeenschap niet. Misschien was het aanbod niet wat nodig was. Misschien komt er later een ander moment.

Niet overnemen wat iemand zelf kan vertellen

Ik geloof in vrijwilligerswerk, verenigingen en buren die naar elkaar omzien. Maar ik wil voorzichtig zijn met de gedachte dat wij wel weten wat voor een ander goed is. Vraag wat iemand zelf wil vertellen. Vraag ook welke hulp iemand liever via een dienst of zorgverlener zoekt.

Een warm dorp kan professionele ondersteuning niet vervangen. En goede dienstverlening maakt het gewone menselijke gebaar niet overbodig. Soms moeten we praktisch helpen en samen een drempel aankaarten. Soms moeten we vooral luisteren zonder onmiddellijk een oplossing te verkopen.

Ook verschil mag mee aan tafel

Onze meningen zullen botsen. Over geld, verkeer, wonen, landbouw of de manier waarop we voor elkaar zorgen. Ik wil die verschillen niet wegpoetsen. Een gemeenschap is geen ruimte waarin iedereen dezelfde zin moet herhalen.

Wel vraag ik dat we de menselijke waardigheid van de ander niet laten afhangen van diens standpunt. We kunnen een voorstel afwijzen, om bewijs vragen of onrecht benoemen. Daarvoor hoeven we een buur niet tot vijand te maken.

Eén vraag na vandaag

Misschien kunnen we bij volgende ontmoetingen één ding doen: aan iemand vragen wat het gemakkelijker zou maken om mee te doen. Luister naar het antwoord. Beloof niet wat je niet kunt waarmaken. En als iemand niet wil antwoorden, laat ook die grens staan.

Voor mij wordt naastenliefde daar concreet. Niet in de gedachte dat wij iedereen zullen redden. Wel in de bereidheid om iemand te ontmoeten zonder vooraf te beslissen wie die moet zijn. Dank je wel.

Wie de bredere politieke beschouwing wil lezen, vindt die in Nationalisme of naastenliefde in Hooglede. Voor gesprekken waarin meningen verschillen is er de gids over menselijk communiceren.

Deze toespraak verwoordt een persoonlijke levensbeschouwelijke visie en geeft geen individueel beleids- of zorgadvies. Een vraag of correctie? Neem contact op. Lees hoe we werken in onze publicatieprincipes.

Wil je nieuwe artikelen ontvangen? Abonneer je gratis op narcisme.blog.