Tobit, Vogelpoep en Genade: Een onverwachte lezing op een begrafenis
Het was een begrafenis, geen bijbelstudieavond. Maar daar zaten we dan: Annemie, ik, en een kerk vol mensen die in rouw waren. Ze luisterden naar een verhaal over vogelpoep, blinde frustratie, demonische huwelijksnachten en een vis die redt. Het boek Tobit dus. Uitgerekend Tobit. Op de uitvaart van een geliefde moeder.
En niet zomaar een moeder, maar iemand als Mariette. Zij was een vrouw die met zachtheid, eenvoud en openheid haar dorp Oostnieuwkerke geraakt had. Wat een contrast.
De man met vogelpoep in zijn ogen
Tobit is een fascinerend figuur. Een vrome man, trouw aan de geboden, rechtvaardig in zijn daden. Maar ook depressief, bitter, en op het randje van wanhoop. Wanneer hij blind wordt door – letterlijk – vogelpoep in zijn ogen, stort zijn wereld in. Hij bidt om de dood. Hij ruziet met zijn vrouw.
En hij blijft maar herhalen dat trouw aan de geboden tot voorspoed leidt… terwijl zijn eigen leven een aaneenschakeling van pech, angst en falen lijkt. Het contrast is schrijnend. En eerlijk gezegd: ook wat hilarisch. Het is niet om te spotten met zijn lijden. Het is zó over the top dat je je afvraagt: was dit bedoeld als satire op al te starre geloofsregels?
Een slechte timing en een vreemde tekstkeuze
Diezelfde Tobit op een begrafenis? Het voelde misplaatst. Het was alsof we binnenvielen bij een huwelijksviering van veertig jaar geleden. Het leek zelfs op een morele parabel uit een andere wereld. Zelfs de bijbelpassage die werd voorgelezen was geknipt en geplakt, met cruciale delen weggelaten.
En toch… toch brak er licht door in de homilie van de pastoor. Hij leek het verhaal zelf ook maar half te omarmen. Wat volgde was geen lofzang op Tobit, maar eerder een liefdevolle correctie. Een pleidooi voor een geloof dat verder gaat dan traditie, dat Jezus centraal stelt in plaats van starre voorschriften. Het voelde als een berisping aan Tobit zelf – een wake-up call naar liefde en zachtheid.
Bij een geloof dat zichtbaar wordt in liefde en handelen past ** Navolging van Dietrich Bonhoeffer als aanvullende theologische lectuur. De boeklinks zijn affiliatelinks: bij een aankoop ontvangen wij mogelijk een kleine vergoeding, zonder extra kosten voor jou.
Leven met vogelpoep en kleine stormen
De week voor de uitvaart was voor ons – voor Annemie en mij – intens. Momenten van pijn, ja. Maar ook zoveel schoonheid. Verdieping. Stilte. Die stille, helende kracht van samenzijn. Samen eten met de kinderen van Annemie en mijn vrouw voelde als een diepe bevestiging van het leven. Niet klein of banaal, maar juist groots in eenvoud.
En zoals Jezus vaker de stilte gebruikte als kracht in zijn strijd voor gerechtigheid, gebruikten ook wij dit gevoel. Wij voelden: er is een andere weg. Een zachte. Een verbindende. Die de kleine stormen doet bedaren. Die de vogelpoep uit onze ogen haalt.
Wie bij de eenvoud van samenzijn verder wil nadenken over troost, kan lezen in ** Vertroostingen van Dirk De Wachter. Nabijheid hoeft niet iedere vraag op te lossen.
Meer dan traditie: het evangelie van nabijheid
Tobit mag dan handelen uit traditie en plichtsbesef. Hij regelt begrafenissen, huwelijkt zijn zoon uit, en volgt de wet. Maar zijn hart lijkt soms afwezig. En net daarom wringt het. Want geloof, ware verbondenheid, vraagt meer dan gehoorzaamheid. Het vraagt nabijheid. Liefde. Respect.
En dat was precies wat Mariette en Georges, zonder veel woorden en zonder theologische onderbouw, zó goed belichaamden. Hun liefde voor elkaar, voor hun gemeenschap, voor hun kinderen – het was voelbaar. En het verdient méér dan een misplaatste tekstkeuze die hen niet weerspiegelde.
De genade van niet-weten en toch liefhebben
Het meest menselijke moment? Misschien wel dit: toegeven dat mensen vaak niet doorhebben wat ze doen. Ze kennen de feiten, maar het daalt niet af tot in hun geweten. En toch… als je de gewelddadigheid in jezelf kunt stilleggen, dan wordt de gewelddadigheid van anderen plots zichtbaar. Stop met oordelen, verwijten en het willen begrijpen.
En dat is pijnlijk. Zeker op een begrafenis. Maar het opent ook de weg naar vergeving. Naar hoop. Naar het geloof dat we ooit écht samen zullen zijn met onze geliefden – in vrede. En zelfs als dat niet zo is… dan nog zijn wij dankbaar. Voor wie we nu zijn. Voor wie ons omringen. En voor de zelfgekozen familie waarin we leven.
Bij dankbaarheid, afscheid en de blijvende band met geliefden past ** Helpen bij verlies en verdriet van Manu Keirse; geef iedere rouwende ruimte voor een eigen ervaring en tempo.
Van Tobit naar Jezus
Nee, ik wil Tobit niet afschrijven. Hij probeert. Hij worstelt. En hij laat zien dat zelfs de vromen soms niets begrijpen van genade. En daarin is hij herkenbaar. Maar liever dan hem navolgen, kiezen wij voor Jezus. Voor het delen. En voor het genezen. Voor het bruggen bouwen en het niet uitsluiten. Ook voor het woord dat zwijgt waar het moet, en spreekt waar het mag. Voor het geloof dat hoop en liefde altijd sterker zijn dan de dood. En dát, beste lezer, is de echte troost – ook op een begrafenis.
Tobit had vogelpoep in zijn ogen. Maar wij… wij hebben elkaar. En de stilte die heling brengt.
Verdiep je in de boodschap: Vijf vragen over de tekst
- Hoe zou je de rol van Tobit in de tekst beschrijven? Wat zegt zijn verhaal over ons begrip van geloof en lijden?
- Op welke manieren zie jij de ‘grote eenvoud’ van de liefde die Mariette en Georges belichaamden in je eigen leven? Zie je deze eenvoud ook in je omgeving?
- De tekst verwijst naar de ‘stilte’ als een bron van heling. Hoe ervaar jij stilte in moeilijke tijden? Welke rol speelt het in jouw proces van rouw of herstel?
- Wat betekent het voor jou om ‘de vogelpoep uit onze ogen te halen’? Hoe kun je deze metafoor toepassen op je eigen leven?
- In hoeverre vind je overeenkomsten tussen de boodschap van de tekst en jouw eigen overtuigingen over gemeenschap en verbondenheid?
Welke kleine stap past vandaag bij jou?
Misschien gaf dit artikel woorden aan iets wat je al langer voelde. Misschien roept het vragen op, of wil je één inzicht verder onderzoeken.
Sta even stil bij deze vraag:
Wat wil ik meenemen uit dit artikel, en welke kleine stap past bij mijn mogelijkheden van vandaag?
Je kunt één gedachte opschrijven, een groeitaak uit het artikel proberen, steun vragen of bewust tijd nemen om alles te laten bezinken. Je hoeft niets te forceren. Ook rust nemen kan een passende stap zijn.
Van overleven naar leven. Van verdoving naar verbinding. Op jouw tempo.
Vind jouw volgende stap
Wil je verder lezen, maar weet je niet waar te beginnen? Onze startpagina helpt je een gids te kiezen rond narcisme begrijpen, herstel, trauma, zelfreflectie, grenzen, communicatie, kritisch denken of solidariteit.
Start hier: vind de gids die bij jouw vraag past.
Herkenning en uitwisseling
Soms helpt het om te lezen hoe anderen met vergelijkbare vragen omgaan. In onze Facebookgroep vind je ruimte voor herkenning en uitwisseling.
Je kiest zelf of je meeleest of deelneemt aan een gesprek, en wat je over jezelf wilt delen. Je hoeft je verhaal niet te vertellen om erbij te mogen horen.
Was dit artikel waardevol voor jou? Bewaar het gerust om later opnieuw te lezen, of deel het met iemand voor wie het steun of inzicht kan bieden.
Zelfzorg en solidariteit vormen onze basis
Op narcisme.blog verbinden we persoonlijke groei met zorg voor elkaar. We bieden psycho-educatieve informatie, reflectievragen en praktische oefeningen om jezelf, relaties en maatschappelijke patronen beter te begrijpen.
We willen bijdragen aan meer bewustwording, gezonde grenzen, verbinding en menselijk handelen. Daarbij kijken we zowel naar wat iemand zelf kan oefenen als naar de steun en omstandigheden die daarvoor nodig zijn.
Menselijke waardigheid, respect en geweldloze communicatie staan centraal. We wijzen haat, geweld, discriminatie en racisme af.
We bespreken schadelijk gedrag en maatschappelijke mechanismen zonder mensen tot een etiket te reduceren. Onze informatie ondersteunt inzicht en reflectie en vervangt geen persoonlijke diagnostiek of behandeling.
Zie je een fout of heb je een inhoudelijke vraag?
We streven naar zorgvuldige, begrijpelijke en actuele informatie. Toch kan er een fout, onduidelijkheid of ontbrekende nuance in een artikel staan.
Meld een fout of stel je vraag via het contactformulier. Vermeld de link naar het artikel, de passage waarover het gaat en een korte toelichting. Voeg gerust een relevante bron toe als die je melding verduidelijkt.
Eén duidelijke melding via dit formulier helpt ons je vraag overzichtelijk te behandelen. We beoordelen meldingen zorgvuldig en corrigeren of vullen informatie aan waar nodig. Verzoeken om inhoud te verwijderen bekijken we individueel.
Dank je dat je meedenkt en helpt onze informatie te verbeteren.
Liefs,
Annemie en Johan Persyn-Declercq (auteurs)
update : 09102026
Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.
Als je ons wilt steunen kunt U dat gratis door uw aankopen bij bol.com