In naam van het kind 3. Rechtbank zonder Recht
Het is een grauwe ochtend. Jonas en Mira worden voor het eerst telefonisch uitgenodigd voor een zitting bij de jeugdrechtbank. Het voelt als een rechtbank zonder recht. Niet per e-mail. Niet via een aangetekend schrijven of een deurwaarder.
Maar gewoon, op een doordeweekse donderdagavond, via een kort telefoontje. Ze zijn op reis. Niemand vraagt waar ze zijn, of het haalbaar is om te komen. Er wordt zelfs niet voorgesteld om een alternatief moment te zoeken. Het lijkt alsof alles bedoeld is om hen er net niet bij te hebben.
Maanden voordien hadden Jonas en Mira al een ongemakkelijk gesprek gehad met de jeugdrechtbankconsulente. Ze was een jonge vrouw die pas enkele maanden in dienst was. Daarbij had ze nooit een voet in hun huis gezet. Ze had nooit het gezin met eigen ogen gezien.
Aanvullende leestip: het vorige hoofdstuk over het pleegzorggesprek.
Ze had de dynamiek tussen hen en Noah nooit waargenomen. Of de relatie bekeken tussen Lina en Noah of Lina met haar pleegouders. Toch herhaalde ze woord voor woord de visie van mevrouw D., de pleegzorgbegeleidster. “We hebben zorgen over de objectiviteit van jullie rol,” klonk het afstandelijk. “Jullie band met de moeder van Noah maakt een neutrale houding moeilijk.”
Mira, zichtbaar geraakt, bleef kalm. “Mevrouw, ik ben orthopedagoge. Trauma-sensitief werken is mijn vak. Onze band met de moeder is open en ondersteunend, net zoals de band met andere familieleden van Noah. Wij zijn zijn netwerk. Wij zijn zijn veilige basis.” Jonas voegde eraan toe: “Noah bloeit bij ons open. En ook onze pleegdochter Lina is nauw met hem verbonden. Ze ziet hem als haar kleine broertje.”
De consulente knikte beleefd, maar haar ogen bleven leeg. “We hebben toch beslist om voorlopig geen netwerkplaatsing te overwegen na de crisisopvang. De druk op jullie gezin lijkt te groot.”
“En hoe komt het dat er geen maatschappelijk onderzoek is gebeurd in die drie maanden?” vroeg Jonas scherp. Er kwam geen duidelijk antwoord. Enkel een verwijzing naar de overbelasting van diensten.
Wie naast deze literaire scène meer wil begrijpen van ontwikkeling en traumasensitieve begeleiding, kan lezen in ** Van kwetsuur naar litteken van Nicole Vliegen, Eileen Tang en Patrick Meurs. Het boek biedt een afzonderlijk kader bij de behoeften van kinderen. De boeklinks zijn affiliatelinks: bij een aankoop ontvangen wij mogelijk een kleine vergoeding, zonder extra kosten voor jou.
Niet lang daarna kwam dus dat ene telefoontje. Enkele dagen later volgde de zitting waar we afwezig waren. De jeugdrechter zou tijdens een latere zitting hun afwezigheid aanhalen als een teken van desinteresse en gebrek aan motivatie. “U was niet eens aanwezig bij de vorige zitting,” klonk het streng. Alsof het een keuze was geweest.
Op 18 maart kwam het onvermijdelijke telefoontje. Noah moet naar de instelling. Ironisch genoeg net op de dag dat de COVID-maatregel ingaat: niemand mag zich zonder geldige reden nog verplaatsen. En dus rijden Jonas en Mira met een steen in hun maag opnieuw naar de Kemmelberg.
Aanvullende leestip: het volgende hoofdstuk: Tien weken opgesloten in coronatijd.
Daar, bij de overgave van Noah, staat opnieuw dezelfde jeugdrechtbankconsulente. Ze stelt, bijna op automatische piloot: “Hebben jullie Noah kunnen uitleggen waarom hij niet meer bij jullie mag blijven?”
Mira’s stem breekt. “Hij is 19 maanden. Wat denkt u zelf?”
Het afscheid is hartverscheurend. Noah begrijpt er niets van. Zijn verdriet wordt door niemand erkend. Ook het verdriet van Lina is immens. De sterke band tussen haar en Noah wordt gebruikt als argument tegen het gezin. “Het zou haar overbelasten,” had men gezegd.
Bij het afscheid en het verdriet van de mensen rond het kind past ** Helpen bij verlies en verdriet van Manu Keirse om verder na te denken over erkenning en nabijheid.
Terwijl andere gezinnen wél meerdere pleegkinderen opvangen. Het verschil? Jonas en Mira waren kritisch. Ze hadden geweigerd om Relatine te geven aan Lina. Ze waren overtuigd dat ze geen ADHD had. Lina had nood aan veiligheid en erkenning.
Het is eenvoudig om het temperament van een kind te accepteren. Dat is beter dan het in een medisch psychisch hokje stoppen. Wist je dat Relatine door pleegzorg wordt terugbetaald? Vandaar misschien dat mevrouw D. zo’n grote voorstander is. Vijf jaar later krijgen Mira en Jonas gelijk krijgen: Lina doet het uitstekend in het reguliere onderwijs.
Maar toen? Toen was hun mondigheid een probleem. In CLB-gesprekken, in evaluaties, overal werd hun deskundigheid omgedraaid tot weerstand. “Jullie nemen het te persoonlijk,” had mevrouw D. gezegd. “Jullie moeten afstand nemen.”
Wat zij niet zagen, was dat liefde geen afstand kent. Pleegzorg draait niet louter om opvang. Het gaat om verbinding en hechting. Het erkennen van het kind als volwaardig lid van het gezin is ook belangrijk.
Aanvullende leestip: overgangen en hechting in pleegzorg.
Die dag op de Kemmelberg markeert een breuklijn. Niet alleen in het leven van Noah, maar ook in dat van Jonas, Mira en Lina. De pijn blijft, maar ook het besef: soms faalt het systeem niet per ongeluk, maar systematisch. En dat moet verteld worden.
Bij verbinding en het serieus nemen van een kind past ** Het boek waarvan je wilde dat je ouders het hadden gelezen van Philippa Perry als aanvullende opvoedingslectuur. Een verhaallijn geeft geen uitsluitsel over een diagnose of medicatiekeuze.
Welke kleine stap past vandaag bij jou?
Misschien gaf dit artikel woorden aan iets wat je al langer voelde. Misschien roept het vragen op, of wil je één inzicht verder onderzoeken.
Sta even stil bij deze vraag:
Wat wil ik meenemen uit dit artikel, en welke kleine stap past bij mijn mogelijkheden van vandaag?
Je kunt één gedachte opschrijven, een groeitaak uit het artikel proberen, steun vragen of bewust tijd nemen om alles te laten bezinken. Je hoeft niets te forceren. Ook rust nemen kan een passende stap zijn.
Van overleven naar leven. Van verdoving naar verbinding. Op jouw tempo.
Vind jouw volgende stap
Wil je verder lezen, maar weet je niet waar te beginnen? Onze startpagina helpt je een gids te kiezen rond narcisme begrijpen, herstel, trauma, zelfreflectie, grenzen, communicatie, kritisch denken of solidariteit.
Start hier: vind de gids die bij jouw vraag past.
Herkenning en uitwisseling
Soms helpt het om te lezen hoe anderen met vergelijkbare vragen omgaan. In onze Facebookgroep vind je ruimte voor herkenning en uitwisseling.
Je kiest zelf of je meeleest of deelneemt aan een gesprek, en wat je over jezelf wilt delen. Je hoeft je verhaal niet te vertellen om erbij te mogen horen.
Was dit artikel waardevol voor jou? Bewaar het gerust om later opnieuw te lezen, of deel het met iemand voor wie het steun of inzicht kan bieden.
Zelfzorg en solidariteit vormen onze basis
Op narcisme.blog verbinden we persoonlijke groei met zorg voor elkaar. We bieden psycho-educatieve informatie, reflectievragen en praktische oefeningen om jezelf, relaties en maatschappelijke patronen beter te begrijpen.
We willen bijdragen aan meer bewustwording, gezonde grenzen, verbinding en menselijk handelen. Daarbij kijken we zowel naar wat iemand zelf kan oefenen als naar de steun en omstandigheden die daarvoor nodig zijn.
Menselijke waardigheid, respect en geweldloze communicatie staan centraal. We wijzen haat, geweld, discriminatie en racisme af.
We bespreken schadelijk gedrag en maatschappelijke mechanismen zonder mensen tot een etiket te reduceren. Onze informatie ondersteunt inzicht en reflectie en vervangt geen persoonlijke diagnostiek of behandeling.
Zie je een fout of heb je een inhoudelijke vraag?
We streven naar zorgvuldige, begrijpelijke en actuele informatie. Toch kan er een fout, onduidelijkheid of ontbrekende nuance in een artikel staan.
Meld een fout of stel je vraag via het contactformulier. Vermeld de link naar het artikel, de passage waarover het gaat en een korte toelichting. Voeg gerust een relevante bron toe als die je melding verduidelijkt.
Eén duidelijke melding via dit formulier helpt ons je vraag overzichtelijk te behandelen. We beoordelen meldingen zorgvuldig en corrigeren of vullen informatie aan waar nodig. Verzoeken om inhoud te verwijderen bekijken we individueel.
Dank je dat je meedenkt en helpt onze informatie te verbeteren.
Liefs,
Annemie en Johan Persyn-Declercq (auteurs)
update : 09102026
Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.
Als je ons wilt steunen kunt U dat gratis door uw aankopen bij bol.com