In maart 2026 komen de belangrijkste standpunten tegenover Rusland, Oekraïne en China op het volgende neer:
Rusland
- Al decennia verzet de PVDA zich tegen het regime‑Poetin. In haar Europese programma herinnert de partij eraan dat zij zich al meer dan twintig jaar verzette tegen zijn antisociale beleid, de oorlogen in Tsjetsjenië en de toenemende ongelijkheid in Rusland. Het partijprogramma bestempelt Poetin als een “kapitalist‑oligarch, anticommunist, oorlogsstoker en groot‑Russisch nationalist”.
- PVDA/PTB veroordeelt de Russische invasie van Oekraïne “onmiddellijk en zonder voorbehoud”. Volgens de partij schendt deze aanval de Oekraïense soevereiniteit en het internationaal recht.
- De oorlog wordt gezien als een proxy‑conflict waarin zowel Rusland als de VS geopolitieke belangen nastreven. PVDA‑secretaris Peter Mertens schrijft dat Washington de oorlog heeft “aangestoken” om Rusland uit te putten en nu zijn aandacht wil verleggen naar een confrontatie met China. Volgens de partij is de enige uitweg een onmiddellijk staakt‑het‑vuren, de terugtrekking van Russische troepen en onderhandelingen onder leiding van de VN/OVSE.
- De partij kant zich tegen een militaire opbod. Ze stelt dat extra wapenleveringen het conflict enkel verlengen en bloediger maken en dat de angst voor een Russische invasie van Europa wordt aangewakkerd om een herbewapeningsprogramma te rechtvaardigen. In plaats daarvan pleit de PVDA voor ontwapening en een Europees veiligheidsmodel gebaseerd op collectieve veiligheid en diplomatie.
Oekraïne
- De PVDA erkent het recht van Oekraïne op soevereiniteit en territoriale integriteit. Ze stelt echter dat de oorlog “altijd om geostrategische belangen en grondstoffen” ging en dat Oekraïne dreigt te worden behandeld als een kolonie.
- Volgens de partij heeft drie jaar wapenleveringen de oorlog alleen maar verlengd en versterkt. Ze wijst erop dat de NAVO‑landen sowieso al drie keer meer aan defensie uitgeven dan Rusland en dat extra miljarden voor wapens ten koste gaan van pensioenen, gezondheidszorg en klimaatmaatregelen.
- PVDA/PTB wil dat Europa een eigen diplomatie ontwikkelt. Dat betekent: druk op een onmiddellijk staakt‑het‑vuren, onderhandelingen voor een duurzame vrede, en een Europees systeem voor conflictpreventie en defensieve defensie. Deze aanpak vergt samenwerking via de VN en de OVSE en sluit een escalatie van het conflict uit.
China
- De partij benadrukt dat het mondiale economisch zwaartepunt naar Azië verschuift; China daagt de Amerikaanse dominantie uit, wat volgens de PVDA de reden is dat Washington een “nieuwe koude oorlog” opstart.
- PVDA/PTB verwerpt de bloklogica (“met ons of tegen ons”) van de VS en pleit voor een niet‑gebonden Europa dat goede relaties onderhoudt met alle grootmachten – dus ook met China, India, Rusland, Brazilië en Zuid‑Afrika. Ze wijst erop dat Amerikaanse druk om handelsbanden met China te beperken leidt tot de‑industrialisering van Europa.
- De partij keert zich tegen unilaterale sancties en handelsblokkades die bevolkingen treffen; ze wil evenwichtige, respectvolle economische relaties met het globale Zuiden. Tegelijk veroordeelt de PVDA de repressie van Oeigoeren in Xinjiang; ze steunde een internationale mensenrechtenonderzoek en veroordeelde dat onder het mom van terrorisme een hele bevolking onderdrukt wordt. Ze weigerde echter een Belgische resolutie die de situatie als genocide bestempelde en opriep tot sancties, omdat zo’n oordeel door de VN en het Internationaal Gerechtshof moet worden geveld en omdat geopolitieke rivaliteit met China geen alibi mag worden voor sancties.
- Volgens de PVDA moet Europa zich niet laten meeslepen in anti‑Chinese propaganda. De partij waarschuwt dat de strategische doelstelling van de VS de omsingeling van China is en verwacht een propagandagolf om een nieuwe koude oorlog tegen China te rechtvaardigen.
Samengevat: In maart 2026 blijft de PVDA/PTB zowel de Russische invasie van Oekraïne als Poetin zelf veroordelen en pleit zij voor een onmiddellijk staakt‑het‑vuren, terugtrekking van Russische troepen en diplomatieke onderhandelingen.
Zij verzet zich tegen een wapenwedloop en tegen het militariseren van Europa. Tegelijkertijd kiest de partij voor een niet‑gebonden buitenlandse politiek waarin Europa niet in een Amerikaans‑geleide blok tegen China wordt getrokken, maar pragmatische relaties onderhoudt met alle grootmachten.
PVDA/PTB neemt afstand van de repressieve maatregelen van de Chinese regering (zoals in Xinjiang) maar verzet zich tegen het misbruiken van mensenrechten voor geopolitieke confrontaties.
Mensenrechten en Humanisme, progressief christelijke visie, Spaans socialistische visie: Een Kritische Analyse van PVDA
Progressief christelijke benadering
Progressieve christenen benadrukken geweldloosheid, menselijke waardigheid en solidariteit met onderdrukten. Het Wereldraad van Kerken (WCC) noemde de Russische invasie in 2022 een “illegale en niet te rechtvaardigen oorlog” en riep op tot een onmiddellijk staakt‑het‑vuren, dialoog en respect voor humanitair recht. De WCC stelde ook dat oorlog onverenigbaar is met Gods wil en riep op tot investeringen in vreedzame oplossingen in plaats van militarisering. Vanuit dit perspectief ligt de PVDA‑oproep tot een onmiddellijke wapenstilstand en diplomatie in lijn met de christelijke roep om vrede.
Toch schiet de PVDA tekort in haar solidariteit met slachtoffers. Progressieve christenen erkennen een recht op zelfverdediging om het kwaad te weerstaan; dit recht vergt soms gewapende steun aan aangevallen bevolkingen. De PVDA verzet zich tegen nagenoeg alle wapenleveringen en bekritiseert sancties, maar biedt daarmee geen alternatief om Oekraïense burgers te beschermen tegen een agressor die het oorlogsrecht schendt. Bovendien legt de PVDA de nadruk op “geopolitieke” motieven achter sancties tegen China, terwijl ze weinig aandacht besteedt aan geloofsvrijheid. In China verdwijnen christelijke kerkleiders in gevangenkampen, worden Bijbel‑apps verwijderd en staan gelovigen onder permanente surveillance. Een progressief christelijke lezing zou de PVDA oproepen om duidelijker partij te kiezen voor geloofs‑ en gewetensvrijheid, ook als dit ingaat tegen economische of geopolitieke belangen.
Humanistische benadering
Humanisten baseren zich op rede, universele mensenrechten en solidariteit met alle mensen. Humanists International veroordeelde de Russische invasie als “illegaal” en eist een onmiddellijke terugtrekking van Russische troepen. De organisatie stelt ook dat de onderdrukking van de Oeigoeren in Xinjiang, waar tot een miljoen mensen worden opgesloten, een vorm van genocide is en keurt de harde repressie in Hongkong af. Vanuit humanistisch perspectief is het PVDA‑standpunt dubbelzinnig: de partij veroordeelt Poetin maar relativeert de noodzaak om agressie af te schrikken met militaire steun; ze wijst sancties tegen China af en weigert de Oeigoeren‑repressie genocide te noemen, ondanks onafhankelijke onderzoeken die ernstige misdaden tegen de mensheid vaststellen.
Humanisten zouden ook kritiek hebben op de PVDA‑schets van een nieuwe Koude Oorlog. Het is redelijk om unilaterale machtsblokken te verwerpen, maar het kan niet betekenen dat men wegkijkt van massale schendingen van mensenrechten. Humanisten pleiten voor internationale solidariteit met slachtoffers van onderdrukking en voor mechanismen om misdadigers te vervolgen. Door sancties te reduceren tot geopolitiek en ‘propaganda’ ondermijnt de PVDA de inzet van instrumenten die onderdrukkers effectief onder druk kunnen zetten.
Mensenrechtenperspectief
Het mensenrechtenkader bekijkt conflicten in functie van het humanitair recht en de bescherming van burgers. Amnesty International verzet zich bijvoorbeeld tegen de overdracht van clustermunitie aan Oekraïne omdat deze wapens willekeurige schade veroorzaken en roept de VS op die beslissing te heroverwegen. Amnesty benadrukt echter tegelijk dat zowel Rusland als Oekraïne het internationale recht moeten naleven en dat Russische troepen talloze oorlogsmisdaden hebben begaan. Vanuit dit perspectief valt te betogen dat de PVDA terecht waarschuwt voor het gebruik van illegale wapens en voor een escalatie, maar onvoldoende onderscheid maakt tussen defensieve middelen en verboden wapens. De PVDA schuift alle wapenleveringen op dezelfde hoop, terwijl het internationaal recht het recht op zelfverdediging erkent zolang wapens zich richten op legitieme militaire doelen en burgerlijke slachtoffers vermijden.
Daarnaast vereist een mensenrechtenbenadering consistente veroordeling van misdaden, ongeacht de dader. Amnesty beschouwt de Chinese behandeling van de Oeigoeren als misdaden tegen de mensheid, een “dystopische hel” van massale internering, gedwongen assimilatie en marteling. De PVDA spreekt wel bezorgdheid uit maar weigert gerichte sancties omdat deze volgens haar onderdeel zouden zijn van een geopolitiek spel; dit miskent dat sancties soms het enige vreedzame middel zijn om daders onder druk te zetten wanneer diplomatie tekortschiet. Een consequente mensenrechtenanalyse zou vragen om krachtige maatregelen tegen elke staat die grove schendingen pleegt, terwijl de PVDA die roep afzwakt.
Spaans socialistische benadering
De Spaanse socialistische regering (PSOE) ziet zich als duidelijk pro‑Europees en pro‑Oekraïens. Premier Pedro Sánchez benadrukte tijdens zijn bezoek aan China in 2023 dat Spanje en de EU een “duidelijke” positie innemen: ze verdedigen de territoriale integriteit van Oekraïne, veroordelen de agressor en zullen Oekraïne blijven steunen, ook met wapenleveringen, financiële en humanitaire hulp. Sánchez benadrukte dat vrede “rechtvaardig en duurzaam” moet zijn en gebaseerd op de positie van het aangevallen land en het VN‑Handvest. De Spaanse defensieminister Margarita Robles verwerpt wél het gebruik van clustermunitie, maar verklaarde in 2023 dat Spanje vastberaden Oekraïne steunt en “geen clustermunitie levert, maar wel de legitieme verdediging van Oekraïne”. Dat toont aan dat het Spaanse socialistische beleid onderscheid maakt tussen verboden wapens en legitieme defensieve steun.
Wat China betreft, adviseerde een rapport van het Real Instituto Elcano (een onafhankelijk Spaans instituut) om de mensenrechtendialoog met China te intensiveren. Het rapport stelt dat de EU en Spanje meer respect voor mensenrechten en de rechtsstaat in China wensen; de resultaten van samenwerking zijn gemengd en vereisen een combinatie van publieke druk en discrete diplomatie. Spanje heeft de economische dimensie lang centraal gesteld, maar erkent dat de mensenrechtenagenda een “centrale” rol moet spelen in de relaties met China en pleit voor coherente Europese actie zonder dubbele standaarden. Vanuit dit perspectief lijken de PVDA‑posities onevenwichtig: de partij benadrukt economische samenwerking met China en waarschuwt voor “anti‑Chinese propaganda”, maar besteedt weinig aandacht aan het versterken van de mensenrechtendialoog of het aanpakken van systematische repressie.
Conclusie
Een kritische analyse vanuit verschillende progressieve tradities brengt naar voren dat de PVDA/PTB zwartepuntige elementen bevat – zoals de afwijzing van Poetin en de roep om diplomatie – maar ook lacunes. Progressief christenen en humanisten zouden de principiële vredeswil waarderen, maar vragen tegelijk dat rechtvaardige vrede gepaard gaat met solidariteit met slachtoffers, een duidelijk standpunt tegen grootschalige repressie in China en steun voor legitieme zelfverdediging.
Amnesty en andere mensenrechtenorganisaties tonen dat verboden wapens en oorlogsmisdaden moeten worden aangepakt, maar maken duidelijk dat militaire steun aan een aangevallen land niet per definitie strijdig is met mensenrechten.
Spaanse socialisten onderstrepen dat steun aan Oekraïne en een sterke Europese diplomatie samengaan met gerichte militaire hulp en een consequente mensenrechtenagenda richting China. Vanuit al deze perspectieven lijkt de PVDA‑lijn dus onvoldoende evenwichtig: zij reduceert sancties en wapens tot geopolitiek en miskent soms de noodzaak om slachtoffers van oorlog en repressie effectief te beschermen.
Alles op onze blog is voor Zelfzorg en solidariteit, vaardigheids- en reflectiepraktijk, groei en bewustwording met psycho-educatieve informatie over individu en samenleving.
Op geen enkele manier is dit een aanzet tot haat of geweld, discriminatie of racisme.
✨ Jouw volgende stap naar heling begint hier
Voel je dat dit artikel je raakte? Dat het iets in beweging zette? Laat dat moment niet verloren gaan.
Sluit je aan bij onze online community – een warme, veilige plek waar gelijkgestemden elkaar begrijpen en ondersteunen.
👉 Doe een groeitaak die bij dit artikel hoort. Kleine stappen, grote transformaties.
Laat een reactie achter. Jouw stem kan iemand anders precies de herkenning geven die ze vandaag nodig heeft.
👉 Deel dit artikel met een vriend(in) die worstelt of twijfelt. Soms is één doorstuuractie het verschil tussen vastzitten en vooruitkomen.
🌿 Samen bouwen we aan herstel, kracht en emotionele vrijheid. Steun ons zonder extra kosten door aankopen bij bol. klik op onderstaande afbeelding.
Steun ons zonder extra kost door uw aankopen bij :
https://www.steunfondsvooroekraine.be/donatiepagina
Liefs Annemie