Narcisme en de Architectuur van Samenwerking

De Architectuur van Menselijke Samenwerking en Narcisme

In Destructieve relaties op de schop beschrijft Jan Storms een opmerkelijke situatie. Zelfs een ervaren psycholoog kon dertig jaar lang onbewust in een relatie zitten. Deze relatie was met een partner die een narcistische persoonlijkheidsstoornis had. Deze situatie toont goed het verband tussen narcisme en de architectuur van samenwerking.

Het was een harde klap voor haar zelfvertrouwen toen ze dit ontdekte. Deze ervaring leert ons hoe verraderlijk narcisme kan zijn.

Ook Nico Wortèl, die studeerde aan de Academie voor Counselling en Coaching. Hij observeert dat narcisten zonder problemen zelfs de meest deskundige professionals kunnen misleiden. Deze professionals zijn bijvoorbeeld psychologen en maatschappelijk werkers op HBO-niveau. Narcisten spelen namelijk in op een veel dieper niveau van menselijke interactie: de architectuur van samenwerking.

Wat bedoelen we met de architectuur van samenwerking?

Menselijke samenwerking gaat verder dan simpele uitwisselingen of het vormen van afspraken. Het berust op diepgewortelde gedragsnormen en onderliggende waarden. Voorbeelden hiervan zijn vertrouwen, respect en wederkerigheid.

Narcisten manipuleren deze fundamenten om situaties te controleren en te beheersen zonder dat hun ware intenties zichtbaar worden. Ze bespelen de menselijke neiging om het goede in anderen te zien. Ze gebruiken de norm van samenwerking om hun eigen destructieve agenda ongemerkt uit te voeren.

Waarom is het zo moeilijk om dit te herkennen?

Narcisten hebben het vermogen om ‘vals te spelen’ in de fundamenten van samenwerking. Hierdoor lijken ze in eerste instantie vaak charmant. Ze lijken ook competent en zelfs behulpzaam. Professionals in de geestelijke gezondheidszorg zijn vaak getraind om het beste in mensen naar boven te halen. Daardoor kunnen zij soms onbewust vatbaar zijn voor misleiding op dit fundamentele niveau. Dit toont duidelijk hoe belangrijk het is om alert te zijn. Let op subtiele tekenen van manipulatie, zelfs bij diegenen die we als betrouwbaar beschouwen.

Alert blijven op het ware motief

Het verhaal van de psycholoog en de inzichten van Wortèl herinneren ons eraan. De architectuur van menselijke samenwerking kan complex zijn. Soms kan het ook misleidend zijn. Door bewust te zijn van hoe narcisten kunnen spelen met deze structuur, kunnen we beter voorbereid zijn en beschermend handelen.

Reflecteer op je Ervaringen: Vragen voor de Lezer

1. Heb je ooit een situatie meegemaakt? Heb je gevoelige informatie gedeeld met iemand? Later bleek die persoon niet te vertrouwen te zijn.
2. Welke signalen of gedragingen vind je belangrijk om te herkennen bij mensen in je omgeving?
3. In hoeverre geloof je dat narcisme ook in jouw persoonlijke of professionele leven voorkomt?
4. Hoe kun je bewuster omgaand met je eigen grenzen en de grenzen van anderen in contacten met potentiële narcisten?
5. Welke strategieën heb je in het verleden gebruikt om jezelf te beschermen tegen manipulatie in relaties?

Welke kleine stap past vandaag bij jou?

Neem mee wat je helpt. Je kunt één inzicht laten bezinken, iets opschrijven of steun vragen. Kies wat bij jouw mogelijkheden past; ook rust nemen mag.

Wil je verder lezen? Kies via Start hier een gids die bij jouw vraag past.

Goed om te weten: onze informatie ondersteunt inzicht en zelfreflectie en vervangt geen persoonlijke diagnose, behandeling of professioneel advies.

Een vraag of fout melden? Neem contact op met ons. Vermeld bij een fout de link en de betrokken passage. Dit contactkanaal is geen crisisdienst.

Lees in onze publicatieprincipes hoe we werken meer over onze achtergrond, bronnen, correcties en commerciële verwijzingen.

Liefs,
Annemie Persyn-Declercq en Johan Persyn
Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.

Lees ook