Altijd pleasen uit angst? Zo herken je fawning | Vlog met Annemie

Je hoort jezelf alweer zeggen: “Ja hoor, geen probleem.” Terwijl je agenda vol zit, je eigenlijk rust nodig hebt en je pas later beseft dat je nee wilde zeggen. Fawning herkennen begint soms precies bij dat kleine moment: wanneer jouw antwoord sneller komt dan jouw eigen behoefte.

In deze vlog laat Annemie zien hoe pleasen uit angst kan voelen, waarom niet ieder vriendelijk gebaar een overlevingsreactie is en hoe je zonder haast ruimte maakt voor jezelf. Je krijgt drie inzichten, herkenbare voorbeelden en een veilige oefening die je ook mag overslaan.

Bekijk de vlog: altijd pleasen uit angst?

Wil je de video rechtstreeks op YouTube bekijken? Bekijk ‘Altijd pleasen uit angst? Zo herken je fawning’ op ons YouTube-kanaal. De video moet op YouTube openbaar of verborgen via link zijn om buiten je account afspeelbaar te zijn.

Gratis verdiepingswerkblad (PDF, 4 pagina’s): Wil je na het bekijken van de vlog één herkenbaar moment voor jezelf onderzoeken? Dit schrijfwerkblad helpt je oefenen met bedenktijd en een eigen keuze, voor zover dat veilig kan. Download ‘Fawning: van automatisch ja naar keuze’. Je kunt het op je eigen tempo gebruiken.

Liever rustig lezen of een voorbeeld opnieuw bekijken? In het uitgebreide bronartikel over fawning herkennen en doorbreken vind je de verdiepende uitleg, herkenningsvragen, voorbeelden, veiligheidsafwegingen en verwijzingen naar passende steun. Deze vlog is een toegankelijke ingang tot die centrale gids.

Wat is fawning – en wat is het niet?

Fawning is een beschrijvende term voor sterk aanpassen aan anderen om ervaren dreiging, conflict of afwijzing te verminderen. Je zegt bijvoorbeeld snel ja, verontschuldigt je zonder duidelijke aanleiding of verbergt een voorkeur omdat je bang bent voor de reactie. Het begrip komt uit een klinisch verklaringsmodel rond traumareacties; het is geen zelfstandige officiële diagnose.

Dat betekent niet dat iedereen die graag helpt, een traumarespons heeft. Je kunt zorgzaam zijn én vrij kiezen. De vraag is eerder: kan ik ook twijfelen, tijd vragen of een andere wens uitspreken? Eenzelfde handeling kan voortkomen uit vriendelijkheid, gewoonte, verantwoordelijkheidsgevoel of angst.

Drie inzichten uit de video

1. Merk het verschil tussen willen en moeten

Stel dat een collega nog een opdracht bij je neerlegt. Je stemt meteen toe omdat je niemand wilt teleurstellen. Later voel je frustratie. In een voldoende veilige werksituatie kun je vragen: “Wat heeft prioriteit, en wat schuift dan op?” Daarmee maak je je eigen draagkracht zichtbaar. De verantwoordelijkheid voor een haalbare werkverdeling ligt niet alleen bij jou.

2. Onderzoek ook de veiligheid van de situatie

Soms is pleasen een aangeleerde gewoonte die in een nieuwe, veilige relatie kan veranderen. Soms is er op dit moment daadwerkelijk controle, intimidatie of dreiging. Dat verschil is essentieel. Een grens oefenen bij iemand die een andere mening verdraagt, is niet hetzelfde als tegenspreken bij iemand die je bestraft of bedreigt.

Bij dreiging, stalking, dwang of geweld gaat veiligheid vóór assertiviteit. Een uitgesproken nee of confrontatie kan risico’s vergroten. Zoek dan op een veilige manier steun bij een vertrouwd persoon of gespecialiseerde hulpverlening. Je hoeft de ander niet te overtuigen en je hoeft je herstel niet met een confrontatie te bewijzen.

3. Een grens kan beginnen met bedenktijd

Je hoeft niet meteen van automatisch ja naar een krachtig nee te springen. Probeer, als uitstel veilig is, één zin die ruimte schept: “Ik kijk eerst wat haalbaar is” of “Ik kom erop terug.” Daarna kun je kijken naar je energie, afspraken en voorkeuren. Eén moment van keuzevrijheid is al een bruikbare oefening.

Het doel is niet minder vriendelijk worden. Het doel is vriendelijkheid waarin jij óók meetelt.

Doe mee: een kleine reflectie voor vandaag

Denk aan één niet-dringend verzoek van de afgelopen dagen. Je hoeft je verhaal niet publiek te delen. Neem, als het goed voelt, enkele rustige minuten voor deze vragen:

• Wat gebeurde er? Wat werd er concreet gevraagd of gezegd?
• Wat verwachtte ik? Waar was ik bang voor als ik niet meeging?
• Wat had ik nodig? Rust, informatie, hulp, bedenktijd of iets anders?
• Wat is veilig haalbaar? Welke kleine stap past bij deze situatie?

Misschien hoef je vandaag niets te zeggen. Misschien behoud je een afspraak voor jezelf of vraag je even bedenktijd. Als de oefening je overspoelt of als je vreest voor vergelding, stop dan en zoek passende ondersteuning. Dit is geen test die je moet halen.

Waarom het bij de ene persoon anders voelt dan bij de andere

Misschien kun je op het werk duidelijk grenzen aangeven, maar zeg je thuis bijna altijd ja. Dat is niet tegenstrijdig. Geschiedenis, afhankelijkheid en machtsverschillen beïnvloeden hoeveel vrijheid je ervaart. Vanuit diezelfde gedachte kun je ook eens kijken naar bedenktijd vragen als je automatisch ja zegt: een kleine, concrete ingang die niet om een groot grensgesprek vraagt.

Wil je dieper onderzoeken hoe eigen keuzes en verbinding naast elkaar kunnen bestaan? De vaste pagina Je leven terugwinnen: ruimte voor eigen keuzes en steun helpt je om een passende leesroute te kiezen. Voor de bredere context kun je terecht bij de centrale gids over traumaverwerking.

Veelgestelde vragen

Is fawning hetzelfde als people pleasing?

Niet helemaal. People pleasing is een breed woord voor anderen tevreden willen houden. Fawning legt vooral de nadruk op aanpassen om ervaren dreiging of afwijzing te verminderen. Alleen een ja, glimlach of verontschuldiging vertelt niet welke motivatie meespeelt.

Kan ik vriendelijk blijven en toch grenzen hebben?

Ja. Vriendelijkheid en een eigen voorkeur hoeven elkaar niet uit te sluiten. Een kleine pauze, een realistische taakverdeling of een behouden afspraak kan al meer ruimte geven.

Moet ik leren nee zeggen tegen iemand voor wie ik bang ben?

Nee. Bij dreiging of controle is veiligheid belangrijker dan een assertiviteitsoefening. Bespreek mogelijke stappen op een veilige manier met iemand die je vertrouwt of met een bevoegde hulpverlener.

Wanneer is extra steun verstandig?

Als angst, uitputting, lichamelijke klachten of moeite met grenzen je dagelijks leven sterk beperken, kan je huisarts of een bevoegde hulpverlener met je meedenken. Je hoeft daarvoor niet eerst zeker te weten dat er sprake is van fawning. Nieuwe of aanhoudende lichamelijke klachten verdienen een eigen medische beoordeling.

Welke kleine stap past bij jou?

Misschien merk je vandaag alleen op dat je bijna automatisch ja zegt. Misschien vraag je een keer bedenktijd. Of misschien is steun zoeken de meest passende stap. Alles hoeft niet vandaag. Als je wilt reageren, deel gerust een algemeen inzicht of een zin die voor jou helpt; je hoeft geen gevoelige ervaringen openbaar te maken.

Verder lezen: Fawning herkennen en doorbreken – de volledige, verdiepende gids.

Over deze bijdrage: deze vlog is gebaseerd op het bronartikel van Annemie Declercq. Fawning wordt hier als beschrijvend begrip gebruikt; voorbeelden en reflectievragen zijn geen diagnose. Voor onze werkwijze en bronafbakening lees je de publicatieprincipes. Heb je een vraag of wil je een inhoudelijke fout melden? Gebruik dan onze pagina feedback aan narcisme.blog. Dit contactkanaal is geen crisisdienst.

Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.