Gezondheidsboodschappen en persoonlijkheid: wat toont één studie uit 2020?

Waarom spreekt dezelfde gezondheidsboodschap niet iedereen aan? Een onderzoek naar persoonlijkheid kan daar een beperkte vraag over stellen. Het geeft geen vrijbrief om iemand die twijfelt, ziek wordt of advies niet volgt als narcistisch te bestempelen. Hier lezen we één vroege pandemiestudie met aandacht voor wat werkelijk gemeten werd.

Een afgebakend onderzoek op een bepaald moment

Pavel Blagov verzamelde van 20 tot 23 maart 2020 online antwoorden van 502 Amerikaanse deelnemers. In het oorspronkelijke onderzoeksartikel onderzocht hij verbanden tussen persoonlijkheidsscores, zelfgerapporteerd huidig en voorgenomen gedrag en de aantrekkelijkheid van verschillende gezondheidsboodschappen. Het onderzoek verscheen eerst online in juli 2020 en later in een tijdschriftnummer uit 2021.

Deelnemers verkozen doorgaans de boodschap die mededogen aansprak. De auteur rapporteerde ook verschillen in samenhang met persoonlijkheidsscores. De studie gebruikte zelfrapportage en een gelegenheidssteekproef. Ze observeerde geen besmettingsketens en stelde geen persoonlijkheidsdiagnoses. Een gerapporteerde voorkeur is geen rechtstreeks aangetoonde gedragsverandering door een campagne.

Voorkeur, bedoeling en handelen zijn verschillende vragen

Vraag bij een bericht over onderzoek wat de uitkomst precies was. Vond iemand een boodschap overtuigend? Zei iemand van plan te zijn iets te doen? Of werd een handeling werkelijk gevolgd? Die antwoorden kunnen niet zonder uitleg in elkaar worden geschoven. Een kop die “de campagne werkt” zegt, vraagt ander bewijs dan een voorkeursvraag.

Even belangrijk is wie deelnam en in welke omstandigheden. Een online vragenlijst uit het begin van een pandemie biedt geen actuele universele handleiding voor alle landen, leeftijden of gezondheidsvragen. Deze pagina gebruikt het onderzoek als historisch leesvoorbeeld, niet als nieuw infectiepreventieadvies.

Verklaar een persoon niet vanuit één reactie

Wanneer iemand een boodschap niet opvolgt, kun je vragen wat die persoon begrepen heeft en wat uitvoering moeilijk maakt. Misschien ontbreken tijd, geld, vervoer, toegang tot zorg of duidelijke uitleg. Dat zijn mogelijkheden om te onderzoeken, geen vaststaande verklaring voor ieder geval. Ook een communicatieprobleem mag niet alle praktische drempels onzichtbaar maken.

Persoonlijkheidsscores in onderzoek zijn geen alledaags oordeel over goed of slecht karakter. Besmet raken of een vraag stellen bewijst geen gebrek aan mededogen. Schadelijk gedrag kan concreet worden benoemd zonder een diagnose op afstand te stellen. De verantwoordelijkheid voor een campagne hoort niet volledig bij de ontvanger te belanden.

Een boodschap duidelijker maken zonder mensen in hokjes te duwen

Denkbeeldig voorbeeld: een vereniging maakt informatie over een gezondheidsafspraak. Ze vraagt enkele lezers wat zij denken dat de bedoeling is, waar zij meer uitleg willen en of de praktische stap haalbaar lijkt. Dat is een manier om begrijpelijkheid te bespreken. Het bewijst niet dat een andere formulering ziekte zal voorkomen.

Vermeld wie de boodschap uitgeeft, waar de onderbouwing staat en bij wie iemand vragen kan stellen. Gebruik voor actuele medische aanwijzingen de daarvoor bevoegde bron. De oude pandemie-enquête vervangt zulke informatie niet. En laat ruimte om terug te koppelen wat onduidelijk of onuitvoerbaar blijft.

Een kleine leescontrole

Neem één onderzoeksclaim en noteer doelgroep, jaar, meting en conclusie. Schrijf daarna op welke sprong jij of de schrijver maakt. Voor de algemene broncontrole kun je verder via kritisch denken en bronnen onderzoeken. Voor gesprekken is er de bestaande gids over menselijk communiceren. Deze pagina blijft bij het verschil tussen een groepsverband en een oordeel over één mens.

Welke kleine stap past vandaag bij jou?

Neem mee wat je helpt. Je kunt één inzicht laten bezinken, iets opschrijven of steun vragen. Kies wat bij jouw mogelijkheden past; ook rust nemen mag.

Wil je verder lezen? Kies via Start hier een gids die bij jouw vraag past.

Goed om te weten: onze informatie ondersteunt inzicht en zelfreflectie en vervangt geen persoonlijke diagnose, behandeling of professioneel advies.

Een vraag of fout melden? Neem contact op met ons. Vermeld bij een fout de link en de betrokken passage. Dit contactkanaal is geen crisisdienst.

Lees in onze publicatieprincipes hoe we werken meer over onze achtergrond, bronnen, correcties en commerciële verwijzingen.

Liefs,
Annemie Persyn-Declercq en Johan Persyn
Wij vallen. Wij staan op. Wij groeien.