Categorieën
Begrippen Narcisme Nederland België Nederlandstalig pleegzorg Recent

Angst voor verlating, waardeloosheid en schaamte bezorgt tunnelvisie.

Definitie tunnelvisie:

In de eerste plaats is tunnelvisie de gewoonte of de neiging om alleen één prioriteit te zien of te focussen terwijl andere belangrijke prioriteiten worden verwaarloosd of genegeerd.

De werkelijkheid zien op een vernauwde manier.

Op dezelfde manier veroorzaakt tunnelvisie bekeken vanuit medische hoek verlies van perifeer zicht. Het is alsof het object dat wordt bekeken door een donkere tunnel of buis wordt gezien.

Daarnaast is tunnelvisie in psychologische termen een term die verwijst naar een vernauwde of exclusieve focus op een bepaalde emotie.

Het is een feit dat het vermogen om efficiënt en effectief te multitasken één van de grote wonderen van de menselijke geest is.

In een typisch gesprek kunnen de meesten van ons bijvoorbeeld zonder veel moeite tegelijkertijd ademen, spreken, denken, redeneren, bewegen en luisteren.

Daarnaast kunnen we informatie verwerken over toon, gezichtsuitdrukkingen, een achtergrondaroma. Ondertussen verwerken we ook de informatie van een voorbijganger “vanuit de hoek van onze ogen”. Terwijl kunnen we zelfs nog een Sms-bericht bekijken.

In een crisissituatie hebben we echter een opmerkelijk vermogen om instinctief af te zien van triviale of overtollige gegevens en ons te concentreren op de onmiddellijke dreiging.

We ervaren een onmiddellijke adrenalinestoot, onze hartslag en ademhaling versnellen. Zelfs ons haar kan overeind blijven staan ​​als we in de modus “vechten of vluchten” gaan.

Mensen die catastrofale gebeurtenissen meemaken of meemaakten, herinneren zich soms jaren later met buitengewone helderheid, bijvoorbeeld de uitdrukking op het gezicht van een schutter.

Daarentegen kunnen ze niet in staat zijn om meer goedaardige details te herinneren, zoals de kleur van de shirt van de schutter.

De voordelen van onze aandacht tijdens een crisis zo eng te houden, zijn overduidelijk — het helpt overleven.

Het kan echter disfunctioneel worden. Als dus iemand te veel crisissen meemaakt kan  het een gewoonte worden. Aan de ene kant door het teveel aan crisissen ontstrest de persoon niet, aan de andere kant ontstaat er een denkpatroon.

Hoe vroeger die crisissen bij een persoon hoe meer kans die tunnelvisie inzinkt. Daaruit volgt dat het  een manier wordt om informatie in het dagelijks leven te verwerken. Het resultaat van een gebruikelijke mentale tunnelvisie kan de verwaarlozing van belangrijke prioriteiten zijn.

In zijn bestverkopende boek ‘De zeven gewoonten van zeer succesvolle mensen‘ beschrijft auteur Stephen Covey vier kwadranten van prioriteiten.

Hij beweert dat mensen de neiging hebben teveel tijd in Quadrant 3 door te brengen (dringende, maar onbelangrijke prioriteiten), terwijl ze echt meer moeite zouden moeten besteden aan Quadrant 2 (geen dringende, maar belangrijke prioriteiten).

Dringend Niet Dringend Belangrijk

Kwadrant 1

Crisissen, problemen bij het indrukken, brandbestrijding, deadlines

Kwadrant 2

Preventie, relatiegebouw, erkenning van kansen, planning, recreatie

Niet belangrijk

Kwadrant 3

Onderbrekingen, telefoon-, mail- en e-mailrapport, vergaderingen, populaire activiteiten

Kwadrant 4

Trivia, drukbezet, mail, E-mail, internet, Tijdverspillers, aangename activiteiten

Tunnelvisie.

Zoals Stephen Covey illustreert, ervaren we allemaal tunnelvisies op verschillende manieren en op verschillende tijdstippen. We hebben allemaal de neiging om het belangrijke te verwaarlozen voor het dringende. Het is echter een kwestie van gradatie.

In het geval van mensen met persoonlijkheidsstoornissen wordt tunnelvisie disfunctioneel wanneer een doordringend patroon van obsessie met een enkele zorg of een groep problemen de veiligheid, gezondheid, onderhoud, opleiding en ondersteuning van het individu of ondersteuning van degenen die dicht bij hem staan zoals familieleden of collega’s in gevaar brengt.

In crisis modus.

De reden dat tunnelvisie een veel voorkomend verschijnsel is bij mensen met persoonlijkheidsstoornissen, is dat ze soms in de “crisismodus” gaan wanneer er eigenlijk geen crisis is.

Dit wordt het gemakkelijkst herkend bij mensen met obsessieve compulsieve stoornis (OCP) of obsessieve compulsieve persoonlijkheidsstoornis (OCPD).

Mensen met deze aandoeningen kunnen obsederen over een zorg — zoals netheid – terwijl andere belangrijke zorgen worden verwaarloosd — zoals sociale vaardigheden, persoonlijke verzorging of de behoeften van anderen.

De meeste persoonlijkheidsstoornissen hebben te maken met graden van tunnelvisie, omdat prioriteiten in verband met bezorgdheid zoals angst voor verlating, angst voor sociale bijeenkomsten, angst voor ziekte, angst voor waardeloosheid, angst voor het bovennatuurlijke, enz.

Obsessies leiden tot een verwaarlozing van meer alledaags zaken, maar toch belangrijke prioriteiten zoals voeding, slaap, opleiding, werk, sociale activiteiten, hygiëne en algemene sociale conventies.

Hoe het eruit ziet iemand met een tunnelvisie?

Een ouder is zo bang dat hun kind ziek wordt. Ze staan ​​niet toe dat ze met vrienden spelen.

Een echtgenoot besteedt het maandbudget aan een persoonlijk onderwerp, zodat ze zich goed voelen over zichzelf.

Een collega saboteert een project, omdat ze bang zijn dat anderen meer krediet krijgen dan zij.

Een echtgenoot heeft een affaire om gevoelens van onaantrekkelijk te overwinnen.

Een persoon beëindigt een vriendschap omdat de andere persoon zijn onuitgesproken grens schendt.

Een alleenstaande moeder is zo verteerd door een relatie dat ze nalaat de kinderen regelmatig te voeden.

Een man wordt gewelddadig wanneer hij zich niet gerespecteerd voelt.

Hoe het voelt om te leven met iemand met een tunnelvisie?

Het kan beangstigend zijn om te leven met of te werken naast iemand die een tunnelvisie heeft. Hun gedrag lijkt misschien irrationeel en onvoorspelbaar. Bovendien zijn ze waarschijnlijk onbeschaamd over de manier waarop ze andere mensen behandelen.

Wanneer hun obsessie geactiveerd wordt zijn ze onbeschaamd over wat ze doen. Dat is de essentie van tunnelvisie.

Niet-familieleden en partners kunnen een gevoel van diep onbehagen ontwikkelen. Immers ze zijn nooit zeker dat hun eigen zorgen en behoeften worden opgevangen.

Ze kunnen fietsen tussen onderdanig en boos worden op de persoon die zij verantwoordelijk vinden voor het creëren van chaos in hun wereld.

Natuurlijk kunnen ze ook boos worden over het negeren van hun behoeften.

Ze raken misschien vast in circulaire discussies als ze proberen zinvol te praten met de persoon met de obsessie. Naarmate ze zich steeds machtelozer gaan voelen, kunnen ze hun toevlucht nemen tot slecht gedrag. Onder dat slecht gedrag kan zich bedreigingen, ultimatums, geweld, bedrog en vergelding bevinden.

Mensen met tunnelvisie zullen vaak geïrriteerd en boos worden op partners, familieleden, collega’s en vrienden die hun zorgen niet delen.

Ze begrijpen misschien niet goed waarom degenen die het dichtst bij hen staan ​​geen aandacht schenken of weinig moeite doen om hen te helpen in hun tijd van nood. Voor hen is het alsof ze door hun geliefden in de steek zijn gelaten om alleen een crisis te doorstaan. Ze kunnen ongelovig worden over andermans klachten en woede over hun gedrag, wanneer het voor hen zo duidelijk lijkt wat ze moeten doen.

Wat je niet moet doen als je leeft met iemand met een tunnelvisie in een narcistische persoonlijkheidsstoornis?

Ga er niet vanuit dat de manier waarop u behandeld wordt, iets met u te maken heeft. De manier hoe u behandeld wordt, heeft zelfs niet te maken met hoe u zich gedraagt.

Ga er niet vanuit dat iedereen denkt of de wereld ziet zoals jij dat doet. Mensen met persoonlijkheidsstoornissen leven vaak in een wereld van angstaanjagende emoties. Narcisten hebben wanhopige gevoelens van nood.

Ga niet in circulaire discussies. Gebruik geen logische argumenten met iemand die tunnelvisie heeft. Zeg de waarheid eens en voor altijd volgens jou, zoals jij het ziet.

Ga niet zelf op zoek naar slecht gedrag. Gebruik geen bedreigingen, geweld, ultimatums of wraak.

Doe niet mee aan gedachten controle. Iedereen heeft het recht om op zijn eigen manier te denken en voelen.

Bovendien negeer geen echte bedreiging.  Op dezelfde manier blijf je niet in een situatie waarin u of uw kinderen mogelijk gewond raken.

Accepteer geen misbruik als normaal of acceptabel. Als het verkeerd is, behandel het dan. Wees assertief zonder confronterend te zijn.

Wat moeten we doen in reactie op een persoon met een tunnelvisie? 

Bescherm jezelf.

Verwijder uzelf en uw kinderen uit elke situatie waarin iemand u slecht behandelt.

Bescherm uw bronnen als nodig.

Sluit uw gezamenlijke betaalrekeningen. Bescherm kostbaarheden en eigendommen. Beveilig uw internet devices.

Spreek de waarheid wanneer nodig.

Zeg het een keer.  Zeg het dan niet nog één keer.  Spreek af om het mee eens te zijn om het oneens te zijn, wanneer nodig.

Krijg ondersteuning.

Praat met mensen die uw eigen manier van denken begrijpen. Het zijn deze mensen die kunnen helpen. Vind waardevolle en gezonde vriendschappen. Als je relaties hebt waarin mensen je eigen behoeften waarderen zal het gemakkelijker gaan. Maar dat niet alleen, ook als ze je helpen prioriteiten te stellen.

Bied desgevallend een bevestiging, zonder dat dit ten koste gaat van uw eigen veiligheid.

Sta de andere persoon toe om zijn eigen gevoelens en zorgen kenbaar te maken. Vanzelfsprekend kunnen die verschillen van de uwe.

Heb je nog voorbeelden van tunnelvisie meegemaakt? Laat ze me weten! Ik antwoord graag op je vragen.

Onthoud: je hebt de macht om op elk gewenst moment van het onbewuste naar het bewuste leven over te schakelen. Dus te groeien en onoverwinnelijk worden is een mogelijkheid van jou! Als je het beu bent om je slachtoffer te voelen, dan is het vandaag een  goede dag om helemaal onoverwinnelijk te worden.

Door Annemie Declercq

Annemie behaalde aan de Hogeschool Gent een Bachelor diploma in Orthopedagogie. Ze heeft een passie voor het bouwen van groepsluiken werkwelzijn en het gebruikmaken van de goedstoel-methodiek en presentie.
Ze werkt al vele jaren om mensen te helpen werk te vinden en te behouden en dit als armoede consulente.
Ze houdt van fietsen, boeken, schrijven, wandelen en muziek luisteren.
Annemie Declercq is moeder van 3 kinderen, grootmoeder, pleegmoeder, en plusmama van 2. Ervaringsdeskundige narcistisch misbruik, ouderverstoting en zelfgenezer van trauma.

Voeg hieronder een reactie toe! Reactie annuleren